T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/523 Esas
KARAR NO :2025/368
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/11/2023
KARAR TARİHİ:14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerine ait 2.813,114 Kg mermer ve traverten emtiasının Aliağa İzmir Limanı'ndan, ... ABD Limanı'na ... isimli gemi ile taşınması için müvekkilleri ile dava dışı akdi taşıyanlar... Lojistik Ltd Şti. ve ... ... İç ve Dış Tic. Ltd Şti. arasında bir taşıma sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme tahtında akdi taşıyanlar... ve ... ... şirketlerine navlun ödemesi yaptıklarını, müvekkillerine ait malların ... isimli gemiye usulüne uygun tam ve sağlam olarak gemiye yüklenerek Aliağa İzmir'den, ...'ye taşındığını, ancak varma limanında düzenlenen tutanaklara göre davacı ...'a ait olan 245 palet ile davacı ... ait 618 palet olmak üzere toplam 863 palet mermer ve traverten emtiasının kırılarak zayi olduğunu, bu nedenle davacı müvekilelrinin 706.460,47 USD zararlarının oluştuğunu iddia ederek, oluşan bu zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile dava dışı ... ... arasında, ... isimli gemi ile ..., İzmir’den..., Miami’ye yük taşınması için 01.08.2022 tarihinde çarter parti düzenlendiğini, bağlantı teyidinde anlaşılmayan hususlara ilişkin olarak ... 94'e atıfta bulunulduğunu, buna göre, standart bir çarter parti sözleşmesi olan "... ... 1994" ilk sayfasında yer alan formun “Hukuk ve Tahkim” başlıklı 25 nolu kutucuğunda “İngiliz Hukuku, Londra’da Tahkim” ibaresi yer aldığını, müvekkili ile davacı ...'nun, dava dışı diğer konşimento alıcıları ... ve ... ... arasında imzalanan 30 Eylül 2022 tarihli protokol uyarınca, müvekkiline 1.299.500 USD navlun bedelinin ödenmesi hususunda anlaşmaya vardıklarını, bu doğrultuda, 2 nolu davacı ...'nin payına düşen 452.910,71 USD navlun bedelini müvekkili şirkete ödemek suretiyle, çarter partinin bir tarafı haline geldiğini ve taşıtan sıfatını haiz olduğunu, işbu protokolün A bendinde de 01.08.2022 tarihli çarter parti’ye atıf yapıldığını, B bendinde çarter partinin bir takım maddelerinin protokole doğrudan derç edildiğini, 6. maddesinde ise ilgili konşimentolar ve çarter partinin tüm şart ve hükümlerinin tam olarak yürürlükte olduğunu belirtilerek, hiçbir surette çarter parti maddelerin geçerliliğine halel gelmeyeceği kararlaştırıldığını, 2 nolu davacı ...’un gerek protokolden gerekse çarter parti maddelerinden haberdar ve bunlarla bağlı olduğunun açıkça ortada olduğunu, dolayısıyla, sayın mahkemenin 2 nolu davacı ... açısından huzurdaki davada görevli olmadığını, bu davacı açısından görevli yargı yeri Londra Denizcilik Hakemleri Birliği (LMAA) olduğunu ve uyuşmazlığın İngiliz Kanunlarına göre çözümlenmesi gerektiğini, dava konusu talebin, malların teslim edildiği 19.10.2022 tarihinin üzerinden 1 yıl geçmekle hak düşürücü süreye uğradığını, taşıyan sıfatını haiz olmadığını ve 3. kişilere karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, malları yükleten (shipper) tarafından hatalı şekilde ambalajlanmış vaziyette kapalı sandıklar içerisinde gemiye yüklendiğinin açık olduğunu, davacının iddia ettiği zararlarını ispatlayamadığını, edemediği izahtan vares olduğunu beyanla, davanın, 2 nolu davacı ... açısından tahkim itirazları doğrultusunda görev yönünden ve sair itirazları doğrultusunda davacılar yönünden usulden reddini, her halükarda haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddi ile, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... gemisinde taşınan ... Ltd. Şti.'ye ait traverten mermer emtiasının ...-3 no.lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi tahtında tanzim edilen ...-7, ...-7 no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait traverten mermer emtiasının ...-3 no.lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi tahtında tanzim edilen ...-7, ...-7, ...-7 ile ...-7 no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçe kapsamındaki sorumluluğu, poliçede öngörülen klozlar ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın işbu dava bakımından aktif husumet ehliyetine haiz olmadığını, dava konusu taşımaya ilişkin gümrük beyannamelerinden de görüleceği üzere, dava konusu emtialara ilişkin satım sözleşmeleri CFR teslim şekliyle akdedildiğini, CFR teslim şekli uyarınca, emtialara ilişkin hasar ve masraflar mallar gemide bulunduğunda alıcıya geçtiğini, bu kapsamda, CFR teslim şekli uyarınca, taşıma sırasında meydana gelebilecek hasarlara ilişkin risk, emtialarin alıcısı dava dışı ... Inc. ... LLC., ... firmalarına ait olduğunu, tüm bu tespitler ışığında, müvekkili şirket aleyhine açılan işbu haksız davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, iddia edilen hasara ilişkin olarak müvekkili şirket nezdinde yapılan ekspertiz incelemeleri neticesinde, dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının tespit edildiğini, dava konusu taşımada mermer emtiası konteyner ile taşınmadığını, dolayısıyla, bu yönüyle de dava konusu taleplerin poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını, hiçbir şekilde dava konusu hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığına ilişkin savunmalarına halel gelmemek kaydıyla birlikte, bir an için dava konusu taleplerin poliçe teminatı kapsamında olduğu kabul edilse bile, müvekkili şirketin aleyhine hükmedilecek tazminat tutarının diğer davalıya rücu edileceğini, bu sebeple, işbu davanın müvekkili şirkete karşı ikame edilmesinde herhangi bir hukuki yararının bulunmadığını, diğer yandan dava konusu sigorta poliçeleri yönünden eksik sigorta mevcut olduğunu, bu yönüyle, dava konusu talepler yönünden eksik sigorta hükümleri uygulanması gerektiğini, ayrıca dava konusu talebin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacıların satıcısı / ihraçatçısı olduğu eşyanın gemi ile taşınması sırasında kısmen zayi olmasından dolayı ortaya çıkan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu, dosyadaki uyuşmazlık konuları davalı Varamar'ın milletler arası tahkim itirazının geçerli bir tahkim şartına dayanıp dayanmadığı, davacılar ve davalı Varamar'ın husumet ehliyetine haiz olup olmadıkları, davanın TTK'nın1188.maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, yükün zayi olmasında taşıyanın kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, zararın emtia nakliyat sigorta poliçesi teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ile talep edilen zarar miktarının gerçek zarardan fazla ve fahiş olup olmadığı, hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, gemi bağlantı teyidinde atıf yapılan ... 94 standart çarter partisinde kabul edilen tahkim şartı nedeniyle davanın Londra Tahkim'de görülmesi gerektiğini ileri sürerek, milletlerarası tahkim itirazında bulunmuştur. Söz konusu itiraz HMK'nın 116.maddesi gereğince süresinde olup, tahkim yargılaması göreve ilişkin olduğundan tahkim itirazı öncelikle değerlendirilmelidir.
Dava konusu taşımanın, davacıların "yükleten/ shipper" olarak gösterildiği ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu ve ... nolu konşimentolar tahtında yapıldığı anlaşılmaktadır.
Konişmentoların ön yüzünde, "navlun çarter partiye göre ödenecektir", C/P tarihi 01.08.2022 kaydının bulunduğu, arka yüzde de "ön yüzde tarihi belirtilen çarter partinin tüm şart ve koşulları bu belgeye dahil edilmiştir." hükmünün yer aldığı dosyaya ibraz edilen konişmento örnekleri ve tercümelerinden anlaşılmaktadır. Davacı ... ile dava dışı yük alıcıları ... ve ... ... arasında imzalanan 30 Eylül 2022 tarihli protokolde 01.08.2022 tarihli çarter partiye atıf yapılmıştır.
Dosyaya sunulan 01.08.2022 tarihli gemi bağlantı teyidi (...) incelendiğinde, ... ile dava dışı ... ... arasında, ... isimli gemi ile Aliağa Limanı'ndan, ...’ye taşınacak yük için düzenlendiği, bağlantı teyidinde anlaşılmayan hususlara bakımından ... 94'e atıfta bulunulduğu görülmektedir. Standart bir çarter parti sözleşmesi olan ... 1994"de (...) “İngiliz Hukuku, Londra’da Tahkim” şeklinde bir tahkim kaydı yer almaktadır. Bu durumda konişmentolardaki atıf ve 01.08.2022 tarihli sözleşme hükümleri gereğince, ... 94'deki "Londra/Tahkim" şartı davacılar bakımından da geçerli ve bağlayıcı olduğundan davalı ...'nın tahkim itirazının yerinde olduğu değerlendirilerek, bu doğrultuda davalı ...'ın milletlerarası tahkim itirazının kabulü ile bu davalı hakkındaki davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir
Davalı ... Sigorta A.Ş sehven taşıyanın sorumluluk sigortası gibi değerlendirilerek, bu davalı hakkındaki davanın TTK'nın 1188.maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davalı ... vekilinin milletlerarası tahkim itirazının KABULÜ ile bu davalı bakımından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ... Sigorta A.ş hakkındaki davanın TTK'nın 1188.maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre nedeni ile REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 363.655,10 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 363.039,70 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı ... vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davalı ... Sigorta A.ş vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2025
Başkan ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Katip .. ✍e-imzalıdır.
.