T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/329 Esas
KARAR NO:2025/103
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/07/2023
KARAR TARİHİ:26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin deniz ... taşımacılığı yaptığını, Zonguldak, Haydarpaşa gibi limanlardan aldığı TIR yüklerini Rusya ve Ukrayna gibi ülkelerdeki limanlara götürür ve bu limanlardaki TIR yüklerini Türkiye limanlarına getirdiğini, davalı/borçlu firma da lojistik firması olup taşıma, taşıtma işi yaptığını, davalı firma gerek kendi adına olan ve gerekse C2 belgeli tırları kiralayarak bu kiralık araçlarla yük taşımak ve taşıtmak ve gerekse müşterilerine ait tırları belli bir komisyon karşılığı kiraladığı tırlarla müvekkiline ait gemilere bindirerek taşıma işlemi yaptığını, bu taşıma nedeni ile taşıtılan tırların plakaları ve faturaları her bir taşıma için ayrı ayrı düzenlendiğini, bu taşımalar nedeni ile davalıya çok miktarda yaptığı taşıtma nedeni ile birçok fatura keşide edildiğini, davalı yan bu faturaları almış kabul ettiğini ve bir miktarı ödediğini ve geriye 64.042 USD fatura alacağı kaldığını, iş bu taşımalar resmi gümrüklerden geçmek sureti ile yapıldığından taşımalara ilişkin fatura, manifesto, gümrük çıkış belgeleri, gemi jurnali, tutanaklar ve birçok belge ile bu alacaklar sabit olduğunu, bu taşımacılıkta konşimento olmadığını, çünkü burada verilen hizmet tırların .../... gemisine yüklenerek varacağı limana üstündeki yük ya da boş da olsa tır taşıma/geçiş ücreti olduğunu, sadece gemiye yükleme manifestosu ve yük nedeni ile şirkete fatura edilen alacak kalemi olarak yansıdığını, davalı ile uzun süre anlaşılmaya çalışıldığını, ancak müvekkili şirketin davalı yanca oyalandığını, bu oyalama üzerine taraflarınca .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını ancak davalı/borçlu taraf takibe süresinde itiraz ettiğini, ticari defter kayıtlarında bu alacaklar görüldüğü, her iki firma elinde taşımalara ilişkin birçok resmi gümrük, giriş çıkış ve başka resmi yazı ve yazışmalar olduğu halde takibe haksız şekilde ve müvekkilinin alacağına ulaşmasını uzatmak amacı ile alacağa ilişkin fatura içeriklerinin anlaşılmadığı, vadesi gelmediği, muacceliyet kazanmadığı, alacağın zamanaşımına uğradığı bahsi ile davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, işbu dava konusu uyuşmazlığın gemi taşımasına ilişkin olduğundan uyuşmazlığın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğunu, her ne kadar davalı/borçlu icra itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş ise de bu itiraz haksız olduğunu beyanla .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, haksız yere borca itiraz eden borçlu aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, icra takip tarihi itibari ile 3095 sayılı yasanın 4/a mad. gereğince avans faizi ile birlikte tahsiline, masraf ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasında yetkiye ve faize itiraz ettiklerini, dava konusu edilen asıl alacak yönünden bir itirazlarının olmadığını, dolayısıyla uyuşmazlık konuları yetki ve faiz olduğunu, davacı talebinde itirazın iptalinden bahsettiğini, dava değeri olarak da icra dosyasındaki asıl alacağı gösterdiğini, asıl alacak yönünden olmayan bir itirazın iptalinden söz edilemeyeceğinden, davacının asıl alacak yönünden itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesini talep etmesinde hukuki yararı olmadığını, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir cari hesap ilişkisi/sözleşmesi bulunmadığını, bu durumda sözleşmesel bir ilişkiden söz edilemeyeceğinden, alacak konusu da para alacağı olduğundan yetkili icra müdürlüğü ve mahkemenin, müvekkilin ikametgahı icra müdürlüğü ve mahkemesi olan Hatay İcra Müdürlüğü/Mahkemesi olması gerektiğini, İİK m.50 hükmüne göre yetkiye itirazın kaldırılması görevli mahkemenin İcra Hukuk Mahkemesi olduğunu, itirazın iptaliyle takibin devamı açısından talep edilen alacak miktarı 64.042,00 USD olduğunu, ödeme emri tebellüğ edildikten sonra davacıya 21.300,00 USD ödeme yapıldığını, ödenen tutarın 20.000,00 USD'lik kısmı davacı asile, 1.300,00 USD'lik kısmı ise alacaklı vekiline yapıldığını, dekontlarda ödemenin sebebi de belirtildiğini, davacı ödemeleri icra dosyasına bildirmediği gibi ödeme hiç yapılmamış gibi dava ikame ettiğini, davacı faiz talebinde de haksız olduğunu, icra takibine itirazlarında da belirtildiği üzere davacı döviz cinsinden alacak talep ettiğinden, uygulanması gereken faiz, döviz cinsinden mevduata uygulanan faiz olduğunu, döviz cinsinden alacağa avans faizi istenmesinin yasal olanağı bulunmadığını, 06.02.2023 tarihinde yaşanan deprem felaketinde müvekkili şirketin merkezinin yıkıldığını, destekleme faaliyetleri dahilinde, depremden etkilenen kentlerdeki kişilerin davalı olması, aleyhlerine icra takibi yapılması vs/vb hususlar dahi erteleme konusu yapıldığını, her ne kadar süreler mayıs ayından itibaren tekrar başlamış olsa da, ekonomik hayatın normale dönmesi uzun yıllar alacağını, şehir merkezinde ağır hasarlı olup yıkılması gereken binaların yıkım ve enkaz kaldırma faaliyetleri halen devam ettiğini, müvekkilinin tüm bu mağduriyetlere rağmen baraka niteliğinde bir ofis kurduğunu, ticari hayatını idame ettirme gayretinde olup, davacının kötü niyetli bir şekilde oyalandığı iddiasını kabul etmediklerini beyanla davanın reddine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalının taşıtanı olduğu ticari mal yüklü tırların ... gemisiyle taşınmasından kaynaklanan cari hesap alacağının tahsiline ilişkin icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası örneğinin incelenmesinden, davacı ... A.Ş'nin davalı ... Oto Taşımacılığı aleyhine genel haciz yolu ile icra takibi başlattığı, takip talepnamesinde 64.042,00 USD asıl alacak ve 9.522,08 USD işlemiş faizden oluşan toplam 73.564,08 USD'nin, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %15,75 oranında avans faiz uygulanmak suretiyle tahsilinin talep edildiği, davalının süresinde yaptığı itiraz ile icra dairesinin yetkisine ve ödeme emrinde belirtilen işlemiş faiz alacağı (takip öncesi faiz) ile takip tarihinden itibaren uygulaması istenilen "faiz oranına" itiraz ettiği, böylelikle davalının asıl alacağa yönelik bir itirazının olmadığı görülmüştür.
Dava ve takibe konu alacak taşıma hizmetinden kaynaklanan cari hesap alacağıdır. Davalı takibe itirazında HMK'nun 6. Madesine göre icra dairesinin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de, alacak faturaya dayandığından TBK'nın 89.maddesine göre İstanbul Anadolu İcra Dairelerinin yetkili olması nedeniyle davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalının takibe itiraz dilekçesi ve cevap dilekçesindeki beyanlardan icra takibine konu asıl alacağa yönelik bir itirazının olmadığı, yalnızca işlemiş faiz talebi ile faiz oranına itiraz ettiği belirlidir. Bu durumda asıl alacak bakımından icra takibi kesinleşmiş olup, dosyadaki uyuşmazlık konusu davalının bu alacak nedeniyle takip tarihinden önce temerrüte düşüp düşmediği ile asıl alacağa uygulanacak faiz oranına ilişkindir.Davacı vekili 13.02.2024 tarihli beyan dilekçesinde takibe konu alacak için takip tarihinden önce davalıya ihtarname gönderilmediğini beyan etmiş olduğundan, davalının icra takibi ile birlikte temerrüte düştüğü, bu nedenle kendisinden işlemiş faiz istenemeyeceğinden, işlemiş faiz alacağına karşı yaptığı itirazının haklı olduğu değerlendirilmiştir.
Asıl alacağa uygulanması gereken faiz oranının saptanması konusunda T.C. ... Bankası A.Ş.’nin dava dosyasına gönderdiği 03.02.2024 tarihli yazıda; 17.01.2023 ve 16.06.2023 tarihlerinde 1 yıl ve daha uzun vadeli mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi oranlarının %6 (6,00) olduğu, ....’nun dava dosyasına gönderdiği 02.02.2024 tarihli yazıda; 16.03.2020- Günümüze 1 yıl için faiz oranları %5 (0,05) olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi raporunda iki bankadan celb edilen faiz oranlarına faiz ortalaması % 5,5 (%6+%5=%11/2) olarak hesaplanmış ve hesaplamada yıllık %5,5 faiz oranı baz alınmıştır.
Davalı tarafça, icra takibinden sonraborca karşılık iki ayrı ödeme yapıldığı ileri sürülmüş olup davalı vekilinin dosyaya ibraz ettiği banka dekontlarının incelenmesinden; davalı ... Oto Taş. Gıda Ürün. İth. İhr. San. Ltd. Şti.’nin T.C. ... Bankası A.Ş. aracılığıyla 17.01.2023 tarihinde 20.000,00 USD bedelinde “.... İcra Müdürlüğünün ... esas itiraz hakkımız saklı kalmak kaydıyla” açıklamasıyla davacı şirketin banka hesabına havale gönderdiği, ... Bankası A.Ş. aracılığıyla 16.06.2023 tarihinde 1.300,00 USD bedelinde “Borcun Kabul Edilen Kıs. İliş. Ödeme” açıklamasıyla davacı şirketin avukatı ...’nun banka hesabına havale gönderdiği tespit edilmiştir.
Davacı vekili söz konusu ödemelerin iş bu davaya konu icra takibi için değil, ....İcra Dairesinin ... Esas dosya borcuna mahsuben yapıldığını iddia etmiş olduğundan, 24.04.2024 tarihli duruşma ara kararı ile; " Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ve ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya borcuna ilişkin kapak hesabı ile davalı vekilinin sunduğu ödeme dekontları incelenerek, öncelikle davalı ödemelerinin hangi dosya borcu için yapıldığının tespit edilmesi, eldeki dosyaya konu icra takip borcuna mahsuben yapıldığının anlaşılması halinde, asıl alacağa takip tarihinden ilk ödeme tarihine kadar kamu bankalarından celp edilen faiz oranları ortalamasına göre faiz yürütülüp ödemelerin öncelikle faiz alacağına mahsup edilmesi suretiyle, dava tarihi itibariyle bakiye asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının saptanması konusunda muhasip bilirkişiden rapor alınmasına," karar verilmiştir.
Bu kapsamda düzenlenen 27/01/2025 tarihli 2.Bilirkişi raporunda davalının yaptığı ödemelerin dava konusu ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi borcuna karşılık yapıldığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda 64.042,00 USD asıl alacak için ilk ödeme tarihine kadar ( önceki bilirkişi raporunda kamu bankalarından celp edilen faiz oranları ortalamasına göre belirlenen) %5,50 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmek suretiyle17.01.2023 tarihinde yapılan 20.000 USD olan ilk ödemenin TBK'nın 84.maddesine göre borçtan mahsup edildiği, 16.06.2023 tarihli 1.300,00 USD olan 2. ödeme bakımından da aynı yöntemle mahsup işlemi yapıldıktan sonra davacının bakiye asıl alacak tutarı 44.624 USD olarak tespit edilmiştir. Aynı bilirkişi raporunda 44.624 USD asıl alacağa dava tarihine kadar faiz hesabı yapılırken 11.07.2023 olan dava tarihi yerine sehven 20.07.2023 tarihinin baz alındığı görüldüğünden, mahkememizce dava tarihine kadar olan faiz alacağı 161,38 USD olarak yeniden hesaplanmıştır. Buna göre davacının dava tarihi olan 11.07.2023 tarihi itibariyle 44.624,00 USD asıl ve 161,38 USD faiz alacağı bulunduğu anlaşıldığından neticede; davanın toplam 44.785,38 USD ( 44.624,00 USD + 161,38 USD) alacak üzerinden kısmen kabulü ile bu tutar içerisinde ki asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa hükümlerine göre faiz yürütülmek suretiyle davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, davalının itirazı faize ilişkin olduğundan koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinde 44.785,38 USD alacağın, bu tutar içerisinde ki 44.624,00 USD asıl alacağa 11.07.2023 olan dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince dolar faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 79.977,47 TL'den peşin alınan 16.632,96 TL'nin mahsubu ile bakiye 63.344,51 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davacının peşin olarak yatırdığı 16.632,96 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 175.912,25 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 79.512,42 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 269,80 TL başvurma harcı, 143,50 TL posta gideri, 17.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.413,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 12.177,34 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL'nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.181,85.-TL sinin davalıdan, 938,15.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır