T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/539 Esas
KARAR NO:2025/551
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :24/01/2022
KARAR TARİHİ:03/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin alacağının tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile davalı borçlu hakkında ilamsız icra takibine başlandığını, borçlu davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğinden takibin durdurulduğunu, müvekkili alacaklarının tahsili amacıyla ... Adliyesi Arabuluculuk Bürosu ... başvuru numarası ve 2021/... arabuluculuk dosya numarası ile dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığını, tarafların anlaşamadığının arabulucu tarafından tespit edilmiş olduğundan işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, müvekkili şirketin Haziran 2021'de Ürdün'e gönderilmek üzere toplam 15.838.5-kilogram mal (kumaş) almak üzere ayrı ayrı üç üretici firma ile anlaştığını, bu firmaların ... Dış Ticaret A.Ş., ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti. İle ... Profil San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Olduğunu, müvekkilinin toplam ağırlığı 15.838.5-kilogram olan bu malların teslim alınması ve İstanbul'dan Ürdün Limanı'na teslim edilmesi amacıyla davalı şirket ile 7 Haziran 2021 tarihinde anlaştığını, davalı şirketin müvekkilinin anlaşmış olduğu üç üretici firmadan toplam 15.838,5-kilogram malı tam olarak teslim aldığını, teslim alınan bu malın tamamının müvekkiline gönderilmediğini, eksik gönderildiğini, Ürdün Limanı'ndan teslim alınan malın "konteyner ağırlığı dahil" toplam gönderi ağırlığı hesaplandığında 16.440-kilogram tartıldığını, kargo belgesi ve konteyner görselinde boş konteynerin ağırlığının 3.800 kilogram olduğunu, gönderilmesi gereken malın birbirinin tamamlayıcısı olduğundan müvekkiline ulaşan malın kullanılabilmesi için tamamının bir bütün olarak bulunması gerektiğinden müvekkilinin zararının kat kat arttığını, davalıdan bu zararın sadece 22,608.30 USD + diğer zararlar olmak üzere 25.000 USD (yirmibeşbindolar)'lik kısmının talep edildiğini, müvekkilinin mal tedariki süresi geciktiğinden müşterilerinin sipariş iptallerine ve buna bağlı para cezaları ödemek zorunda kaldığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hak ve alacak talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile davalının itirazının iptaline ve takibin takip tarihi itibariyle işleyecek faiz, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; itirazın iptali davalarının icra takibinin devamı niteliğinde olmayıp ayrı bir dava niteliğine haiz olduğunu, bu sebeple dava dilekçesinin taraflarına tebliğ edildiğinden yapılan tebliğ işlemi usulsüz olduğunu, dava dilekçesinin asile tebliği gerektiğini, davacı şirketin MÖHUK madde 48 uyarınca teminat göstermesi zorunluluğu bulunduğunu, davacı tarafa 50.000 TL teminatı yatırması için 1 haftalık kesin süre verilmesi ile kesin sürede teminatın yatırılmaması durumunda davanın usulden reddedileceğinin ihtar edilmesi ve kesin süre içerisinde teminatın yatırılmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, ürünlerde eksiklik bulunmadığını, zararın ortaya konamadığını, davacının malın eksildiğine ilişkin beyanlarının bir anlık kabulünde dahi müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, kumaş eksilmesinin tek yolunun konteynerin açılarak malların çalınması olduğunu, konteyner üzerinde bulunan mühürlerin bozulduğuna veya konteyner sayısının azaldığına dair herhangi bir iddia bulunmadığından kumaşların müvekkilinin kusuruyla eksilmesinin mümkün olmadığını, TTK m. 876 uyarınca müvekkiline atfı kabil bir kusur bulunmadığından davanın reddi gerektiğini belirterek dava dilekçesinin asile tebliği ile taraflarına tekrar cevap süresi tanınmasına, davacı tarafa 50.000 TL teminatı yatırması için 1 haftalık kesin süre verilmesine, kesin sürede teminatın yatırılmaması durumunda davanın usulden reddedileceğinin ihtar edilmesine ve kesin süre içerisinde teminatın yatırılmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesine, davanın külliyen reddi ile dava konusunun %20'sinden aşağı olmamak üzere haksız icra tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2023 tarih, ...sayılı gönderme kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 15/04/2024 havale tarihli raporda özetle; davacı ...’nin yurt dışı şirketi olması ve ticari defter tutma zorunluluğu bulunmaması nedeniyle davacı yanın ticari defterlerinin inceleme esnasında ibraz edilememediği, davacı şirketin tarafına düzenlenen 01.06.2021 tarihli ... numaralı 52.659,08 USD tutarlı faturanın 52.650,00 USD’sini dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’ye ödediği, davacı şirketin bu faturadan kaynaklı dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’ye 9,08 USD bakiye borcunun bulunduğu, davacı şirket vekilinin iddia ettiği eksik gelen kumaşla ilgili olarak dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’den tekrardan satın almak zorunda olduğu kaldığı fatura ve ödeme dekontlarının incelenmesi neticesinde davacı şirketin düzenlenen 15.10.2021 tarihli ... numaralı 18.226,05 USD tutarlı faturanın 18.200,00 USD’sini dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’ye ödediği, davacı şirketin bu faturadan kaynaklı dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş.’ye 26,05 USD bakiye borcunun bulunduğu, davacı şirketin satın aldığı 01.06.2021 tarihli ... numaralı 52.659,08 USD tutarlı faturanın içeriği kumaşlar ile 15.10.2021 tarihli ... numaralı 18.226,05 USD tutarlı faturanın içeriğindeki kumaşların kodlarının aynı olduğu, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Tekstil Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 16/09/2024 havale tarihli raporda özetle; davacının taşıtan, davalının akdi taşıyan olduğu, tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, 2.898,55 kg. ağırlığındaki kumaş emtiasının davalı akdi taşıyan ... A.Ş. tarafından konteynere eksik yüklenmiş olduğu, davalının davacıya karşı sorumlu olduğu miktarın 18.226,05 USD olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; itirazın iptali olup uyuşmazlığın tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davalının eksik teslimde bulunup bulunmadığı, davalının sorumlu olduğu miktarın tespitinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davasında öncelikle geçerli bir takip olup olmadığı dava şartı olarak değerlendirilmeli sonrasında davanın esasına geçilmelidir.
Somu olayda Uyuşmazlık, yabancı para üzerinden başlatılan icra takibinde takip talebinde yabancı para alacağının TL üzerinden değerinin gösterilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) Takip talebi ve muhtevası başlıklı 58. maddesinde; "(Değişik birinci fıkra: 2/7/2012-6352/9 md.) Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır.
Talepte şunlar gösterilir:
1. (Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; alacaklı veya vekili adına ödemenin yapılacağı banka adı ile hesap bilgileri; varsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası; şöhret ve yerleşim yeri; alacaklı yabancı memlekette oturuyorsa Türkiye’de göstereceği yerleşim yeri (Yerleşim yeri gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır.);
2. (Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı, alacaklı tarafından biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yeri;
Bir terekeye karşı yapılan taleplerde kendilerine tebligat yapılacak mirasçıların adı, soyadı, biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yerleri;
3. (Değişik: 17/7/2003-4949/12 md.) Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi;
4. Senet, senet yoksa borcun sebebi;
5. Takip yollarından hangisinin seçildiği;
Alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdii mecburidir.
Alacaklıya takip talebinde bulunduğuna ve verdiği belgelere, talep ve takip masraflarına dair bedava ve pulsuz bir makbuz verilir." ve İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliğinin İcra tutanağı ve takip talebi başlıklı 20. maddesinde; "İlâmların ve ilâm niteliğindeki belgelerin icrasına ilişkin işlemler, icra tutanağına tarih sırası ile düzenli olarak geçirilir.
Bu tutanağın ilk sayfası takip talebini içerir. Bu sayfaya ilâmın veya belgenin tarih ve numarası; hangi mahkeme veya makamdan verildiği; alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; yerleşim yerindeki adresi, vergi kimlik numarası; (Değişik:RG-16/4/2013-28620), ödemenin yapılacağı banka adı ve hesap bilgisi borçlu ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı; alacaklı tarafından biliniyorsa vergi kimlik numarası ve yerleşim yerindeki adresi; alacaklı yabancı ülkede oturuyorsa Türkiye'de göstereceği yerleşim yerindeki adresi (yerleşim yeri göstermezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır) ve hükmün veya belgenin özeti; bir terekeye karşı açılan takiplerde kendilerine tebligat yapılacak olan mirasçıların adı ve soyadı; yerleşim yerindeki adresleri; alacağın veya talep olunan teminatın cins ve Türk parası ile tutarı, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün; alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi; alacaklının takip yollarından hangisini seçtiği geçirilir.
İlâmsız takibe ilişkin bütün işlemler, icra tutanağına tarih sırası ile kaydedilir. Bu tutanağın ilk sayfasını teşkil eden takip talebinde birinci fıkrada yazılı hususlara ek olarak, talep senede dayanıyorsa senedin tarih ve özeti ve senet yoksa borcun sebebi de gösterilir." düzenlenmelerine yer verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar sonrasında uyuşmazlık konusu dava dosyalarının incelenmesinde; İİK'nın 58/3. maddesinde; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60/1-1. maddesinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı).
Somut olayda, takip dosyasının incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu (Yargıtay 3 HD 09.09.2024 tarihli ve 2021/8111 E., 2021/13025 K. sayılı ilamı ve 31.05.2022 tarihli ve 2021/5981 E., 2022/5251 K. sayılı ilamı ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 10.12.2024 tarihli ve 2024/6501 E., 2024/10385 K. sayılı ilamı ve 03.12.2024 tarihli ve 2024/5364 E., 2024/10157 K. sayılı ilamı) anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
HÜKÜM:
1-HMK. 114/2. ve 115. maddeleri uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 5.732,11 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 5.116,71 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 9.250,50 TL'nin (250,50 TL posta gideri ve 9.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, ihbar olunan ... vekilinin yokluğunda taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır