T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/338 Esas
KARAR NO:2024/9
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/07/2023
KARAR TARİHİ:16/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı ... Tarafından Dubai'de yerleşik ... Firmasındanm 16.200 torba, 405,000 kg pvsSabic70s cinsi emtia satın alındığını, satın alınan bu emtiayı taşıyan tarafından temin edilen 15 adet firigorifik konteyner içerisinde deniz yolu ile Dubai'den Türkiye'ye nakliyesini davalının gerçekleştirdiğini, nakliyeyi gerçekleşleştiren geminin limana varışına müteakip konteynerler gemiden tahliye edilerek antrepoya sevk edilmiş olup, emtianın konteynerden tahliyesi esnasında bir kısım emtianın ambalajının patlamış olduğunu ve emtianın konteyner içerisinde dökülmüş olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda davalı tarafından taşıması yapılan toplam 405.000 kg emtianın 4.558 kg'nin zayi olduğunu, 5030 kg'nin ise gördüğü hasar nedeniyle değer kaybına uğradığının tespit edildiğini, sigortalıya ödenen tazminatın faizi ile birlikte rücuen tazmini için ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;... ... A.Ş. Yönünden davanın pasif ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının sigortalısı tarafından müvekkili şirkete süresinde yapılmış hasar ihbarı bulunmadığı gibi müvekkili şirket ekspertiz incelemesine de çağrılmadığını, konişmentodaki klozlar uyarınca emtiaların Fcl olarak taşındığını, kloz uyarınca yükleme istifleme ve saymanın dava dışı yükleyici tarafından yapıldığını, müvekkili şirketin dava konusu taşımanın yalnızca limandan limana deniz taşımasını üstlendiğini, konteyner muhteviyatı emtiaların taşımanın hangi ayağında hasarlandığının belli olmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirketin katılımı olmaksızın hazırlanan ekspertiz raporunun teknik incelemeden uzak soyu ve eksik değerlendirmelerle tanzim edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın taşıma sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan emtianın ... sayılı konişmento tahtında ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından konişmentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerektiği, uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 25.maddedesinde sözleşmeden doğan taleplerde Hamburg Mahkemelerinin yetkili olacağının belirtildiği, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun ve navlun faturasının taşıyanın yabancı acentesi tarafından düzenlendiği, Türk acentenin taşıma sözleşmesini yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair delil bulunmadığı, acentelik faaliyeti kapsamında tahliye limanında yapmış olduğu gümrük işlemlerinin taşıma sözleşmesine aracılık olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği, TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, sigortalının yükü teslim aldığı anlaşıldığından, konişmentodaki yetki şartının sigortalı gönderilen ve buna göre davacı açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Hamburg Mahkemelerinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, yabancı taşıyan ... yönünden milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava dilekçesinde taşıyan acentesi davalı ... ... A.Ş. aleyhine de husumet yöneltilmiştir. TTK'nun 105.maddesinde "acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acente tarafından müvekkili adına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava yöneltilebileceği" hükmü düzenlenmiş olup anılan yasa maddesine göre acenteye karşı doğrudan dava açılması mümkün değildir. Dava konusu konişmentonun ve navlun faturasının taşıyanın yabancı acentesi tarafından düzenlendiği, davalının taşımayı üstlendiğine dair başkaca bir delilin sunulmadığı, acentenin kişisel kusuruna da dayanılmadığı görülmekle davalının pasif dava ehliyetinin bulunmadığı, benzer nitelikte olaya ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamının da bu doğrultuda olduğu anlaşılmakla ...A.Ş ye karşı doğrudan açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı ... adına ... ... ... A.Ş vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ...A.Ş hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.587,78 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.160,18 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... adına ... ... ... A.Ş vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,,
5-Davalı ...A.Ş vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır