T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO :2023/303 Esas
KARAR NO :2024/497
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :29/11/2018
KARAR TARİHİ :10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... nolu Tekne Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... adlı teknenin, ... ... ... ... Akaryakıt İstasyonundan alınan yakıtın norm dışı değerlere sahip olması neticesinde hasara uğradığını, yapılan ekspertiz çalışması sonucunda teknede meydana gelen zarar miktarının tespit edildiğini ve hasar sebebiyle 27.10.2017 tarihinde sigortalı şirkete 16.777,00 Euro hasar tazminatı ödendiğini, hasar ödemesi ile müvekkilinin sigortalısının yerine kaim olduğunu ve sigortalının zararına sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü haklarının müvekkiline intikal ettiğini, ayrıca 3. Şahıslara karşı dava ve talep hakkı müvekkili şirkete temlik edilmiş olduğunu, davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin akaryakıt sağlayıcısı olarak söz konusu zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarını, davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itiraz neticesinde icra takibi durduğundan işbu davanın açıldığını belirterek, davalıların takibe, borca, faize ve ferilerine vaki itirazlarının iptaline ve icranın devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde, Müvekkilinin davacının sigortalısına yakıt satmadığını, hizmet vermediğini, müvekkilinin EPDK'dan Dağıtıcı Lisansı alarak, Petrol Piyasası Kanunu'nun 7. Maddesinde belirlenen dağıtım faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkilinin diğer dağıtıcı şirketler gibi, ülke genelinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonu işleticileri ile tek elden satış sözleşmesi niteliğindeki Bayilik Sözleşmelerini akdederek, bayilerine akaryakıt dağıtımı yaptığını, bu. ilişkinin sadece bir alım/satım ilişkisi olduğunu, davacının sigortalısının müvekkili şirketten yakıt ve/veya hizmet satin almadığını, davacının, müvekkilinin şubvesi veya ticari vekili veya temsilcisi, komisyoncusu, acentesi olmayan diğer davalıdan yakıt satın aldığını, hizmet ayıbı iddiasından doğan zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, diğer davalı bayi'nin sattığı akaryakıtta ayıp bulunmadığını, numunelerin alınması gereken yerden ve usulüne uygun alınmadığını, numunelerin teknenin deposundan alındığını, davacının sigortalısının başka satıcılardan aldığı yakıttan veya teknenin veya deposunun bakımlarının yaptırılmamasından, kaynaklanan hasarların sözkonusu olduğunu, yakıt alındığı iddia edilen tarihte bayinin 16 yat'a yakıt ikmal ettiğini,davacının sigortalısının dışında hiçbir ayıp iddiasının ileri sürülmediğini, istasyon tanklarından numune alınıp analiz edilmesi gerektiğini, eksper raporunda, yakıtın norm dışı değerler taşıdığı belirtilmesine rağmen, dayanak olarak aldığı ... Üniversitesi'nin raporunda Teknik Düzenlemede Yer Alan Değerlere Uygun Olduğu'nun tespit edildiğini, akaryakıt sektöründe numuen alma işleminin EPDK kapsamında yapıldığını, iddia edilen hasarların akaryakıtın niteliğinden kaynaklanmasının mümkün olmadığı gibi, talep edilen tazminat tutarının da fashiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde, Usule ilişkin olarak, yakıtın müvekkili şirketten satın alındığına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığını, bu nedenle pasif husumet itirazları bulunduğunu; esasa ilişkin olarak, dava konusu hasarın yakıt kaynaklı olduğu iddiasının ispatlanamadığını, dava dilekçesinde olayın meydana geliş şekli veya süreç ile ilgili de tek bir açıklama dahi yapılmadığını, müvekkil şirketin yakıt tanklarından numune alınmadığını ve inceleme yapılmadığını, ... içerisine mühürlü olarak gelen yakıtların müvekkilinin tanklarına boşaltıldığını, yakıyın kalitesinin çok yüksek standartlara sahip olduğunu, satış yapılan yakıtın depolandığı tankların yetkili servis tarafından periyodik olarak control edildiğini ve gerekli bakımlarının yapıldığını, davacının yakıtı aldığıu tarih dava dilekçesinde belirtilmediği için, kendilerince bilinmediğini, 2017 yılında iki binden fazla teknenin müvekkilinden yakıt aldığını ve herhangi bir tekneden en ufak bir şikayetin gelmediğini, dava açılmadığını, bu tür norm dışı yakıt iddiasının bulunduğu durumlarda, öncelikle yakıt istasyonundaki tanklardan numune alınıp bilirkişi incelemesinden geçirilmesi gerektiğini, ancak davacının buy ola başvurmadığını, bu sebeple yakıtın norm dışı olduğunun ispatlanamadığını, motorin analiz raporlarının hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını, kaptan raporuna göre hasarın 25 Ağustos 2017 tarihinde meydana geldiğini, ... Üniversitesi tarafından verilmiş olan rapor içerisinde, numunenin hasar tarihinden 5 gün sonra alındığı, ... A.Ş. tarafından verilen raporda ise 16 gün sonra alındığının belirtildiğini, bu süre zarfında davacı tarafından lehine delil oluşturmak amacıyla tekne deposuna yabancı madde atılması ve yakıt kalitesinin bozulmasının mümkün olduğunu, bu tarz olaylarda yakıt istasyonundaki tanıklardan numune alınmasının çok büyük önem arz ettiğini, tekne hasarı ekspertiz raporunun hükme esas alınabilir. nitelikte bulunmadığını, rapor içerisinde yapılan ekspertiz çalışmalarının ne olduğunun belirtilmediğini veya hasar ile ilgili olarak neden sonuç ilişkisi kurulmadığını, sadece hangi parçaların hasar gördüğünün belirtildiğini ve herhangi bir dayanak ileri sürülmeden hasarın nedeninin hatalı yakıt olarak belirtildiğini, raporun kimin tarafından kalemne alındığının belirtilmediğini ve raporda imza bulunmadığını, bu sebeple raporu kaleme alan kişinin, bu raporu düzenleyebilecek donanıma ve bilgiye sahip olup olmadığının bilinmediğini, davacının delil tespiti yoluna başvurmadığını, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/05/2023 tarih, 2018/... esas ve 2023/... sayılı görevsizlik kararı ile açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler Gemi İnşaatı ve Gemi Makinaları Mühendisi ... , Petrol ve Doğal Gaz Yüksek Mühendisi ... ve Makine Mühendisi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 26/03/2021 kayıt tarihli Bilirkişi Raporu'nda; "Ekspertiz raporunda yapılan bütün tespitler olayın oluşumundan sonradır. Arıza, ana makinaya giren yakıt, soğutma suyu, yağlama yağı veya makinaların birçok aksamının bakımına bağlı olabilir ve bu sebepler sonucunda arıza vukubulabilir. Bu nedenle yakıtın ayıplı olmasının ekspertiz raporuyla bir ilişkisi yoktur. Arıza makinanın bakımsız olmasından, yakıtın besleme hattında bulunan herhangi bir parçanın (seperatör, filtre) düzgün çalışmamasından, soğutma suyunun yeterli olmamasından, yağ seviyelerinin az olmasından veya yağ değişiminin periyodunda yapılmamasından kaynaklanabilir. Makine bakımıyla alakalı "yağ filtresi, yakıt filtresi, su filtresi" gibi akşamlardan oluşabilir. Bu konularda dava dosyasında herhangi bir bilgi yoktur. Akaryakıtın ayıplı olması tam anlamıyla net bir durum değildir. Ekipmanların fiyatları piyasa değerlerindedir. Konu arızada akaryakıtın ayıplı olduğu kesinlik kazanmamıştır. Ayrıca ayıplı olması durumu da yöntem olarak yanlış bir yol izlendiğinden dolayı (iki tarafın bir araya gelerek hem tesisten hem de tekneden akaryakıt numunesini tarafsız laboratuvar firması bizzat gelerek numuneyi alması gerekirdi) tespit edilememiştir. Ek olarak teknenin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla teknede bir veya birden fazla jeneratör olmalıdır. Eğer yakıtta bir ayıp söz konusu olsa sadece ana makinalar değil, jeneratör gibi yakıtla tahrik edilen bütün yardımcı makinaların da arızalanması söz konusu olurdu. sonuç: Yakıt analiz raporlarında setan sayısının norm değerlerde olması ve uygun şart ve şekilde örnekleme yapılıp yapılmadığının belirlenememesi sebebiyle, mevcut hasarın yakıttan oluşma durumunun mevcut durum ve belgeler ile kesin olarak tespiti söz konusu değildir. Yakıtın ayıplı olma gerekçesinin ispata muhtaç bulunduğu anlaşılmıştır." yönünde değerlendirmeler yapılmıştır.
Bilirkişiler Kimya Mühendisi ... Gemi İnşa ve Gemi Makineleri Müh. ... Gemi İnşa ve Gemi Makineleri Müh. ... tarafından düzenlenen 31/03/2022 kayıt tarihli Bilirkişi Raporu'nda özetle; ... isimli teknenin motor arızasının sebepleri arasında norm dışı yakıt kullanılmasının da bulunduğu hususu, servis firmalarının raporlarından ve fotoğraflardan anlaşıldığı, ancak bu durum daha önce alınmış ve teknede bulunan eski yakıtlardan da kaynaklanabileceğini, yakıt numunesinin prosedüre uygun olarak her iki tarafın da kontrolünde alınması gerektiği, ancak dava konusu olayda, numune alma işlemin standartlara uygun yapılmadığı, Daha önceki servis bakımlarının zamanında yapılıp yapılmadığının bilinmediği, meydana geldiği sabit olan motor arızasnın, davalı firmanın istasyonundan alınan akaryakıt nedeniyle olduğunu kesin olarak ortaya koyacak bilgi ve kanıt bulunmadığı, 16.777,00 EUR hasar tutarı makul bulunduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Prof. Dr. ... , Prof. Dr. ... ve Gemi İnşa Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 23/09/2024 tarihli raporda; Teknik açıdan, Kaptan beyanında, "... şirketi arızanın akaryakıttan kaynaklandığını kabul ettiler ve elimizdeki akaryakıtın hepsini bizden alıp bize yeni akaryakıt verdiler." şeklinde ifade mevcuttur. Buradan ... firmasının yakıtının ayıplı olabileceği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, arızanın yakıt alımı sonrası meydana geldiği sabit olmakla beraber, sadece bu kadar bilgi, dava konusu olayda, makine arızasına yol açan etkenin doğrudan davalıdan alınan yakıt olduğu sonucuna ulaşılmasını mümkün kılmadığını, Satın alınan yakıtın ayıplı olup olmaması konusu ile ilgili olarak, yakıt numunesinin yoğunluk, vizkozite, su, alevlenme noktası ve destilasyon değerlerinin standartlara uygun olduğu, sadece yakıtın kirliliği ile ilgili bir sorun bulunduğu gözükmekte olup bu konunun ilgili arızaya sebep olamayacağını, Numunelerin her iki tarafın da kontrolünde prosedüre uygun olarak alınması gerekmekte olup, dava konusu olayda, numune alma işleminin standartlara uygun yapılmadığı anlaşıldığını, Meydana geldiği sabit olan motor arızasının, davalı firmanın istasyonundan alınan akaryakıt nedeniyle olduğunu kesin olarak ortaya koyacak bilgi ve kanıt bulunmadığını, Gemi kaptanının "... Turizm şirketi arızanın akaryakıttan kaynaklandığını kabul ettiler ve elimizdeki akaryakıtın hepsini bizden alıp bize yeni akaryakıt verdiler." Yönündeki ifadesini doğrulayıp destekleyecek başka bir delile de dosya içerisinde rastlanması mümkün olamamıştır. Başka delillerle desteklenmeyen bu iddianın "soyut" bir iddia olarak kalmış olduğu anlaşıldığını, 16.777,00 EUR hasar tutarının makul olduğu düşünüldüğünü, Hukukî açıdan; Davalı sıfatı meselesi: Mevcut dosya içeriğinden ... adlı tekneye akaryakıt satıldığı kabul edilmektedir. Bu sebeple davalılardan ... Turizm'in akaryakıt satış sözleşmesine dayalı olarak; diğer davalı ...'in ise ... Turizm'e akaryakıt bayiliği yetkisi vermiş "üretici/tedarikçi" olması dolayısıyla davalı sıfatına sahip oldukları değerlendirildiğini, Davacı ... şirketinin, dava dışı ... isimli tekne sahibinin halefi (TTK m. 1472) sıfatıyla bu davayı açtığı anlaşıldığından, kendisi de halefi olduğu şahıs ile aynı kurallar çerçevesinde zarar ve tazminat iddia ve taleplerini delillendirmekle yükümlü kabul edilecektir. Mevcut davanın ayıplı ürün teslimine bağlı olarak ortaya çıkan zararın tazmini şeklinde somutlaştırıldığı anlaşıldığından davacının "ayıplı ürün teslimf", "uğranılan zarar miktarı" ile "ispat edilen zarar ile ayıplı ürün teslimi arasında uygun nedensellik bağı bulunduğu'' hususlarını (TBK m. 227/II, m. 112, m. 114/11, m. 50) ispat etmesinin aranacağını, Bilirkişi kurulunun teknik (uzman) üyeleri tarafından ve dosya içerisinde bulunan bütün deliller değerlendirilmek suretiyle yapılan incelemede, davacının "ayıplı ürün teslimi" iddiasını ispatlayamadığı sonucuna ulaşıldığı görülmektedir. Bu durum iddia ile talep sonucu arasındaki illiyet rabıtasının daha en baştan kurulamadığı anlamına gelmekte olup; ayıplı ürün teslimi iddiası ispatlanamadığından davanın kabulü yönünde bir sonuca ulaşılmasını baştan itibaren engellemiş olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava; satın alınan gemi yakıtının ayıplı olduğundan bahisle bundan dolayı ortaya çıkan zararların tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili Tekne Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... adlı teknenin, ... ... ... ... İstasyonundan alınan yakıtın norm dışı değerlere sahip olması neticesinde hasara uğradığını, yapılan ekspertiz çalışması sonucunda teknede meydana gelen zarar miktarının tespit edildiğini ve hasar sebebiyle 27.10.2017 tarihinde sigortalı şirkete 16.777,00 Euro hasar tazminatı ödendiğini, davalılar ... A.Ş. ile ... A.Ş.'nin akaryakıt sağlayıcısı olarak söz konusu zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarını ileri sürmektedir.
Davacı ... tarafından, ... isimli motoryat ... numaralı Tekne Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olup poliçede sigortalı olarak ... Ltd. Şirketinin belirtildiği, sigorta şirketi tarafından sunulan tazminat ödemesine ilişkin dekontun içeriğinden 16.777,00 EURO tazminat ödemesinin ... adına yapıldığı, sigortalı şirket kuruluş belgesine göre adı geçenin şirketin tek ortak ve yetkilisi olduğu, ... ın mutabakat ve ibraname başlıklı belge ile tüm talep ve dava hakkının davacı ... şirketine temlik etmiş olduğu, buna göre davacı ... şirketinin yapılan hasar tazminatı ödemesi dolayısıyla TTK 1472. md gereğince yasal halefiyet hakkı sebebiyle ve TBK 183. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu görülmüştür.
Dosyaya sunulan 30.08.2017 tarihli Kaptan Raporuna göre 25 Ağustos 2017 tarihinde teknenin ... Adasından saat 16.00 da ayrıldığı ve 10 dakikalık seyir sonrasında sancak motorunda devir saatinin devrinin düştüğü, makine dairesi kontrol edildiğinde sancak makinadan yağ attığının ve makinelerin arızalandığı anlaşılmaktadır. Davacı ... tarafından görevlendirilen ... Limited Şirketi tarafından düzenlenen 20/10/2017 tarihli Tekne Hasarı Kesin Ekspertiz Raporun hasar nedeninin "Yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde, ... ... ... ... marka akaryakıt istasyonundan tekneye alınan akaryakıt (Motorin) numunesinden ... Üniversitesi ve özel işletme ... isimli firmada yaptırılan analiz sonucu yakıtın, norm dışı değerler taşıdığı görüldüğünden, her iki ana makinada hasar detayında görülen arızları meydana getirdiği görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde belirtilmiştir.
26/03/2021 kayıt tarihli Bilirkişi Raporu "Ekspertiz raporunda yapılan bütün tespitler olayın oluşumundan sonradır. Arıza, ana makinaya giren yakıt, soğutma suyu, yağlama yağı veya makinaların birçok aksamının bakımına bağlı olabilir ve bu sebepler sonucunda arıza vukubulabilir. Bu nedenle yakıtın ayıplı olmasının ekspertiz raporuyla bir ilişkisi yoktur. Arıza makinanın bakımsız olmasından, yakıtın besleme hattında bulunan herhangi bir parçanın (seperatör, filtre) düzgün çalışmamasından, soğutma suyunun yeterli olmamasından, yağ seviyelerinin az olmasından veya yağ değişiminin periyodunda yapılmamasından kaynaklanabilir. Makine bakımıyla alakalı "yağ filtresi, yakıt filtresi, su filtresi" gibi akşamlardan oluşabilir. Bu konularda dava dosyasında herhangi bir bilgi yoktur. Akaryakıtın ayıplı olması tam anlamıyla net bir durum değildir. Ekipmanların fiyatları piyasa değerlerindedir. Konu arızada akaryakıtın ayıplı olduğu kesinlik kazanmamıştır. Ayrıca ayıplı olması durumu da yöntem olarak yanlış bir yol izlendiğinden dolayı (iki tarafın bir araya gelerek hem tesisten hem de tekneden akaryakıt numunesini tarafsız laboratuvar firması bizzat gelerek numuneyi alması gerekirdi) tespit edilememiştir. Ek olarak teknenin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla teknede bir veya birden fazla jeneratör olmalıdır. Eğer yakıtta bir ayıp söz konusu olsa sadece ana makinalar değil, jeneratör gibi yakıtla tahrik edilen bütün yardımcı makinaların da arızalanması söz konusu olurdu. Sonuç: Yakıt analiz raporlarında setan sayısının norm değerlerde olması ve uygun şart ve şekilde örnekleme yapılıp yapılmadığının belirlenememesi sebebiyle, mevcut hasarın yakıttan oluşma durumunun mevcut durum ve belgeler ile kesin olarak tespiti söz konusu değildir. Yakıtın ayıplı olma gerekçesinin ispata muhtaç bulunduğu anlaşılmıştır." şeklindedir.
31/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda yakıt numunesinin her iki tarafın kontrolünde alınması gerektiği, somut olayda numune alma işleminin standartlara uygun yapılmadığı, daha önceki servis bakımlarının zamanında yapılıp yapılmadığının bilinmediği, meydana gelen arızanın davalının istasyonundan alınan yakıt nedeniyle olduğunun kesin olarak tespit edilemediği bildirilmiştir.
23/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda mevcut davanın ayıplı ürün teslimine bağlı olarak ortaya çıkan zararın tazmini şeklinde somutlaştırıldığı anlaşıldığından davacının "ayıplı ürün teslimf", "uğranılan zarar miktarı" ile "ispat edilen zarar ile ayıplı ürün teslimi arasında uygun nedensellik bağı bulunduğu'' hususlarını (TBK m. 227/II, m. 112, m. 114/11, m. 50) ispat etmesinin aranacağını, Bilirkişi kurulunun teknik (uzman) üyeleri tarafından ve dosya içerisinde bulunan bütün deliller değerlendirilmek suretiyle yapılan incelemede, davacının "ayıplı ürün teslimi" iddiasını ispatlayamadığı sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir.
Analiz için yakıttan numune alınması işlemi sırasında numune alma standartlarına uyulup uyulmadığı tespit edilememekle birlikte dosyaya sunulan bilirkişi raporlarındaki teknik incelemelerde yakıt numunesinin yoğunluk, vizkozite, su, alevlenme noktası ve destilasyon değerlerinin standartlara uygun olduğu, sadece yakıtın kirliliği ile ilgili sorun bulunduğu, ancak arızanın makinenin bakımsız olmasından, yakıt besleme hattındaki herhangi bir parçanın düzgün çalışmamasından, yağ değişim periyotlarından, yağ yakıt ve su filtresinden kaynaklanabileceğinin belirtildiği, davacı tarafa süre verilmesine rağmen olay öncesine ilişkin denize ve yola elverişlilik belgeleri, bakım onarım ve servis hizmetlerini ilişkin belgelerin sunulmadığı, bu haliyle ortaya çıkan arızanın satın alınan yakıttan kaynaklandığının dosya kapsamına göre ispatlanamadığı değerlendirildiğinden, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 918,43 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 490,83TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalılar vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır