T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/421 Esas
KARAR NO:2025/707
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:05/06/2023
KARAR TARİHİ:14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... A.Ş. kurulduğu 1961 yılından bugüne kadar bisküviler, krakerler, gofretler, pastalar, tartlar, kekler ve sair ürünlerin imali, ithali,
ihracı ve ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin ürünlerini yedi kıtaya ihraç ettiğini, Karayolu ve denizyolu ile gerçekleştirilen bu ithalat işlemlerine dair seneler içerisinde milyarlarca yatırım gerçekleştirdiğini ve ürünlerinin kalitesiyle dünya genelin bilinirlik kazandığını, davacı şirketin distribütörüne gönderilen ürünlerin denizde gerçekleştirilen taşıma esnasında deforme olduğunu ve bu durumun davacının distribütörü karşısında zarar görmesine neden olduğunu, davacı şirketin 27.06.2022 tarihinde ...’te faaliyet gösteren yetkili distribütörü olan ... ... & ... CO. W.L. şirketine 2483 koli(Net: 16.089,84 Kg, Brüt: 19.450,00 Kg) kendi ürettiği çeşitli bisküvi emtialarının satışını CIF yönetime ile gerçekleştirdiğini, davacının bahse konu teslimatın gerçekleştirilmesi için işbu davalılarından bir tanesi olan ... ULUSLARASI TAŞ. ... HİZM. VE DIŞ TİC. LTD ŞTİ. firmasını freight forwerder olarak görevlendirdiğini, ... tarafından da fiili taşıma için işbu davanın diğer davalısı olan ... ... DENİZ ACENTELİĞİ ANONİM ŞİRKETİ görevlendirildiğini, bahse konu ürünlerin, davacı şirketin ...’de bulunan yerleşik tesislerinden ... ...-9 ve ... ... – 2 numaralı 40 feetlik frigorofik(soğutma özelliği olan) tesisatlı konteynerlara yüklendiğini, denizyolu nakliyesinin gerçekleştirileceği ... ... Port Liman’ına karayolu ile sevk edilen konteynerlar nakliye ve gümrük çıkış işlemlerinin gerçekleşmesi sonrasında ... ... ... isimli gemiye yüklendiğini, bu yükleme işlemi sonrasında 01.07.2022 tarihinde ...’in Shuabia Limanı’na harekete geçtiğini, belirtilen limana varış sonrasında alıcı firmaya sevki gerçekleştirildiğini, ancak alıcı firmanın yetkilileri tarafından ilgili gıda emtialarının teslim alınması sırasında ... ...-9 numaralı ... içerisindeki emtialar ürünlerin nitelikleri kaynaklı sözleşme içerisinde belirlenmiş olan +18 sıcaklıkta taşınmaması sebebiyle bisküvilerin çikolata kaplı yüzlerinde erimeler, ambalaja yapışma/ bulaşma ve deformasyonlar gerçekleştiğini, İşbu sebepten ötürü huzurdaki davayı ikame ettiklerini, davacının ürünlerinde hasar ve ziyanın meydana gelmesi sebebi ile taşıyanın konteynerlarının ilgili özellikleri taşımadığının, davacı şirketin gıda emtialarını eşyanın türü ve özelliklerine uygun ve ona özgü olarak yapılmış bir muhafaza içinde taşınmasına uygun şekilde ambalajlamadığını, taşıyan firmalar üzerine düşen özen ve yükümlülükleri gereği yerine getirmediğini, davacının uğramış olduğu zararın tazmin etmelerinin gerekmekte olduğunu, La Haye-Visby kuralları, Hamburg kuralları, Rotterdam kuralları gibi uluslararası ve ülkemizce de uyulan bu kurallarda belirtildiği üzere taşıyanın gerekli özen borcunu yerine getirmemesiyle oluşacak zıya ve hasardan sorumlu olacağı kural altına alındığını, oluşan zararlar sonucu imha edilmesi zorunlu olan mallar adına davacı şirketin maruz kaldığı bütün zararları, kar mahrumiyeti dahil olmak üzere taşıyan tarafından tanziminin zorunlu olduğunu, tür, miktar ve nitelikte olan bu malların her türlü subjektif etkiden uzak olarak belirli anda serbest piyasada arz ettiği ortalama alım satım değeri üzerinden hesaplanan toplamda 28.219,00 USD fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydı ile taşıyan firmaların yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının uğramış olduğu zararlar karşılığı 20.058,00 USD malların bedeli, 4.257,00 USD navlun ve sigorta bedeli, 1.216,00 USD gümrük Vergisi, 2.066,00 takas ücreti, 622,00 malların imhasına dair harcamalar olmak üzere toplam 28.219,00 (Yirmi Sekiz Bin İki Yüz On Dokuz) USD maddi tazminatın temerrüt Tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... ... Hiz. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından dosyaya sunulan evrakların incelendiğinde taşımaya dair konşimentonun ön yüzünün yer almadığını, sadece arka yüzünün İngilizce dilinde yer aldığının görüldüğünü, tensip tutanağının 2 no.lu maddesinde yabancı dildeki evrakların tercümelerinin sunulması için davacı tarafa 2 haftalık süre verildiğini, yabancı dildeki belgelerin tercümeleri davacı tarafça dosyaya sunulmadığını, bu nedenle tercümelerin sunulması halinde ek cevap haklarını saklı tuttuklarını, tensip tutanağının 4 no.lu ara kararında dava şartı olarak arabuluculuk son tutanağının sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiğini, verilen sürede davacı tarafça sunulmadığının görüldüğünü, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, davalının yurtiçi ve yurtdışı taşımalara aracılık eden forwarder hizmeti sağlayan bir firma olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta davalı, davacının Türkiye'den ...'e ihraç edeceği ticari mallarının nakliye ve gümrük işlemlerini organize etmek için görevlendirildiğini, taşıma işinin gerçekleştirildiğini, hasar iddiasında bulunan tarafın en geç teslim anında taşıyana hasar bildirimi yapmasının zorunlu olduğunu, bu durumun konşimentonun 7 no.lu maddesinde yer aldığını, davacının sunduğu evraklara bakıldığında bu hasar bildiriminin yapıldığına ilişkin yazılı bir belge bulunmadığını, hasar bildiriminin akabinde bağımsız ve tarafsız bir sörvey incelemesi yapılması ve bu incelemeye tarafların davet edilmesi gerektiğini, davacının hem taraflara hasar bildiriminde bulunmadığını, hem de bağımsız bir sörvey incelemesi yaptırmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ... tarafından düzenlenen rapor yükün tesliminden aylar sonra tek taraflı düzenlenen bir rapor olduğunu, kabulünün mümkün olmadığını, raporda yer alan yüklerin hasara konu yükler olup olmadığının açık olmadığını, rapora konu yüklerin aynı yükler olduğu bir an için kabul edilse bile meydana gelen hasarın taşıma esnasında meydana geldiğine ilişkin bir kanıt bulunmadığını, davacı tarafça dosyaya sunulan gümrük beyannamesinde yükün CFR teslim olduğunun belirtildiğini, CFR teslim yüklerde teslim anından sonra hasar ve yarar yük alıcısına geçtiğini, bu durumda shipper yük göndericisinin hasardan kaynaklı zarar talep etme hakkının sona erdiğini, yükün teslimi ile alıcıya geçmiş olduğunu, yük göndericisinin bu davayı açmakta hukuki menfaati kalmadığını belirterek, davanın reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Davalılardan ... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde davalı olarak ... ... ... A:Ş.'ye doğrudan husumet yönelterek dava açıldığını, davalının deniz uluslararası deniz taşımacılığı yapan bir şirket olmadığını, yalnızca donatan/taşıyan acentesi olarak faaliyette bulunan bir şirket olduğunu, davalının taşıyan/donatan ... ... SA'nın Türk Limanlarında acenteliğini yaptığını, davalının acenteliğini yaptığı ... ... Sam erkesi Fransa Marsilya'da bulunan ve Marsilya Ticaret Siciline kayıtlı olarak faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalının ... ... ... A.Ş.'nin ise İstanbul Ticaret Siciline kayıtlı olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen navlun faturasının incelendiğinde söz konusu faturanın dar mükellef olarak Ümraniye Vergi Dairesine kayıtlı olan ... ... SA tarafından düzenlendiğinin tespit edilebildiğini, ... ... ... A.Ş. dava konusu taşıma bakımından yalnızca donatan/taşıyan acentesi sıfatıyla hareket etmiş olduğunu, taşıma işini kendi adına ve namına üstlenmemiş olması nedeniyle yük hasarından kaynaklanan talepler bakımından davacının taleplerinden dolayı her ihtimalde sorumlu olmadığını, davacı ... ... ... A.Ş. dava konusu taşımaya ilişkin navlun faturası düzenlemediği gibi kendi nam ve hesabına konşimento düzenlemediğini, ... ... ... A.Ş.'nin dava konusu taşıma bakımından taşıyanın yükleme limanı acentesi olarak hareket ettiğini, dava konusu taşımaya ilişkin ... ... SA'nın ... no.lu konşimentosunda taşıyan sıfatının ... ... SA'ya ait olduğuna ilişkin kloz olduğunu, davalının fiili veya akdi taşıyan sıfatı ile olmadığını, taşıyanın yükleme limanı acentesi sıfatı ile hareket ettiğini, davalının akdi taşıyan ve/veya fiili taşıyan olmaması nedeni ile aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı ile malların satıcısı olan şirket arasında akdedilen satım sözleşmesinin davalıya tebliğ edilmediğini, dosyaya sunulan gümrük beyannamesinde teslim şeklinin CFR olarak belirtildiğini, CFR satışlarda taşıma sırasındaki hasar riski satıcıya değil, alıcıya ait olduğunu, CFR teslimlerde malların geminin küpeştesini aşması halinde hasar ve yarar alıcı/gönderilene geçmiş olacağını, davacının mal üzerindeki menfaatinin sona erdiğini, mal bedelinin davacıya ödenip ödenmediğinin davacının ticari defterlerinin incelenmesi sureti ile tespit edilmesi ve irdelenmesi gerektiğini, davacının aktif pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti bakımından bu hususun önemli olduğunu, davalının acenteliğini yaptığı ... ... SA tarafından dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan konşimentolarda "iş bu konşimento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların Marsilya Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın çözüme kavuşturulacağı" öngörüldüğünü, Marsilya Mahkemelerinin münhasır yetkisi kabul edildiğini, MÖHUK m. 40 uyarınca yabancılık unsuru taşıyan davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarıyla belirlendiğini, ....'nın ticari merkezi Marsilya, Fransa'da olduğunu, Türkiye'de daimi bir ikametgahının olmadığını, bu nedenle iç hukukun yetki kurallarını belirleyen HMK madde 6 f.1 hükmü uyarınca da taşıyan/donatanın ikametgahı mahkemesi olan Marsilya Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğunu, Sayın Mahkeme'nin yetkisinin olmadığını, ... ... SA'nın ikametgahının bulunduğu yer gerekse konşimentoda yer alan yetki şartı nedeniyle derdest dava bakımından yetkili mahkeme Marsilya Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusu konşimentonun 30. No.lu klozunda işbu konşimento tahtında ihtilaflar bakımından Fransız Hukukunun uygulanacağının kararlaştırıldığını, konşimentoda öngörülen süre içerisinde usulüne uygun olarak taşıyan veya taşıyanın tahliye limanı acentesine hasar ihbarında bulunulduğunun ispatlanamadığını, konşimentoda yer alan 7 no.lu kloz uyarınca en geç malların teslim tarihinde hasarın yazılı olarak taşıyana bildirilmesi zorunlu olduğunu, TTK madde 1185'deki düzenleme de konşimentodaki düzenleme ile aynı mahiyette olduğunu, davacının yük alıcısının bu ihbar yükümünü yerine getirdiği kanıtlanamadığını, dava konusu yükte bozulma meydana gelip gelmediğinin tespiti zımnında tahliye limanında tüm ilgililere sörvey incelemesinin yapılacağı gün ve saatinin taraflara bildirilerek tüm tarafların sörvey incelemesine davet edildiğini, tüm tarafların katılımı ile yükte inceleme yapıldığının da sunulacak delillerle ispatlanması gerektiğini, tek taraflı katılım sonucunda düzenlenen sörvey raporlarının davalı açısından bağlayıcı olmadığını, TTK madde 1182/2 uyarınca tarafların ortak katılımı ile yapılmış bir tespit olmadığını, dava konusu yüklerin 01.08.2022 tarihinde tahliye limanında gemiden tahliye edildiğini, 02.08.2022 tarihinde de alıcı tarafından teslim alındığını, dava dosyasına davacı tarafından sunulan ... tarafından düzenlenen raporda sörvey incelemesinin yapıldığı tarih 18.02.2023 olarak yazılı olduğunu, sörvey incelemesi alıcının yükleri teslim aldıktan yaklaşık 6 ayı aşkın bir süre geçtikten sonra alıcının deposunda yapıldığını, raporda incelenen yüklerin ... no.lu konşimento tahtında taşınan yükler olup olmadığının da belli olmadığını, ... tarafından düzenlenen raporda soğutuculu ... ve kondenser fanı incelenmediğini, ... ... tarafından yapılan değerlendirme ve araştırmalar sonucunda dava konusu konteynerin yükleme için davacıya teslim edildiğinde çalışır ve iyi durumda olduğunu, herhangi bir olumsuzluk olmadığını, konteynerin 02.08.2022 tarihinde alıcı tarafından teslim alındıktan sonra 6 saat süre ile elektrik bağlantısının kesildiği ve elektrik kesintisi akabinde ... kondenser fanının çalışmadığının anlaşıldığını, ... PTI ve DL kayıtlarına göre denizyolu ile taşıma sırasında ve süresince ... taşıtanın verdiği talimatı uygun sıcaklıkta taşındığını, herhangi bir olumsuzluk meydana gelmediğini, yüklerin alıcıya teslim edildikten sonra alıcının hakimiyet sahasında iken dış faktörlerden dolayı konteynerin fanı bloke olduğunu ve devre dışı kaldığını, ... yük alıcısı tarafından boşaltıldıktan sonra hemen akabinde herhangi bir tamir yapılmaksızın başka bir taşımada kullanıldığını, sonraki taşımada konteynerde bir olumsuzluğunun olmaması ve konteynerin çalışır olması taşıyanın sorumlu olmadığı sebeplerden dolayı hasarın meydana geldiğini ispatladığını, ... ... SA konşimentonun önyüzündeki 92 no.lu klozda karayolu ile taşıma süresince reefer konteynerin elektriğe takılı olmaması sebebi ile meydana gelebilecek hasarlardan dolayı denizyolu taşıyanın sorumlu olmadığının açıkça yazılı olduğunu, meydana geldiği iddia edilen hasarın denizyolu ile taşıma dışında diğer taşıma araçları ile taşındığı sırada meydana gelmiş olmasının mümkün olduğunu, denizyolu taşıyanı yükleme öncesinde veya tahliyeden sonra meydana gelen hasarlardan dolayı sorumlu olmadığını belirterek, davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddini, milletlerarası yetki itirazlarının kabulü ile davanın Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi bulunmaması sebebi ile reddini, her ihtimalde davanın esastan reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacıya ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile hasar miktarının davalılardan tahsili talepli alacak davası olup uyuşmazlığın davalı ... ... vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, hasara ilişkin usule uygun hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı, hasar bakımından davalıların kusur ve sorumluluklarının olup olmadığı, hasar miktarının uygun olup olmadığı ile neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılaması için ... ATM'ye talimat yazılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Zeki Karubulut tarafından tanzim edilen 25/07/2025 tarihli raporda; Davacı ... A. Ş.'nin 2022-2023 yıllarına ait Ticari defterlerinin muhasebenin temel kavram ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ile yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak açılış ve kapanış onaylarının/beratlarının bulunduğu;Ticari defterlerinin muhasebenin temel kavram ve genel kabul görmüş ilkeler ile yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Davaya konu taşımaya ilişkin olarak davalı ... Ulus. Taş. ... Hiz. Ve Diş Tic. Ltd.Şti. tarafından davacı ... A. Ş. Adına 04.07.2022 Tarihinde Temel Fatura senaryosuyla ... nolu ' 'Navlun Ücreti,, açıklamalı 8.500,00 USD (1 USD = 16,7456 TRY) olarak navlun faturası düzenlendiği, Faturanın 04.07.2022 tarihinde davacının Ticari defterlerinde 142.337,60 TL olarak kaydedildiği; Davaya konu taşımaya ilişkin olarak davalı ... Ulus. Taş. ... Hiz. Ve Diş Tic. Ltd.Şti. tarafından davacı ... A. Ş. Adına düzenlenen faturaya istinaden Davacı ... A. Ş. Tarafından ... Bankasının ... Şubesinden davalı ... Ulus. Taş. ... Hiz. Ve Diş Tic. Ltd.Şti.nin 0062 nolu bankasının .../... nolu hesabına 17.08.2022 T de 8.500,00 USD ödeme gerçekleştirildiği, Ödemenin 17.08.2022 tarihinde davacının Ticari defterlerinde 142.337,60.TL olarak kaydedildiğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 07/04/2025 tarihli raporda; Davalı ... firmasının navlun faturasının ödendiğinin tespit edildiği, 1 No'lu Davalı ... firmasının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, 2 No'lu Davalı ... ... ... A.Ş.'nin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, Davacının taşıtan sıfatıyla aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, ... iç sıcaklık ölçümlerinin 02 Ağustos tarihine kadar istenilen sıcaklık düzeyinde olduğu, besleme hava sıcaklığının + 18 C olduğu, son gün, 02 Ağustos 2022 saat 19.00 sonrası ölçülen besleme sıcaklığının 25,68 C, dönen hava sıcaklığının 24,04 C olduğu, daha sonra saat 23.00 e kadar besleme sıcaklığının 26,12 C ile 26,16 C arasında değiştiği, saat 19.00 sonrası elektrik bağlantısının kesildiği, Yükün 01.08.2022 tarihinde 17.42 itibariyle tamamen tahliye edilmiş olduğu, 02.08.2022 tarihinde 14.00 itibariyle konteynerin alıcıda dolu olarak beklediğinin kaydedildiği, bu tarihin sıcaklık değişiminin başladığı tarih olduğu, Dolayısıyla hasarın yük taşıyanın hakimiyetinden çıktıktan sonra meydana gelmiş olduğu, Sorumluluk şartları gerçekleşmemiş olduğundan Davalıların somut uyuşmazlık konusu zarardan sorumlu tutulamayacağına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya ..., ... ve ...'e yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen 09/09/2025 tarihli ek raporda; kök rapordaki görüşlerini yinelemişlerdir.
Davalılardan ... ... vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinde, davaya konu konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeni ile milletlerarası yetki itirazı ileri sürülerek Marsilya Mahkemeleri'nin yetkili olduğu belirtilmişse de; yerleşim yeri Türkiye olan davalının ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olması nedeniyle yetki itirazı MK’nun 2.maddesi hükümleri ile bağdaşmayacağından davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacı vekili tararfından dosyaya ibraz edilen 12/03/2023 tarihli emtia satım faturası, gümrük beyannamesi, 04/07/2022 tarihli navlun faturası, 02/07/2022 tarihli ... numaralı konşimento kayıtları ve 31/10/2022 tarihli ... Ekspertiz firması tarafından düzenlenen ekspertiz raporu incelendiğinde; davacı tarafındann, Kuveytte mukim dava dışı ... ... firmasına satışı yapılan 2483 koli bisküvi emtiasının ... ... SA tarafından düzenlenen konşimento tahtında, davacının ... de bulunan tesislerinden alınarak ... Limanı'na taşındığı, emtianın istenen sıcaklıkta taşınmamış olması nedeni ile bisküvilerin çikolata kaplı yüzlerinde erimeler, ambalaja yapışma bulaşma ve deformasyon oluştuğunun tespit edildiği, emtianın CIF ... olarak satıldığı, alıcı firma yetkilileri tarafından emtianın teslim alınması sırasında emtianın yüklü olduğu iki konteynerden biri olan ... ... numaralı ... açılarak yapılan kontrolde, emtianın istenilen sıcaklıkta ( +18 C) taşınmaması nedeni ile hasarlandığının tespit edildiği, hasar fotoğraflarının incelenmesi ile emtianın Eti markası etiketli karton koli içinde kendi özel ambalajında olduğunun görüldüğü, kolilerin plastik paletler üzerine istiflenmiş olduğu, fotoğrafların incelenmesi ile emtianın sıcaklığının + 25 C ile + 30 C arasında değiştiği, taşıma konusu diğer emtianın sorunsuz olarak teslim alındığı, hasarlanan emtianın imha edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu emtianın satıcısı ve taşıma ilişkisi kapsamında taşıtanı olan davacının, yükün zayi olması sonrası imha edilmesi nedeni ile zarar talebi bakımından aktif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davalılar vekillerinin pasif husumet itirazlarının incelenmesi bakımından, davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, alınan muhasip raporunda, dava konusu taşıma için davacı adına navlun faturasının davalılardan ... firması tarafından düzenlendiği ve navlun bedelinin davacı tarafından bu davalıya ödenmiş oyduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda davalı ... .... Kon. Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Firmasının TTK 921 maddesi kapsamında akdi taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davaya konu edilen ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde konşimentonun dava dışı ... ... adına acentesi sıfatı ile davalı ... ... ... A.Ş tarafından imzalandığı görülmüştür. Davalı ... ... vekili tarafından dosyaya ibraz edilen Acentelik sözleşmesi uyarınca, konşimentoyu düzenleyen ve fiili taşıyan olarak taşımayı gerçekleştiren dava dışı ... ... SA firmasının Türkiye acentesi olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte davalı ... ... firması tarafından diğer davalı ... firması adına ön navlun açıklamalı bir navlun faturası düzenlenmiş olmakla birlikte, yapılan muhasip incelemesi neticesinde davalı ... ... firması tarafından düzenlenen bu fatura tutarının tahsil edilerek dava dışı ... ... SA firmasına aktarılmış olduğu tespit olumuştur. Davalı ... ... ... firmasının bunun dışında dava konusu taşımada taşıyan olarak yer aldığına ilişkin dosyaya başkaca bir delil sunulmamıştır. Bu hali ile TTK 105 maddesi uyarınca taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceği; bu davalının yalnızca acente olduğu kanaatine varılmıştır. TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin, acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır. Buna göre davalılardan ... ... ... AŞ nin taşıyan acentesi sıfatı ile hareket etmesi nedeniyle TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, pasif husumet ehliyetini haiz olmadığı kabul edilerek bu davalı hakkındaki davanın bu nedenle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... ... vekili tarafından 25/12/2023 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen2 Temmuz 2022 ile 2 Ağustos 2022 tarihleri arasındaki davaya konu ürünlerin taşımasının yapıldığı ... iç sıcaklık ölçüm raporunun incelenmesinde; sıcaklığın 2 Ağustos 2022 tarihine kadar istenilen sıcaklık düzeyinde olduğu, besleme hava sıcaklığının + 18 C olduğu, son gün olan 2 Ağustos 2022 saat 19.00 sonrası ölçülen besleme sıcaklığının 25,68 C, dönen hava sıcaklığının 24,04 C olduğu, daha sonra saat 23.00 e kadar besleme sıcaklığının 26,12 C ile 26,16 C arasında değiştiği, saat 19.00 sonrası elektrik bağlantısının kesildiği anlaşılmıştır. Bununla beraber ... hareketlerini gösterir kayıtlar da dosyaya ibraz edilmiş olup, buna göre; yükün 01.08.2022 tarihinde 17.42 itibariyle gemiden tamamen tahliye edildiği, 02.08.2022 tarihinde 14.00 itibariyle konteynerin alıcıda dolu olarak beklediğinin kaydedildiği görülmüştür. Yukarıda da belirtildiği üzere bu tarih sıcaklık değişiminin başladığı tarihtir. Dolayısıyla hasarın, yük taşıyanın hakimiyetinden çıktıktan sonra, alıcı hakimiyeti altında iken sıcaklık artışı nedeni ile yaşandığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.
TTK 1178 maddesi uyarınca;:
"(1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
(2) Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur."
(3) Eşya, yükleten veya onun adına veya hesabına hareket eden bir kişiden yahut yükleme limanında uygulanan kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın taşınmak üzere kendilerine teslimi zorunlu makamlardan ya da üçüncü kişilerden taşıyanca teslim alındığı andan;
a) Taşıyan tarafından gönderilene teslim edildiği ana veya
b)Gönderilenin eşyayı teslim almaktan kaçındığı hâllerde sözleşme veya kanun hükümlerine yahut boşaltma limanında uygulanan ticari teamüle uygun olarak gönderilenin emrine hazır tutulduğu ana ya da
c)Boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana kadar taşıyanın hâkimiyetinde sayılır."
Anılan uyarınca, dava konusu emtianın taşıyanın hakimiyetinden çıktıktan sonra sıcaklık artışı yaşanması ve yükün de bu nedenle zıya olması nedeni ile, hasar bakımından davalı ... firmasının sorumluluğu bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Her ne kadar davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 24/04/2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, konteynerlerin gemi içerisindeki nakliye planlamasındaki hata nedeni ile hasarın meydana gelmiş olabileceği ileri sürülmüşse de; ... numaralı 02.07.2022 tarihli dava konusu konşimentoda tahliye limanının ... olarak kayıtlı olduğu, nihai teslim yerinin de tahliye limanı olduğu, bu hali ile taşıyanın sorumluluğunun konteynerin tahliyesi ile son bulduğu, ... takip çizelgesine göre konteynerin 02 Ağustos 2022 tarihinde limana tahliye edilerek alıcısına teslim edildiği, bu tarihe kadar emtialırın bulunduğu konteynerin istenilen sıcaklık düzeyinde olduğu dosya kapsamında sabit olmakla, aksi yöndeki itirazlar mahkemece yerinde görülmemiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki teknik tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede; davalılardan ... ... ... AŞ hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddine ve diğer davalı ... firması hakkındaki davanın ise reddine ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalılardan ... ... ... A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Davalılardan ... .... Kon. Hiz. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Hakkındaki davanın REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 10.236,93.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 9.621,53.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı ... ... ... Hizmetleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi yargı gider toplamı olan 300,00.TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı ... ... ... A.Ş. vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
6-Davalı ... ... ... Hizmetleri Ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili için takdir edilen 93.915,89.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır