T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/180 Esas
KARAR NO :2025/645
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:09/09/2022
KARAR TARİHİ:09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının taşıma işleri organizatörlüğü işi ile uğraştığını, davacının satıcısı davalılar olan yüklerle ilgili olarak taşıma organizatörlüğü yaptığını, bu organizasyonda yükleme limanı ..., boşaltma limanı Durban, armatörü ..., alıcısı ... Ltd. Şti. olan, MB/L no: ... B/L no: ... numaralı yük için davalı ... Otom. Dış Tic. A.Ş.'ye yükleme limanı ..., boşaltma limanı Durban, armatörü ..., alıcısı ... Ltd. Şti. olan, MB/L no: ... B/L no: ...-01 numaralı yük için davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye yükleme limanı ..., boşaltma limanı Durban, armatörü ..., alıcısı ... Ltd. Şti. olan MB/L no: ... B/L no: ... numaralı yük için davalı ... ve Otom. Tic. Ltd. Şti'ye konşimento düzenlendiğini, yüklerin alıcısı olan ve Güney Afrika'da bulunan ... Ltd'nin Türkiye'de bulunan dava dışı üçüncü kişi ... Otomotiv Nakliye Turizm San. Ve Tİc. Ltd. Şti'ye olan borcundan kaynaklı olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020 / ... E. Sayılı dosyası kapsamında verilmiş olan ihtiyati haciz kararı dayanak olmak suretiyle .... İcra Müdürlüğünün 2020 / ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan haciz ile ...-5 numaralı konteyner ve içerisindeki yükler haczedildiğini, haciz işleminden dolayı konteynırın gemiye yüklenemediğini, bir müddet konteyner ve yüklerin limanda kaldığını, hacizden dolayı konteyner ve yüklerin limanda beklemesi nedeniyle doğan demuraj ücretleri ile yine aynı şekilde liman işletmesine yüklerin limanda kalması ve korunması nedeniyle ardiye ücretleri ve sair diğer ücretlerin davacıya fatura edildiğini, davacı tarafından ardiye, demuraj ve sair diğer ücretlerin ödenmek zorunda kalındığını, davalı satıcı şirketler açısından daha fazla demuraj ve liman ücretleri doğmaması için, davacı tarafından yeni bir konteyner alındığını, Gümrük Müdürlüğünden konteynerden yüklerin aktarılması için gerekli izinler alındıktan sonra söz konusu konteyner limana nakliye edildiğini, yüklerin davacı tarafından kiralanan yeni koteynere taşınarak limana daha fazla ardiye ücreti ödenmemesi açısından başka bir yere taşındığını, yapılan masraflar neticesinde davalıların daha fazla demuraj ve ardiye ücreti ödemek zorunda kalmadığını, yapılan tüm demuraj ve ardiye ücretleri ile yeni konteyner alımı, yeni konteynerin limana nakliye edilmesi ve yüklerin yeni konteynere taşınması için yapılan işçilik ve çeşitli masrafların tamamı davacı tarafından karşılandığını, söz konusu masraflar için davalılara konteynerde bulunan yükleri veya başka bir tarifle konteyner içinde bulunan kap sayılarına oranlanması neticesinde hesaplanan miktarlar fatura edildiğini, davalı ... Otom. Ltd. Şti. için .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyası ile, davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. için .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyası ile, davalı ... Otom. Dış Tic. A.Ş. için .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyası ile birlikte icra takibi başlatıldığını, başlatılmış olan icra takibine karşı davalıların haksız olarak itiraz ettiklerini, davacının taşıma organizatörlüğünü yaptığı eşyalar üzerinde ihtiyati haciz uygulaması nedeni ile eşyaların içinde bulunduğu konteyner limanda bekletildiğini, bundan kaynaklı olarak taşıma işine başlanılamadığını, söz konusu haciz işlemlerinin başlanılmasının ve konteynerin limanda bekletilmesinin davacı tarafından öğrenilmesiyle birlikte yüklerin göndericisi olan davalılara yapılan haciz işlemleri bakımından davacının hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davacının söz konusu haciz işlemlerinin tarafı ve muhatabı olmadığını, haciz işlemlerinden dolayı konteynerin limanda beklediği/bekleyeceği süre boyunda kuvvetle muhtemel olarak armatör tarafından liman ücretleri tahakkuk edeceğini, söz konusu ücretlerden ve beklemeden kaynaklı olarak meydana gelebilecek masraflardan dolayı davacının sorumlu olmayacağını, armatör tarafından bu ücretlere ilişkin davacıya fatura kesilmesi halinde bu ücretlerin davalılara yansıtılacağını, davacı tarafından ödenmek zorunda kalınması halinde bu ücretlerin davalılardan talep edileceğine ilişkin ihtarnameler gönderildiğini, armatör tarafından düzenlenen ana konşimentoda davacının sadece taşımaya aracılık eden firma olmasına rağmen taşıtan ve rezervasyon tarafı olarak davacı göründüğünden davacı adına koteynerın geç teslim edilmesi nedeni ile armatör tarafından demuraj bedeli ve malların uzun süre limanda beklemesi nedeni ile malların bulunduğu liman işletmesi tarafından ardiye ücretleri fatura edildiğini, davacının konşimentoda gönderici olarak görünmesinin sebebinin taşıma işi rganizatörlüğü yapmasından kaynaklandığını, konteyner içindeki eşyaların sahipleri asıl göndericilerin davalılar olduğunu, söz konusu demuraj ve ardiye ücretlerinin konteynerin limanda beklemiş olduğu her geçen gün daha da artma ihtimali bulunması nedeni ile, davalıların daha fazla demuraj ve ardiye bedeli ödememesi amacıyla maliyeti çok daha düşük olduğu için davacı tarafından Gümrük Müdürlüğü ile yapılan yazılmalar ve alınan onay sonrasında yeni bir konteyner alındığını, alınana yeni konteynerin ... limanına sevkiyatının sağlandığını, gönderilen malların yeni konteynere aktarılarak muhafaza edilmesinin sağlandığını, malların içinde bulunduğu konteyner daha güvenli ve ucuz olan bir depoya aktarıldığını, davacının zorunda olmasa da bu işlemleri davalıların daha fazla ücretle karşılaşmaması adına gerçekleştirdiğini, ardiye demuraj ücretleri fazla olduğunu, davacının bu işlemleri yaparak davalıları daha fazla masrafla karşılaşmalarının önüne geçtiğini, söz konusu işlemlerin sağlanması için davacının kusuru olmamasına rağmen bir kısım harcama yaptığını, davalıların gönderici olduğu mallara ilişkin olarak; armatör ... Gemi Acenteliği A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan ana konşimentoda davacı taşıtan ve rezervasyon tarafı olarak göründüğünü, konteynerin geç tesliminden kaynaklı olan demuraj ücretleri 15.02.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 8.240,00 USD bedelli fatura ile 04.06.2021 tarihli ve ... fatura numaralı ve 13.635,00 USD bedelli fatura ile davacı adına fatura edilmiş olduğunu, söz konusu bedellerin tamamının davacı tarafından karşılandığını, davalıların gönderici olduğu mallara ilişkin olarak malların gönderileceği limanın işletmesi olan ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ardiye ücretleri ve liman içerisinde meydana gelen işçilik, ... ve konteyner yer değiştirme ile nakil işlemleri için 05.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 882,64 TL bedelli, 06.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 1.881,93 TL bedelli, 08.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 118,37 TL bedelli, 08.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 40.721,00 TL bedelli, 11.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 267,43 TL bedelli faturaların davacı adına fatura edildiğini, davacının söz konusu masrafları karşılamak zorunda kaldığını, konteynerin alındığı ... Lojistik ve Denizcilik Tic. Ltd. Şti tarafından yeni konteyner bedeli olarak 07.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 4.600,00 USD bedelli, konteynerin nakliyesini yapan ...Otom. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 08.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 2.860,00 TL bedelli, söz konusu malların eski konteynerdan yeni konteynıra aktarılmasını üstlenen ... Müşavirliği Ltd. Şti. tarafından 13.10.2021 tarihli ... fatura numaralı ve 10.620,00 TL bedelli faturaların davacı adına fatura edildiğini, davacının bahsi geçen söz konusu masrafları karşılamak zorunda kaldığını, davalılar tarafından yapılan itirazların tamamen haksız olduğunu, gecikmede hiçbir kusuru bulunmayan ve kendisinden beklenen özen ve yükümlülüğü tam olarak yerine getiren Forwarder olan davacının söz konusu masraflardan sorumluluğu söz konusu olmadığını, davacının taşıma işleri komisyonculuğu yaptığını, alıcısı Afrika'da bulunan ... Ltd. Şti.'nin Türkiye'de bulunan ... Otomotiv Nakliye Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye borcundan kaynaklı olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020 / ... E. Sayılı dosyası kapsamından verilmiş olan ihtiyati haciz kararı dayanak olmak suretiyle .... İcra Müdürlüğünün 2020 / ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan haciz neticesinde malların teslim edilememesi nedeni ile meydana gelen masrafları davacının hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen karşılamak zorunda kaldığını, gönderici firmaların ise yapılan masraflarla ilgili olarak davacı tarafından başlatılmış olan icra takiplerine karşı haksız olarak itiraz ettiklerini, taraflar arasında düzenlenen ana konşimento ve ara konşimentoda görüleceği üzere taşıyıcıların hiçbir şekilde gecikmeden veya buna bağlı olarak meydana gelen doğrudan veya dolaylı nedenlerden kaynaklanan başkaca bedellerden sorumlu olmayacağının açıkça hüküm altına alındığını, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince söz konusu ücretlerden ve yapılan diğer masraflardan dolayı davalıların sorumluluğunun söz konusu olduğunu belirterek, .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyasında davalı ... ve Otom. Tic. Ltd. Şti.'nin yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyasında davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, .... İcra Müdürlüğünün 2022 / ... E. Sayılı dosyasında davalı ... Otom. Dış Tic. A.Ş.'nin yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, davalılar aleyhine % 20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalılar tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler taraf ve dava ehliyetine sahip olsalar da kendileri adına veya kendilerine karşı açılan davayı yürütebilmeleri ve haklarında hüküm tesisi yapılabilmesi için dava konusu edilen talep açısından dava yetkisine sahip olmaları gerektiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK 53.Maddesinin dava takip yetkisini talep sonucu hakkında hüküm alabilme yetkisi olarak tanımladığını, bu sebeple dava konusu edilen talep bakımından davacının talep yetkisine sahip olması arandığını, davalının da dava takip yetkisine haiz olmasının zorunlu olduğunu, aksi halde husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, davanın davalı ile dava dışı ...'ın bir takım otomotiv yedek parçanın alım-satımı konusunda anlaştıklarını, davalı tarafından yapılan satışa ilişkin 28.07.2020 tarihli ... no.lu fatura düzenlendiğini, yapılan satım sözleşmesine istinaden satılan otomotiv yedek parçanın teslim şeklinin EXW İstanbul olarak belirlendiğini, söz konusu teslim şekli hem düzenlediği faturada hem de ... Gümrük Müdürlüü 29.07.2020 tarih ve ... no.lu gümrük beyannamesinde yer aldığını, davalı tarafından dava dışı alıcıya satılan malların EXW-İstanbul olarak yani davalı merkezinde teslim edildiğini, söz konusu teslim şekliyle davalının kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, yükü kendi işyerinde taşıyıcıya teslim ettiğini, teslim ile birlikte satıma konu otomotiv yedek parçalarının teslim alınmasından alıcıya teslim edilmesine kadar geçecek süreçteki işlemleri organize etme tamamen dava dışı alıcıya ait olduğunu, satıma konu otomotiv yedek parçasının taşınmasına ilişkin davalının herhangi bir müdahalesinin olmadığı gibi davacıyı belirleme yetkisinin de olmadığını, Uluslararası Ticaret Odası tarafından düzenlenen milletlerarası ticarette teslim şekillerine ilişkin ... kuralları bulunduğunu, söz konusu ... 2022 kurallarına göre gönderen ile gönderilen ve taşıtıcı arasındaki yükümlülükler ile sorumluluklar konusunda ayrım yapılarak farklı türlerde teslim şekillerinin belirlendiğini, teslim şekillerinden olan EXW iş yerinde teslim anlamına geldiğini, EXW olarak belirlenen teslim şeklinde malların satıcı tarafından satıcının kendi kuruluşunda veya ona ait başka bir yerde alıcı için hazır hale getirilmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona erdiğini, malların teslim alınarak istenilen araca yüklenmesi ve gerekli gümrük işlemlerinin yapılması tamamen alıcıya ait olduğunu, satıma konu malların satıcının iş yerinden alınarak istenilen yere görülmesi ile ilgili bütün masraf ve risklerin tamamen alıcıya ait olduğunu, EXW satış sonrası ödenmesi gereken her türlü ücret ve tazminattan davalının sorumluluğunun bulunmadığını, davalının dava yetkisinin bulunmadığından davanın husumetten reddinin gerektiğini, davalının davacının uğradığını iddia ettiği zararda hiçbir kusuru sorumluluğunun bulunmadığını, davacı ile davalı arasında imzalanmış herhangi bir taşıma / taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi bulunmadığını, davacının ara konşimento düzenlediğinden bahsetse de söz konusu arrow maritime line tarafından düzenlenen ... no.lu konşimento taslak halinde olduğunu, herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığını, söz konusu yükün gemiye yüklenmediğini, söz konusu taslak ara konşimento da davalının shipper yani gönderici olarak yer alması sorumlu olduğu anlamına gelmediğini, söz konusu taslak konşimento geçerli hale gelse bile EXW olduğu için davalının eşyanın teslim alındığı anlamında teslim konşimentosu olarak kabul edileceğini, davacı tarafından düzenlenen taslak ara konşimentoda navlun ve diğer bedellerin alıcı tarafından ödeneceğine dair freight collect kaydı bulunduğunu, davalının söz konusu gecikme ve masraflardan sorumlu olmadığı kabul edildiğini, davacının belirttiği Yargıtay'ın yerleşik içtihatları, EXW yapan davalının ücretlerden ve masraflardan dolayı sorumluluğunu öngörmediğini belirterek, davalıya açılan davanın reddini, haksız ve kötü niyetli davacının alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasının 12/04/2023 tarihli ara kararı ile davalı ... Otomotiv Dış Tic. A.Ş. yönünden davanın tefrikine karar verilerek anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj, ardiye ve yeni konteyner alımı ile malların aktarılmasından kaynaklı alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın; icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davalının pasif husumet ehliyetine haiz olup olmadığı, zaman aşımı definin yerinde olup olmadığı, dava konusu alacak kalemleri bakımından davalı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Loj. Ltd. Şti., borçlusunun ... Otomotiv Dış Tic. A.Ş. olduğu, 01/02/2022 tarihinde 24.268,17..USD ve 52.572,96.TL'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 15/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 11/02/2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki asıl davanın da 09/09/2022 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 17/03/2025 tarihli raporda; dava dışı armatör ile liman işletmesine dava konusu bedellerin ödenip ödenmediği; davacının yasal defterlerini incelemeye ibraz etmediği, bu sebeple davacının yasal defterleri üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, Davacı tarafından dosyaya sunulan, fiili taşıma şirketi ... Gemi Acenteliği tarafından firmaları adına tanzim edilen faturaların ... nolu konteyner ile taşınan ürünler için tanzim edildiği, davacı tarafından davalıya tanzim edilen fatura açıklamasında ise "... nolu konteyner " için oluşan demuraj bedelini ihtiva ettiği, ... Gemi Acenteliği'ne ait cari hesap kayıtları gerek mail yoluyla gerekse şirket merkezinde ibraz edilmediği, bu sebeple, söz konusu dosyaya sunulan faturaların yasal defterlerde kayıtlı olup olmadığı, iade faturası düzenlenip düzenlenmediği, ödemesinin ne şekilde yapıldığına dair herhangi bir tespit yapılamadığı, Davacı tarafından ibraz edilen, yasal defterleri ile örtüşüp örtüşmediği tespit edilemeyen dava dışı ... Liman İşl.San. ve Tic. A.Ş.'nin 2021 yılı cari hesap ekstresinin tetkikinde ise; Davacı şirketin davalı adına katlandığını beyan ettiği toplam 48.871,37 TL.'lik 5 adet faturanın ödenmiş gözüktüğü, Davacının katlandığını beyan ettiği Tablo IlI'de yer alan, dava dışı şirketler tarafından firmaları adına tanzim edildiği beyan edilen masraf kalemleri karşılığında yapılan ödemelere ilişkin banka dekontlarının onaylı suretlerinin dosyaya sunulması gerektiği, Davaya konu konteyner muhteviyatı emtianın satım şekli ve taşıma şekli de dikkate alınarak dava konusu konteyner demurajı bakımından davalının taşıtan sıfatı ile sorumlu olup olmadığı; Davacının, davalının dava konusu navlun sözleşmesinin tarafı / taşıtanı olduğu yahut davalı ile bir komisyonculuk sözleşmesi akdettiği ve davalının komisyonculuk sözleşmesinin göndereni olduğu hususlarını ispatlayamadığı, dolayısıyla sadece yükleten sıfatını taşıdığı anlaşılan davalıdan bir talepte bulunulamayacağı; Davacının navlun bedelini davalıdan yahut dava dışı alıcı şirketten tahsil edip etmediği; Heyetimizde yer alan teknik bilirkişi tarafından yapılan incelemede belirtildiği üzere; davacı tarafından davalı adına tanzim edilmiş bir fatura suretinin dosyada mevcut olmadığı, yasal defter kayıtlarla örtüşüp örtüşmediği tespit edilemeyen cari hesaba borç kaydı yapılan yukarıdaki her iki fatura içeriğinin de "Navlun" bedelini ihtiva etmediği, dolaysıyla davalı adına herhangi bir navlun faturasının tanzim edilmemiş olduğu, Davacı tarafından dava dışı ... Ltd. şirketi'ne ait muavin kayıtlarının ve davacının yasal defterlerinin incelemeye ibraz edilmediği, muhasip bilirkişi tarafından gerek mail yoluyla gerek şirket merkezinde yapılan incelemede talep edilmesine karşın dava dışı ... Ltd. şirketi adına tanzim edilmiş "Navlun" faturasının da ibraz edilmediği, Neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında bilirkişi raporu alınmasına; Davacının yasal defterlerini incelemeye ibraz etmediği, bu sebeple davacının yasal defterleri üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, davalıya ait mail yoluyla sunulan cari hesap ekstresinde ise; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 14.01.2022 tarih, ... seri nolu, 24.268,17 USD ve 14.01.2022 tarih, ... seri nolu, 52.572,96 TL. bedelli faturaların ilgili hesaba borç kaydedildiği, davacının davalıdan 31.12.2023 tarihi itibarıyla iş bu fatura bedelleri karşılığında 24.268,17 USD ve 52.572,96 TL alacaklı olduğu, Davacı alacak bakiyesinin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasıyla 10.02.2022 tarihinde icra takibi başlattığı, İcra ve Takip Dosyasına göre davacının 31.12.2023 tarihi itibarıyla iş bu fatura bedelleri karşılığında 24.268,17 USD ve 52.572,96 TL alacaklı olduğunu iddia ettiği ancak defterlerini sunmadığından bu iddiasını ispatlayamadığına ilişkin tespit ve görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına ibraz edilen dava dilekçesi ile davanın ... Otom. Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve davalı ... Otom. Dış Tic. A.Ş. Aleyhinde açıldığı, mahkememizce anılan dosyada 12/04/2023 tarihli celse 1 numaralı ara kararı uyarınca davalılardan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve davalı ... Otom. Dış Tic. A.Ş. hakkındaki davaların ayrı ayrı tefrikine karar verilerek aynı tarihli celse 2 numaralı ara karar ile 6545 sayılı yasanın 45. Maddesi uyarınca hakimliğimize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından TTK 1246 maddesi uyarınca zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da; davacı tarafından dava dışı konteyner ilgilisi olan ... Gemi Acenteliği firması, ... Müşavirliği, ... firması, ... Konteyner firması ile ...'ne yapılan ödemelerin rücuan davalılardan tahsili istemine ilişkin olması ve davacı tarafından ilgili ödemelerin 07/10/2021, 15/10/2021 28/10/2021 ve 19/11/2021 tarihlerinde yapıldığı dikkate alındığında, 01/02/2022 tarihinde icra takibine başlanmış olduğu da gözetilerek davalı vekilinin zamanaşımı itirazının TTK 1246 maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı Ana konşimento, ... numaralı ara konşimento kayıtları, davalı tararfından dava dışı yük alıcısı olduğu anlaşılan ... adına düzenlenen 21/07/2020 tarihli 5.019,50 USD bedelli FCA İstanbul teslim şekli ile düzenlenen satım faturası, davacı ve davalı arasındaki e posta yazışmaları, dosyaya celp edilen gümrük kayıtları bir arada incelendiğinde; davacı tarafından, davalının satıcısı olduğu yüklerin taşınması organizasyonunun yaptığı ancak fiilen taşıma işinin dava dışı ... firması tarafından üstlenildiği; 28/07/2020 tarihinde konteynerin yüklü olarak limana geldiği, 29/07/2020 tarihinde gümrük
beyannamelerinin açıldığı, aynı gün dava dışı alıcı Güney Afrika'da yerleşik ... Ltd.nin Türkiye'de yerleşik dava dışı ... Otomotiv Nakliye Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye olan borcundan kaynaklı olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında verilmiş olan ihtiyati haciz kararı ile .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan haciz ile ... numaralı konteyner ve içerisindeki yüklerin haczedildiği, haciz işleminden dolayı konteyner gemiye yüklenemediği ve konteyner ve yüklerin limanda bekletildiği, bu süreçte oluşan demuraj sebebiyle dava dışı fiili taşıyan tarafından demuraj faturaları ve liman işletmesi tarafından ardiye ve diğer hizmetlere ait faturaların davacı adına tanzim edildiği, davacı şirket tarafından demuraj ve liman ücretlerinin artmaması için yeni bir konteyner satın alınarak, Gümrük Müdürlüğü'nden konteynerden yüklerin aktarılması için gerekli izinler alındıktan sonra, söz konusu konteynerin limana nakliye edildiği 11/10/2021 tarihinde konteynerin iç taşıması yapılarak emteanın yeni konteynere aktarıldığı, ardiye ücretinin daha fazla oluşmaması için kiralanan konteynerin başka bir yere taşındığı, yapılan tüm demuraj ve ardiye ücretleri ile, yeni konteyner alımı, yeni konteynerin limana nakliye edilmesi ve
yüklerin yeni konteynere taşınması için yapılan işçilik ve çeşitli masrafların tamamının davacı şirkete ait ticari defterler üzerinde yapılan muhasip incelemesi neticesinde ödenmiş olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın ise ; söz konusu masrafların davalı satıcı firmalara, konteynerde bulunan kap sayılarına oranlanması neticesinde hesaplanan miktarlar kadar fatura edilerek, eldeki dosya davalısı ... Otom. Dış Tic. A.Ş. için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan emtia satım faturası ile gümrük kayıtları incelendiğinde, davaya konu emtiaların davalı tarafından EXW teslim şekli ile satışının yapıldığı görülmekle, bilirkişi raporunda açıklandığı hali ile; EXW, tüm masraf ve risklerin alıcıya ait olduğu uluslararası ticaret terimidir. Satıcının emtiaları kendi adresinde (imalathane, fabrika, depo vs.) nakliyeciye teslim edilmeden ve ihracat gümrük işlemleri yaptırılmamış olarak hazır etmesi ile sorumluluğunu yerine getirdiği, alıcının ise emtiaları satıcının adresinden kendi nakliyecisi ile teslim alarak, o noktadan sonraki tüm masrafları ve riskleri üstlendiği bir satım şekli olduğu anlaşılmıştır. Dosyada bulunan ana ve ara konşimento kayıtları incelendiğinde ise; ana Konşimentoya göre, navlun ücretinin “freight prepaid” olarak not edildiğinde, bu durumda fiili taşıyan dava dışı ... şirketine karşı navlun ücretinin borçlusunun Yükleten konumunda bu konşimentoda kayıtlı bulunan dDavacı şirket olduğu, ara konşimentoya göre, navlun ücretinin “freight collect” olarak not edildiği, bu durumda
navlun ücretinin borçlusunun davacı nezdinde, dava dışı asıl gönderilen ... Ltd. şirketi olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı vekili tarafından, dosyaya sunmuş oldukları e posta yazışmaları uyarınca yükleme ve taşımaya ilişkin yazışmaların davalı ile yapıldığından bahisle davalının taşıtan olduğu ileri sürülmüşse de, davalı satıcı - yükleten olduğundan, yüklemenin organizasyonu ve
konişmentonun düzenlenmesi için, davacı tararfından yükletenle irtibata ve iletişime geçilmesinin olağan olduğu bilirkişilerce açıklanmış olup, e posta yazışma içeriklerinin de organizasyona ilişkin olduğu, ilgili yazışmalarda navluna ilişkin bir bilginin iletilmediği anlaşılmıştır. Deniz yoluyla eşya taşımalarında yükleten ve taşıtan farklı
kişiler olabilmekle birlikte, uyuşmazlık bakımından davalının taşıtan sıfatını haiz olduğunu ortaya koyacak olan davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş bir navlun faturası da bulunmamaktadır. Bu durum yukarıda açıklandığı üzere konişmentoda da navlunun alıcı tarafından ödeneceği kaydı (freight collect) ile de uyumlu olup, satım şekli de göz önüne alındığından davalının navlun sözleşmesinin tarafı olmadığı, davaya konu taşımanın taşıtanı olmadığı, davacnın taşıma akdini dava dışı yük alıcısı ile yapmış olduğu ve dava dışı yük alıcısının taşıtan sıfatını haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davaya konu edilen masraflar, yukarıda açıklandığı üzere; dosyaya celp edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takip dosyası ili gümrük ve liman kayıtlarından anlaşıldığı üzere; dava dışı alıcı Güney Afrika'da yerleşik ... Ltd.nin Türkiye'de yerleşik dava dışı ... Otomotiv Nakliye Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye olan borcundan kaynaklı olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında verilmiş olan ihtiyati haciz kararı ile .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan haciz ile ... numaralı konteyner ve içerisindeki yüklerin haczedilmesi akabinde masrafların artmaması adına yapılan konteyner aktarımından kaynaklanmış olup, bu masrafların oluşmasına davalının herhangi bir eyleminin-kusurunun sebep olmadığı, davalının sorumluluk alanında masrafların oluşmadığı anlaşılmıştır. Bu hal ile TTK 1200, 1203 ve 1205 maddeleri de göz önüne alındığında, taşıtan sıfatı bulunmayan, yalnızca yükleten olan davalının, kendi sorumluluğu altında meydana gelmediği sabit olan davaya konu masraflar bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu da esas alınarak neticede davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 615,40.TL'den dava tefrik edildikten sonra peşin alınan 179,90.TL'nin mahsubu ile bakiye 435,50.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 78.425,99.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tefrik olunan davada arabulucuk ücretine hükmedildiğinden, arabulucuk ücreti yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır