T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/191 Esas
KARAR NO :2025/516
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/04/2023
KARAR TARİHİ:17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalının ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından dava dışı ... ... Co Ltd. firmasına 37.992,00 kg. mozeralla peyniri cinsine sahip emtia satıldığını, bu emtia davacı nezdinde ... numaralı denizyolu nakliyat emtia katılım sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, poliçe gereğince ... ... - ...'e sevkiyatı yapılacak olan emtianın zayi olması halinde ve poliçede belirlenen gerekli şartların sağlandığı takdirde davacının zayi olan emtianın hasar bedelini sigortalı şirkete ödeyeceğini, dava dışı sigortalı şirketin bu emtianın sevkıyatının yapılması konusunda davalı ile 10.800,00 USD navlun bedeli karşılığında anlaştığını, sevkiyat faaliyeti çerçevesinde davalının akdi taşıyıcı şirket tarafından 21.03.2022 tarihinde dava dışı sigortalı şirkete ... numaralı fatura düzenlendiğini, davalının emtianın sevkiyatını dava dışı ... - ... şirketine yaptırdığını, sonuç olarak ... - ... şirketinin fiili taşıyıcı konumuna geldiğini, dava dışı sigortalıya ait emtia sevkiyatı yapılmak üzere ... - ... ve ... numaralı konteynerler içerisine yüklendiğini, 10.03.2022 tarihinde ... ... adlı gemi ile ... Türkiye'den ...'a deniz seferine başlanıldığını, dava dışı sigortalının 21.04.2022 tarihinde davacıya ... gümrüğünde sorun yaşanmış mallarda hasar olabilir ihbarında bulunduğunu, sevkiyatı yapan gemideki konteynerlenn 07.04.2022 - 21.04.2022 tarihleri arasındaki ısı kayıt dökümlerine göre 18.04.2022 saat 08:40 tarihi itibariyle soğutucu cihazın kapalı konuma geldiğini, ... - ... numaralı konteynerdeki ısının hızla düşmeye başladığının görüldüğünü, alıcı tarafından ısı değeri henüz daha gemide sefer halindeyken - 187'den -...'ye kadar düşen emtianın istiflendiği konteynerin alıcı tarafından teslim alındığı sırasında soğuk olmadığının tespit edildiğini, bu sebeple ... - ... numaralı konteyner alıcı firma tarafından soğuk hava deposuna çekildiğini, alıcı tarafından yapılan incelemeler sonrasında ısı değişiminden kaynaklı hasar tespit edildiğini, sigortalı şirketinde davacıya başvurusu neticesinde ... no.lu hasar dosyasının açıldığını, davacının hasar tespit çalışması için bağımsız eksper olan ... Independent ... ile anlaştığını, eksper raporunda konteyner soğutucusunun geminin ... limanına varışından önce 18.04.2022 tarihi saat 08:40'dan 21.04.2022 tarihi saat 08:00'a kadar çalışmaz durumda olduğunu, konteyner içerisindeki toplam 1583 kolinin tamamının hasarlı/yumuşamış/ çözülmüş sayılabileceğini, emtianın ...'deki gıda kalitesi ve güvenliği şartını karşılayamadığını, mevcut bilgi belge ve rapor içeriğine göre hasar tutarının 40.000,00 USD seviyesinde olduğu değerlendirmelerinde bulunduğunu, ekspertiz raporu doğrultusunda davacı tarafından 28.09.2022 tarihinde sigortalıya emtianın taşıyıcının kusuru ile zayi olması sebebiyle 593.859,82 TL ödeme yapıldığını, davacının sigortalısının yerine halef olduğunu, sigortalısının zarara sebebiyet veren aleyhine mevcut her türlü hakları davacıya intikal ettiğini, halefiyet doğrultusunda davacı tarafından 28.09.2022 tarihinde davalıya rücu alacağı için ihbarda bulunulduğunu, davalı tarafından haksız şekilde itiraz edildiğini, davalının sigortalı şirkete karşı navlun sözleşmesinden doğan taşıma borcunu dava dışı ...-... firmasıyla anlaşarak ifa ettiğini, bu doğrultuda davalının akdi taşıyıcı dava dışı ... - ... firmasının da fiili taşıyıcı konumuna geldiğini, sevkiyat konusu emtianın mozeralla peyniri olduğunu, donuk olarak sevkıyatının yapılması gerektiğinin, emitanın taşıma süresi boyunca havalandırmalı konteynerda -18 ile taşınması gerektiğini, konteyner soğutucusu gemi seyir halindeyken fiili taşıyıcı sevkiyatını yaptığı emtianın ısısını koruyamadığını, sonrasında meydana gelebilecek zararlar için gerekli önlemin almadığını, 18.04.2022 tarihi itibariyle soğutucunun çalışmamış olması nedeniyle emtiada çözülme ve kısmen bozulma meydana geldiğini, davacı sigorta şirketi tarafından akdi taşıyıcıya gönderilen rücu yazısına karşı davalı üst taşıyıcı şirketin taşıma komisyoncusu olduğunu, sorumluluğun tamamen fiili taşıyıcıda olduğunu belirterek itiraz ettiğini, TTK md. 920'e taşıyıcıya veya taşıyana teslimi üzerine komisyoncusunun ücretinin taşıyana teslimi üzerine ödeneceğinin belirtildiğini, davalının sigortalı şirkete karşı düzenlediği navlun faturasında fatura tarihi arasındaki zaman farkı TTK md. 920'ye aykırı olduğunu, davacının taşıma komisyoncusu olduğu hiçbir şekilde kabul edilmemesi gerektiğini, davacı tarafından davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğünün 2023 / ... E. Sayılı dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine davalı tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu, dava açılmadan önce zorunlu dava şartı olan ... Arabuluculuk Bürosunun 2023 / ... büro dosya numarası, 2023/... arabuluculuk numarasıyla arabulucuya başvurulduğunu, yapılan müzakere neticesinde davalı ile anlaşmanın sağlanamadığını belirterek, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün 2023 / ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamını, haksız olarak itiraz edilen rakam üzerinden % 20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının rücu istemine ilişkin hak düşürücü sürenin geçtiğini, taleplerinin hak düşürücü süre geçtikten sonra ileri sürülmüş olması hususunun mahkemece de resen gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Uyuşmazlığa konu taşıma faaliyeti CİF teslim şekliyle gerçekleştiğini, buna göre yük gemi küpeştesini geçtiği andan itibaren hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçtiğini, dava dışı (satıcı/gönderici) sigortalının katlanması gereken bir zarar mevcut olmadığından davacının da halef olabileceği bir hak bulunmadığını, dava dışı sigortalının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davacı sigorta şirketinin de dava açma hakkına halef olamayacağını, aktif husumet ehliyetinin bulunmadığının izahtan vares olduğunu, davacı açısından aktif husumet noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, dava konusu taşıma CİF teslim şekli ile gerçekleştiğini, hasar riski yükün gemiye yüklenmesiyle alıcıya geçtiğini, yükteki sigorta menfaati davacının sigortalısında değil, dava dışı yük alıcısında olduğunu, yük sigortası sözleşmesi TTK M. 1408'e göre geçersiz olduğunu, geçersiz bir sigorta sözleşmesine göre tazminat ödeyen sigortacı lütuf ödemesi yapmış olmadığından halef sıfatı kazanamayacağını, taşıyana başvurması mümkün olamayacağını, dava dışı sigortalı şirketin sigortalanabilir menfaati bulunmadığından huzurdaki davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının yükün zarara uğradığı an itibariyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığına ilişkin itirazlarının baki kalmak ve hiçbir surete ikrar teşkil etmemek kaydı ile, taşıma faaliyetinde davalının taşıyan sıfatına haiz olmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın davalıya yönlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından sunulan eksper raporu ile de sabit olduğu üzere davacı iddiasına konu hasarın taşıma sırasında değil konteynerin gemiden tahliyesi ve taşıyanın hakimiyet alanından çıkması sonrasında limanda meydana geldiğini, taşıma sırasında meydana gelmeyen zarardan taşıyanın ve/veya davalının sorumluluğunun olması hukuken mümkün olmadığını, emtianın uğradığı zarar da ispatlanabilmiş olmadığını, ekspertiz raporunda sabit olduğu üzere, emtianın alıcı tarafında satılacağı beyan edildiğini, ekspertiz incelemesi davalının huzurunda yapılmadığını, davacı yan iddiaları konteynere ait olduğu iddia edilen birtakım ısı verilerine dayanmakla birlikte bahse konu verilerin gerçekten ilgili konteynere ait olup olmadığının doğru şekilde çalışıp çalışmadığı sabit olmadığını, huzurdaki yargılama açısından delil olarak kabulünün mümkün olmadığını, taşıma konusu emtia davacı sigortalısı tarafından konteynıra yüklenmiş ve istiflenmiş olduğunu, taşıyana mühürlü olarak teslim edildiğini, taşıyanın konteyner içeriği hakkında bilgi sahibi olması mümkün olmadığını, emtianın konteynere zaten hasarlı olarak yüklenmiş olması ihtimali dahilinde olduğunu, eksper raporunda yükün satışa sunulabilir nitelikte olduğu belirtilmekle birlikte hangi bedelle satıldığına ilişkin bir evrak dosyaya ibraz edilmediğini, emtialar alıcısı tarafından ihtirazı kayıtsız ve hasarsız olarak teslim alındığını, ihbar yükümlülüğü de yerine getirilmediğini, yükün alıcısına tesellümü ile ekspertiz incelemesi arasında yaklaşık 10 gün gemiden dahliye ile inceleme arasında 15 gün olduğunu, sunulan ısı kayıtlarının bahse konu konteynere ilişkin olduğu da kesin olmamakla bu sürede yükün hangi koşullarda bulunduğunun bilinmesi mümkün olmadığım, hasarın alıcı uhdesinde iken gerçekleşmiş olması ihtimali dahilinde olduğunu, davalının söz konusu taşıma organizasyonunda hiçbir şekilde taraf sıfatını haiz olmadığı ve husumetin yanlış yönlendirildiğine yönelik itirazlarının saklı kalmak kaydı ile mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davalının TTK 917. Madde uyarınca taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiğinin sadece aracıdan ibaret olarak taşıma işinin organizasyonunu gereği gibi sağlayarak üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğinin kabulü gerektiğini, bu kapsamda davalının iddia edilen zarardan sorumluluğu bulunmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olduğunu, zararla ilgili hukuki sorumluluğu bulunmayan sigortalısına hatır ödemesi yapan davacının bu bedeli davalıdan talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunca dava tutarına ilave bedel şeklinde bir kalemin de ekli olduğunun ifade edildiğini, bununla birlikte davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısı ile arasındaki sözleşme kapsamında yaptığı ilave ödemelerin rücu hakkı kapsamında talep edilemeyeceğinin izahtan vares olduğunu, faiz talebi için temerrüt gereği söz konusu olduğunu, davacının dava Öncesi için faiz talebinin mümkün olmadığını, hiçbir şekilde hasar bedelini kabul anlamına gelmemekle beraber dava konusu alacak likid bir alacak olmadığını, davacı tarafından talep edilen icra inkar tazminatının reddinin gerektiğini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını, davacının kötü niyetle başlattığı icra takibi nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, ikrar teşkil etmemek kaydıyla her koşulda taşıyanın sorumluluğu TTK MD 1186 gereği 666,67 ve 2 SDR sınırını geçemeyeceğini, davanın ... - ... ... Hamburg şirketine izafeten ve asaleten ... - ... ... Nakliyat A Ş. şirketine ihbarını talep ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklan saklı kalmak kaydı ile, davanın husumet hak düşürücü süre yönünden itirazları doğrultusunda usulden reddini, Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddini, davanın ...'a izafeten ve asaleten ... - ... ... Nakliyat A.Ş.'ye ihbarını, davacının % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Mahkememizin 13/07/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Sıcaklık kayıtlarından anlaşıldığı üzere; dava konusu emtia taşıma belgelerine uygun -18 derecede taşınması gerekirken taşınmadığı, emtianın yapısının bozulabileceği için pazar değerini kaybedebileceği ve sebepten ayıplı mal sayılabileceği, somut uyuşmazlığa konu mal bedelinin dava dışı alıcıdan teslim edilip edilmediği, edildiyse ne kadarının, ne zaman tahsil edildiğinin, mahsuplaşma ya da ikame mal verilmesinin söz konusu olup olmadığının dosya münderecatından anlaşılamadığı, satış sözleşmesinin CIF teslim esasıyla yapılmış olması itibariyle alıcı yerine satıcı lehine akdedilen sigorta sözleşmesinin -dosyaya aksini kanıtlayacak herhangi bir evrak bulunmadığından- geçersiz olduğu, davacı sigortacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, fiili taşıyanın katılımıyla ortak tespit yapılmış olması itibariyle hasara ilişkin bildirimin yapılması gerekmediği, hasara sebep olan olayın tahliye limanına varma gününe denk gelmiş olması itibariyle hasarın fiili taşıyanın hakimiyeti altındayken meydana gelmeye başladığı, hasardan davalının sorumlu tutulabileceği, hasar miktarının tespiti hususunda davacının söz konusu gıdanın ...'deki gıda güvenliği kriterini sağlamadığını iddiasının ispatlanamadığı, sovtaj faturası ya da imha tutanağına dosyada rastlanmamış olması itibariyle uyuşmazlık konusu zarar gören malın satılmış olma ihtimalinin Mahkeme takdirinde olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 28/07/2023 tarihli ara kararı uyarınca muhasip bilirkişiden aldırılan raporda özetle; Dava dışı sigortalı ... Gıda San. Ve Tic. A.Ş. tarafından .../ ... mukim ...- ... .... Ltd. firmasına aşağıda detayı belirtilen 26.02.2022 tarih, ... seri nolu fatura ile toplam 79.973,16 USD karşılığı 1.122.783,18 TL.'lik "..." açıklamalı ürünün saUşının gerçekleştirildiği, dava dışı malın alıcısı tarafından fatura bedelinin 22.05.2019 tarihinde dava dışı malın satıcısının ... Bankası ... ... Şubesinde yer alan ...-... nolu USD hesabına davaya konu olmayan diğer ... seri nolu 79.973,16 USD bedelli fatura da dahil olmak üzere (79.973,16 USD X 2 =159.946,30 USD karşılığında) 159.962,73 USD olarak ödemesinin gerçekleştirilmiş olduğu, dava dışı şirket tarafından e-mail ile iletilen e-defter / defteri Kebir kayıtları ve muavin kayıtlan karşılattırdığında, dava dışı sigortalı firma tarafından tahsil edilen hasar bedelinin dava dışı malın alıcısının hesabına yansıtıldığına dair herhangi bir muhasebe kaydına rastlanılmadığı, şirket yetkililerine iletilen e-mail ile söz konusu tahsil edilen hasar bedelinin dava dışı malın alıcısına ne şekilde yansıtıldığına ilişkin belge ve muhasebe verilerinin iletilmesi talep edilmiş olup , rapor tarihi itibarıyla herhangi bir banka dekontu, mahsup belgesi ibraz edilmediği, dava dışı sigortalı şirketin yasal defter kayıtlarında, davacı sigortalı şirketten 28.09.2022 tarihinde tahsil edilen, 593.859,82 TL.'nin 28.09,2022 tarihinde davacı sigortacının hesabına alacak banka hesabına borç kaydedildiği, dava dışı şirketin direk gelir kaydı yaparak dava dışı malın alıcısına hasar bedelinin yansıtılmamış olduğu, tahsil edilen tutara karşılık davacı şirkete 24.11.2022 tarih ... seri nolu fatura ile 593.859,82 TL'nin davacı sigorta şirketine borç kaydettiği belirtilmiştir.
Mahkememizin 14/05/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın muhasip bilirkişiye tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan ek raporda özetle; Dava dışı malın alıcısı şirket tarafından hasarlı mallara ilişkin sigortalı şirket adına tanzim edilen 04.01.2023 tarih, ...-02 numaralı, "..." başlıklı, 31.633 USD'lik faturanın, dava dışı malın alıcısı ... ... Co. Ltd'e 12.01.2023 tarihinde banka yoluyla ödenmiş, dolaysıyla davacı sigorta şirketinden tahsil edilen tazminat tutarının dava dışı malın alıcısına yansıtılmış olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin 14/01/2025 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın ek raporda aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi heyet ek raporunda özetle; Davacının aktif husumet ehliyetinin haiz olduğu, davacının aktif husumet ehliyeti haricinde kök raporda belirtilen görüşlerin muhafaza edildiği belirtilmiştir.
Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı satışı yapılan mozerala peynir emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanı'ndan Tianjan Limanı'na taşındığı, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın bozulduğunun belirlendiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dava konusu taşımaya ... sayılı konişmento tahtında yapıldığı, navlun faturasının ise davalı ... tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre ... un fiili taşıyan, davalının ise akdi taşıyan konumunda olduğu, buna göre davalının pasif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan mal faturasına göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olup, satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, mal bedelinin tahsil edilmemiş olmasına bağlıdır. Dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporunda Dava dışı sigortalı ... Gıda San. Ve Tic. A.Ş. tarafından .../ ...'de mukim ...- ... .... Ltd. firmasına 26.02.2022 tarih, ... seri nolu fatura ile toplam 79.973,16 USD karşılığı 1.122.783,18 TL.'lik "..." açıklamalı ürünün satışının gerçekleştirildiği, dava dışı malın alıcısı tarafından fatura bedelinin 22.05.2019 tarihinde dava dışı malın satıcısının ... Bankası ... ... Şubesinde yer alan ...-... nolu USD hesabına davaya konu olmayan diğer ... seri nolu 79.973,16 USD bedelli fatura da dahil olmak üzere (79.973,16 USD X 2 =159.946,30 USD karşılığında) 159.962,73 USD olarak ödemesinin gerçekleştirilmiş olduğu tespit edilmiş, 25/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Dava dışı malın alıcısı şirket tarafından hasarlı mallara ilişkin sigortalı şirket adına tanzim edilen 04.01.2023 tarih, ...-02 numaralı, "..." başlıklı, 31.633 USD'lik faturanın, dava dışı malın alıcısı ... ... Co. Ltd'e 12.01.2023 tarihinde banka yoluyla ödendiği, dolaysıyla davacı sigorta şirketinden tahsil edilen tazminat tutarının dava dışı malın alıcısına yansıtılmış olduğu belirtilmiştir. Buna sigortalının hasar bedelini talep etmekte menfaatinin bulunduğu, davacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak sigorta tazminatını ödediği , sigortalısının haklarına TTK 1472 md. uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosyaya sunulan ekspertiz raporuna göre hasarın 23/04/2022 tarihinde tespit edildiği, icra takibinin 21/02/2023 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusu emtianın ...-... ve ...-... no.lu 2 adet 40' soğutuculu konteynerler içerisine yüklenip 10.03.2022 tarihinde ... ... adlı gemi ile ..., Türkiye - ..., ... deniz seferine başladığı, ...-... no.lu konteyner içerisindeki emtiada ısı değişimi kaynaklı hasar tespit edildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan eksper raporu ; " ... eksperinin kanaatine göre hasarın muhtemel nedeni ... limanında konteynerin gemiden tahliyesi sonrası konteynerin soğutucusunun (reefer unit of the container) çalışmaması şeklinde belirtilmiştir. Yukarıda ki tabloya göre konteyner soğutucusu, geminin ... limanına varışından hemen önce 18.04.2022 tarihi saat 08:40'dan 21.04.2022 tarihi saat 08:00'a kadar çalışmaz durumda ("off") olduğu tespit edilmiştir. Hasara konu olan konteyner soğutucusunun ... tahliye limanında yaklaşık 3 gün boyunca kapalı/çalışmaz durumda olma nedenine dair herhangi bir bilgi, belge tarafımıza ibraz edilmediği. İncelemede sunulan mevcut bilgi, belge ve tarafımızdan atanan ... eksperinin bulgularına istinaden konu hasarın ...-... no.lu konteyner soğutucusunun tahliye limanı ...'de yaklaşık 3 gün boyunca çalışmamış olması nedeniyle donmuş emtiada meydana gelen çözünme/yumuşama/ kısmen bozulma ve/veya raf ömrünün azalması şeklinde meydana geldiği kanaati edinilmiştir. Hasarın poliçe şartları gereğince teminat kapsamında değerlendirilebileceği kanaati oluşmuştur." şeklindedir.
Dosyaya sunulan ısı kayıtları incelendiğinde; konteynerin taşıma belgelerine uygun olarak -18 0C'ye ayarlandığı, konteyner içi sıcaklığın 18.04.2022 08:40'a kadar genel olarak istenilen sıcaklık seviyesinde olduğu, belirtilen tarih ve saatten itibaren kayıtların bitim tarihine kadar konteyner içi sıcaklıklarda önemli düşüşler yaşandığı, 18.04.2022 08:40 itibari ile kayıtlarda elektrik kesintisi (off) uyarısının mevcut olduğu, sevkiyatın toplam 53 gün kadar sürdüğü, cihazın kayıt yaptığı 40 günlük süre boyunca önemli bir ısı dalgalanması tespit edilemediği anlaşılmaktadır. Konteynerlerin Türkiye'den çıktıktan sonra Güney Kore, ... Limanı'nda aktarma gördüğü, konteyner sıcaklık kayıtlarına göre tahliye limanında yaklaşık 3 gün boyunca konteyner soğutucusunun kapalı durumda olduğu, bu zaman zarfında ulaşılan en yüksek sıcaklığın -2.36 °C olduğu 18.04.2022 tarih ve saat 9.00 sularından itibaren sıcaklıkta yükselmeye başladığı 18.04.2022 tarih ve saat 9.00 sularından itibaren sıcaklıkta düşmeler başladığı anlaşılmaktadır.
Geminin tahliye limanına varışından sonra konteynerlar 18/04/2022 tarihinde gemiden tahliye edilmiştir. 02/05/2022 tarihinde ... eksperi tarafından inceleme yapılmıştır. ... raporunda soğutucunun iyi çalıştığı, nakliye süresi içinde önemli bir ısı dalgalanması olmadığı, konteynere boşaltmada 4 gün boyunca elektrik verilmediği, kargodaki zarara boşaltma limanda dikkatsizce yapılan boşaltmanın sebep olduğunu, maruz kalınan zarardan boşaltma limanının dikkatsizce yaptığı çalışmadan dolayı yükümlü olması gerektiği belirtilmiştir.
Bu açıklamalara göre hasarın 18/04/2022 tarihinde konteynerın gemiden tahliye edilmesinden sonra konteynere elektrik verilmemesinden kaynaklandığı sabittir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda konteyner içi sıcaklığın 18.04.2022 08:40'a kadar genel olarak istenilen sıcaklık seviyesinde olduğu, belirtilen tarih ve saatten itibaren kayıtların bitim tarihine kadar konteyner içi sıcaklıklarda önemli düşüşler yaşandığı; 18.04.2022 08:40 itibari ile kayıtlarda elektrik kesintisi (off) uyarısının mevcut olduğu, soğutucu cihazın kapalı duruma geldiği ve kayıtların bitiş tarihine kadar bu durumun sürdüğü, 18.04.2022 tarihi taşıma kronolojisi incelendiğinde tahliye limanına varış tarihine denk geldiği tespit edilmekle birlikte zararın konteyner henüz fiili taşıyanın hakimiyeti altındayken meydana geldiği kabul edilerek davalının sorumlu tutulabileceği yönünde kanaat bildirilmiş ve ek raporda buna yönelik itirazlar değerlendirilmemiş ise de; dosyaya sunulan ekspertiz raporundaki tespitler ve yerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ... raporu içeriği birlikte değerlendirildiğinde tahliye sonrası konteynerın taşıyanın hakimiyetinde olmadığı, elektrik kesintisinin başladığı 18.04.2022 08:40 tarihi itibariyle deniz taşımasının tamamlanmış olduğu, boşalma limanında konteynerın taşıyanın sorumluluğunda olduğunun davacı tarafça ortaya konulamadığı, böylelikle hasarın meydana gelmesinde davalı taşıyanın sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, yasal koşullar oluşmadığından davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 7.430,55 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 6.815,15 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 96.285,81 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır