T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/137 Esas
KARAR NO:2025/90
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:24/03/2023
KARAR TARİHİ:20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.05.2022 tarihinde maliki oldukları ... isimli geminin ... Tersanesi 1. havuzundan ... Tersanesi rıhtımına yer değiştirme manevrası ve yanaştırılmasının gerçekleştirilmesi için davalı şirketten kılavuzluk, römorkörcülük ve palamar hizmetleri alınması için anlaşmaya varıldığını, aynı gün bahis konusu işin yapılması esnasında ... isimli geminin davalı şirketin sahibi olduğu ... 5 isimli römorkör yardımıyla ... Tersanesi rıhtımına yanaşması sırasında bahis konusu römorkörün gemiden halatlarını alarak dayanma pozisyonuna geç kaldığını, bu nedenle ... Tersanesi sualtı kızağı, ... isimli geminin pervane kanadına çarptığını, söz konusu pervane kanadında kırık meydana geldiğini, ... Gemi Kaptanı tarafından olay tarihinde düzenlenmiş olan imzalı Olgular Tutanağı ile 12.05.2022 tarihinde davalı şirkete iletilen protesto mektubunun dosyaya sunulduğunu, geminin işletilmeye devam edilebilmesi için bahsedilen hasar tamir ettirildiğini, hasarlı pervane kanadının kırık olan yerinin düzeltilmesi ve kaynak tamirinin yapılmasının sağlandığını, yapılan işe ait fatura ile bu faturaya ilişkin ödeme tarihinde Merkez Bankası'nın yayımladığı kurdan hesaplanarak 8.500 USD karşılığı TL olarak yapılan ödemeye ilişkin banka dekontunun dosyaya sunulduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete, davalı şirkete ait römorkörün ve pilotunun kusuru nedeniyle meydana gelmiş olan zararın tazmini için ... 2. Noterliği'nden 6040 yevmiye numarası ile 07.06.2022 tarihli ihtarname keşide edildiğini, davalı şirket tarafından sorumluluk kabul edilmediğini, müvekkili şirkete herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını, bunun üzerine zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak bu süreçte de davalı şirket ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını belirterek 8.500 USD tutarındaki zararımızın tazmini ile dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Gemi İnşa Sanayi A.Ş.’nin ... İnşa ve Onarım Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren bir firma olduğunu, gemicilik ve ... sektöründe kılavuz ve römorkaj, acil müdahale hizmetleri, liman hzimetleri, temiz ... hizmeti ve benzeri gibi hizmetleri veren itibarlı bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile ... ... A.Ş. arasında 10.05.2022 tarihli ...Limanı Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Talep ve Taahhütnamesi’ne istinaden ... IMO numaralı ... isimli gemiye ilişkin römorkaj, kılavuz, palamar hizmetleri için anlaşmaya varıldığını, aynı gün kılavuz kaptan eşliğinde ... Tersanesi 1. havuzundan ... Tersanesi rıhtımına yer değiştirme manevrası ve yanaştırılmasının gerçekleştirilmesi için hizmet verildiğini, davacının kendi kusurundan kaynaklanan hasarın sorumlusu olarak müvekkili şirketi gösterdiğini, kendilerine gönderilen Kaptan Protesto Mektubu'na gereği gibi cevap verildiğini, kendisine gönderilen ihtarnameye de cevap verdiğini, 6102 sayılı TTK uyarınca hem ... hem de ... 5 isimli römorkörün gemi niteliğinde bulunduğunu, müvekkili şirket ile donatanın malikleri olduğu 2 farklı gemi çarparak hasar oluştuğu iddiası söz konusu olduğu göz önüne alındığında, uyuşmazlık konusu vakıanın çatmanın konusunu oluşturduğunun düşünebileceğini, zira geminin bir manevrayı yapmak veya yapmamak yahut seyir kurallarına uymamak suretiyle başka bir gemiye veya gemide bulunan insanlara veya eşyaya çatma olmaksızın zarar vermesi halinde de çatma hakkındaki hükümlerin uygulandığını, ancak dosyadaki deliller değerlendirildiğinde davacı donatan tarafından mahkemelerce açılmış bir deniz kazası raporu, delil tespit talebi, liman başkanlığına bir bildirim bulunmadığını, kazaya ilişkin herhangi bir ifade alınmadığını, bu sebeple zarara konu olayın bir çatma olmadığını, yalnızca karşı taraf gemi kaptanının beyanlarına itibar edilerek hasar oluştuğu iddiasıyla müvekkilinin sorumlu tutulduğunu, somut olay bakımdan sorumlulukların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve TTK’dan kaynaklanan hükümlerce yerine getirileceğinden, anılı uyuşmazlık bakımından sorumlunun, taraflarca akdedilen Römorkaj Hizmeti Taahhütnamesi ve anılı kanunlar gereğince yorumlanması gerektiğini, olayımızda iki geminin bağımsız halde olduğunu, gemilerden birinin çeken diğerinin çekilen gemi olup bir hizmet ilişkisi içinde bulunduklarını, dolayısıyla taraflarca kurulan römorkaj sözleşmesinin uyuşmazlık bakımından ...Limanı Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Talep ve Taahhütnamesi kapsamında yorumlanması gerektiğini, bu Taahhütnamenin ön yüzünde belirtildiği gibi GİŞ hükümlerine ve 1986 tarihli Birleşik Krallık Standard Çekim Şartlarına uygun bir hizmet gerçekleştirilmiş olup, tüm hükümlerin Donatanın Acentesi tarafından hem ön sayfası hem arka sayfası olmak üzere imzalandığını, Yargıtay kararları ile de sabit olduğu üzere, taraflar arasında bağlayıcı bir sözleşme var ise bu sözleşmeye ilişkin kaidelerin uygulanması gerektiğini, görevli ve yetkili mahkemenin Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki davada davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, ... kayıtlarına göre esas donatanın ... firması olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, yapılan tüm işlemlerin gemi kaptanının bilgisi, onayı ve talimatı dahilinde gerçekleştiğini, römorkör hizmeti sırasında kılavuz kaptanın her halukarda hizmet sırasında kiracının/donatanın yani hizmet talep edenin yardımcısı konumunda bulunduğunu, Taahhütnamenin Sorumluluk başlıklı 5. maddesi ve devam maddeleri ile müvekkili şirketin sorumluluk sınırlarının belirlendiğini, 3. ve 5. maddeler kapsamında müvekkiline hiçbir sorumluluk addedilemeyeceğini, Yargıtay’ın da aynı yönde kararı bulunduğunu, ... gemisinde meydana gelen hasarın söz konusu hizmetin ifası ve işin yapılması sırasında meydana geldiğine dair hiçbir somut delil bulunmadığını, ispat yükünün yerine getirilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hasar oluştuğu kabul edilse dahi sınırlı sorumluluk hükümleri kapsamında 8.500 USD tutarın talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafa söz konusu hasara ilişkin sigortadan herhangi bir tahsilat yapıp yapmadığının sorulması gerekeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, alacak davası olup uyuşmazlığın mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, davalının zamanaşımı definin yerinde olup olmadığı, davaya konu ... isimli geminin hasarlanmasından davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı, sorumluluğuna kanaat getirildiği takdirde bunun miktarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasına sunulan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin geminin maliki olduğu, malik menfaatinin uğramış olduğu zararın tazminine dayalı işbu davada davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu, talebin zaman aşımı süresi içerisinde yapılmış olduğu, dava konusu hasarın davalı şirketin kusuru ile meydana geldiği, Türk Hukukunda BK madde 115 ve BK madde 116 uyarınca ağır kusurdan sorumsuzluk ve mesleki uzmanlık ve imtiyazlı bir görevin ifası sırasında hafif kusurdan dahi sorumsuzluk kayıtlarının kesin hükümsüz olduğu, dolayısıyla atıfta bulunan İngiliz Standard Çekme Kurallarında yer alan sorumsuzluk kayıtlarının Türk Hukukunda kesin hükümsüzlüğü nedeniyle teknik değerlendirmeye bağlı kalınarak meydana gelen zarardan davalı şirketin sorumlu olduğu, yapılan tamiratın pervanede ortaya çıkan ve dosyada tarifi yapılan hasarın giderilmesi için gerek uygulanan tamir prosedürü ve gerekse bedeli yönünden makul bulunduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememiz dosyasına sunulan 21/08/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda; kusur oranları bakımından kök rapordaki görüşün aynen muhafaza edildiği, 135.324,25 TL bedelli olan 20.05.2022 tarih ve ... nolu fatura bedelinin, böyle bir hasarın giderilmesi için makul ve tarafımızca bilinen piyasa rayiçleri ile uyumlu bulunduğu, davalının karşı tarafın sigortasının fatura bedelini ödenip ödenmediğine ilişkin beyan ve itirazlarının takdirinin Mahkemeye ait bulunduğu, dosyada mevcut belge ve bilgi kapsamında bu itirazın değerlendirilemeceği gibi bu konuda yapılacak mali incelemenin bilirkişi heyetinin uzmanlık alanı dışında kaldığı, davalının faaliyetlerinin “imtiyazlı sanat & meslek icrası”na ilişkin olduğu, BK madde 116 uyarınca ne kendi davranışı ne de yardımcı kişisinin davranışlarından doğan zararlardan sorumluluğun bertaraf edilmesinin mümkün olmadığı, ağır kusur ve hafif kusura ilişkin anlaşma anlaşma şartları Türk hukukunda kesin hükümsüz olması nedeniyle davalının hizmet kusurundan dolayı davacıya karşı sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; davacıya ait ... isimli geminin davalıya ait römorkor gemi eşliğinde davadışı tersaneye kızaklama yapıldığı sırada hasarlanmasına nedeniyle açılan alacak davasıdır.
Davalı taraf süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmuşsa da; davacı ile davalı arasında vekalet ilişkisine uygulanan kanun maddesinin uygulanması gerektiği BK mad 502'ye göre 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu ve davanın zamanaşımı içinde açıldığı anlaşılmıştır.
... gemi kaptanı tarafından 10.05.2022 tarihli olgular tutanağı başlıklı tutanağın imzalı ve kaşeli olarak dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Davacı ... ... A.Ş. ile Davalı ... arasında 10.05.2022 tarihli ...Limanı Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Talep ve Taahhütnamesi'ne istinaden ... IMO numaralı ... isimli gemiye ilişkin römorkaj, kılavuz, palamar hizmetleri için anlaşmaya varıldığı, söz konusu sözleşmenin gemi maliki adına dava dışı ... Gemi Acenteliği tarafından imzalandığı, aynı gün kılavuz kaptan eşliğinde ... Tersanesi 1. Havuzundan ... Tersanesi rıhtımına yer değiştirme manevrası ve yanaştırılmasının gerçekleştirilmesi için hizmet verildiği ... isimli geminin ... Tersanesi 1. havuzundan ayrılma/çıkışı ve ... Tersanesi rıhtımına yer değiştirilerek yanaştırılması manevrası, davalının istihdam ettiği kılavuz kaptan ve römorkörleri vasıtası ile gerçekleştirildiği konusunda ihtilaf bulunmamakta olup , ihtilafın bu eylem aşamasında gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmişse davalının kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise miktarı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut olan 23.05.2023 tarihli T.C. Ulaştırma Ve Altyapı Bakanlığı ... Bölge Liman Başkanlığı yazısında ... IMO numaralı ... isimli Tam Konteyner Gemisi, Başkanlığımız Türk Uluslararası Gemi Sicilinin 504 sırasında ... gemi numarası ile ... ... (VKN: ...) adına kayıtlı olduğu dolayısıyla, Davacı Şirket geminin maliki olmakla davada aktif husumet ehliyetine sahip olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan tüm deliller, tanık beyanları, kaptan rapor ve objektif, bilimsel verilere dayanması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, açılan davanın vekalet ilişkisine uygun iş görülmediğinden davacının uğradığı zararın tahsili talepli alacak davası olduğu, davacı tarafından sunulan hizmet sırasında davacıya ait geminin pervane kanadının kırıldığı, dosyada dinlenen tanık anlatımlarına ve sıcağı sıcağına tutulan kaptan raporuna göre hasarın hizmetin ifası sırasında gerçekleştiğine mahkememizce kanaat getirildiği, sunulan hizmetin kusurlu olduğu, buna göre davalının meydana gelen hasar bedelinden sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafça oluşan hasar nedeniyle 8500 USD tamir ücreti ödendiği, bilirkişi raporunda hasar bedelinin kadri maruf olduğunun belirtildiği, böylece davacının davalıdan 8500 USD talep edilebileceği kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 8.500,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı olan 11.090,12 TL'den peşin alınan 2.772,54 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.317,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (2.978,04 TL ilk harç, 323,25 TL posta ücreti ve 12.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 16.051,29 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır