T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/49 Esas
KARAR NO:2023/331
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/02/2023
KARAR TARİHİ:19/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Ltd. Şti'ye ait 4 palet / 4625 kg. mürekkep cinsi emtianın Çin'den Türkiye'ye nakliyesi işi davalı tarafından üstlenildiğini, söz konusu emteaların, ... nolu konşimento tahtında ... ... Gemisi ile Çin'den Türkiye'ye taşındığını, ... Limanı ... geçici depolama alanında taşıma konusu emtianın yüklü olduğu ... nolu konteynerin boşaltılması sırasında yapılan kontrollerde 4 kap eşyanın 2 orjinal paletinin ezik-kırık ve hasarlı olduğu tespit edilerek tutanak altına alındığını, Konteyner içerisine davalı taşıyıcının sorumluluğunda parsiyel olarak yüklenmiş olan sigortalı emteaların üzerine daha ağır başka palet konması ve/veya konteynerin düşürülmesi sonucu paletlerin kırılarak ezildiği anlaşıldığını, taşıma sürecinde ve sorumluluğu altında meydana geldiği sabit olan hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 9.360,57 TL sigortalı zararı, müvekkil şirket tarafından tazmin edildiğini, TTK. ve poliçe hükümleri gereğince, sigortalısının haklarını devralan müvekkilin, TTK. ilgili hükümleri gereğince davalıya rücu hakkı doğduğunu, davalı borçlunun vaki itirazları üzerine duran icra takibine devam edilebilmesi için, itirazın iptali talebi ile işbu davayı açmak zarureti doğduğunu, icra takibine konu tutara sigortalıya yapılan ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz de dahil olduğunu, mahkeme tarafından ödeme tarihinden itibaren faiz taleplerinin kabul görmeme ihtimaline binaen asıl alacak üzerinden takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, davalının kötü niyetli olarak itiraz etmiş olup İİK.' nun 79. maddesi gereği icra inkar tazminatı ödemeye çarptırılmaları gerektiğini, bu sebeple %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, iddialarında bulunarak borçlunun takibe, borca, faize ve fer'ilerine dair itirazının kısmen iptali ile icra takibinin 9.360,57 TL üzerinden devamına, sunmuş oldukları delillerine karşı ve ek delil sunma hakkını saklı kalmak kaydı ile kabulüne, esas alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalıya tahmiline karar verilmesini bilvekale arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ekspertiz raporuna ve konşimento şartlarına göre müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, konteynerin düşürülmesi ile ilgili bir belge veya tutanak bulunmamakla, bu tahmini görüş askıda kaldığını, palet üzerine ağırlık konulmuş ise bundan müvekkilim sorumlu tutulamayacağını, konşimento üzerinde yüklemenin yükleyici tarafından yapıldığına ilişkin not düşülmüş olduğunu, sigorta poliçesi hükümlerine göre tazminatın ödenmemesi gerekirken ödenmiş olması müvekkilini bağlamayacağını, poliçeye göre yükleme/istif hatasından meydana gelen hasarların ödenmemesi gerekirken, sigorta şirketinin bunu ödemesi, davacı Sigorta Şirketine TTK anlamında rücu etme hakkını vermediğini,4 ton gibi bir kütle teşkil eden plastik bidonların, mukavva kutular içinde taşınması da ayrıca ambalaj kifayetsizliği olduğunu, davalıya TTK 1185. madde gereği ihbar yapılmadığını, bu sebeple, ispat külfetinin yer değiştirdiğini, tahliye ve ekspertiz süreleri arasında geçen zaman çok uzun olduğunu, alıcının yaklaşık 21 gün malları limanda tuttuktan sonra kendi ambarına sevk ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi Uzakyol Kaptan...ile Taşıma alanında uzman ... 'den aldırılan raporda özetle; Davacının emtia nakliyat sigortacısı ve davalının akdi taşıyan-taşıma işleri organizatörü sıfatı ile tarafların husumet ehliyetinin bulunduğu, dava konusu hasarı karşılamak için geçerli bir sigorta sözleşmesinin akdedildiği ve davacı ödemesinin geçerli bir sigorta poliçesine dayandığı, Emtia hasarına ilişkin fiili taşıyanın acentesi katılımı ile ambar tesliminde belirlenen içerik gözetildiğinde, süresinde ve geçerli bir ihbarın süresinde olduğunun değerlendirildiği, Emtia hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ispat edilemediği, ancak davalının taşıma işleri organizatörü sıfatı ile sorumluluğunun ... kısmi konteyner yükü teslim almasından teslim etmesine kadar olan süreci kapsadığı, hasardan dava dışı fiili taşıyan ... firmasının sorumlu olduğunun ispat edilemediği, ancak davalının ... konteyner yüklemesinde sorumlu olduğu gözetilerek meydana gelen hasar zararından sorumlu tutulabileceği, hasar miktarının, mahkemenin davalının sorumlu olduğu yönünde kanaate varması halinde, davacının talep ettiği 520,00-$ karşılığı 9.360,57-TL bedelin kadri maruf, somut olaya uygun olduğu belirtilmiştir.
Dava; Taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan plastik oyuncak emtiasının ... sayılı konşimento tahtında Shangai Limanından Ambarlı Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde 4 kap eşyanın 2 orijinal paletinin ezik, kırık ve hasarlı olduğu, mürekkep emtiasının akarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedeli rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan konişmentonun ... Limited adına düzenlendiği, davalının konişmentoda teslim acentesi olarak belirtildiği, navlun faturasının ise davalı tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 19/08/2022 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 07/09/2022 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 06/01/2023 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Emtianın varış limanında konteyner üzerindeki sağlam mühürün açılması ile hasarın 19/08/2022 günü tespit edilerek Gümrük Ambar Memuru, Acente Yetkilisi ve Geçici Depolama Yeri Memuru tarafından tutanak altına alındığı, bu durumda süresi içerisinde geçerli bir hasar ihbarının yapılmış kabul edileceği anlaşılmaktadır. Buna göre davalı taşıyanın hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını ispatlanması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan ekspertiz raporunda hasar nedeninin; paletlerin üzerine ağır başka palet konulması ve/veya konteynerin düşürülmesi ile paletlerin kırılarak ezildiği, ezilme sonrasında mukavva koli içerisindeki plastik bidonların ezilerek patlaması sonucu hasarın meydana gelmiş olabileceği, bilirkişi raporunda hasarın emtianın konteyner içerisine yükleten ... tarafından gerektiği gibi istif edilmemesinin sebep olduğu, bu taşımayı üstlenen Fiili Taşıyan ... ve/veya davalı Akdi Taşıyan ... firmalarına hasara ilişkin doğrudan bir kusurları olmasa da; kendi yardımcıları konumunda olan dava dışı konteyner yüklemesini yapan kişi veya kişilerin kusurlarından sorumlu olabileceği belirtilmiştir. Denizyolu ile taşıma öncesi gemiye yüklenmesi ve taşıma sonrası tahliyesi sırasında konteynerler üzerinde veya içerisine istiflenen yüklerde herhangi bir hasar olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. ... nolu Konşimento üzerine ... "less than a container load" (konteynerin tamamını doldurmayan yük) kaydı bulunmaktadır. Bu kayıttan taşımanın gerçekleştiği ... nolu konteynerin dava konusu emtia dışında başka navlun sözleşmelerine ait yükleri de ihtiva ettiği, konteyner içi istifin taşıyan tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre emtianın hasarsız şekilde taşıyana teslim edildiği, konteyner iç istifinin taşıyan tarafından yapıldığı, hasarın tahliye sonrasında tespit edilerek tutanak altına alındığı, hasarın taşıyanın hakimiyet alanında meydana geldiği, aksinin davalı tarafça ortaya konulamadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/ ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin aynen devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,
2-Yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 639,42 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 459,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (385,40 TL ilk harç, 52,50 TL posta ücreti ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)4.437,90 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/09/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır