T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2022/76 ESAS
KARAR NO:2022/247
DAVA:Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/02/2022
KARAR TARİHİ:22/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacıların ... Köyü ... Tersaneler Bölgesi .../... adresinde bulunan ... tersanesinin işletmecisi olduklarını, davalının ... ... A.Ş.'nin genel müdürünün müvekkillerine ait tersane ile iletişime geçtiğini, donatanı oldukları, ... IMO numaralı Türk Bayraklı ... isimli geminin, kaza yapması nedeni ile hasarlandığını, bu hasarın onarımını yaptırmak istediklerini, tarafların 08.08.2020 tarihinde sözkonusu geminin tamir ve bakımı için anlaştıklarını, davalı şirket yetkilisi tarafından 08.08.2020 günü müvekkilinin davacılara ait tersane tarafından teklif edilen 23 günlük pervane değişimi lumpsum fiyat teklifini onayladıktan sonra gemi 09.08.2020 günü ... Liman Başkanlığı'ndan alınan yanaşma ordinosu ile ... Romörkor yedeğinde müvekkillere ait tersaneye getirildiğini, gemi pervane değişimi ve diğer yapılacak tamir ve bakım işleri için tersaneye ait kızağa çekildiğini, gemi kızağa çekildikten sonra davalı şirketin yetkilisi ve şirket DPA'sı ile yapılan hasar tespit değerlendirilmesinden sonra pervane, yelpaze ve şaftın sökülmesine, pervanenin yenilenip gerekli keçelerin değiştirilmesine karar verildiğini, bu karar doğrultusunda tersane tarafından tamir ve bakım işlemlerinin derhal başlatıldığını, 3 gün içerisinde geminin hasarlı parçalarının söküldüğünü, davalı şirketin tedarik etmesi gereken pervane ve keçelerin müvekkillerine ait tersaneye teslim edilmesinin beklendiğini, taraflar arasında kararlaştırılan 23 günlük lumpsum anlaşması doğrultusunda süre 31.08.2020 tarihinde sona ermesine rağmen davalı şirketce pervane teslim edilmediği için sürecin uzadığını, davalı şirketin pervaneyi 10.10.2020 tarihinde müvekkilere ait tersaneye ulaştırması üzerine gemi kaptanı, başmakinisti ve klas sörveyiri gözetiminde pervane ve şaftın yerine montajı tamamlandığını, davalı şirkete ait geminin tamir ve bakımı 23.10.2020 tarihinde tamamlandığını, davalı şirkete müvekkili tarafından bildirildiğini, davalı şirketin yapılan anlaşmaya aykırı olarak kendi sorumluluğunda olan pervanenin teslimini yaklaşık 60 gün sonra yerine getirdiğini, pervanenin gecikmesi ve ekstra kızak işgaliye ücretleri ile ilgili davalı şirket defalarca aranmasına rağmen herhangi bir somut bilgi verilmediğini, davalı şirkete ait geminin müvekkillerine ait tersaneye getirilmesi süreci ile ilgili görüşmeleri yürüterek anlaşmayı sağlayan davalı şirketin genel müdürünün 18.09.2020 tarihinde işten ayrıldığını ve bu tarihten sonra şirketin DPA'sı ile gerekse davalı şirket yetkilisi ile defalarca görüşme yapıldığını, lumpsum anlaşmasına ilave olarak ekstra bekleme günlerinin de ücretinin ödenmesini ve geminin derhal teslim alınarak götürülmesinin talep edildiğini, ancak davalı şirket yetkilileri tarafından herhangi bir aksiyon gösterilmediğini, müvekkillerine ait tersane tarafından haricen gemi sigorta eksperi ile yapılan görüşmede hasar tazminatını davalı şirkete 18.09.2020 tarihinde ödendiğini ve dosyanın kapatıldığı bilgisinin verildiğini, davalı şirketin müvekkiline ödenmesi gereken sigorta tazminatını ödemediğinin ortaya çıktığını, davalı şirketin geminin tamir ve bakımı bitmesine rağmen gemisini teslim almadığını, uzunca bir süre müvekkil davacıların tersanesine ait kızakta bekletildiğini, müvekkillerine ait tersanede tek bir kızak bulunduğundan tüm ticari faaliyetin durduğunu, taraflarınca ...Noterliği'nin 02.11.2020 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihtarname tarihine kadar muaccel olan 69.170,45 USD'nin ödenmesini aksi takdirde gemi üzerinde hapis hakkı kulalnılmak suretiyle yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, davalı muhatabın anılan ihtarnameye herhangi bir cevap verilmemesi üzerine taraflarınca davalı borçlu aleyhine ....İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası üzerinden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlatıldığını, müvekkillerine ödeme yapılmadığı için tersanede bulunan geminin alınması içinde bir çaba sarf edilmediğini, müvekkilinin davalı şirket yetkilisi ve DPA'sı ile yaptığı uzlaşma çabası neticesinde, geminin 15.01.2021 tarihinde kızaktan indirilip götürülmesi karşılığında ve bu tarihe kadar biriken bakiye 120.000 USD ödenmesi koşuluyla ekstradan bilabedel gemi altının boyanması, iskele pervane ve dümen keçelerini değiştirme ve gemide bulunan kaynak ilerini DPA ve gemi klas sörveyi gözetiminde yapmayı taahhüt ettiğini, müvekkili davacılar tarafından davalıya ait geminin bir an önce tersaneden alınması için fedakarlık yapıldığını, ücretsiz olarak tamir ve bakım işlemleri yapıldığını ve 15.01.2021 tarihinde geminin teslime hazır olduğunun davalı şirkete bildirildiğini, davalı şirket tarafından geminin seferden men şerhleri olduğu için geminin alınıp tersaneden alınıp götürülmesinin mümkün olmadığının bildirildiğini, şerhlerin kısa sürede kaldırılacağını, geminin götürüleceğinin bildirildiğini ancak 1 ay geçmesine rağmen geminin teslim alınmadığını, davalı tarafın 16.02.2021 tarihinde geminin kızaktan indirilip tüm masraf ve riskleri kendilerine ait olmak üzere geminin tersaneye ait rıhtımına alınmasını talep ettiklerini, taraflarınca ....Noterliği'nin 17.02.2021 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarname ile geminin kızaktan indirileceği, geminin komşu tersanelere ait rıhtımlara yanaşacağından bekleme ücretinin günlük 1.000 USD olacağının muhatap davalıya bildirildiğini, bu talep doğrultusunda 23.02.2021 tarihinde gemi kızaktan indirilerek, bekleme rıhtımına alındığını, gemide bulunan personellerin maaşlarınn ödenmediği gerekçesiyle 01.03.2021 tarihinde gemiyi terk ettiklerini, davalı şirkete geminin güvenliği aşıcısından personel gönderilmesinin talep edildiğini, davalı şirketin personel göndermediğini, davalı tarafından aradan geçen yaklaşık 10 aylık süreye rağmen gemi müvekkillerine ait tersaneden teslim alınmadığını, işleyen bakiye ücretlerin de ödenmediğini, davalıya taraflarınca tekrar .... Noterliği'nin 26.10.2021 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bakiye 189.485,00 USD'nin ödenmesi, aksi takdirde rehnin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip yoluna gidileceğinin ihtar edildiğini, Davalı tarafından bu ihtarnameye de herhangi bir cevap verilmemesi üzerine taraflarınca 15.12.2021 tarihinde, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası rehnin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlatıldığını, davalı şirket vekili tarafından bu takibin iptaline yönelik açılan dava, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayısına kaydedildiğini ve anılan mahkemece taraflarınca açılan takibin iptaline karar verildiğini, tersane bölgesinin fırtınaya açık olması, olumsuz hava koşullarında çok büyük risk taşıması, davalıya defalarca bildirilmesine rağmen, davalı donatan tarafından hiçbir önlem alınmadığını, gemi müvekkillere ait tersanede kaderine terk edildiğini, Marmara denizinde 29.11.2021 tarihi ve devamında yaşanan lodos fırtınasında, davalı şirkete ait gemi müvekkillere ait tersanenin iskelesine çarparak hasarlandığını ve batma tehlikesi geçirdiğini, Bu durum 08.12.2021 tarihinde ... Liman Başkanlığı'na bildirildiğini, davalı şirkete ve davalı şirket acentesine bildirildiğini, Liman Başkanlığı'nın yazısından sonra davalı şirketin, geminin muhafazasına yönelik herhangi bir çaba sarfetmemesi üzerine müvekkil davacılara ait tersane tarafından ... Liman Başkanlığı'na 22.12.2021 tarihli dilekçe ile dava konusu geminin emniyetini sağlamak için tersanenin yeni inşa bölümüne çekilmesini talep ettiklerini ayrıca taraflarınca, .... Noterliği'nin 22.12.2021 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamenin, davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafın, her zamanki gibi bu ihtarname ve bildirimlere de kayıtsız kaldığını, başka seçeneği kalmayan davacı müvekkillerinin, geminin emniyetini sağlamak için günlerce sürecek yukarıda anılan operasyonu gerçekleştirdiğini ve bu iş için oldukça fazla emek, mesai ve harcama yaptıklarını, Yeni inşa bölümüne çekme operasyonuna 25.12.2021 tarihinde başlanıldığını, gemi 31.12.2021 tarihinde karaya çekildiğini ve nihayetinde operasyon 13.01.2022 tarihinde tamamlandığını, gemi yeni inşa bölümünde emniyete alındığını, ... Liman Başkanlığı tarafından 31.12.2021 tarihinde yerinde yapılan son denetimde, geminin karaya çekildiğinin tespit edildiğini, 08.02.2022 tarihinde ... sayılı ... isimli gemi konulu rapor düzenlendiğini, davalı taraf ile yapılan protokol gereği 15.01.2021 tarihine kadar olan borçları müvekkillerine ödediğini, ancak bu tarihten sonra defalarca ikaz edilmesine rağmen gemisini teslim almadığını, biriken bakiye borçları da ödenmediğini, aynı zamanda bütün rehinli ve adi alacaklılarını gemiyi sattırıp bedelinden alacaklarına kavuşma olanaklarını da korumuş olduğunu, dolayısı ile geminin batıp telef olmasının önüne geçmek sureti ile geminin kurtarıldığını ve dava konusu gemi üzerinde TTK m.1320/1-c uyarınca Kanuni Rehin Hakkı tesis edilmesini talep etmek zorunluluğunun hasıl olduğunu beyanla davalı şirketin donatanı olduğu İstanbul Limanı'na tescilli, ... sırasında kayıtlı, ... IMO numaralı, Türk Bayraklı, ... isimli gemiden kaynaklı alacaklarının tespiti ile hüküm altına alınmasını, (Fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 250.000 USD -1 USD =13,6604 TL olmak üzere dava tarihinde 3.415.100,00 TL- olarak, bilirkişi tarafından tespit edilecek tutar doğrultusunda bedel arttırım dilekçesi sunulacaktır) belirlenecek alacak tutarına, dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca faiz uygulanmasını, davalı gemi kaydında TTK m.1320/1-c uyarınca kanuni rehin hakkı tanınmasını, TTK m.1013 uyarınca tespit edilip hüküm altına alınacak alacak tutarı kadar, davalı gemi siciline ipotek tesis edilmesini, TMK m.950 uyarınca dava konusu gemi üzerinde hapis hakkının tanınmasını, dava tarihinden itibaren geminin yeni inşa kısmında muhafazası nedeniyle ayrılış tarihine kadar, günlük ücretin 750 USD olarak tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini bilvekale arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılarla dava konusu geminin tamiri konusunda müvekkilinin anlaştığının doğru olduğunu, ancak davacıların geminin tersanelerine intikali üzerine anlaşmalara uymadığını, fiyatları çok yükselttiğini, gemi ellerinde olduğu için kendilerinin belirleyip talepte bulunulduğunu, keşide ettikleri ve dosyaya sundukları ihtarnameleri bunun açık delili olduğunu, davacılar vekilinin bildiği gibi diğer müvekkili ... Nakliyat Firmasının daha sonra isim değişikliği yaptığını, ... San Tic Ltd Şti ... firmasının yetkilisi olduğu dönemde kendi kredi borçlarına ... firmasını kefil ederek borçlandırdığını, daha sonra iflas ettiğini borcun kefilinin üzerinde kalmasına sebep olduklarını ve şirketin gemileri önce bu ...'a olan borç nedeniyle ve gemilerin çalışamaması nedenleri ile gemilerin bağlandığını, dolayısıyla müvekkili firmanın eli kolu bağlandığını, davacılar güç durumda olan müvekkil firmanın çalışarak dönüşmesine yardımcı olmadıklarını, gemiye fiilen el koyduklarını, gemi demirli iken kendi ihmalleri ve tedbirsizlikleri yüzünden darbe aldıklarını ve batma tehlikesi geçirdiğini, müvekkilinin Maltepe de kaptanların ve kiracısının gerekli önlemleri almaması sonucu hasar gören gemilerini kendilerinin sebep olduğu hasara örnek verdiğini, Maltepe'de hasar gören gemilerde, tersanede gerekli önlemleri almayan davacılarda kusurlu olduğunu müvekkilin zararını ödemeleri gerektiğini, bu dava da kendilerinin alacaklı olup olmadıklarının gemiye ihmalleri yüzünden verdikleri hasar zararının hesaplanarak mahsuplaşması gerektiğini, davacıların fiilen el koymaları yüzünden geminin çalıştırılamamasının zararı ve hasarının davacıların taleplerinden fazla olacağı meydana çıkacağını, davacıları keşide ettikleri ihtarlarından sonra kedileri ile görüşüldüğünü ancak kendilere göre yaptıkları parasal talepler çok fahiş olduğunu ve müvekkili firma tarafından karşılanamadığını, davacıların gemiyi müvekkil firmadan habersiz olarak karaya oturttuğunu ve kendilerine göre bir masraf kapısı daha açtıklarını geminin tamiri için gerekli para kendilerine ödendiği halde sudan bahanelerle doların zirve yaptığı bir zamanda taleplerde bulunulduğunu, davacıların yaptığı 2 icra takibi icra hakimlikleri tarafından yersiz bulunmakla iptal edildiğini, mahkemelerin verdiği kararların yerinde olduğunu, davacıların müvekkil firmadan fahiş talepleri yerinde olmadığını, davacıların esasen gemiye verdikleri hasar ve mani oldukları çalışmadan dolayı borçlu olduklarını, davacıların emanete ihanet ettiklerini, tersanelerine teslim edilen ve artık kendilerinin sorumluluğu altında bulunan gemiyi gerektiği özeni göstererek korumadıklarını, çalışmasına da mani olduklarını ve müvekkil firmanın zararına neden olduklarını, ... Firması ve yetkililerinin hileli iflas edip etmediklerinin araştırılmasının gerektiğini, müvekkili firmaya gemileri 29/01/2016 tarihli devir sözlemesinde kefaletleri kaldıracaklarını beyan ettikleri halde buna uyarak kefaletleri kaldırmadıklarını ve iflas ettiklerini, davacı vekilinin bunu çok iyi bildiğini, gemi fiilen ellerinde olduğunu, gemiyi kiracı firmaya vermediklerini, rehin talepleri yerinde olmadığını, fahiş alacak taleplerinin yerinde olmadığını, gemiye verdikleri hasar ve geminin çalışamamasından doğan müvekkil firmaya zararını ödemesi gerektiklerini, hesaplamalar yapıldığında müvekkilinin alacaklı olduğunun görüleceğini, davacıların davasının yersiz ve mesnetsiz olduğunu gemiye kanunsuz olarak el koyduklarını, davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretinin davacılara tahmile karar verilmesini talep etmiştir.
06/12/2018 tarihinde yayınlanan ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı kanunun 20.maddesi ile 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesine eklenen hüküm ile ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup, 7155 sayılı kanunun 23.maddesi ile 6325 sayılı Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A bendi ile de davacının dava açarken arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varıldığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde ise mahkemenin davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulması, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye göndermesi gerektiği, ihtar gereği yerine getirilmez ise de dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir.
Eldeki dosyaya konu uyuşmazlıkta; tamir ve bakım için davcıya ait tersaneye alınan geminin davalıdan kaynaklanan nedenle tamir süresinin uzaması ve iş bitiminden sonrada tersaneden çıkarılmaması nedeniyle kızak işgaliye bedelinin tahsili talep edilmektedir. Bu itibarla dava, TTK 'nun 4.maddesine göre ticari dava niteliğinde olduğundan, 6102 sayılı TTK'nun 7155 sayılı yasa ile eklenen 5/A maddesine göre dava açılmadan önce davacı tarafça arabulucuya başvurulmuş olması gerekmektedir. Zira, anılan yasa hükmüne göre arabuluculuk dava şartı niteliğindedir. Dava dilekçesi ekinde arabulucuya başvurulduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmayıp, davacı vekili 13/04/2022 tarihli dilekçesinde arabuluculuk yoluna gidilmeden davanın açıldığını beyan etmiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu talep ile ilgili olarak dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı niteliğinde olup, davacı tarafça dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna gidilmediğinden HMK 'nun 114/son, 6102 sayılı TTK 'nun 5/A maddesine göre davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 80,70 TL karar harcının 58.321,38 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 58.240,68 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/04/2022
Başkan ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Katip ...
✍e-imzalıdır.