T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/317 Esas
KARAR NO :2025/357
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/02/2023
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak niteliğinde olduğunu, davalının davacıya verilen hizmeti ayrıntısı ile yazmadığını, davacının taşıttığı yük hacmi belli olsa da davacıya sunulan hizmet kapsamında hangi iş ve işlemlerin yer aldığı ile hangi tarifenin uygulandığı taraflarınca bilinmediğini, bu hususların davalının vereceği bilgiler doğrultusunda belli olacağını, davanın belirsiz alacak niteliğinde açılması zorunluluğu doğduğunu, davacıya ait 15.914 m3 hacminde .../862113/2 numaralı konteyner, ... gemisinin ... numaralı seferi ile ... limanından İstanbul limanına taşındığını, konteynerin gemiden indirilmesi sırasında davalı tarafından boşaltma limanına ilişkin hizmetler davacıya sağlandığını, bu hizmetlere ilşikin 22.07.2022 tarih, ... ve ... ... numaralı fatura keşide edildiğini, davacı tarafından ithal edilen ürünlerin gemiden indirilmesi davacının ticari iş ve işlemleri için zorunlu olduğundan söz konusu faturaya ilişkin ödeme yapıldığını, verilen hizmet karşılığında kesilen bu faturanın fahiş olduğu taraflarınca haricen tespit edildiğini, davalı tarafından faturada yer verilen mal ve hizmet bedelleri ... A.Ş. tarafından belirlenen tarifenin üzerinde olduğunu, ... A.Ş. tarafından ... talep edilmediğinin tespit edildiğini, Liman işleticisi tarafından talep edilmeyen bir meblağın taraflarınca fatura ile tahsili yasaya aykırılık teşkil ettiğini, liman hizmetlerinin 2021 yılı tarifesi ve faturanın karşılaştırılması ile ortaya çıkacağı üzere arada fiyat farkı mevcut olduğunu, söz konusu fahiş fiyatlandırma ile ilgili davalının sözlü olarak ve .... Noterliğinin 31.08.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bilgilendirildiğini, fazladan ödenen bedelin iadesi talep edildiğini, davalı tarafından taleplerinin karşılanmadığını, davalı tarafından davacıya bildirilen hizmet bedellerinin ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın kıyı tesislerinde verilen hizmet kalemleri ile bu hizmet kalemlerinin taban ve tavan ücretlerinin belirlenmesine ve uygulanmasına ilişkin tebliğine aykırı olarak liman tarifelerinin üzerinde belirlendiğini, Ambar tarifesi kapsamında kalan hizmet bedellerinin tekrar hesaplanarak fazla tahsil edilen meblağın taraflarına ödenmesi gerektiğini, davalının bu taleplerini karşılamaması davacının zarara uğramasına davanın açılmasına sebep olduğunu belirterek, davanın kabulünü, davacı tarafından USD ile ödeme yapılması sebebi ile hak kaybına uğranmaması amacıyla alacağın USD olarak belirlenmesi ve fiili ödeme tarihindeki kur hesap edilerek ödenmesini, alacağa temerrüt tarihi olan 01.09.2022 tarihi itibari ile işleyecek 3095 sayılı kanun gereğince USD uygulanabilecek yıllık en yüksek mevduat faizinin işletilerek fiili ödeme tarihindeki kur hesap edilerek tahsilini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sayın Mahkemede ikame edilen davaya ilişkin talep edilen liman masrafları, TTK m. 1352 uyarınca deniz alacağı niteliğinde olduğunu, deniz alacağından doğan davalarda görevli mahkemenin Deniz İhtisas Mahkemesi olduğunu, Uyuşmazlığı incelemeye Sayın Mahkemenin görevli olmadığını, davanın görevsiz mahkemede açılmış olmasından dolayı usulden reddini talep ettiklerini, davacının belirsiz alacak davası ikame etmesinde hiçbir hukuki yararı bulunmadığını, Davacının dava konusu ettiği faturadan görüleceği üzere davacıya tahakkuk eden tüm lokal masraf kalemlerinin belirli olduğunu, faturadan açıkça görülebileceğini, davacı ile davaya konu taşıma muamelesi tahtında oluşan masraflar hakkında yürütülen yazışmalarda ilgili tutarların yükleme limanı ilgililerince tahakkuk ettirilmiş olduğunu, davacının kurmuş olduğu alım-satım akdinin diğer tarafı olan satıcı/yükleyici ile görüşmesi halinde tahakkuka konu tutarların ayağında bir aracıdan ibaret olduğunun izah edildiğini, alacak tutarının belirsiz olmadığını, yükleme limanın ilgililerince yükün alıcısına teslimi için yük alıcısı tarafından ödenmesi gerektiğini bildirdiği net masraf tutarlı olduğunu, aynı şekilde davacıya yansıtıldığını, davacının dilekçesindeki talep ve iddialarına karşı zamanaşımı defi kabulü ile davanın usulden reddini talep ettiklerini, taşıma konusu yüklerin davacı tarafından CIF teslim şekli ile satın alındığını, ilgili teslim şeklinde yükleme limanı ilgililerince yükün alıcısına teslimi için ödenmesi öngörülen masrafların sorumluluğu yük alıcısında olduğunu, davalının sadece ilgili taşımanın boşaltma limanı ayağındaki organizasyonuyla ilgilendiğini, davacının muhatabı davalı olmadığını, ilgili masrafları tahakkuk ettirmiş olan yükleme limanı ilgilileri/yükleten olduğunu, davalının konuya dahiliyeti yükleme limanı ilgilisi tarafından yükün alıcısına teslimi için ödenmesi gerektiği bildirilen masrafların yansıtılmasından ibaret olduğunu, davacının basiretli bir tacir olmasına binaen CIF teslim şartı ile satın almış olduğu malı teslim alabilmesi için CIF masraflarından sorumlu olmayacağını düşünmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dava konusu satış ilişkisi davacı ile yükleyici arasında kurulmuş olduğunu, CIF teslim şeklinin tarafların özgür iradeleri doğrultusunda belirlendiğini, davalının bu konuda hiçbir yetkisi ve sorumluluğu bulunmadığını, davalının taşıma faaliyetindeki görevi TTK m. 917 uyarınca taşıma işleri komisyonculuğundan ibaret olduğunu, CIF teslim şekline ve konşimento şartlarına bağı olarak davalı tarafından katlanılan masraflar yükün teslimini talep eden yük alıcısı davacıya yansıtıldığını, yükleme limanı ayağında taşıma organizasyonunu gerçekleştiren ve taşımaya konu konşimentoyu düzenleyen ... Lımıted tarafından davalıya yükün teslimi için karşılanması gerektiği bildirilen masraflar yük alıcısına yansıtıldığını, ... ... Lımıted tarafından davalıya düzenlenen 27.05.2022 tarihli ve ...-G numaralı debit note belgesini Sayın Mahkemenin incelemesine sunduklarını, davacının alıcısı olduğu ... konşimento numaralı taşımaya istinaden davalıya 2.307,53 USD ve 150,00 USD olmak üzere toplam 2.457,53 USD CIF teslim masrafı fatura edildiğini, ilgili borç dekontunun davalı ile ... ... şirketi arasında ilgili dönemde gerçekleştirilen pek çok taşıma organizasyonunu da içerdiğini, dava konusu konşimento numarası 7. Kalem olarak görülebileceğini, ilgili dönemde taraflar arasındaki karşılıklı borç/alacak mutabakatı çerçevesinde davalı tarafından ... ... şirketine gerçekleştirilen 01.08.2022 tarihli ödeme ilişkin banka dekontunu da ibraz ettiklerini, davalı tarafından tanzim edilen faturaya hiçbir şekilde itiraz edilmeyerek kabul edilmiş olduğunu, dava ile haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını, hak kaybına mahal vermemek adına hukuk muhakemeleri madde 61 gereği huzurdaki davanın ... Lımıted şirketine ihbarını talep ettiklerini, Sayın Mahkemece de gerek görülmesi halinde davaya konu CIF teslim masraflarına ilişkin daha ayrıntılı bilgi ilgili masrafları tahakkuk ettirmiş olan ... şirketinden edinebileceğini belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak ve ikrar teşkil etmemek kaydı ile, davanın usulden reddini, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarih ve ... sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Dava, liman hizmetleri nedeni ile davacı tarafından yapılan ödemelerin fahiş olduğu iddiası davalıdan tahsili talebi ile açılan belirsiz alacak davası olup, uyuşmazlığın davaya konu edilen bedellere ilişkin dava dışı liman işletmeleri yahut taşıyan tarafından davalı adına bir fatura düzenlenip düzenlenmediği, var ise bu faturada belirtilen hizmetlerin açıklanarak ve davalı yanca faturaya konu bedelin ödenip ödenmediği de tespit edilmek sureti ile hizmet bedellerinin rayice uygun olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememize resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 29/07/2025 tarihli raporda; Davalı yasal defter kayıtlarında; davalı şirket tarafından davacı şirket adına tanzim edilen ve huzurdaki davaya konu edilen 22.07.2022 tarih, ... seri nolu, 2.780, 31 USD karşılığı 49.011,86 TL.'lik fatura bedelinin davalı tarafından tahsil edilmiş olduğu ve borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davalı yasal defter kayıtlarında; taşımaya konu konşimentoyu düzenleyen dava dışı ... ... Lımıted tarafından davalıya düzenlenen 27.05.2022 tarihli ve ...-G numaralı toplam 15.765,00 USD bedelli borç dekontunun, 27.05.2022 tarihinde dava dışı şirketin hesabına alacak kaydedilmiş olduğu ve dava dışı şirket adına tanzim edilmiş olan fatura bedellerinden 24.06.2022 tarihi itibarıyla mahsup edildiği, Davacıya tahliye masrafları olarak kesilen faturanın fahiş olduğu, davanın ihbar edileni olarak gözüken ... Ltd. tarafından davalıya gönderilen debit note üzerinden davacı alıcı için hesap edilen tahliye masraflarının 868,77 Usd olduğu, davalının bu ücret üzerine kar payı koyamayacağı, davacının 868,77 Usd tahliye bedelinden sorumlu olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya kaptan bilirkişi ...'a yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 20/02/2025 tarihli raporda; kök raporda yer verilen 15,914 m3 için uygulanacak toplam tahliye masrafının borç dekontuna göre 868,77 Usd olması gerektiği kanaatimizde bir değişiklik bulunmadığı, Kumport'dan celp edilen belgelerin dava konusu masraflarla bir ilgisi bulunmadığı, celp edilen belgeler arasında yük çıkış kontrol fişleri ile hat taşıyanı konşimentosu bulunduğuna ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı (Job No ...) 11/06/2022 Tarihli Konşimento kayıtları incelendiğinde; taşıyanı ... Limited, göndereni dava dışı ... Ind. Ltd., alıcısı emre, ihbar edileni davalı, teslim edilecek olanı davacı olan konşimento ile 1 adet 40 feet ... ... ... numaralı konteyner muhtevası 15.914 m3 bisiklet tekeri emtiasının Xiamen limanından Ambarlı limanına ... isimli gemi ile taşındığı ; konşimentoda "CFS/CFS; Container freight station/container freight station/ konteyner yük istasyonu/konteyner yük istasyonu - konteyner içindeki yükün boşaltıldığı veya doldurulduğu alan" kaydının bulunduğu görülmüş olup, ayrıca davacıya ait yükün parsiyel olarak (aynı konteyner içerisinde farklı alıcılara ait yükün olduğu) taşındığı anlaşılmıştır. Bu taşıma sonrası tahliye limanı olan Kumport Limanı'nda oluştuğu belirtilen ve taraflara ait ticari defter kayıtlarında tespit edildiği üzere, dava dışı ... Limited firması tarafından davalı adına düzenlenen 2.457,53 USD masraf bedelinin davalı tarafından dava dışı taşıyana ödemesinin yapılarak davacı adına 22/07/2022 tarihli 2.780,31 USD bedelli olarak yansıtma faturası düzenlendiği fatura bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği ancak tahliye limanında uygulanması gerekli olan tarifeler uyarınca bu bedelin fahiş olduğu iddiası ile kadri maruf bedelin tespiti ve kalan tutarın iadesinin davacı tarafından talep edildiği, uyuşmazlığın iade talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu yargılamanın her iki tarafı da tacir olup, basiretli tacir olarak davranma edimi altında bulunduğu anlaşılmış, taraflar arasında gerçekleşen hukuki ilişki tarafların serbest iradesi ile gerçekleştiğinden ve ahde vefa prensibi uyarınca bedel farkı olsa dahi taraflar için bağlayıcı olacağından rakamın adil görünmemesi sözleşme ile bağlılık ilkesinden vazgeçilmesine haklı neden oluşturmayacağı mahkemece kabul edilmiş olup, davacı tarafından hizmet alınarak, ihtirazi kayıt bildirilmeksizin yapılan ödeme sonrasında taşımaya konu yüklerin teslim alınması akabinde, bedelin fahiş olduğunun ileri sürülmesi MK 2 maddesine de uygun görülmemiştir. Davalı tarafından adına düzenlenen faturaların dava dışı taşıyana ödenmiş olduğu da dosya kapsamında sabit olup, bu hali ile açıklanan nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 615,40.TL'den peşin alınan 179,90.TL'nin mahsubu ile bakiye 435,50.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 2.110,25.TL'nin ( 110,25.TL posta gideri ve 2.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekili için takdir edilen 188,33.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır