T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/237 Esas
KARAR NO :2025/815
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/05/2023
KARAR TARİHİ:30/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile davalının müvekkili aleyhinde icra takibine giriştiğini ve dosya kapsamında takip kesinleştiği için müvekkilinin ihtirazi kayıt ile 236.682,21.TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin takip kesinleştiği için borcu olmayan bir parayı ödemek zorunda kaldığını, icra takibinin de hak düşürücü süre içerisinde başlatılmadığını, müvekkilinin taşıma esnasında gerçekleşin hasardan sorumlu olmadığını, müvekkilinin taşıyan olmadığını, davalı sigorta şirketinin teminat dışında ödeme yaptığını, taşımaya ilişkin satım şeklinin belli olmadığını bu nedenle TTK 1408 maddesi kapsamında sigortalanabilir bir menfaatin bulunup bulunmadığının ispatlanması gerektiğini beyanla müvekkilinin ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası kapsamında ödemek durumunda kaldığı 10.000,00USD asıl alacak ve 51.807,22TL tutarındaki icra gideri, vekalet ücreti ve faiz dahil olmak üzere yargılama giderinin ödeme tarihi 27/09/2022 tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından usd cinsinden ödeme yapmadığını ve yaptığı 236.682,21.TL tutarındaki ödemeyi icra dosyasına yaptığını, müvekkilinin kendi sigortalısına yaptığı tazminat ödemesinin poliçeye uygun olarak ve teminat dahilinde yaptığını, ilamsız takip dosyasında dayanak belge zorunluluğunun olmadığını, huzurdaki davanın mesnetsiz, hukuka aykırı ve soyut iddiaları olduğunu bu nedenle davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla öncelikle davanın görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle reddine ve nihayetinde davanın esastan da reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası nedeni ile ödenen bedelin İİK. 72. Maddesi kapsamında istirdatı talepli alacak davası olup uyuşmazlığın davalının yetki itirazının yerinde olup olmadığı, takip konusu alacak bakımından davacı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, icra takibinin hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı ve bunlara göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının ... Sigorta A.Ş. Olduğu, borçlusunun ... A.Ş. olduğu, 10.000,00.USD'nin tahsili için 04/03/2022 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 02/05/2022 tarihinde tebliğ edildiği, takibin 15/09/2022 tarihinde kesinleştiği ve 28/09/2022 tarihinde borçlu tarafından 236.682,21.TL ödeme yapılarak icra dosyasının kapatıldığı anlaşılmıştır.
Dava dışı sigortalanın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Mahkememizce ... 2 ATM'ye talimat yazılmıştır. Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Şirket 2020-2021 döneminde elektronik defter kapsamında bulunmaktadır, ilgili döneme ait envanter defteri zamanında Vuk ve Ttk Kapsamında tasdik işlemi yapılmış olup, Dava dışı ... ve Ticaret A.Ş firması ihracata ait olarak... Gıda San ve Tic A.Ş ile ticari borç alacak durumlarının devam ettiğini beyan etmiş hesapları görülmüştür . Dava dışı ... ve Ticaret A.Ş’nin herhangi bir zararı sözkonusu olmamıştır. İhracat firması... Gıda san ve Tic A.Ş dava konusu ithalatçı firmadan dolayı herhangi bir alacağı kalmamıştır. Yine ihracat firması olan... Gıda San ve Tic A.Ş nakliye sırasında yağların kağıt ambalajları hasar görmüş ve ithalatcı firmaya bu kağıt kolileri gönderdiğini hasarın bundan kaynaklandığını beyan etmişlerdir. İhracat firması... Gıda A.Ş hasar gören yağ kolileri için yerine ürün göndermemişlerdir, şeklinde tespitlerini bildirmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 21/08/2025 tarihli raporda; Hasar bedeli için sigortacı tarafından, sigortalısına 10.000,00 Usd ödeme yapıldığı, bu hususun poliçe ile uyumlu olduğu, Dava konusu hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davaya konu zarar sebebiyle davaya konu navlun sözleşmesinin taşıyanı davacının sorumlu tutulamayacağı, İşbu tespit ve değerlendirmelere bağlı olarak nihai ve hukuki takdir Yüce Mahkeme'ye ait olmak üzere; 2022/... E. sayılı dosya kapsamında cebri icra tehdidi altında ödendiği iddia edilen 236.682,21 TL'nin istirdatı gereken miktar olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Türk Ticaret Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkındaki 5136 Sayılı Kanun ile 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine “iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı’nca bu Kanunun 4. kitabında yeralan deniz ticaretine ilişkin ihtilâflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir” içerikli fıkra hükmü eklenmiştir. Bu düzenleme uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile İstanbul’da Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurularak faaliyete geçirilmiş ve yargı alanı İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin icra takibinin başlatıldığı yer itibarı ile Anadolu Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna yönelik yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, .../...-5 numaralı sigorta poliçesi ile, dava dışı sigortalı... Gıda Sanayi ve Tic. AŞ tarafından CFR teslim şekli ile satışı yapılan ayçiçek yağı emtiasının ... Limanı'ndan ... Limanı'na ... isimli gemi ile taşınmasının sigorta teminatı altına alındığı, varma limanında bir kısım kolilerin-damacanaların dış kısımlarında ıslaklık hasarı bulunduğunun tespiti üzerine, dava dışı alıcıya yeni damacanaların temin edildiği bu hali ile oluşan zararın davalı sigorta şirketi tarafından, dosya arasında bulunan 01/03/2022 tarihli ibraname kapsamında dava dışı ... firmasına, ... Bankası'na ait 03/03/2022 tarihli ödeme belgesi ile 10.000,00 USD ödeme yapılmak sureti ile ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu sigorta poliçesine göre sigortalı şirketin ... Sanayi ve Tic. AŞ olduğu ancak hasar ödemesinin dava dışı ... ve Tic AŞ firmasına ödendiği görülmekle, bu hususta davalıdan açıklama istenmiş, davalı vekili tarafından dosyaya sunulan 19/12/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde ibraz edilen sigorta poliçesinde dava dışı ... ve Ticarat AŞ ve... Gıda Sanayi ve Tic. AŞ firmalarının sigoırtalı olarak kaşıt altına alındığı görülmüştür. Davaya konu emtia satım şekli olan CFR uyarınca emtianın gemiye yüklenmesi ile hasara katlanma yükümlülüğünün dava dışı alıcıya geçmiş olması nedeni ile, davalı vekilinin açıklamaları doğrultusunda dava dışı sigortalı ... firması ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Düzenlenen muhasip raporu ile hasarlı ambalajların yerine yehni ambalajların sigortalı tarafından görderildiği tespit edilmiş olup bu hali ile sigortalı nezdinde sigortalanabilir menfaatin bulunduğu, davalı tarafından yapılan sigorta ödemesi ile TTK 1472 maddesi uyarınca halefiyet yolu ile davaya konu edilen icra takibi bakımından husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan, davacı ISS tarafından dava dışı sigortalı... adına düzenlenen 04/03/202 tarihli Navlun faturası uyarınca, davaya konu taşıma bakımından davacının TTK 921 maddesi uyarınca akdi taşıyan sıfatını haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davacı vekili tarafından, davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında cebri icra tehditi altında ödendiği belirtilen, yukarıda açıklanan hasar bedeli bakımından sorumlulukları bulunmadığı nedeni ile yapılan ödemenin istirdatının talep edildiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın, davacının hasar bakımından sorumluluğu bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan 10/06/2021 tarihli ekspertiz raporunda; inceleminin evraklar üzerinden yapıldığı görülmekle; söz konusu emtia alıcısına ulaştığında bir kısmının, dış kolilerinin ıslaklık hasarlı olduğu, ancak emtianın kendisinde herhangi bir hasar olmadığının belirtildiği, sigortalı satıcı firma tarafından hasarlı olan damacanalar yerine alıcıya yeni damacanalar gönderildiği, sigortalıdan, taşımanın yapıldığı konteyner üzerinde, bu ıslaklık hasarına neden olabilecek herhangi bir deliğin ya da yırtığın olup olmadığının soruduğu ancak bu konuda herhangi bir dönüş alınamadığı, bu noktada ıslaklığın nedeninin bir delik mi yoksa konteyner içerisinde meydana gelen bir yoğuşma hadisesi mi olduğunun net olarak tespit edilemediği her iki durumda da hasarın teminat yorumu değişmeyeceğinden mevcut bilgilerle sürecin devam ettirildiği, konu hasara ilişkin sovtaj imkanının bulunmadığı, hasarın nedeninin bir yoğuşma mi yoksa delik mi olduğu net olarak belli olmadığından her ne kadar teminat durumu değiştirmeyecekse de eğer konteyner'de delik yoksa ve bir yoğuşma söz konusuysa nakliyeci tarafından olası rücu girişimleri kabul görmeyeceğinin belirtildiği görülmüştür.
Ekspertiz raporunda; hasar tespit tarihinin 16/03/2021 olduğu, ekspertiz talebinin 31/05/2021 tarihinde yapıldığı, ekspertizin evrak üzerinden yapıldığı, hasara ilişkin bir tutanağın bulunmadığı, emtianın alıcısına ulaştığında bir kısım dış kolilerde ıslaklık hasarı olduğu ancak emtianın kendisinde hasar olmadığı, sigortalıdan taşımanın yapıldığı konteyner üzerinde bu ıslaklık hasarına neden olabilecek herhangi bir deliğin ya da yırtığın olup olmadığının sorulduğu ancak bir dönüş alınamadığı, ıslaklık nedeninin bir delik mi yoksa konteyner içerisinde meydana gelen bir yoğuşma hadisesi mi olduğunun net olarak tespit edilemediğinin bildirildiği görülmekle hasarın ihbarına ilişkin taşıyana herhangi bir ihbarın yapılmadığı da belirtilmiştir. Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Dosya kapsamında hasarın davacıya 23/03/2022 tarihinde ihbar edildiğine dair rücu talep yazısı bulunmakla, bu hali ile yasanın aradığı şekilde hasarın davacıya bildirilmediği görülmüş olup, buna göre hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğine ilişkin ispat yükünün davalı sigorta şirketi üzerinde bulunduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde, ekspertiz raporunda da belirtildiği hali ile hasarın ne şekilde meydana geldiği hususu bilirkişilerce de tespit edilememiş olup, ispat yükü üzerinde bulunan davalı tarafından, hasar bakımından davacı taşıyanın sorumlu olduğu hususu ispat edilemediğinden, davacının yapmış olduğu ödemenin iadesini talep edebileceği mahkemece kabul edilmiştir.
Davaya konu olan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında 27/09/2022 tarihli kapak hesabı ile davacı tarafından yapılan ödeme belgesi incelenmiş olup, takip neticesinde kesinleşen asıl alacak miktarının 184.874,99.TL olduğu, 51.807,22 TL nin ise takip gideri olduğu görülmüş olup, toplam 236.682,21 TL nin davacı tarafından 27/09/2022 tarihinde icra müdürlüğüne ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Yasal karine gereği ispat yükü üzerinde bulunan davalının, hasarın taşıma esnasında ve davacı sorumluluğu altında meydana geldiği hususunu ispat edememiş oyması nedeni ile açıklanan nedenlerle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki tespitler de hükme esas alınmak sureti ile neticede davanın kabulün ile, takipte kesinleşen asıl alacak bakımından davacı tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 236.682,21.TL'nin 184.874,99.TL kısmına 27/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2-Karar harcı olan 16.167,76.TL'den peşin alınan 4.270,53.TL'nin mahsubu ile bakiye 11.897,23.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 4.476,03.TL ilk harç 2.164,25.TL posta ücreti ve 21.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 27.640,28.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 45.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır