T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2023/219 Esas
KARAR NO: 2024/249
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/05/2023
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının navlun komisyoncusu olarak faaliyette bulunduğunu, daha önceden de hizmet verdiği davalının Çin’in Şangay kentinden tedarik ettiği malzeme siparişinin taşınması işi için ivedi gemi ayarlanması isteğini davacıya bildirmesi üzerine davalı ile davacının bu konuda anlaştıklarını, davacı tarafından davalı için taşıma işinin organizasyonu hızlıca yapılarak davalının siparişi davacının verdiği hizmet sayesinde denizyolu ile Çin’den davalıya ulaştığını, davacının yerine getirmeyi üstlendiği edimi ifa ettiğini, davacının verdiği hizmet karşılığında davalıya 16.03.2022 tarihli ... numaralı 13.250,00 USD tutarında faturayı tanzim ettiğini, davalının fatura bedelinin 3.250,00 USD‘lik kısmını ödemediğini, davalının faturaya itiraz etmediğini, faturayı kabul ettiğini, davacının yaptığı ikazlara rağmen davalının bakiye fatura borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amaçlı olarak davacı tarafından davalı aleyhinde ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek davalı tarafından ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamını, davalının % 20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinin HMK’ya göre uygun olmadığını, davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaları, ispat bakımından somutlaştırma yükü bulunmasına rağmen davacı ne olayları açıkladığını, ne de ispat açısından somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davanın HMK’ya aykırılıktan reddedilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlattığını, taraflarınca icra takibine itiraz edildiğini, itirazları neticesinde alacaklı tarafından dosyanın yetkili olan Rize İcra Daireleri'ne gönderilmesi gerektiğini, yetkisiz icra dairesi çerçevesindeki mahkeme huzurunda itirazın iptali davası açılarak yetkisiz icra dairesi ve mahkeme nezdinde ısrar edildiğini, davanın usulden reddini talep ettiklerini, davalının dava dışı tedarikçi firmadan satın aldığı ürünlere ilişkin 19.11.2021 tarihinde ön siparişte bulunduğunu, 22.11.2021 tarihinde kesin sipariş açıldığını, davalı tarafından tedarikçi firmaya gerekli ödemelerin yapıldığını, davalının bu süreçte söz konusu tedarikçi firmadan satın aldığı ürünlerin en geç Ocak ayında kendisine teslimini sağlayacak nakliye hizmetini görmesi için firma arayışına girdiğini, Çin’den tedarik ettiği ürünlerin kendisine nakliyesini sağlamak için daha öncede çalışmış olduğu davacı ile görüşüldüğünü, ivedilikle kendisine söz konusu nakliye için bir gemi ayarlanması gerektiğini bildirdiğini, davacının hızlı bir şekilde söz konusu nakliyeyi gerçekleştirebileceğini, Ocak ayında ürünleri teslim edebileceğini taahhüt ettiğini, davalının aynı dönemde birden çok nakliye firması ile görüştüğünü, aynı iş için davacının belirtmiş olduğu 13.224,80 USD ücretinden daha düşük fiyat teklifi bildiren firmaların da olduğunu, davalının istediği tarihte ürünleri teslim edebileceğini taahhüt eden tek firmanın davacı olması sebebiyle diğer firmalara göre daha yüksek bir fiyat bildirmiş olmalarına rağmen davacı ile anlaşıldığını, davacı tarafından davalıya söz konusu ürünlerin en geç 4 Ocak’ta gemiye yükleneceğinin bildirildiğini, ürünlerin teslimi oldukça gecikmiş ve ancak Mart ayında söz konusu teslimin yapıldığını, davacı yetkilisi ... ’in davalının iş ortaklarından ... ile olan Whatsapp yazışmalarının dilekçe ekinde sunulduğunu, söz konusu yazışmalarda davacının 4 Ocak'ta yükleme yapılması taahhüdü verdiğinin açıkça görüleceğini, buna rağmen malların yüklenmesi Şubat aynı teslimi ise Mart ayına kaldığını, bu süreçte davacı tarafından davalının oyalandığını, denizyolu ile eşya taşıma sözleşmesinde taşıyanın aynı zamanda eşyayı gecikmeksizin teslim etmekle yükümlü olduğunu, davacı tarafından iddiaların aksine söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmeyerek davalının mağdur edildiğini, davacı tarafından taşınması istenen mallar arasında asansör kapısının aksamlarından olan mekanizma yahut operatör olarak bilinen malzemeler de olduğunu, söz konusu mekanizma isimli malzeme asansör kapılarının çalışması için gerekli 3 malzemesinden biri olduğunu, diğer iki malzeme olan kasa ve takımı ve panel davalı tarafından üretildiğini, davacının taşıması istenene mekanizma ithal edildiğini, söz konusu malların davacı tarafından zamanında teslim edileceğine güvenilerek davalı tarafından dava dışı firmalarla birden fazla satış ve montaj sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeler doğrultusunda anlaşılan firmaların ölçülerine uygun olarak kapı malzemelerinden kasa takımı ve panel üretildiğini, söz konusu malzemelerin geç teslimi sebebiyle davalının sözleşme yaptığı 3. kişilere karşı temerrüde düştüğünü, bu sebeple sözleşmelerin iptal edildiğini, davalının ürettiği ürünlerin davalıya geri teslim edildiğini, davalının bu yönden büyük bir ekonomik kayıp yaşadığını belirterek, davacı tarafından açılan haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddini, davacı yanca açılan haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, % 20’den aşağı olmamak üzere icra tazminatının haksız ve kötü niyetli davacıdan tahsilini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan bakiye navlun alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın davacı yanca alacağa konu hizmetlerin sözleşmeye uygun olarak ifa edilip edilmediği ve neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 10/11/2022 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 15/11/2022 tarihinde tebliği üzerine, davalı borçlunun 15/11/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 08/05/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... , Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 10/05/2024 havale tarihli raporda özetle; yapılan mali incelemelerde davacının yasal defter kayıtlarında; davacının davalıdan 2021 yılından 2022 yılına devreden 7.550,00 USD karşılığı 97.980,13 TL alacaklı olduğu, 16.03.2022 tarihinde davalı adına tanzim edilen ve icra takibine konu edilen ... seri nolu 13.250,00 USD bedelli faturanın davalı hesabına borç, 21.07.2022 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 USD’nin alacak kaydıyla davacının davalıdan 31.12.2022 tarihi itibarıyla 10.800,00 USD karşılığı 199.841,04 TL alacaklı olduğu, davalının yasal defter kayıtlarında; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve takibe konu edilen ... seri nolu 13.250,00 USD bedelli faturanın davalı hesabına alacak, 21.07.2022 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 USD’nin ve 31.12.2022 tarihinde Ortaklar Cari hesabından virman yapılmak suretiyle ödenen 3.250,00 USD karşılığı 19.193,92 TL’nin borç kaydıyla davalının davacıya 31.12.2022 tarihi itibarıyla takibe konu edilen fatura tutarından ve cari hesap bakiyesine ilişkin herhangi bir borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, taraflar arasındaki cari hesap farkının davacının 31.12.2022 tarihi itibarıyla alacak miktarı 10.800,00 USD, davalının 31.12.2022 tarihi itibarıyla borç/alacak tutarı 0,00 USD, taraflar arasındaki mutabakat farkı 10.800,00 USD olduğu, bu farkın ise davacının davalıdan 2021 yılından 2022 yılına devreden alacak miktarı 7.750,00 USD’nin davalı defter kayıtlarında yer almadığı, davalının 31.12.2022 tarihinde şirket ortağı tarafından davacı şirkete ödendiğine ilişkin 3.250,00 USD’lik ödemenin davacı defter kayıtlarında yer almadığı, davalının 7.550,00 USD + 3.250,00 USD= 10.800,00 USD’lik ödeme belgelerini dosyaya sunmadığı, davalı şirketten 3.250,00 USD ödemeye ilişkin belgelerin heyetimize ibraz edilmesinin talep edildiği, 21.02.2024 tarihinde muhasebe@ ... .com adresinden muhasebe yetkilisi ... tarafından gönderilen e-mail ile söz konusu tutarın Ortaklar Cari hesabından ödemesinin sehven kayıtlara alındığını, 01.11.2023 tarihli kayıt ile ilgili muhasebe kaydının düzeltildiğini, dolayısıyla davacının davaya ve takibe konu faturadan alacak miktarı 3.250,00 USD yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, davacının yasal defter kayıtlarında davalıdan 10.800,00 USD alacaklı olmasına karşılık, .... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... Esas sayılı dosyasıyla 09.11.2022 tarihinde başlatılan icra takibinde borçluya gönderilen ödeme emri ile (takibe konu fatura 13.250,00 USD - taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan ödeme tutarı 10.000,00 USD’den bakiye) 3.250,00 USD’nin tahsilini talep ettiği, davalının iş bu tutarını ödediğine dair belgelerin dosyaya ibraz edilmediği, dosya kapsamından gecikmenin kimden kaynaklandığı, taşıyandan mı yoksa emtianın/konteynerin taşıyana geç teslim edilmesi nedeniyle mi olduğu konusunda net bir kanaate varmak mümkün olmadığı, bu sebeple işbu konuda bir kanaat belirtebilmek için konteynerin ne zaman teslim edildiği hususunun “gönderen/satıcı ... Ltd.” ne ve/veya ana konşimentoyu düzenleyen “... Ltd.”ne sorulması yahut başka bir surette davacı tarafından ispatının gerekeceği, yükün geç teslim edilmiş olduğunun kabulü halinde dahi bu durumun davacının navlun alacağının miktarında bir değişikliğe sebebiyet vermeyeceği, işbu hususun (yükün geç tesliminden kaynaklı zararın) davanın konusu dışında olacağı belirtilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen konşimento, faturalar, e-posta yazışmaları ve dosyaya celp edilen gümrük kayıtları incelendiğinde; davalı tarafından 15/02/2022 tarihli FOB satım faturası ile davalı tarafından dava dışı Çin'de mukim firmadan satın alınan asansör parçalarının Çin Chahgsu Limanı'ndan İstanbul Limanı'na deniz yolu ile taşınması hususunda taraflar arasında taşıma ilişkisinin bulunduğu, bu kapsamrda davalı tarafından satın alınan asansör parçaları emtiasının davacı tarafından ... isimli gemi ile taşınmış olup taşıma için 16/02/2022 tarihli ... numaralı ana konşimento ile aynı tarihli ... numaralı ara konşimentoların tanzim edildiği, ... Limanı'ndan celp edilen kayıtlara göre ... numaralı konşimento muhteviyatı ... ... numaralı konteynerin 15/03/2022 tarihinde ... gemisinden dolu olarak tahliye edildiği, 16/03/2022 tarihinde tartıldığı, 18/03/2022 tarihinde tam tespit işlemi gördüğü, 21/03/2022 tarihinde ise Liman’dan çıkış yaptığı anlaşılmıştır. Bunu göre davalı tarafından taşıma işinin yerine getirildiği ve taşımaya dair davacı tarafından davalı adına düzenlenen 16/03/2022 tarihli 13.224,80 USD navlun faturasının düzenlediği, bu faturadan bakiye 3.250,00 USD alacağın ise takibe ve davaya konu edildiği anlaşılmıştır. FOB satım şekli gereği olarak navlun sözleşmesini kurma borcunun davalıda olduğu bu hali ile davalının taşıtan davacının ise akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu ve alacağa konu taşımanın davacı tarafından yerine getirilmekle navlun alacağına hak kazandığı mahkemece kabul olunmuştur.
Taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; 16/03/2022 tarihinde davalı adına tanzim edilen ve icra takibine konu edilen ... seri nolu 13.250,00 USD bedelli faturanın davalı hesabına borç, 21/07/2022 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 USD’nin alacak kaydıyla davacının davalıdan 31/12/2022 tarihi itibarıyla takibe konu faturadan kaynaklı olarak 3.250,00 USD alacaklı olduğu; davalının yasal defter kayıtlarında ise davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve takibe konu edilen ... seri nolu 13.250,00 USD bedelli faturanın davalı hesabına alacak, 21/07/2022 tarihinde tahsil edilen 10.000,00 USD’nin ve 31/12/2022 tarihinde Ortaklar Cari hesabından virman yapılmak suretiyle ödenen 3.250,00 USD karşılığı 19.193,92 TL.’nin borç kaydıyla davalının davacıya 31/12/2022 tarihi itibarıyla takibe konu edilen fatura tutarından ve cari hesap bakiyesine ilişkin herhangi bir borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı tespit olunmakla birlikte davalı tarafından davacıya yapılan ödemeye ilişkin olarak muhasip bilirkişiye bir ödeme evrakı sunmadığı, muhasip bilirkişinin ödemeye ilişkin belge talebi üzerine 21/02/2024 tarihinde muhasebe@ ... com adresinden muhasebe yetkilisi ... tarafından gönderilen e-mail ile söz konusu tutarın Ortaklar Cari hesabından ödemesinin sehven kayıtlara alındığını, 01/11/2023 tarihli kayıt ile ilgili muhasebe kaydının düzeltildiğini beyan ettiği bu hali ile davacının davaya ve takibe konu faturadan kaynaklı olarak 3.250,00 USD alacaklı olduğu hususunda taraflara ati ticari defter kayıtları arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı tespit olunmuştur.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile taşıma konusu emtiaların 38 gün gecikmeli olarak teslim edildiği belirtilerek buna ilişkin e posta yazışmaları dosyaya ibraz edilmiş ve bu nedenle davanın reddi talep edilmiş olup, bu kapsamda e-posta yazışmaları incelenmiş olup, dosya kapsamından gecikmenin kimden kaynaklandığı, taşıyandan mı yoksa emtianın/konteynerin taşıyana geç teslim edilmesi nedeniyle mi olduğu konusunda mahkemede net bir kanaat uyandıracak deliller davalı tarafından ibraz edilmemiştir. Bununla birlikte her ne kadar emtiaların geç teslimi nedeni ile davanın reddi davalı tarafından talep edilmişse de; dava konusu uyuşmazlık taraflar arasındaki navlun sözleşmesine ilişkin olup, yukarıda açıklandığı hali ile davacı taraf taşıyan davalı taraf ise taşıtan sıfatına haizdir ve taşıyan sıfatına sahip davalının söz konusu navlun sözleşmesinden kaynaklanan taşıma borcunu ifa kapsamında emtianın teslimini gerçekleştirdiği hususunda ve davalının bakiye navlun bedelinin ödemediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davacı, davalı ile arasındaki navlun sözleşmesinden kaynaklanan navlun ücretine hak kazanmıştır. Davalının geç teslim savunması bakımından davacının gecikmeden kaynaklı sorumlu olduğu hususunda mahkemede yeterli kanaat oluşmamış olmakla birlikte emtianın geç teslimi sebebiyle TTK 1199 maddesi uyarınca navlun alacağında herhangi bir indirime gidilmesi de mümkün değildir. Zira Kanun TTK m. 1199’da zıyaa uğrayan eşya açısından bir indirim öngörmüş ve fakat geç teslim halinde herhangi bir indirim öngörmemiştir. Davalı tarafından geç teslim savunma olarak ileri sürülmüş olmakla birlikte geç teslimden kaynaklı zarara uğradıklarına ilişkin olarak karşı dava açılmamış yahut takas-mahsup talebinde de bulunulmamıştır.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak, İİK 67 maddesi gereği şartları oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatı ile birlikte davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin 3.250,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına,
-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 12.166,32 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 4.337,80 TL'den peşin alınan 781,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.556,27 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (987,03 TL ilk harç, 633,25 TL posta ücreti ve 10.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 12.120,28 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır