T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO : 2023/394 Esas
KARAR NO : 2024/486
DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/03/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki uyuşmazlığın çözümü için dava şartı olan ticari arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmaya varamadıklarını, müvekkili şirket tarafından, davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibinin konusu müvekkil şirket tarafından haksız yere ödenen bedellerin tahsili olduğu, söz konusu bedeller, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı düzenlenmiş olup, buna istinaden icra takibi başlatıldığını, dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte olması nedeniyle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davalı şirket navlun bedeli kapsamında ordino, terminal, taşıma dokümanı vb. bedelleri haksız ve hukuka aykırı bir şekilde talep edildiğini, müvekkili şirket ticari faaliyetinin aksamaması amacıyla işbu bedelleri ihtirazi kayıt şerhi ile ödendiğini, açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile davalı şirketin .... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazın iptalini, takibin tüm fer'ileri ile devamını, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı şirket'e yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığa konu olan ödemelerin dayanak faturası incelendiğinde, söz konusu bedellerin deniz taşıması kaynaklı olduğu görüldüğünü, deniz taşıması kaynaklı tüm uyuşmazlıklarda görevli mahkeme deniz ticaret mahkemeleri olduğundan, huzurdaki davanın görevsiz mahkemede açıldığını, TTK m.1246 gereğince deniz taşımasından doğan tüm alacak talepleri 1 yılı geçmekle zamanaşımına uğradığını, uyuşmazlığa konu banka dekontları ve buna bağlı faturalar ile icra takip tarihi göz önüne alındığında, takibin zamanaşımı süresi içerisinde başlatılmadığının görüldüğünü, davacı tarafın aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, uyuşmazlığa konu faturalar incelendiğinde ödemelerin dava dışı ... Gümrük Müşavirliği firması tarafından yapıldığının görüleceğini, hal böyle iken bu bedellerin iadesini dava konusu yapabilecek olan tarafın davacı firma olamayacağından, davacının aktif husumet ehliyetine itiraz ettiklerini, açıklanan nedenlerle; davanın reddini, davalının %20 oranından az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adlarına hükmedilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/06/2023 tarih 2023/... Esas ve 2023/... Karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi akabinde davacı vekilinin 21/07/2023 tarihli gönderme talebi üzerine mahkememize gelerek eldeki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava, Davacının ihtirazı kayıt altında ödediğini belirttiği davaya konu bedellerin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın, davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olup olmadığı, uyuşmazlığa konu talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davaya konu faturalardan davalının sorumlu olup olmadığı ile davalının sorumluluğuna kanaat getirildiği takdirde davacıya ödenmesi gereken miktarın tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Anonim Şirketi borçlusun ... Ticaret A.Ş. olduğu, 15/09/2021 tarihinde 3.620,00 USD nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 16/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 17/09/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği bu haliyle de eldeki davanın da 23/03/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 31.07.2024 tarihli raporunda özetle İncelenen davacı şirkete ait 2018 ve 2019 yılları ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 ve 2019 larına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2018 ve 2019 yılları ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı . Davalı şirketin dava konusu taşıma ile ilgili olarak dava dışı ... 'ye 15.650,00 USD, dava dışı ... . MERKEZİ SİNGAPUR'a 1.335,00 USD olmak üzere toplamda 16.985,00 USD ödeme yaptığı tespit edilmiştir. (Dava dosyasına ödeme dekontları ibraz edilmiştir.) Tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu Alacak kalemler bakımından davalının konteynerin gemiden tahliye belgelemesi şartıyla bu bedeli davacının talep edebileceği, liman işletmesine Terminal davacının talep edebileceği ücreti; ilgili bedeli liman işletmesine ödediği i belgelemesi şartı ile, bu bedeli Liman Güvenlik bedeli davalının Liman güvenlik ücreti bedelini liman işletmesine ödediğini belgelemesi şartı ile, bu bedeli davacının talep edebileceği Geçici kabul ücreti, gümrük işlemleri bakımından harcanan emek ve mesai eşya sahiplerinden Davalı acentenin “geçici kabul ücreti” adı altında edebileceği, Kargo data beyanı olarak talep edilen 50 USD nin “geçici Kabul ücreti” hizmeti işlemi içinde yapılmakta olduğundan ayrıca bir ücret talep edilmesinin uygun görülmediği, Ekipman deni im ve kontrol ücreti ; Boşaltma limanında eşya boşaltıldıktan sonra konteyner sahasında iken (C/Y) zorunlu ve gerekli bir nezaret veya survey yapıldı ise, davalı tarafından ilgililerine ödendiğinin belgelenmesi şartı ile, bu bedeli davacının talep talep edilebileceği Dökümantasyon ücreti, davalının personel, ofis, kağıt, elektrik, zaman ve ekipman (bilgisayar, internet vs) kullandığı, hal böyle olunca TTK 20inci madde gereği, bu iş ve işlem için de bir ücret istemesinin doğal olduğu, talep edilen 30 USD ücretin makul olduğu ,davacı şirketin icra takibi öncesinde işlemiş faiz talebinde bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dosya ibraz edilen davaya konu faturalar, ödeme belgeleri , ilgili konşimentolar ve taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davacının taşımaya konu emtiaların alıcısı olarak davalının ise emtiaların teslimi için başvurulacak teslimat acentesi olarak konşimentoda kayıtlı bulunduğu, davalı şirketin davaya konu taşıma ile ilgili olarak dava dışı ... isimli firmaya 15.650,00 USD dava dışı ... LTD Merkez Singapur firmasına ise 1.335,00 USD ödeme yaptığı, taşıma nedeni ile davalı tarafından davacı adına 28/01/2019 tarihli, 28/06/2019 tarihli 03/09/2018 tarihli03/12/2018 tarihli 09/09/2019 tarihli 610,40 USD bedelli Dökümantasyon ücreti, Ekipman Denetim ve Kontrol Ücreti, Terminal Ücreti, Liman Güvenlik Ücreti, Kargo Data Beyanı, Geçici Kabul ve Tahliye Ücreti açıklamalı faturalar ile, 23/03/2018 tarihli aynı açıklamayı içerir 568,60 USD bedelli faturanın düzenlendiği, dava dışı ... Gümrük Müşavirliği firması tarafından davacı adına bu ödemelerin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu hali ile her ne kadar davalı vekili tarafından, ilgili ödemelerin davacı tarafından yapılmadığından bahisle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı yönünde itiraz ileri sürülmüşse de, alacağa konu hizmetlerin davacının alıcısı olduğu yüklere ilişkin olarak verildiği ve ödemenin de dosyada mübrez dekontlardan anlaşıldığı üzere davacı adına yapıldığı sabit olduğundan davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davaya konu alacak davacının alıcısı olduğu emtiaların deniz yolu ile taşınmasından ve sonraki işlemlerden kaynaklanmakta olup, davacının da dava dilekçesinde belirttiği hali ile davacı ile davalı arasında bir taşıma sözleşmesi bulunmaktadır. Buna göre davaya konu alacak talebi bakımından TTK 1246 maddesi gereğince uyuşmazlık bakımından 1 yıllık zamanaşımı süresi düzenlenmiştir, madde metnine göre 1 yıllık süre alacağın muaccel olması ile başlayacaktır. Davacı tarafından ihtirazi kayıt ile yapılan ödemeleri neticesinde alacağın muaccel hale geldiği mahkemece kabul edilmiş olup yapılan son ödemenin tarihi ise 10/09/2019 tarihidir. TTK 1246 maddisi gereği alacak 10/09/2020 tarihinde zamanaşımına uğramış olup, Covid 19 pandemisi kapsamında alınan tedbirler nedeni ile 25/03/2020 tarih 7226 sayılı Kanunun Geçici 1/1-a m. uyarınca hak düşürücü sürelerin 13/03/2020 tarihinden 30/04/2020 tarihine kadar durdurulduğu, 29/04/2020 tarih 2480 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 7226 sayılı Yasa ile durdurulan hak düşürücü sürelerin 15/06/2020 tarihine kadar uzatılmış sayılmasına karar verildiği göz önüne alındığında ise zamanaşımı süresinin 14/12/2020 tarihine uzadığı anlaşılmakla birlikte uyuşmazlığa konu icra takibinin 14/09/2021 tarihinde başlatılması karşısında uyuşmazlık bakımından talebin zamanaşımına uğradığı kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin cevap dilekçesi ile ileri sürmüş olduğu zamanaşımı itirazı kabul edilerek neticede davanın bu nedenle reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM
1-Davanın zamanaşımı nedeni ile REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.024,36.TL den karar harcı olan 427,60.TL nin mahsubu ile fazla alınan 596,76.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır