T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/374 Esas
KARAR NO:2025/726
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:13/08/2024
KARAR TARİHİ:22/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava dışı ... ...A. Ş.'nin ABD'de mukim ... firmasına satışını yaptığı 1 adet ... CNC abkant presait emtianın taşıması sırasında doğabilecek rizikolara karşı müvekkili sigorta şirketi tarafından düzenlenen Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminatı altına alandığını, emtianın 09.06.2023 tarih ve ... no.lu faturada belirtilen satış bedelinin 191.625,00 USD olduğunu, yükün ..., ...’den – ..., ..., ... arası taşıması için sigortalı tarafından ... ... firmasıyla anlaşıldığını, taşıma için ... ... tarafından, alt nakliyecisi ...’dan ....-6 ve ...-4 no.lu 2 adet open top konteyner temin edilerek 08.06.2023 tarihinde boş konteynerlerin ... ve ... plakalı tırlarla üretici ... Makina’nın ...’deki fabrikasına taşındığını, 09.06.2023 ve 10.06.2023 tarihlerinde emtianın demonte vaziyette, ...-6 no.lu konteynere 6 kap (brüt 15.700 kg) ve ...-4 no.lu konteynere 1 kap (brüt 25.800 kg)... olarak yüklendikten sonra Mersin limanına sevk edildiğini, 11.06.2023 tarihinde konteynerlerin Mersin limanına ulaşarak burada 25.06.2023 tarihinde ...” adlı gemiye yüklenerek ABD’ye sevk edildiğini, 06.07.2023 tarihinde konteynerlerin, aktarma için İspanya’nın Barselona limanına indirilerek 09.07.2023 tarihinde ...” adlı gemiye yüklendiğini, geminin 30.07.2023 tarihinde de ABD’nin Houston limanına ulaştığını,...-4 nolu konteynerin gemiden indirilmesi akabinde, liman içerisinde ... hizmeti veren ... firması sorumluluğundaki bir kamyona yüklendiğini, kamyonun liman içerisinde seyri sırasında, konteynerin kamyonun üzerinden düşerek hasarlandığını, 4.204.037,71TL hasar bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına ödenerek böylelikle Müvekkilimiz 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca sigortalısının "kanuni halefi" olduğunu, davalı ...'nın diğer davalının fiilen gerçekleştirdiği taşımayı organize ettiğinden emtianın gemiden tahliyesi ve teslim noktasına ulaşana kadar hasara uğramadan muhafazası ile yükümlü olduğunu, bu nedenle dava konusu hasarın tümünden üst taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu, diğer davalı ... ise taşımayı fiilen üstlenmiş olup hasar, emtianın taşınması sırasında sırasında meydana gelmiş olduğundan diğer davalılarla birlikte huzurdaki davadan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ... Sigorta'nın da taşıyıcının sigortacısı olarak sorumluluğunun bulunduğunu, ileri sürerek 4.204.037,71 TL'nin ödeme tarihi olan 13.01.2022 tarihinden itibaren avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan ve davalıya ait araç ve gayrimenkul kayıtları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın iddia edilen olayın oluşumunda bir kusuru olmadığını, iddia edilen olayı ve sonuçlarını kapsar tam bir nakliye aracılığı sigortası, ... Sigorta A.ş'ne yaptırıldığını, poliçe limitleri de huzurdaki davada talep edilenin üstünde limitler olduğunu, burada davanın sigorta şirketi yerine doğrudan müvekkili şirkete yönlendirilmesinin yerinde olmadığını, davacının muhatabının sigorta şirketi olduğunu, dava dilekçesinde bir yangın vb olaydan bahsedilmekte ise de somut gerçeklikte ortada bir yangın hadisesinin olmadığını, taşıma konusu malın halen kullanımda olduğunu, ortada bir malın yok olması durumunun olmadığını, talebin bu açıdan fahiş olduğunu doğru olmayan bilgilere dayanan bir talep olduğunu, davacı yanın dava dilekçesinde iddia edilen hasarın hasar gördüğü iddia edilen yükün gemiden indirilmesi sonrası müvekkilin kontrolünün olmadığı liman işletmesinde ve karada bir kamyon tarafından götürülürken meydana geldiğinin açıkça belirttiğini, burada anılan şirket ismi olarak da ... firması beyan edildiğini, davacı yanca hasarı nendeni olarak gösterilen bu firmanın davaya dahil edilmesi gerektiği kanısında olduklarını, dava tarafı olarak delil ve belgelerin sunulması açısından da bu eksikliğin giderilmesi önemli olduğunu, aksi taktirde itiraz ve yasal hakların saklılığı kaydıyla davanın anılan ... firmasına ihbar edilmesi için taraflarına süre verilmesini talep ettiklerini, huzurdaki uyuşmazlığa TTK 1178 madde ve devamı hükümleri ile Türkiyenin taraf olduğu Lahey Visby Anlaşması hükümleri uygulanması gerektiğini, gerek ulusal mevzuatlar anılan hükümleri ve gerekse de uluslararası anlaşmalar gereği müvekkilin iddia edilen olay ve hasardan bir sorumluluğu olmadığını, hasar görüldüğü iddia edilen yük içeriği halen son kullanıcısı tarafından eksiksiz kullanıldığını, yangın iddiasının gerçeğe uygun olmadığını, beyanla, müvekkili şirkete yönelik huzurdaki davanın usul ve esas yönlerinden reddini, asıl talepleri esasen yerinde olmayan davanın, ferilerinin de reddini, diğer yasal hakların saklılığı kaydını talep etmiştir.
Dava; Davacı sigorta şirketi nezdinde Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın gemi ile taşındıktan sonra boşaltma limanı sahası içerisinde yapılan kara nakliyesi sırasında hasarlanmasından dolayı sigortacının sigortalısına ödemiş olduğu 4.204.037,71 TL hasar bedelinin TTK m. 1472'de düzenlenen kanuni halefiyet hükümlerine göre davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.
Dosyaya sunulan Sigorta Poliçe örneği incelendiğinde, ... ...Anonim Şirketinin ABD'de mukim ... firmasına satışını yaptığı Türkiye'den ABD'ye gemi ile taşınacak olan 1 adet ... CNC abkant presait emtiasının 04.07.2023 tarihli Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile davacı sigorta şirketi tarafından sigorta teminatı altına alındığı, poliçede sigortalı olarak ... ...Şirketinin gösterildiği görülmektedir. Sigortalı yük için ... firmasının yurt dışındaki alıcı ... adına kestiği 09.06.2023 tarihli satım faturası ve...Gümrük Müdürlüğünün düzenlemiş olduğu gümrük beyannamesindeki kayıtlardan malın CIF teslim şekli ile satıldığı anlaşılmaktadır.
Davada husumet ehliyeti HMK'nın 114.maddesi gereğince dava şartlarından olduğundan HMK 115. gereğince mahkemece re'sen nazara alınması gerekmektedir. Davacı vekilinin sunduğu ... Bankasına ait 02.04.2024 tarihli ödeme dekontundan davacı ... Sigorta Şirketinin ... İthalat ve İhracat şirketine 4.204.037,71 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Bu durumda davacı sigorta şirketi ödediği bedel tutarınca TTK'nın 1472.maddesi hükümlerine göre halefiyet hakkını kazanmış olmakla birlikte işbu dava bakımından husumet ehliyetine sahip olması için ödeme yaptığı ... şirketinin mal bedelini tahsil edememesi ve bundan dolayı zarara uğraması gerekmektedir. Aksi taktirde yapılan ödeme ...yani hatır ödemesi niteliğinde sayılacaktır. ... şirketinin yurt dışındaki alıcı ... adına düzenlediği 09.06.2023 tarihli, 191.625,00 USD bedelli faturaya karşılık ödeme yapılıp yapılmadığının, ticari defterlere yansıyan kayıtlara göre mal bedelinin tahsil edilip edilmediğinin tespit edilmesi amacıyla sigortalı ... ...A. Ş.'nin şirketinin ticari defter kayıtları üzerinde mali inceleme yapılarak rapor alınması konusunda ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. ... şirketi ihtarlı tebligata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış olduğundan defter kayıtları incelenememiştir.
05.02.2025 tarihli duruşma ara kararı ile sigortalı ... ...A. Ş.'nin 09.06.2023 tarihli, 191.625,00 USD bedelli fatura bedelini tahsil edip etmediği, mal bedeli tahsil edilmiş ise zararının ne şekilde oluştuğu husulmarında açıklamada bulunulup, dayanak belge örneklerinin mahkemeye sunulması konusunda davacı vekiline 2 haftalık süre verilmiştir. Ara karar gereği yerine getirilmediğinden bu kez de aynı hususta davacı vekiline ihtarlı tebligat çıkarılmış olduğu halde davacı vekili tarafından beyanda bulunulmayıp, herhangi bir belgede sunulmamıştır.
Bu durumda dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalının yük hasarından dolayı her hangi bir zarara uğradığı ispatlanamamış olduğundan davacı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödeme hatır ödemesi niteliğinde sayılarak, davacının işbu davada aktif husumet ehliyetine haiz olmadığı kanaati ile bu doğrultuda davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Peşin alınan 71.794,46 TL harçtan, karar harcı olan 615,40 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 71.179,06 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.800,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı diğer tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2025
Başkan ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Katip ... ✍e-imzalıdır.