T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/535
KARAR NO :2026/203
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/04/2023
KARAR TARİHİ:07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin cari hesap kayıtlarına göre borçlu davalı şirket ile arasındaki ticari ilişki çerçevesinde 8.117,00 USD alacağı bulunduğunu, müvekkili ile davalı borçlu arasında taşıma işinden kaynaklı ticari iş ilişki bulunduğunu, müvekkili tarafından davalı borçlu ... firması'na taşıma işine ve depozito bedeline ilişkin 33.480,00 USD tutarında ödeme yapıldığını, borçlu ... firmasını ... ... (... A.S) firmasının resmi bir bölümü olduğunu, ... – A ... ... ismi altında aynı adreste faaliyetini yürüttüğünü, müvekkili şirket tarafından ... A.S ile ...'nin cari hesapları tutulduğunu, 02.12.2022 tarihinde ... A.S firmasına ait cari hesap ... firmasına virman yapıldığını, ... A.S firmasının cari hesabının sıfırlandığını, müvekkilinin daha önce ödemiş olduğu konteyner depozito bedelleri iade edilmediğinden müvekkilinin davalı borçludan 8.117,00 USD alacağı bulunduğunu, alacaklarının tahsili amacıyla taraflarınca .... İcra Müdürlüğü'nün 07.02.2023 gün ve 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin 13.02.2023 tarihinde borçluya tebliğ edildiğini, söz konusu ödeme emrine karşı taraflarına borcunun bulunmadığını ifade ettiğini ve borcun tamamına 13.02.2023 tarihinde haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari iş ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle işbu davayı açmadan önce taraflarınca dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile sonlandığını, müvekkili tarafından ödenen ve fakat geri iadesi yapılmayan depozito bedellerinin davalı borçludan tahsil edilmesi amacıyla başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile yürütülen icra takibine yapılan haksız itirazın iptali ile icra takibine devam ederek alacaklarının tahsil edilmesi için işbu dava yoluna başvurma zaruretimiz hasıl olduğunu, müvekkili şirketin alacağının likit alacak olduğunu, borçlu davalı aleyhine likit alacağa karşı yapılan itiraz nedeniyle İİK madde 67/2 gereğince takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar ittihaz olunmasını talep ettiklerini belirterek alacağın tahsili için davalı borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptali ile borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar ittihaz olunmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili ... ... firmasının merkezi Kopenhag/Danimarka'da bulunan Türkiye'de Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde herhangi bir kaydı olmaksızın sadece vergisel amaçlı olarak Türkiye'de 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu madde 3/2 uyarınca "dar mükellef" olduğunu, Türkiye'de merkezi ve işyerinin her ikisinin birden bulunmadığı yabancı olarak kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin konteyner taşıyıcılığı ve hat operatörlüğü işi ile iştigal ettiğini, davacı yanın müvekkili ... ve dava dışı ... ... vasıtasıyla muhtelif konteyner yüklerini yurt dışındaki muhtelif limanlardan yine muhtelif Türk limanlarına denizyoluyla taşıttığını, bu taşımaların tamamında da davacı yanın yük alıcısı gönderilen konumunda olduğunu, denizyoluyla yapılan uluslararası konteyner taşımalarında yük alıcılarının yüklerini teslim almadan önce muhtemelen taşımalardan kaynaklanacak navlun, demuraj, lokal masraflar (terminal hizmetleri), ... (yükün gemiden çıkartılması ücreti), konteyner hasarları ve sair gibi ücretlerin tahsili hususunda taşıyanlara teminat maksadında depo ücreti yatırdıklarını ve taşımadan kaynaklanan ücretlerin bu teminat mahiyetindeki depo ücretlerinden tahsil edilmesinin sağlandığını, davacının işbu davasındaki iddiasının dava dışı yabancı taşıyan ... ...nin denizyoluyla yapmış olduğu konteyner taşımalarından kaynaklı alacak ve borç kayıtlarının müvekkili ... hesaplarına virman edilmesiyle birlikte her iki şirketin hesaplarının tek bir cari kayıt altında tutularak farklı konteyner taşımaları için ödenen depo ücretlerinden kullanılmayan 8.117,00 USD'lik kısmın iadesi olduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının dava dışı bir şirket olan ... ...nin borç ve alacak kayıtlarını müvekkili ...'nin hesaplarına virman yaparak birleştirmesinin mümkün olmadığını, dava dışı ... ... ile davacı arasında herhangi bir alacak ve borç kaydı bulunmadığını, davacının muhtelif zamanlarda müvekkili ... ile yaptırmış olduğu taşımalardan kaynaklı olarak müvekkili ... firmasının davacıdan toplamda 43.123 USD'ye baliğ olan alacağı oluştuğunu, müvekkili tarafından davacıya kesilen tüm faturaların davacının kayıtlarında da mevcut olduğunu, davacının yanın sadece müvekkiline 33.480 USD ödeme yaptığını, müvekkili şirketin davacıdan ... numaralı konşimento tahtında ... ... ... Limanı'na ... sefer sayılı ... isimli gemi ile taşıttığı 4 adet 40'lık konteynerin tahliye limanında 08/11/2022 ile 24/11/2022 tarihleri arasında oluşan demuraj ücretlerinin tahsili için düzenlenmiş bulunan ... numaralı ve 6.676 USD tutarlı e-faturadan, ... numaralı konşimento tahtında ... ... ... Limanı'na ... sefer sayılı ... isimli gemi ile taşıttığı 4 adet 40'lık konteynerden ... numaralı 1 adet konteynerin davacı yeddindeyken kirlenmesi nedeniyle konteyner temizleme bedelinin tahsili için düzenlenmiş ... numaralı ve 50 USD tutarlı e-faturadan, ... numaralı konşimento tahtında ... ... ... Limanı'na ... sefer sayılı ... isimli gemi ile taşıttığı 4 adet 40'lık konteynerden ... numaralı 1 adet konteynerin tahliye limanında 08/11/2022 ile 06/12/2022 tarihleri arasında oluşan demuraj ücretlerinin tahsili için düzenlenmiş bulunan ... numaralı ve 2.917 USD tutarlı e-faturadan olmak üzere toplamda 9.643 USD alacağı bulunduğunu, müvekkili ... firmasının davacıdan olan bu 9.643 USD alacağın tahsili için davacı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, bu icra takiben borçlu davacı tarafından yapılan itiraz üzerine müvekkili tarafından davacı hakkında zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığı, anlaşamama üzerine arabuluculuk sürecinin tamamlandığını, müvekkili tarafından davacı aleyhine alacak davası ikame edileceğini, müvekkili ... ile davacı hesapları arasındaki farkın davacının kayıtlarını usulüne uygun tutmamasından kaynaklandığını, müvekkili tarafından davacıya kesilen tüm faturaların davacının kayıtlarına işli olduğunu, müvekkili şirket kayıtlarında yer alan 13/10/2022 tarihli 14.880 USD bedelli "..." açıklamalı kaydın davacı defterlerinde yer almadığını, müvekkili kayıtlarında yer alan 02/12/2022 tarihli "...-LI054" açıklamalı ve 9.993 USD tutarlı kaydın davacının defterlerinde eksik olarak 7.113 USD olarak kayıtlandığını, davacı yanın bu kaydı defterine 2.880 USD eksik işlediğini, davacının defterine kaydetmediği/eksik kaydettiği 14.880 USD + 2.880 USD bedelleri toplandığında 17.760 USD çıktığını, davacının işbu davasındaki alacak iddiası olan 8.117 USD ile müvekkilinin ödenmeyen faturalardan kaynaklı alacağı olan 9.643 USD toplandığında 17.760 USD sonucuna ulaşıldığını, takip tarihi olan 08/02/2023 tarihi göz önüne alındığında 2021 yılında davacı adına kesilen ve karşılığı tahsil edilen faturaların bazılarının 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra davacı tarafından iadesinin talep edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın TTK. 1246 uyarınca zamanaşımı yönünden reddine, her halükarda davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/10/2023 tarih, ... Karar sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Dava, itirazın iptali olup uyuşmazlığın taşıma ilişkisi sebebiyle davacının davalıya ödediği depozito bedelinden davalının iade etmediği miktarın davacı tarafından istenmesinden ibaret olduğu, uyuşmazlığın alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalının isteyebileceği ücretin tespiti, davacının davalıdan isteyebileceği miktarın saptanmasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı Prof. Dr. ... tarafından tanzim edilen 08/05/2025 havale tarihli raporda özetle; davacı ... nezdindeki davacı ...’da hesabın hareketleri ile davalı ... nezdindeki ...’a ait hesap hareketleri incelendiğinde ...’un davalı ...’dan 15.230 USD alacaklı olduğu, davacının, davalının grup şirketi olan ...'e ise 7.113 USD borçlu gözüktüğü, bu borç ve alacak tutarlarını kendi kayıtlarında birbirinden mahsup edilmesi (15.230 - 7.113) sonrasında kalan 8.117 USD’nin icra takibine ve işbu davaya konu edildiği, davacı şirketin, davalı şirket ve dava dışı ... ...’ye konteyner depozito ücreti de dahil toplamda 33.480 USD ödeme yaptığını iddia etmekte ise de hangi taşıma senedi tahtında hangi konteynerlere ilişkin yapmış olduğu depozito ödemesinin iadesini talep ettiğini somut olarak ortaya koyamadığı, iadesi talep edilen konteyner depozito ücretinin ispata muhtaç olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı Prof. Dr. ... tarafından tanzim edilen 10/02/2026 havale tarihli ek raporda özetle; kök raporda taraflar arasındaki borç alacak tutarlarına ilişkin olarak çok detaylı bir çalışma yapılarak, icra takibine ve davaya konu tutarın kaynağı açıklanmaya çalışıldığı, yapılan çalışma ve tespit edilen hususların doğru olduğu, herhangi bir yanlışlık bulunmadığı, davalının iki hesap bakiyesinin mahsup edilemez olduğunun takdirinin Mahkemeye ait olduğu, dava dosyasına sunulan rapordan sonraki deliller ışığında; davalılar arasında ... ve ... nolu konşimentolar tahtında denizyolu taşıması ilişkisi gerçekleştiği, taraflar arasında denizyolu taşıması sırasında oluşan masraflara ilişkin faturalar düzenlenerek ödemeler yapıldığı, davacı konteynerlerin varma limanındaki alıcısıdır/gönderileni olarak TTK madde 1200 uyarınca emtianın teslimi ile birlikte navlun ve teferruatından doğan masrafların borçlusu olarak kabul edileceği, davacı şirketin, davalı şirket ve dava dışı ... ...’ye konteyner depozito ücreti de dahil toplamda 33.480 USD ödeme yaptığını iddia etmekte ise de bu hususun tespit edilemediği, davacı şirketin davalı şirketten toplamda 15.230 USD alacaklı olduğu, dava dışı ... firmasına yapılan 7.113 USD ödemenin mahsubu ile toplam 8.117 USD alacaklı olduğunun tespit edildiği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı, Davalı ... ile dava dışı ... A/ S'nin konteynerleri ile muhtelif limanlara deniz yoluyla emtia taşıtması nedeniyle doğan ticari ilişki nedeni ile ödemiş olduğu bir kısım ücretin konteyner depozito ücreti olduğu ve iadesini talep etmesi üzerine başlatılan icra takibine itiraz üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların incelenen defterleri neticesinde aralarında cari ilişkinin olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda tablolu şekilde belirtildiği üzere, tarafların ticari defterleri incelenmiştir. İlk olarak davacı nezdindeki defterlere göre davalı ile arasındaki kayıtlar incelenmiştir. Buna göre davacının 8.117,00 USD alacaklı olduğu görünmektedir. Karşıt olarak davalı nezdindeki defterlere göre davacının kayıtları incelendiğinde ise tam tersine davalının 9.643,00 USD alacaklı olduğu görünmektedir. Bu kayıtlara göre her iki taraf arasında 8.117,00+9643,00 USD olmak üzere 17.760,00 USD fark vardır. Tarafların defter kayıtları satır satır incelendiğinde ise bu farkın iki kalem kayıttan oluştuğu anlaşılmaktadır. İlk olarak davalının kaydında olan ancak davacının kaydında hiç olmayan 13.10.2022 tarihli ... AG ... açıklamalı 14.880,00 USD'lik alacak kaydıdır. İkinci olarak ise 02.12.2022 tarihli olan ve her iki taraf defterinde de kayıtlı olan ancak davacı defterinde 7.113,00 USD olarak, davalı defterinde ise 9.993,00 USD kayıtlı olan (iki defter arasındaki kayıt farkı 2.880,00 USD olmaktadır) kayıt farkından meydana gelmektedir(14.880,00+2.880,00=17.760,00 USD).
Bu farklardan ilki olan 14.880,00 USD'nin ödendiğine dair davalı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde dekont sunularak, defterine işlenen bu kaydın varlığı ispat edilmiştir. İkinci olarak ise, her iki tarafın ticari defterlerinde farklı miktarlarla kaydedilen alacak/borç kalemidir. Öncelikle davalı tarafından 02.12.2022 tarihinde davacıya 9.993,00 USD gönderildiği ve bu ödemenin davalı tarafından defterine işlendiği, davalı tarafından gelen bu ödemenin davacı tarafından parayı gönderen davalının hesabına değil, ... ... hesabına işlendiği görülmüştür. Bu şekilde bu ödeme ... ... hesabına işlenince davacının ... ...ye neticeten 7.113,00 USD borçlandığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından borçlanılan bu kısım, birlikte cari hesabını tuttuğu gerekçesi ile bakiye 7.113,00 USD kadar davalıya alacak kaydı işlenmiştir. Oysa davalı taraf ise bu havalenin kendileri tarafından yapıldığı için doğrudan kendi cari ilişkilerinden düşmesi gerektiğini belirtmektedir. Kaldı ki ... ...nin ticari defterlerine göre 02.12.2022 tarihinde tam da davacının hesabı gibi 2.880,00 USD'lik davacı tarafa yapılan bir ödeme kaydı olduğu görünmektedir. Dolayısıyla ... ... ile davacının 02.12.2022 tarihine ilişkin kayıtları birbirleri ile örtüşmektedir. Fakat burada davalı taraf bu örtüşen kayıtlara itiraz etmekte ve ödemenin kendisi tarafından yapıldığı için, kendi borcundan düşülmesi gerektiğini belirtmektedir.
Sonuç olarak davalı ile ... ...nin farklı şirketler olduğu, davacının bu iki şirketin birlikte hareket ettiğini ve bir şirkete yaptığı ödemeleri diğer şirketin borcundan veya bir şirket tarafından kendisine gönderilen paraların diğer şirketin borcundan düştüğünü belirttiği ancak davalının bu iddiayı kabul etmediği, davacının bu iddiasına ilişkin dosyaya delil de sunamadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple davalının gönderdiği 9.993,00 USD'lik ödemenin de tamamen davalı cari hesabından düşülmesi sonrasında davacının davalıdan bir alacağının olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın reddine,
2-Tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.913,00 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.181,00 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı yargı gider toplamı olan 100,00 TL posta giderinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy