T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2023/428 Esas
KARAR NO: 2024/247
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/09/2023
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı donatanın maliki olduğu ... ... isimli gemiye acentelik ve brokerlik hizmeti verildiğini, hizmetlerinin toplam bedelinin 99.970,00 USD olduğunu, davalı tarafından 74.643,00 USD’lik kısmının ödendiğini, 25.327,00 USD kısmının ödenmediğini, kalan 25.327,00 USD alacağın tahsili için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini be takibin durduğunu belirterek, davalarının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazının kısmen iptaline, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasından başlatmış oldukları icra takibinin, 25.327,00 USD asıl alacak ve ödenmemiş işlemiş faiz tutarı üzerinden devamına, TCMB tarafından belirlenen en yüksek mevduat faizi ile fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif Amerikan Doları satış kuru üzerinden hesaplanmak üzere dava konusu alacağın davalıdan tahsiline, davalı borçlu aleyhine, İİK madde 67 uyarınca, işbu davaya konu edilen asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, masraflar ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gemi acenteliği hizmetlerinin, bulunduğu limanda veya bölgede ilgili geminin limana girişinden önce boğaz trafik kontrollerine, liman başkanlıklarına ve ilgili kurumlara bilgi verme, geminin yolcu, yük bakım onarım sörvey ikmal personel değişikliğinin sağlanması, yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin bitiminden sonra geminin liman çıkışında gerekli izinlerin alınması gibi hizmetleri sağlamak olduğunu, brokerlik hizmetlerinin ise gemi kiralama (çarter sözleşmesinde) veya navlun sözleşmelerinde tarafları bir araya getirerek sözleşmenin akdedilmesi amacıyla aracılık görevi üstlenilmesinden ibaret olduğunu, somut olayda davacı tarafın, müvekkil şirkete brokerlik hizmeti değil, acentelik hizmeti sağladığını, bu ilişki kapsamında davacının hizmetine karşılık acentelik ücretlerinin taraflarınca yapılan ödemelerle de kapatıldığını, davacı tarafın hazırlanmış olduğu belgelerde dahi brokerlik hizmetine ilişkin hiçbir ibare bulunmadığını, acentelik sözleşmesine ilişkin alacak talebi yapıldığını, bu nedenle davacının dava dilekçesinde yer alan brokerlik hizmetine ilişkin alacak talebinin isabetsiz olduğunu, davacının müvekkili ile arasında akdedilen acentelik sözleşmesine istinaden ... ... isimli gemiye ... Limanı’nda sağladığı hizmete istinaden toplam 99.970,00 USD bedelli ... düzenlediğini, davacı tarafın dilekçesinde bu miktarın 64.393,00 ABD Doları kısmının ödendiğini iddia ettiğini, müvekkilinin ödemediği iddia edilen 10.250,00 ABD Doların pilotaj, römorkör ve yanaşma hizmeti ücreti olduğunu ve sadece 25.327 ABD Doları brokerlik ücreti tutarı üzerinden müvekkiline icra takibi başlatıldığını, hiçbir kabul anlamına gelmemek üzere karşı tarafın toplamda 35.577,00 ABD Doları borcu olmadığını beyan ettiğini, davacının sadece 25.327,00 ABD doları üzerinden sadece brokerlik ücreti için takip başlattığını, davacının müvekkili ile arasında brokerlik hizmeti verildiğini ispat edecek belge sunmadığı gibi hiçbir belgede de brokerlik ücreti alacak kalemi olarak yer dahi almadığını, borcun sebebi olarak brokerlik ücreti talep edildiği gözetildiğinde taraflarınca yapılan itiraz yerinde olduğunu, icra takibine konu olmayan 10.250,00 ABD doları pilotaj ücretinin, tersane ile olan tamir sözleşmesi kapsamında tersane tarafından ödendiğini, borcu hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla icra takibine dayanak ... isimli belgenin, fatura niteliğine haiz olmadığını ve hiçbir hukuki bağlayıcılığının bulunmadığını, davacının sunduğu ... belgesi incelendiğinde kimin adına keşide edildiği, vadesi, ticaret unvanı, vergi numarası gibi hiçbir resmi bilginin yer almadığının görüldüğünü, ayrıca davacının müvekkiline acentelik sözleşmesi kurulmadan önce görüşmeler esnasında acentelik ücretinin 2.000,00 USD olduğunu belirtmiş ve buna istinaden müvekkile proforma DA belgesi ilettiğini, bu belgede acentelik ücretinin 2.000,00 USD olarak teklif edildiğini, ancak davacının takibe dayanak belgesinde acente ücretinin 27.562,00 USD olarak belirlendiğini, davacının daha önce müvekkilinin donatanı olduğu ... isimli gemiye 14.09.2021- 30.12.2021 tarihleri arasında acentelik hizmeti verildiğini, bu hizmete ilişkin düzenlenen proforma faturada acente ücretinin yalnızca 1.250,00 USD olarak belirlendiğini, buna göre geminin varış ve ayrılış süresine bakılmaksızın acentelik ücreti sabit ve taraflarca anlaşılan tutardan yansıtıldığını, bir sonraki acentelik ilişkisinin kuruluşu esnasında buna itibar edilmediğini ve bu tutarsız davranışlar karşısında davacıya duyulan ticari güvenin sarsıldığını ... gemisi için 1.250,00 USD acentelik ücreti talep edilmiş iken daha sonraki benzeri bir hizmette ... ... gemisi için 27.562,00 USD talep edilmesinin ve bunun müvekkili tarafından kabul edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davacının sunduğu belgenin taraflarca anlaşılan ve kabul edilen koşullarda düzenlenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, İcra İflas Kanunu’na göre icra inkâr tazminatı koşullarının oluşmaması nedeniyle bu talebin bu talebin reddine, her halükârda davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki brokerlik ve acentelik anlaşmasından kaynaklanan bakiye alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın davacı tarafından davalıya alacağa konu edilen brokerlik hizmeti verilip verilmediği ve buna göre taraflar arasındaki alacak borç durumunun tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 10/04/2023 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 14/04/2023 tarihinde tebliği üzerine, davalı borçlunun 18/04/2023 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 26/09/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... , Uzakyol Kaptanı ... , Uzakyol Kaptanı ... tarafından tanzim edilen 08/06/2022 havale tarihli raporda özetle; davacının sunmuş olduğu 2022 yılına ait yasal ticari defterlerin TTK 64 ve 65. maddelerinde yer alan defter tutma yükümlülüğü ve defterlerin tutulması hükümleri ile VUK'un 220-226 maddelerinde yer alan defterlerin tasdiki hükümlerini ihtiva ettiği görüldüğü, inceleme yasal ticari defterlerin HMK. 22. maddesine göre delil olarak kabul edilebileceği, davacı tarafından davalının donatanı olduğu ... ... gemisine verildiği iddia edilen acentelik hizmetleri için ... belgesinin tanzim edildiği, davacı tarafından davalıya verilen hizmetlerin toplam tutarının 99.970,00 USD olarak yer aldığı, davalı tarafından davacıya ... ... gemisinin acentelik hizmetlerine karşılık olarak 25/02/2022 tarihinde 20.000,00 USD, 01/04/2022 tarihinde 30.000,00 USD, 21/04/2022 tarihinde 14.393,00 USD, 10/06/2022 tarihinde 10.250,00 USD olmak üzere toplam 74.643,00 USD ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin davacının ve davalının kabulünde olduğu, bu hususta taraflar arasında bir çekişmenin olmadığı, davalı tarafından yapılan ödemelerin davacının yasal ticari defterlerinde davalı lehine alacak kaydedildiği, 25.327,00 USD tutarın davacı tarafından davalı adına tahakkuk ettirilen 27.562,00 USD (26.250,00 Euro karşılığı) acente ücretlerinden kalan bakiye olabileceği, davacının dava dilekçesinde brokerlik ücreti ibaresi kullanılmış olsa da bu tutarın brokerlik ücreti olmadığı acentelik ücreti olduğu belirtilerek davacının davalıdan 25.327,00 USD bakiye alacağının bulunduğu, alacağın davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, talebe konu edilen acentelik ücretinin ilgili tarifeye göre hesaplanmış ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılıicra takip dosyasında takibe konu tutar ile birlikte alacak konusu Brokerlik Ücreti olarak açıklanmış olup, davalı vekili cevap dilekçesi ile bu hususa itiraz ederek taraflar rasında bir brokerlik ilişkisinin bulunmadığını taraflar arasında acentelik ilişkisi bulunduğunu, davanın itirazın iptali davası olması nedeni ile takibe sıkı sıkıya bağlı kalınması gerektiğinden bahisle davanın bu nedenle de reddini istemiş olup, mahkememizce 05/12/2023 tarihli celse 5 numaralı ara kara ile brokerlik hizmeti verildiğine ilişkin belge ve delillerin ibrazı hususunda davacı vekiline süre verilmiş, davacı vekili tarafından ise 02/01/2024 tarihli beyan dilekçesi ile alacak konusu olarak Brokerlik Ücreti bilgisinin sehven yazıldığı alacağın konusunun acentelik ücreti olduğu belirtilerek sehven yazılan Brokerlik Ücreti açıklamasının dikkate alınmaması talep edilmiştir. İcra takip talebine de eklenen ve dava konusu olan ... başlıklı belgede Brokerlik Ücreti açıklamasının bulunmadığı, belge içeriğinde acentelik ücreti açıklamasının ise yer aldığı anlaşıldığından, icra takep talebi ekine de eklenen ... belgesi esas alınarak, davalı vekilinin anılı itirazı ve savunması yerinde görülmemiş olup, icra takip talebine eklenen Brokerlik Ücreti beyanı mahkemece esas alınmamıştır.
Dosya kapsamında, taraflar arasında acentelik ilişkisi bulunduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmamakla birlikte, uyuşmazlık esasen davalının bakiye borcu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır. Bu kapsamda; davacıya ait 2022 yılı ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; takibe konu edilen ve takip talebine de eklenen ... belgesinde de bilrtildiği hali ile davacı tarafından davalıya verilen hizmetlerin toplam tutarının 99.970,00 USD olduğu ancak bu hizmetlere ilişkin olarak ... belgesi dışında herhangi bir faturanın düzenlenmediği ancak bu alacak kalemlerine ilişkin olarak davalı tarafından davacıya yapılan 74.643,00 USD ödemenin davacı ticari defterlerinde davalı adına alacak kaydının yapıldığı ve buna göre bakiye dava konusu olan 25.327,00 USD alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından her ne kadar, davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve yasal olarak fatura niteliği bulunmayan ... belgesi esas alınarak alacak talebinde bulunulamayacağı savunulmuşsa da; aynı belgeye istinaden davalı tarafından 74.643,00 USD ödeme yapılmış oyması dikkate alınarak, davalı vekilinin aksi yöndeki savunması MK 2. maddesi gereği yerinde bulunmamış olup esas alınmamıştır.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda mahkemenin görevlendirmesi kapsamında dava konusu acentelik ücretinin piyaza ve tarifeye uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılmış olup; bu kapsamda davacı tarafından davalıya ait ... ... isimli gemiye ... Genel Bildirim belgesine göre, 25/12/2021 tarihinden 05/04/2022 tarihleri arasında ... Tersanesinde bulunduğu süre içerisinde acentelik hizmeti verilmesi nedeni ile, ilgili tarife uyarınca 26.250,00 USD acentelik ücretine hak kazanacağı tespit edilmiştir. Davaya ve talebi dayanak olan ... belgesinde de acentelik ücretinin tespit edilen 26.250,00 USD olarak kayıt edildiği görülmekle, bu hali ile davaya konu bakiye acentelik ücreti alacağının tarifeye uygun olarak hesap edildiği mahkemece kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı vekilince taraflar arasındaki önceki tarihli acentelik ilişkisi kapsamında daha düşük bedeller üzerinden acentelik hizmeti verildiği ve davaya konu gemi için düzenlenen bir başka Final DA belgesinde acentelik ücretinin 2.000,00 USD olarak belirtildiğinden bahisle davanın reddi savunulmuşsa da, davaya konu olarak verilen hizmet bedelinin tarifiyi uygun olarak hesap edildiği dikkate alındığında bu yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir. Ayrıca davaya konu ... ... gemisi için 2.000,00 USD olarak düzenlendiği belirtilen ... belgesi incelendiğinde herhangi bir tarih belirtilmediği, kaç gün üzerinden bu bedelin tespit edildiği anlaşılamamış olup bu nedenle de savunmaya itibar edilmemiştir.
Davacı vekili tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasında her ne kadar 895,99 USD işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ve bu talebin davaya konu ... ... isimli geminin tersaneden ayrıldığı ve davaya konu acentelik ilişkisinin bittiği 05/04/2022 tarihinden itibaren 10/06/2022 tarihinde yapılan 10.250,00 USD ödemenin gecikme faizi ile davaya konu 25.327,00 USD nin takip tarihine kadar hesap edilen gecikme faizinden oluştuğu açıklanmış ise de; dosya kapsamında alacağa ilişkin ayrı bir faturanın düzenlenmediği, bu hali ile taraflarca bir vade tarihinin kararlaştırılmadığı bununla birlikte dosyaya davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin herhangi bir ihtarnamenin de sunulmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin işlemiş faiz talebi mahkemece yerinde görülmemiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak neticede davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 25.327,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar harcı olan 47.170,65 TL'den peşin alınan 9.679,76 TL'nin mahsubu ile bakiye 37.490,89 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 9.679,76 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 15.572,85 TL'nin (269,85 TL başvurma harcı, 303,00 TL posta gideri ve 15.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 15.040,25 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 102.675,34 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL'nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.013,29 TL'sinin davalıdan, 106,72 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır