T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/445 Esas
KARAR NO:2025/575
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:02/10/2023
KARAR TARİHİ:10/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan borcunu ifa etmemesi nedeniyle davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... E. ve ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyalar ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takiplerine itiraz edildiğini ve takiplerinin durduğunu, takibi yapan icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiasının yerinde olmadığını, 204 sayılı İİK m. 50 uyarınca para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri kanunun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunacağını, alacaklı ile borçlu arasındaki dava konusu edilen borcun para borcu olduğunu, borcun ifa edileceği yere dair aksine bir anlaşma olmadığından 6100 sayılı HMK m. 10'nun yaptığı atıfla 6098 sayılı Borçlar Kanunu Madde 89 çerçevesinde para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, yetki itirazlarının kanuna uygun olmadığını, davalının davacıya takip tutarı kadar borçlu olduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklı borcunu eksiksiz yerine getirdiğini, davalı yetkilileri ile davacı yetkilileri arasındaki yazışmalar ticari ilişkinin varlığının göstergesi olduğunu, davacının davalıya vermiş olduğu hizmetler karşılığında 3.270,00 USD ve 26.550,00 tutarında faturalar düzenlediğini, fatura tutarlarının davalı tarafından ödenmediğini belirterek, davanın kabulünü, davalının takibe asıl alacağa ve faize ilişkin itirazlarının iptali ile takibin devamını, davalının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalıya karşı ikame edilen davanın usul ve esas yönünden hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davanın reddedilmesi gerektiğini, Sayın Mahkeme'nin davada yetkili olmadığını, yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında ticari ilişkin olduğunu, davacının, davalının kargo taşımacılığını yaptığını, davacının üzerine düşen ifayı tam olarak yerine getirmediğini, davalının zararına sebebiyet verdiğini, davacının hatalı işleminden dolayı davalının 8.000,00TL'ye yakın zarara uğradığını belirterek, davanın yetkisizlik nedeniyle yetkili mahkemeye gönderilmesini, aksi kanaat hasıl olması halinde davanın reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/10/2023 tarih ve ... sayılı Görevsizlik kararı ile açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan bakiye alacakların tahsili talepli başlatılan icra takiplerine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın icra dairesi yetkisi ile mahkememiz yetkisine yönelik itirazların yerinde olup olmadığı, davacı yanca alacağa konu hizmetin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak ifa edilip edilmediği ile neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... Taş. A.Ş., Borçlunun ..., İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, 05/06/2023 tarihinde 3.270,00.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 12/06/2023 tarihinde tebliğ edildikleri, borçlu vekilinin 14/06/2023 tarihli itiraz dilekçesi takibin durduğu ve eldeki davanın da 02/10/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... Taş. A.Ş., Borçlunun ..., İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, 05/06/2023 tarihinde 26.550,00.TL'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 12/06/2023 tarihinde tebliğ edildikleri, borçlu vekilinin 14/06/2023 tarihli itiraz dilekçesi takibin durduğu ve eldeki davanın da 02/10/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalıya ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi için ... ATM ye talimat yazılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 02/02/2024 tarihli raporda; ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketini 5, 900,00 TL ve 20.650,00 TL toplam 26.550,00 TL nin herhangi bir ödeme belgesi ile ödeme yapılarak kapatılmadığı , ... Kargo Taşımacılığı A.Ş ne borç olduğuna ilişkin tespitlerini bildirmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 14/10/2024 tarihli raporda; Davacı yasal defter kayıtlarında; davacı tarafından 2023 yılında davalı adına tanzim edilen ve icra takibine konu toplam 26.550 TL. ve 3.270 USD'lik masraf kalemlerinin davalı hesabına borç kaydedildiği, herhangi bir tahsilatın bulunmadığı, davacının davalıdan 05.06.2023 icra takip tarihleri itibarıyla iş bu tutarlardan dolayı alacaklı gözüktüğü, Davalının talimat yoluyla incelenen yasal defterlerinde; Davacı defter kayıtlarında yer alan ve ....İcra Müdürlüğü'nün 2023 / ... E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen 30.03.2023 tarih, ... seri nolu 20.650 TL ve 05.06.2023 tarih, ... seri nolu, 5.900 TL. bedelli toplam 26.550 TL.'lik fatura bedellerinden davacıya borçlu olduğunun tespit edildiği, Davacı tarafından, ....İcra Müdürlüğü'nün 2023 / ... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen; 23.02.2023 tarih, ... seri nolu 3.125 USD bedelli, 145 USD bedelli borç dekontu olmak üzere toplam 3.270 USD'lik alacağına ilişkin davalının 2023 yılı 01/02/2023 -31/02/2023 dönemine ait hesapların incelenmemiş ve herhangi bir değerlendirmede bulunulmamış, bilirkişi raporunda davacıya ait 2023 yılı muavin kayıtlarına da değinilmemiş olması sebebiyle bu faturalar yönünden değerlendirme ve karşılaştırma yapılamadığı, Konteynerin deniz yoluyla taşıma transit süresinin Busan Limanı'nda yapılan aktarma nedeniyle 35 gün gecikmeye uğradığı, Hat sahibi olan ... - Busan taşımasını yapan ...'a ait ara konşimentonun dosyada mevcut olmadığı, dosyada mevcut olmamakla birlikte bu tip hat sahiplerinin aktarma yapma haklarının olduğu, bu hakkı saklı tuttuklarına dair maddelerin konşimento arka yüzünde mevcut olduğunun bilindiği, bu kapsamda hattın bu hakkını kullanmış olması durumunda davacının bu durumu bilmesinin mümkün olamayabileceği, elinde olmayan sebeplerle yükün varışının geciktiğinin değerlendirildiği, hat konşimentosunun dosyaya sunulmasının davacıdan talep edilmesinin Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu, Davalının, varlığı her iki tarafın da kabulünde olan, navlun sözleşmesinden kaynaklı taşıma ücretinden (navlundan) sorumlu olduğu ve fakat Yüce Mahkeme'ce taşımanın gecikme ile ifasının taşıyanın bahse konu navlun alacağını etkileyeceğinin de işbu davada değerlendirilmesi gerektiği kanaatinde olması halinde ise, Yüce Mahkeme'nin takdirinin konişmentoda yükün başka gemiye aktarılabilmesi yönünde bir kaydın bulunduğu, dolayısıyla taşıtanın yükün başka gemiye aktarılmasına muvafakat ettiği ve taşıyanın elinde olmayan sebeplerle yükün geciktiği yönünde olması halinde, davalı taşıyanın dava konusu zarardan sorumlu olmayacağı; böylece taşımadan doğan navlun bedelinin tamamını talep edebileceği söylenebilecekken; aksi yönde kanaat halinde ise TTK m. 1150 uyarınca davalının dava konusu gecikmeden kaynaklı zararlardan sorumlu olacağı ve zarar nispetinde navlun alacağından indirime (takasa) gidilebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 09/04/2025 tarihli raporda; tarafların muavin kayıtlarının karşılaştırılması neticesinde; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen tüm faturaların davalı yasal defter kayıtlarında davacı hesabına alacak kaydedilmiş olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farkının davacı tarafından davalı hesabına borç kaydı yapılan 23.02.2023 tarih 145 USD bedelli "... Ltd. Şti. tarafından Düzenlenmiş Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçe" açıklamasını ihtiva eden ve dava dilekçesi ekinde sunulan borç dekontundan kaynaklandığı, davalının davacıya 26.550 TL ve 3.125 USD borçlu olduğu ve bu hususta taraflar arasında uyuşmazlığın bulunmadığı, Sorumluluk bakımından kök raporda varılan sonuçlarda bir değişikliğin bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davalı borçlu tarafından icra müdürlüğüne sunulan borca itiraz dilekçesi ile davalının yerleşim yeri itibarı ile Ankara İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğundan bahisle itiraz edilmişse de, BK 89 maddesi uyarınca davacı alacaklının yerleşim yeri gereği Bakırköy İçra Müdürlükleri'nin yetkili olduğu anlaşıldığından icra dairesi yetkisine yönelik yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Dosyaya sunulan cevap dilekçesinde ise aynı gerekçelerle mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş olup, BK 89 maddesi uyarınca ve mahkememizin İstanbul ilinde deniz ticareti davalarına bakmakta tek görevli mahkeme olması nedeni ile mahkememiz yetkisine yönelik itirazın da reddi gerekmiştir.
Dosyada bulunan taşıma belgeleri, e posta yazışmaları ve gümrük kayıtları incelendiğinde; davalı ile davacı arasındaki, davalıya ait FOB satın alınmış yüklerin ... Limanı'ndan Ambarlı Limanı'na taşınması için, yazışmaların 17/11/2022 tarihinde başladığı, 21/11/2022tarihinde davacı tarafından navlun teklifinin ... gemi kalkışı 08/12/2022 olarak verildiğ, 22/11/2022 tarihinde rezervasyon teyidinin davacı tarafından davalıya gönderildiği, davalı tararfından daha erken tarihli bir rezervasyonun mümkün olup olmadığının sorulduğu, 25/11/2022 tarihinde davacının erken rezervasyon talebinin olumlu karşılayarak, ... gemi kalkışının 01/12/2022 olarak davalıya iletildiği, 30/11/2022 tarihinde konşimento taslağınını davalıya gönderildiği, ancak devam olunan süreçte erken rezervasyon onaylanmasına rağmen geminin 08/12/2022 tarihinde yükleme limanından hareket ettiği anlaşılmıştır. Taşımaya konu olan 08/12/2022 Tarihli ... Numaralı Konşimento kayıtları incelendiğinde; gönderenin dava dışı .... Ltd., alıcının davalı olduğu, davalıya ait ısıtıcı ve kalorifer motoru yüklerinin... adlı gemi ile ... Limanı'ndan İstanbul Limanı'na taşındığı anlaşılmıştır.
02/01/2023 tarihinde davacı tarafından davalıya; geminin ... limanından çıkış yaptığı, 18/01/2023 tarihinde boşaltma limanına gelmesinin beklendiğini, ... Limanı/ndan Busan Limanı/na ve daha sonra İstanbul Limanı'na gelmesinin planlandığını, fakat...'da yükü taşıyacak geminin iptal olması nedeniyle farklı bir gemi ile aktarmasının gerçekleştirileceğini, bu durumun da transit süresini uzatacağını, ... adlı geminin İstanbul tahmini varışını 15/02/2023 olacağının iletildiği, neticede geminin 23/02/2023 Kumport Limanı'na vardığı, 01/03/2023 tarihli yük teslimat formu ve 02/03/2023 tarihli beyanname ile Konteynerin davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır. Bu bilgilere göre davacı tarafından davalıya iletilen ilk bilgilendirme kapsamında davalıya ait yükün varışının 35 gün kadar geciktiği ancak bu tarihlerde pandemi nedeniyle Çin'den gemi kalkışlarında gecikmelerin sıkça yaşanmış olduğu bu nedenle kalkışta yaşanan 7 günlük bir gecikmenin normal olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile , yükün geç teslim edilmesi nedeni ile müvekkelinin 8.000,00 TL ye yakın zarara uğradığından bahsedilmiş olup, mahkememizin 19/03/2024 tarihli celse arar kararı uyarınca davalı vekilinden zarar iddialarına ilişkin HMK 31 maddesi uyarınca açıklama istenmesine karşılık dosyaya davalı zararına ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı gibi esasen yargılama sürecinde gecikmeye dayalı zarar iddialarına ilişkin takas mahsup talebi yahut karşı dava dilekçesi de dosyaya ibraz edilmemiştir.
Dosya kapsamında uyuşmazlık davaya konu edilen taşıma bedelleri bakımından davalının sorumlu olup olmadığıdır. Bu noktada, esasen her iki tarafın da kabulünde olarak, taraflar arasında davacının taşıyanı, davalının da taşıtanı olduğu bir deniz yoluyla taşıma (navlun) ilişkisinin olduğu ve taşımanın davacı tarafından yerine getirildiği sabittir. Bu hali ile TTK 1200 maddesindeki navlunun borçlusunun taşıtan olacağı hükmü uyarınca davalının davaya konu taşımadan kaynaklı navlun ücretinden sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
Davalıya ait ticari defter kayıtları talimat yolu ile incelenmiş olup, -... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen 30.03.2023 tarih, ... seri nolu 20.650 TL ve 05.06.2023 tarih, ... seri nolu, 5.900 TL. bedelli toplam 26.550 TL.'lik faturaların davalıya ait ticari defterlerde kayıtlı bulunduğu ve herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı tespit olunmuş, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen 23.02.2023 tarih, ... seri nolu 3.125 USD bedelli, 145 USD bedelli faturalar bakımından ise kayıtların incelenmediği anlaşılmıştır.
Davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan muhasip incelemesi neticesinde ise; 23.02.2023 tarih, ... seri nolu 3.125 USD bedelli fatura bedeli, 23.02.2023 tarih 145 USD bedelli borç dekontu, 30.03.2023 tarih, ... seri nolu 20.650 TL'lik fatura bedeli, 05.06.2023 tarih, ... seri nolu, 5.900 TL.'lik fatura bedelli toplam 26.550 TL. ve 3.270 USD'lik masraf kalemlerinin davalı hesabına borç kaydedildiği, herhangi bir tahsilatın bulunmadığı, davacının davalıdan 05.06.2023 icra takip tarihleri itibarıyla iş bu tutarlardan dolayı alacaklı gözüktüğü tespit olunmuştur.
Buna göre davalıya ait ticari defter kayıtlarında incelenemeyen 23.02.2023 tarih, ... seri nolu 3.125 USD bedelli faturanın yukarıda açıklandığı hali ile davalıya ati emtiaların ... Limanı'ndan Ambarlı Limanı'na taşınması için düzenlenen navlun faturası olması nedeni ile bu fatura bakımından her ne kadar davalı ticari defter kayıtlarında bir tespit yapılamamışsa da davalının sorumluluğunda olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davaya konu edilen 30.03.2023 tarih, ... seri nolu 20.650 TL ve 05.06.2023 tarih, ... seri nolu, 5.900 TL. bedelli toplam 26.550 TL bedelli faturalar bakımından ise taraflara ait ticari defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu, bu faturaların davalıya ait ticari defterlerde de kayıt altına alınmış olduğu anlaşıldığından bu faturalar bakımından da davalı sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir.
Davaya konu edilen 23.02.2023 tarih 145 USD bedelli "... Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçe" açıklamalı borç dekontu bakımından yapılan değerlendirmede ise, bu faturanın davalı adına, davacı tarafından düzenlenmemesi borç dekont açıklamasında belirtildiği üzere dava dışı ... Ltd. Şti. Tarafından düzenlenen faturaya ilişkin olduğunuin anlaşılması ve bu borç dekontunun neye istinaden davalıdan tahsilinin talep edildiği hususunda dosyaya herhangi bir belge yahut beyan sunulmaması nedeni ile bu bedel bakımından davalının sorumluluğu bulunmadığı kabul olunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
1-... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptali ile, takibin 3.125,00USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi UYGULANMASINA,
-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 13.071,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin 26.550,00.TL asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren ticari faiz UYGULANMASINA,
-Takdiren asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesap edilen 5.310,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3-Karar harcı olan 7.676,99.TL'den peşin alınan 1.986,87.TL'nin mahsubu ile bakiye 5.690,12.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.986,87.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 30.182,85.TL'nin ( 269,85.TL başvurma harcı, 413,00.TL posta gideri ve 29.500,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 29.147,57.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7-Davalı vekili için takdir edilen 3.982,73.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.012,98.TL sinin davalıdan, 107,02.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen , kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır