T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/240 Esas
KARAR NO:2024/266
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/05/2023
KARAR TARİHİ:11/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1992 yılından bu yana küresel lojistik ve uluslararası taşıma hizmetleri sunan alanında tanınmış bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi mevcut olduğunu, davalı/borçlu şirketin talebi üzerine müvekkil şirket tarafından 24.05.2022 tarihinde davalı şirkete ... numaralı deniz yolu taşıma teklifi/sözleşmesi gönderildiğini, davalı şirket işbu teklifteki tüm şartları 7*40 hc konteynerlik olarak aynı tarihte kabul ettiğini, davalı/borçlu şirketin işbu kabulü üzerine müvekkili şirket tarafından taşıma işlemi için gerekli rezervasyon ve işlemler gerçekleştirilmişse de, akabinde söz konusu rezervasyon, davalı tarafça 26.05.2022 tarihinde iptal edildiğini, davalı yanın yazılı olarak kabul etmiş olduğunu, taşıma rezervasyonunun davalı tarafça iptalinden kaynaklı olarak her bir konteyner için 500,00 USD olmak üzere 7*40 hc konteyner için toplam 3.500,00 USD tutarından kaynaklı olarak müvekkil şirketin alacağı bulunduğunu, taşıma hizmetinin iptalinden kaynaklı olarak davalı tarafın iptal neticesinde ödemesi gereken masraf tutarına ilişkin alacaklarımız haksız ve hukuka aykırı bir şekilde işbu tarihe kadar ödenmediğini, zira müvekkil şirket tarafından davalı/borçlu tarafın rezervasyon iptali neticesinde, karşı tarafın onayı ve kabulü dahilindeki teklif formunda belirtilen her bir konteyner için kararlaştırılan bedel tutarında 26.05.2022 tarihli ... nolu ve 09.08.2022 tarihli ... nolu masraf faturası düzenlendiğini ve davalı şirkete gönderilmişse de, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi 3.500,00 USD 'ye ilişkin müvekkil şirkete 07.09.2022 tarihli ... nolu ve 20.11.2022 tarihli ... nolu iade faturası düzenlendiğini, son olarak karşı tarafın 20.11.2022 tarihli ... nolu faturasını süresi içerisinde iade ettiğini ve faturaya itirazlarını bildirir ihtarname davalı yana gönderildiğini, ancak ticari defterlerde yapılacak inceleme ile anlaşılacağı üzere söz konusu alacağa ilişkin alacak ve iade faturası bir çok defa karşılıklı kesilerek e- fatura özellikli olması nedeniyle sistem gereği taraf defterlerine işlendiğini, davalı şirketin cari hesap borcunu ödememesi üzerine davalı şirket hakkında .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden geçilen icra takibine, davalı şirketin kötü niyetli itirazı üzerine takip haksız olarak durdurulduğunu, gelinen aşamada, davalı şirketin rezervasyon/booking işlemini iptal etmiş olması sebebiyle müvekkil şirket nezdinde doğan alacakların ödenmesinden sorumlu olduğu açık olup müvekkili şirketin işbu bedel nedeniyle icra takibine konu edilen tutardan ötürü alacağının baki olduğunu, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas dosyası ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilinin yurt dışı müşterisine gönderilecek ürünlerin nakliyesi için davalının bilgi işlem görevlisi tarafından konteyner tedariki için davacı firma ile mail üzerinden yaptığı yazışmaların amacı, ön bilgi toplamak amaçlı olup şahsın şirket adına sözleşme yapma yetkisi bulunmadığını, davacı ile davalı arasında daha önceden bu şekilde mail yoluyla yapılmış bir sözleşme veya ifa edilmiş bir hizmet de söz konusu olmadığını, davacı tarafın, yetkili olmayan davalı şirket görevlisinin bu ön çalışma mahiyetindeki bilgi ve taleplerini sözleşme olarak kabul etmesini gerektiren bir çalışmaları da olmadığını, SGK bildirim beyannamesinden de anlaşılacağı üzere davacı ile ön görüşme mahiyetindeki mailleri atan ... ... şirkette "Bilgi İşlem" görevlisi olarak çalışmakta olup şahsın görev yetkisi sadece sözleşme öncesi bilgi almak, veri toplamak olduğunu, nihai sözleşme yapma yetkisinin yazılı veya yetkilisinin maili üzerinden davalı şirketin yetkilisi ... 'a ait olduğunu, bunun aksini gösterir bir fiili durum da davacı ile bugüne kadar yaşanmadığını, tacir olan davacının bu hususu bildiğinin kabul edilmesi gerektiğini taraflar arasında sözleşme kurulduğuna dair fatura tanzim edilmediği gibi, bu konuda da herhangi bir ödeme yapılmadığını, tarafların ticari defterlerinin incelenmesini talep ettiklerini, davacının haksız taleplerinden sonra taraflar arasında yapılan şifahi görüşmelerde davacı taraf iptal sebebiyle yapılan masraftan ötürü konteyner başına 500 USD zarara uğradıklarını ifade etmelerine rağmen bugüne kadar bu yönde herhangi bir belge bilgi sunmadıklarını, talep edilen bedelin kaynağı bir ceza-i şart olmayıp yapılan masraf olduğunu, iş bu sebepten davacı tarafından yapıldığını iddia ettiği 3.500 USD masrafın kaynağı belgeleri ile birlikte ortaya konulması gerektiğini, taraflar arasında ilk yazışmanın 24 Mayıs 2022 ön mutabakatın 25 Mayıs ve son ... iptal mailinin ise 26 Mayıs 2022 tarihi olduğu dikkate alındığında bir günlük süre içerisinde davacı tarafından esasında hiçbir masraf yapılmadığı halde davalı müvekkilden haksız kazanç elde etmek amacıyla eldeki davayı açtığı anlaşıldığını, zira davacı tarafça da mail ile yapılan görüşmenin nihai amacının yetkililerce sözleşme yapmak olduğunu ve yetkilerce bu husus mutabakata bağlanmadan iptal edildiğini bilmesine ve bu yazışmalardan ötürü de herhangi bir masrafı doğmadığını bilmesine rağmen masraf yapıldığı gerekçesiyle davalı müvekkilden haksız bedel talep ettiğini, davalı müvekkilin yazılı hale gelmeyen müşteri siparişi öncesi, fiyat ve diğer konularla ilgili olarak veri toplanması amacıyla davacı ile yapılan bilgi amaçlı yazışmaların davacı tarafından nihai mutabakata varılmış gibi kabul edilmesi hukuken doğru olmadığını, müvekkil müşterisinin şifahi sipariş talebi üzerine davacı ile yapılan nakliye görüşmeleri, davalı şirket müşterinin siparişini yazılı hale dönüştürmemesi sebebiyle davalı yetkilisince usulüne uygun şekilde kabul edilmeden sona erdirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 07/12/2023 tarihli celsesinde verilen ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup aldırılan raporda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... A.Ş.'nin düzenlediği iptal ücreti faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17.08.2022 tarihi itibariyle davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.'den 3.500,00 USD karşılığı 62.776,70 TL fatura alacağının bulunduğu, davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin tarafına düzenlenen iptal ücreti faturasını Kabul etmeyerek kanuni sure içerisinde iade faturası düzenlemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 17.08.2022 tarihi itibariyle davacı ... ve Tic. A.Ş.'ye herhangi bir borcunun bulunmadığı, taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulmuş olduğu, Davalı Şirket'in henüz taşıma sözleşmesinin ifasına başlanmadan önce haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeden dönmesi nedeni ile, sözleşmede kararlaştırılmış olan konteyner başına 500 USDx5 : 3500 USD'den davacıya karşı sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeniyle fatura alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasına ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacının 3.500,00 USD asıl alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı vekili davalı şirketin talebi üzerine 24.05.2022 tarihinde davalı şirkete ... numaralı deniz yolu taşıma teklifi/sözleşmesi gönderildiğini, davalı şirket işbu teklifteki tüm şartları 7*40 hc konteynerlik olarak aynı tarihte kabul ettiğini, davalı şirketin kabulü üzerine taşıma işlemi için gerekli rezervasyon ve işlemlerin gerçekleştirildiğini, akabinde söz konusu rezervasyon, davalı tarafça 26.05.2022 tarihinde iptal edildiğini taşıma rezervasyonunun davalı tarafça iptalinden kaynaklı olarak her bir konteyner için 500,00 USD olmak üzere 7*40 hc konteyner için toplam 3.500,00 USD tutarından kaynaklı alacak bulunduğunu ileri sürmektedir.
Davalı vekili davacı ile davalı arasında daha önceden bu şekilde mail yoluyla yapılmış bir sözleşme veya ifa edilmiş bir hizmet de söz konusu olmadığını, davalı şirket görevlisinin ön çalışma mahiyetindeki bilgi alma almacıyla yazışma yaptığını , sözleşme yapılmadığını, talep edilen bedelin kaynağı bir ceza-i şart olmayıp yapılan masraf olduğunu, bu nedenle davacı tarafından yapıldığını iddia ettiği 3.500 USD masrafın kaynağı belgeleri ile birlikte ortaya konulması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 26.05.2022 tarihli ... seri nolu 3.500,00 USD tutarlı "İptal Ücreti" açıklamalı faturayı davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. ünvanına düzenlemiş olduğu, bilirkişi raporunda, davacı yanın düzenlediği faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya istinaden 26.05.2022 tarihli ... seri nolu 3.500,00 USD tutarlı "İptal Ücreti İade" açıklamalı iade faturasını davacı ünvanına düzenlemiş olduğu, davalı yanın düzenlediği iade faturasını ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, bunun davacının tekrardan aynı tutarlı "İptal Ücreti" açıklamalı faturayı düzenlediği, davalı şirketin de tarafına düzenlenen faturayı davacı şirkete iade faturası düzenlediği, söz konusu alacağa ilişkin alacak faturasının ve iade faturanın bir çok defa karşılıklı kesilerek sistem üzerinden gönderildiği ve tarafların ihtilafa neden olan alacağa ilişkin fatura ve iade faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına aldığı belirtilmiştir.
Dosyadaki yazışmalardan 24.5.2022 tarihinde davalı şirket adına planlama ve lojistik yöneticisi sıfatı ile hareket ettiğini belirten ... ...'a hitaben Tekirdağ iç nakliye Ambarlı- Nijerya Tincan (Lagos)/ 7x40 HC konteyner taşımasına ilişkin ... numaralı deniz yolu taşıma teklifi/sözleşmesinin gönderildiği, 24.5.2022 tarihinde bu fiyat teklifinin ... ... tarafından onaylandığı, 26.5.2022 tarihinde ise bu teklifin aynı kişi tarafından iptal edildiğinin bildirdiği anlaşılmaktadır. 24.5.2022 tarihli denizyolu taşıma teklif metni incelendiğinde her şey dahil 6.200 USD talep edildiği, teklif geçerlilik tarihinin 31.5.2022 olduğu , "... iptallerinde konteyner düşümünde gemi değişikliğinde konteyner başına 500 USD masraf oluştuğu", teklifin kabul edilmesi ile taraflar arasında taşıma sözleşmesi haline geldiği, imzalanıp kaşelenmese dahi sözleşme hükümlerinin geçerli olacağı, sözleşme hükümlerini ortadan kaldırmamak veya geçersiz kalmamak kaydı ile sözleşme tarafları arasında yapılan e-mail yazışmalarının tarafları bağlayacağı ve bu taşıma sözleşmesinin ayrılmaz birer parçası olarak kabul edileceği belirtilmiştir.
TBK'nun 4. Maddesine göre telefon bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır. Bu durumda, icap ile bağlayacılık süresi ve kabul beyanın elektronik ortamda karşı tarafa yöneltilmesi ile sözleşme kurulmuş kabul edilir. Davacı taraf 24.05.2022 tarihli teklif metninde 31.5.2022 tarihine kadar teklifi ile bağlı kalacağını bildirmiş, davalı yetkilisi aynı gün kendilerine gönderilen teklifi kabul etmiştir. Davalı vekili yazışmayı yapan kişinin bilgi işlem görevlisi olduğunu ve ön araştırma yaptığını ileri sürmüş ise de mail yazışmalarında adı geçen kişinin "planing ve logistic manager" olarak belirtildiği, açıkça "teklifi onaylıyoruz" şeklinde mail gönderildiği anlaşıldığından taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu kabul edilmiştir.
26.05.2022 tarihli mail yazışmaları incelendiğinde davalı tarafın, müşterinin yüklemeyi ertelediği belirtilerek booking iptal talebinde bulunduğu görülmektedir. 24.5.2022 tarihli denizyolu taşıma teklif metni incelendiğinde her şey dahil 6.200 USD talep edildiği, teklif geçerlilik tarihinin 31.5.2022 olduğu , " ... iptallerinde konteyner düşümünde gemi değişikliğinde konteyner başına 500 USD masraf oluştuğu" belirtilmiştir. Teklif metni da davalı tarafça açıkça kabul edilmiştir. TBK 179 maddesinde " Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Taraflar arasında yüklemenin iptali durumunda konteyner başına 500 USD talep edileceği kabul edilmiş olup anılan maddenin ceza koşulu niteliğinde olduğu, davacı tarafın yüklemesi iptal edilen konteynerlara ilişkin olarak yedi konteyner için 3.500,00 USD booking iptal bedelini talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile;
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 3.500,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
2- 3.500,00 USD asıl alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanan 12.600,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 4.303,60 TL'den peşin alınan 1.075,91 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.227,69 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.281,41 TL ilk harç, 429,00 TL posta ücreti ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 7.710,41 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır