T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/469 Esas
KARAR NO :2025/649
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:11/10/2023
KARAR TARİHİ:09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı talebi üzerine 3 adet konteynerin Mersin'den Algeciras'a taşındığını, yüklerin varış limanından sonra teslim yerlerine taşınarak alıcı firmalara teslim edildiğini, alıcılar tarafından yüklerin teslim alındıktan sonra konteynerlerin 24.05.2023 ve 01.06.2023 tarihlerinde boş olarak teslim edildiğini, 08.05.2023 ve 15.05.2023 tarihli 2 faturada navlun ücretlerinin 16.300 Euro olduğu ancak ödeme yapılmadığını, konşimentolar incelendiğinde davalının satışını yaptığı emtianın taşıma işinin kendileri tarafından yapıldığının anlaşılacağını, ödeme yapılmamasına rağmen davalı tarafından 6.563,85 Euro tutarlı bir fatura düzenlenerek gönderildiği, faturaya itiraz edildiğini, sonrasında davalının ihtarname gönderdiğini, talep edilen hasar bedelinin oluşmasında kusurlarının bulunmamasına rağmen konunun armatör acentesine bildirildiğini, iddia edilen hasar hususunun müzakere edilmiş olduğunu, makine hasarını bildiren 01.06.2023 tarihli e-postaya taşıyıcı ve alıcı firmanın katıldığı ortak hasar incelemesi yapılması ortak inceleme olmaz ise alıcının survey yaptırarak rapor almasının gerektiğinin davalıya bildirildiğini, ancak davalının, alıcının survey yapmayacağını ilettiğini, yük hasarını gösterir nitelikte 3.kişi tespitlerini içerir herhangi bir rapor sunulmadığını, yük hasarının konteynerin tahliyesi sırasında da olabileceğini, ....İcra Müdürlüğü nezdinde icra takibi başlatıldığı ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından hizmetin tam ve gereği gibi yerine getirilmediğini, zararın giderilmesinin talep edildiği ancak herhangi bir hukuki gerekçesi olmadan talebin reddedildiğini, eşyada meydana gelen zararın fotoğraf ve video kayıtları ile davacıya bildirildiğini, hasarın konteyner yüklü olduğu halde meydana geldiğini, davacının hasarın konteynerin tahliye sırasında meydana geldiği beyanınn görüntü kayıtlarına göre gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasında ihtilafı oluşturan konunun ise davacının haksız olarak eşyanın limana depolanması ve tespit yapılmasının beklenmesi olduğunu, bu talebin hem ekonomik olarak hem de eşyanın teslimi için taahht edilen sürenin aşılması, eşyanın kullanılamamasından kaynaklı üretim kaybı ve gecikme tazminatları anlamında çok büyük külfetler yaratacağından konteynerlerin boşaltılması zorunluluğunu doğurduğunu, alıcı tarafından eşyanın hasarın giderilmesi için teslim alınarak onarıldığını, oluşan 6.563,85 Euro hasar bedelinin davacıya fatura edildiğini, davacı tespit yapılmadığı gerekçesiyle sorumlu olmadığını beyan ederek taleplerini sonuçsuz bıraktığı beyanları ile davanın reddine karar verilmesini ve mahkemece alacak tespit edilse dahi oluşan hasar oranında navlun bedelinden indirim yapılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan navlun alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davacı tarafça alacağa konu hizmetin tam olarak ifa edilip edilmediği, taşımaya konu emtia hasarı bakımından davacının kusur ve sorumluluğu bulunup bulunmadığı hasar nedeni ile davacı navlun alacağından indirim yapılması gerekip gerekmediği ile neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... Şirketi olduğu, 02/08/2023 tarihinde 16.300,00.EURO'nun tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 08/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 04/08/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 11/10/2023 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 27/02/2025 tarihli raporda; Taraflar arasında navlun sözleşmesinin bulunduğu, Davacı Şirketin akdi taşıyan Davalı'nın taşıtan sıfatına haiz olduğu, fiili taşımanın" ... ..." tarafından gerçekleştiği, Emtianın hasara uğramış olmasının Davacı taşıyanın navlun alacağını etkilemeyeceği ve taşıyan, eşyanın hasarından doğan zarardan TTK madde 1178 hükümleri uyarınca sorumlu olması halinde dahi navlunu talep hakkına sahip olduğu, taşıyanın sorumlu olduğu zararın belirlenmesinde navlunun indirilmesinin söz konusu olamayacağı, hasara ilişkin tüm iddia ve ihtilafların navlun alacağına ilişkin bu davanın konusunu oluşturamayacağı, emtianın hasarı için hasarın meydana gelmesinde sorumlu olan taraf veya taraflara ayrı bir dava ile talebini yönlendirmesi gerektiği, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, emtinanın "transformatör" olduğu ve open top konteyner ile taşındığı da nazara alınarak emtia hasarının sebebi konusunda heyetimizde uzman bir bililrkişi olmadığından bu konuda değerlendirme yapmamızın mümkün olmadığı, İşbu davada yargılama devam ederken, Davalı Şirket'in sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş, emtianın uğradığı hasar nedeniyle Davalı/sigortalısına 1.500,00 Euro karşılığı 166.504 TL olarak hasar tazminatı ödediği, ve sigortalısından ibraname ve temlikname aldığı, Sigortalı ile davacı arasında düzenlenen 30.1.2024 tarihli ibranamede sigortalı, alacağı devir ve temlik ettiğini bildirdiğinden alacağın temliki hükümleri ve TTK madde 1472 halefiyet hükümleri uyarınca, Davalı'nın hasardan doğan tazminat talep hakkı sona erdiği, hasardan doğan tazminat talep hakkı dava dışı sigortacıya temlik ettiği, Davalı Şirkettin 8.7.2024 tarihinde Davacı'ya iki fatura bedeli asıl alacak için 16.300 Euro ödemede bulunduğu nazara alınmak suretiyle 08.07.2024 tarihli kapak hesabının 116.401,55-TL. olarak hesaplandığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davalı borçlu vekili tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesi ile, yerleşim yeri itibarı ile Adana İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğundan bahisle icra dairesi yetkisine itiraz edilmişse de; dava konusu alacağın navlun faturasına ilişkin olması dikkate alınarak BK 89 maddesi uyarınca davacı alacaklının yerleşim yeri itibarı ile ( İstanbul- Ataşehir) Anadolu İcra Müdürlükleri'nin yetkili bulunduğu anlaşılmış olup, yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargılamanın devam ettiği aşamada, 08/07/2024 tarihinde, uyuşmazlığa konu edilen yük hasarına ilişkin hasar tazminatının dava dışı emtia nakliyat sigortacısı olduğu anlaşılan ... Sigorta AŞ tarafından ödenmesi akabinde, davalı borçlu tarafından dava konusu icra takibine ilişkin alacak miktarının ödenmiş olduğu taraf vekillerince beyan edilmiş olup, davacı vekilinin 16/07/2024 tarihli beyan dilekçesi ile, davaya, takip sonrası işlemiş faiz ile icra takip giderleri bakımından devam edilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen belgeler ile celp edilen gümrük kayıtları incelendiğinde; davalının göndereni - taşıtanı olduğu ... numaralı konteyner muhteviyatı transformer emtiasının Mersin Limanı'ndan Algeciras Limanı'na taşınması ile yine davalının göndereni - taşıtanı olduğu ... ... numaralı konteynerler muhteviyatı transformer emtiasının Mersin Limanı'ndan Algeciras Limanı'na taşınması hussuunda anlaşma bulunduğu, bu anlaşma uyarınca davacı tarafından davalı adına ... numaralı Navlun açıklamalı 10.700,00 EURO bedelli fatura ile ... numaralı Navlun açıklamalı 5.600,00 EURO bedelli faturaların düzenlendiği ve bu fatura bedellerinin davaya konu icra takibi ile davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır. Taşıma işinin ... ve ... numaralı konşimentolar tahtında gerçekleştiği ve konteyner yüklerinin dava dışı alıcısına teslim edilerek konteynerlerin 24/05/2023 ve 01/06/2023 tarihlerinde boş olarak iade edildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık ise, taşımaya konu emtiaların hasarlandığı beyanı ile davalı taşıtanın TTK 1199 maddesi uyarınca navlun bedelini ödemesi gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlıkta davacınını taşıyan davalının ise taşıtan olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamakla birlikte, taşıyan davacının taşıma edimini yerine getirdiği ve yükün alıcısına teslim edildiği hususu da sabittir. Bu durumda davacının TTK 1197 maddesi uyarınca navlun alacağına hak kazandığı mahkemece kabul edilmiştir. TTK 1199 maddesi ise gerekçesi ile birlikte yorumlandığında yalnızca kaza halinden bahsedilmekte, taşıyanın kusuru dışında meydana gelen zıyaa yahut hasar durumlarında taşıyanın yine de navluna hak kazanacağı anlaşılmış olup, davaya konu uyuşmazlıkta davalının beyan etmiş olduğu yük hasarına davalının kusurlu eylemi ile sebebiyet verip vermediği belirli olmadığı gibi davalı tarafından herhangi bir takas-mahsup talebi de ileri sürülmemiş yalnızca TTK 1199 maddesi uyarınca davacının navluna hak kazanmadığı belirtilmiştir. TTK'nın 1199/1. maddesinde kaza sonucunda zıyaa uğrayan eşya için navlun ödenmeyeceği düzenlenmiş olup, emtianın hasar görmesi navlun sorumluluğunu kaldıran bir neden olarak düzenlenmemiştir. Eşyanın hasarından taşıyanın sorumlu olduğu hallerde dahi taşıyan navlun talep hakkına sahiptir (Kender-Çetingil-Yazıcığlu, Deniz Ticareti Hukuku, 2020, sf.421). İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2021/1800 Esas 2025/685 Karar sayılı 29/04/2025 tarihli ilamı da bu doğrultudadır. Bu halde dava konusu alacağa ilişkin taşımaya konu emtia hasarının davalı sorumluluğunda meydana gelip gelmediği yargılama konusu değildir. Kaldı ki yukarıda açıklandığı hali ile yargılama devam ederken, davalıya ait yüklerin sigortacısı olduğu anlaşılan dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından emtianın uğradığı hasar nedeniyle tavalı olan sigortalısına 1.500,00 Euro karşılığı 166.504 TL olarak hasar tazminatı ödemiştir ve sigortalısından ibraname ve temlikname almıştır. Davalı’nın hasar tazminatı olarak Davacı’dan talep
ettiği tazminatın altında bir tazminatı kabul etmiştir. Diğer yandan Sigortalı ile davacı arasında düzenlenen 30.1.2024 tarihli ibranamede sigortalı, alacağı devir ve temlik ettiğini bildirdiğinden alacağın temliki hükümleri ve TTK madde 1472 halefiyet hükümleri uyarınca, Davalı’nın hasardan doğan tazminat talep hakkı sona ermiştir, hasardan doğan tazminat talep hakkı dava dışı sigortacıya temlik etmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2013/1907 E., K. 2015/1060 K. ve 18.03.2015 tarihli kararı) Bununla birlikte, davalı şirkettin 08/07/2024 tarihinde Davacı’ya iki fatura bedeli olan dava konusu asıl alacak için 16.300 Euro ödemede bulunduğu (...A.Ş dekontu) bu haliyle de yargılama sırasında takip konusu yapılan borcun asıl alacak tutarı olan 16.300 Euro'nun davalı tararfından ödendiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının davaya konu navlun alacağına hak kazandığı mahkemece kabul edilmiş olup, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı tarafından davanın açıldığı tarihten sonra yapılan ödemelerin ise icra müdürlüğünce kapak hesabında dikkate alınmasına ve takibe konu asıl alacak miktarının ödenmiş olması nedeni ile Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin asıl alacak bakımından DEVAMINA,
-Davalı tarafından 08/07/2024 tarihinde yapılan ödemenin icra müdürlüğü kapak hesabından dikkate ALINMASINA,
-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı taleplerinin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 32.803,88.TL'den peşin alınan 5.782,79.TL'nin mahsubu ile bakiye 27.021,09.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 6.094,04.TL ilk harç 752,50.TL posta ücreti ve 12.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 18.843,54.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekili için takdir edilen 76.033,12.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır