T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/455 Esas
KARAR NO:2024/46
DAVA:Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/10/2023
KARAR TARİHİ:06/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili işletmesindeki ... Limanı'nda rıhtıma bağlı olduğu sırada 28.04.2023 tarihinde M/V ... gemisinden kaynaklı deniz kirliliği meydana geldiğini, müvekkili liman işletmesi tarafından kirliliğe müdahale edildiğini, deniz kirliliğine müdahale sonucu oluşan masraflar tutarı olan 571.575,48 TL (21.487,80 USD / 1,00 USD = 26,6 TL) kirlilik olayından sonra yaklaşık 4 aydan fazla bir zaman geçmiş olmasına ve tüm yazılı taleplere rağmen gemi ilgilileri olan gemi kaptanı, sorumluluk sigortası temsilcisi şirket, gemi maliki vekilleri tarafından karşılanmadığından TTK 1352. madde uyarınca İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş dosyası ile İstanbul Limanı'na uğrak yapan gemi için ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, Mahkemenin dosya üzerinde ve gerekli belge ve bilgileri ilgili kurumlardan celbederek yaptığı inceleme sonucunda 07.09.2023 tarihinde geminin ihtiyaten haczine karar verildiğini, ... gemisinin ihtiyati haczine dair kararın TTK 1364 uyarınca anılan .... İcra Müdürlüğü'nce uygulamaya konulduğunu ve geminin seferden men kararının ilgili Kamu Kurumlarına bildirildiğini, gemi malikince ihtiyati haciz karara karşı itiraz edildiğini ve mahkemece 11.09.2023 tarihli karar ile teminatın kaydırılmasıyla ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini ve bu karar uyarınca ... İcra Müdürlüğü nezdinde gerekli işlemlerin yapıldığını, geminin İstanbul Limanı'ndan çıkış yaparak gittiğini, ... gemisinden 28.04.2023 tarihinde müvekkili limanında yük tahliyesi yapılmakta iken bordasından sızıntı ile denizde kirlilik oluştuğunu, bu durumun hem müvekkili liman ve hem de ... Liman Başkanlığı personelince tespit edildiğini, Liman Başkanlığı'nın 28.04.2023 tarihli tespit tutanağı ile kayıt altına alındığını ve kirliliğin türünün "Yakıt Sızıntısı" olarak belirtildiğini, Mahkeme tarafından ihtiyati haciz dosyası içine celbedilen ... Liman Başkanlığı'nın konuya dair 28.04.2023 düzenleme tarihli denetim raporu incelendiğinde; geminin bağlı bulunduğu rıhtımda kirliliğe sebep olabilecek kara kaynaklı herhangi bir yağ veya yakıt kaynağı bulunmadığını, ... isimli gemi ile bu gemiye en yakın rıhtımda bulunan gemi arasındaki mesafenin yakın olmadığını, bu iki gemi arasında bir kirliliğin bulunmadığını, kirliliğin ilk tespit edildiği yerin rüzgar ve akıntı yönü dikkate alındığında çevredeki gemilerden kaynaklı olamayacağının tespit edildiğini, yine rapor ekinde sunulan fotoğraf ve video kayıtlarının mevcut olması sebebiyle numune alınmasına yönelik bir iz takibine gerek duyulmadığının belirtildiğini, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş dosyasına sundukları belge, bilgi, fotoğraflar, deliller ışığında ... gemisinin kıç tarafında ve bordasının altında oluşan kirliliğin müvekkili liman işletmesi personeli, ekipmanları ve temizlik malzemeleri ile müdahale edilerek temizlendiğinin sabit olduğunu belirterek müvekkilinin liman alacağı olan 571.575,48 TL'nin işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile ücreti vekalet ve yargılama masrafları ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Ltd.'nin ... IMO numaralı Panama bayraklı ... isimli geminin maliki olduğunu, geminin 27.04.2023 tarihinde ... Limanı'na buğday tipi yükün tahliyesi amacıyla yanaştığını, 28.04.2023 tarihinde saat 04:20 sularında rutin tahliye işlemlerinin başladığını, buğday tipi yükün tahliyesi sırasında ... ...A.Ş. operasyon müdürü tarafından geminin kıç tarafında yakıt kirliliği görüldüğü iddia edilerek ... Bölge Liman Başkanlığı'na şikâyette bulunulduğunu, ... tarafından yanlış tespit yapıldığı, bunun üzerine ... Bölge Liman Başkanlığı şikâyet üzerine gemiye 2 kişilik denetim ekibi gönderildiğini, gemi kaptanı ve çarkçıbaşı eşliğinde geminin makine dairesinde tespitler yapmak üzere denetime başlandığını, ... Bölge Liman Başkanlığı denetim ekibi tarafından 28.04.2023 tarihli tespit tutanağı düzenlendiğini, ... Bölge Liman Başkanlığı tarafından 28.04.2023 tarihinde 0350 Cilt/0013 sayfa numaralı İdari Yaptırım Kararı tanzim edilerek gemi aleyhine kirletme ihlali yapıldığı iddiası ile 1.403.081,19 TL tutarında idari para ceza düzenlendiğini, müvekkili tarafından 12.05.2023 tarihinde yasal ödeme süresi içerisinde işbu idari para cezasının %25'i indirime tabi olmak üzere toplam 1.052.310,89 TL dava açma haklarını saklı tutularak ihtirazi kayıt ile ödendiğini, haksız ve yasaya aykırı olarak düzenlenen İdari Yaptırım Kararı'nın iptali amacıyla 29.05.2023 tarihinde ... 1. İdare Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyası tahtında taraflarınca iptal davası açıldığını, tüm delil ve görüntü kayıtlarının ... 1. İdare Mahkemesi'ne sunulduğunu, Mahkememiz ... Değişik iş sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz talebinin kabulü neticesinde işbu davanın davacı tarafından 06.10.2023 tarihinde ikame edildiğini, davacı tarafça işbu dava ikame edilmeden önce ticari davalarda dava şartı olan zorunlu arabuluculuk başvurusunun yapılmadığını, davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğinin izahtan vares olduğunu belirterek mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle işbu davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine, dava şartı zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemiş olması sebebiyle davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine, esasa geçilecek ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen davanın tümden esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalıya ait ... isimli gemi kaynaklı olduğu belirtilen deniz kirliliği nedeni ile davacı tarafından yapılan masrafların davalıdan tahsili talepli alacak davası olup; uyuşmazlığın, arabuluculuk dava şartının yerine getirilip getirilmediği, alacağa konu deniz kirliliğine davalıya ait geminin sebep olup olmadığı ile buna göre neticede varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Bu hali ile dava, TTK 'nun 4.maddesine göre ticari dava niteliğinde olduğundan, 6102 sayılı TTK'nun 7155 sayılı yasa ile eklenen 5/A maddesine göre dava açılmadan önce davacı tarafça arabulucuya başvurulmuş olması gerekmektedir. Zira, anılan yasa hükmüne göre arabuluculuk dava şartı niteliğindedir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde arabuluculuk yoluna başvurulduğuna dair arabuluculuk başvuru evrakı ile 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi uyarınca anlaşamamaya ilişkin son tutanak aslı yahut onaylı bir örneği de dosyaya ibraz edilmemiştir. Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmesi aşamasında sehven bu hususta bir ara karar kurulmamışsa da, 09/01/2024 tarihli celse ara kararı ile davacı vekiline "Hukuk uyuşmazlıklarına Arabuluculuk Kanunu 18A maddesi uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonrasında anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak aslı yahut arabulucu tarafından onaylı örneğinin dosyaya ibrazı hususunda davacı vekiline 1 hafta kesin süre verilmesine" karar verilmiş ancak davacı vekili tarafından arabuluculuk yoluna ancak 26/01/2024 tarihinde başvuru yapılmış olduğu davacı vekilinin 06/02/2024 tarihli celse beyanlarından anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından dava açılması öncesinde arabuluculuk yoluna başvurulmadığı sabit olmakla, HMK 'nun 114/son, 6102 sayılı TTK 'nun 5/A maddesine göre dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 9.761,09 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 9.333,49 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır