T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/557 Esas
KARAR NO:2025/143
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:14/12/2023
KARAR TARİHİ:18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi nezdinde dava dışı ... Mak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait torna tezgahı emtiasının, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, Brüt 5.888 KG olan makine 1 kap olarak ambalajlanarak ... numaralı konteynere yüklenen emtianın, ... numaralı konşimento tahtında ...'tan Türkiye'ye taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, Dava konusu emtia, ... Limanı'nda 1 no'lu Davalının sorumluluğunda gemiden tahliye işlemleri tamamlanarak, 2 ve 3 no'lu davalının gözetiminde araca yüklendiğini ve sigortalı alıcı şirketin deposuna getirilmiş olduğunu, söz konusu emtianın, sigortalı firmanın deposunda tahliyesi esnasında toplam emtianın ezilme ve kırılma hasarı meydana geldiği tespit edildiğini, Tahliye işlemlerinin ardından ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini, inceleme sonucunda da davalıların sorumluluğunda tahliye edilen emtianın ezilerek hasarlandığının tespit edildiğini, 1 no'lu Davalının, geminin tahliye limanına varmasının ardından davacı sigortalısı adına liman hizmeti verdiğini ve meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, 2 no'lu Davalı, konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK md.1191 gereğince "fiili taşıyan" olarak sorumlu olduğunu, 3 numaralı davalı ise navlun faturası düzenlemesi sebebiyle TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğunun söz konusu olduğunu, Davacı sigorta şirketi hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olunduğunu ve "kanuni halef" sıfatını kazanıldığını, ayrıca ibraname de düzenlenmiş olup kanuni halef sıfatının yanında TBK'nun 183. maddesi kapsamında "akdi halef" sıfatını da haiz olduğunu, 6102 Sayılı TTK md. 1178 uyarınca, Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olduğunu, Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumlu olacağını, Taşıyan, hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş hem de hasar, eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olduğundan dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğunun söz konusu olduğunu, belirtilen tüm bu nedenlerle borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatmış oldukları takibin davalıların itirazın üzerine durduğunu beyanla, İstanbul 24. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ... Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Sigorta sıfatını haiz Davacı tarafın taleplerinin yegane dayanak noktası olan kanuni halefiyetin şartlarının huzurdaki uyuşmazlığa konu somut olayda meydana gelmediğinden davacının huzurdaki davayı ikame etmek için dava şartı olan Aktif Husumet Ehliyetinin mevcut olmadığını, meydana geldiği iddia olunan hasar ve ziyanın, dava dışı akdi taşıyan tarafından tanzim edilen ... numaralı ara konşimentoya gönderici olarak derç edilen ve hasara uğradığı iddia olunan emtianın ... numaralı satış faturasının emtianın üreticisi olarak derç edilmiş dava dışı ... ... Inc. tarafından emtiaların yetersiz nitelikte ambalajlanması ve konteyner içine okyanus aşırı taşımaya uygun şekilde yüklenmemesi neticesinde meydana geldiğinin anlaşılacağını, nitekim emtiaların; ... numaralı konşimentodaki "..." şerhinden de görüleceği üzere dava dışı ... ... Inc. tarafından konteyner içine yüklendiğini ve öncesindeki ambalajlamanın yine ilgili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, Davacı tarafından sunulan Nakliyat Sigortası ekspertiz Raporuna göre; konteyner mührünün açılmasını takiben CNC Tezgahı emtiasını taşıyan paletin kırılmış olduğunu, hasardan mustarip ve CNC Tezgahının aksesuarı incelendiğinde el çarkının (Handle) palet tahtası ile emtia arasında sıkışarak zayi olduğunun tespit edildiğini, ek olarak; taşımaya ve satış sözleşmesine konu emtianın mekanik aksamlarının ve aksesuarlarının demonte olarak kutular içinde yüklendiğinin kaydedildiğini, Davacı tarafça dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin, yalnızca ilgili el çarkının hasarını tazmin eder nitelikte olduğunu, Ambalajlama işlemindeki yeterlilik/yetersizlik değerlendirmesinin, taşımanın evrelerine, emtianın özelliklerine ve şartlarına göre değişiklik göstereceğini, huzurdaki uyuşmazlığa konu CNC Torna Tezgahı ile aksesuarı niteliğindeki emtiaların neredeyse üç ay sürecek olan okyanus aşırı bir taşımaya uygun olarak ambalajlanmadığının görüleceğini, ilgili emtiaların elektronik yapıları gereği deniz taşıması esnasında olağan telakki edilebilecek sarsıntılara karşı köpük vs darbe izolatörü görevi gören materyaller yardımıyla ambalajlanması gereğinin, ambalajlamayı gerçekleştiren Gönderici tarafından yerine getirilmemiş olduğunu, bilhassa hasara uğrayan el çarkının yalnızca karton bir kutu içerisinde ambalajlanmış olduğunu, her ne kadar Davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda emtia üzerindeki hasarın forklift darbesi neticesinde meydana geldiği belirtilmişse de böylesine bir tespitin hasar raporunun hiçbir noktasında gerekçelendirilmemiş olduğuni, hasarın bu şekilde meydana gelmiş olduğu tespitinin kabulünde bile; hasarın boşaltma limanındaki evrak tesliminden sorumlu müvekkili şirkete atfedilmesinin mümkün olmadığını, bu noktada ilgili hasarın meydana gelmesinde kusurlu tarafın ... numaralı konşimentoya Gönderici olarak derç edilen ... ... Inc. şirketi olacağını, böylesine bir durumun ise hasarın yükleten gönderici ya da adamlarının kusurundan ileri geldiğine delalet edeceğini, bu noktada TTK 1182 uyarınca hasarın meydana gelmesinde taşıyan ve adamlarının kusursuz sayılacağının aşikar olacağını beyanla davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davanın fiili taşıyan ... Ltd.'ye İzafeten ... Şirketine ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu liman hizmetleri kapsamında davacının sigortalısına ait emtianın liman ardiyesinden sigortalıya teslimini gereği gibi yerine getirdiğini, davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ait yükün ezilerek hasarlandığını iddia etmekte ve tazmin talebini de bu gerekçeye dayandırdığını, ancak müvekkili tarafından verilen hizmet kapsamında tazmin talebine konu emtia konteyner içerisinde mühürlü olarak gemiden tahliye edildiğini, müvekkili tarafından ... Limanında işletilmekte olan geçici depolama alanındaki kapalı ambara alındığını, ilgili taraflar nezdinde konteynerden boşaltılarak alıcısı tarafından teslim alınmak üzere ambarda depolandığını, emtianın konteynerden boşaltılması esnasında sağlam olduğu tespit edilen mührün açılması sonrasında eşyanın taşıyıcı paletinin kısmen hasarlı olduğunun görüldüğünü ve bu hususun gümrüklü ambar memurunun ve diğer davalı (forwarder firması) LTL firmasının yetkilisinin nezaretinde tutanak altına alınmış olduğunu, bu tutanağa göre eşyanın konteynerden tahliyesi esnasında taşıyıcı paletlerin ve dolayısıyla eşyanın hasarlı olduğu görülerek tespitinin yapıldığını, hasarın müvekkili şirketin ambarına alınmadan önce meydana geldiğinin sabit olduğunu, Diğer yandan, davaya konu emtia karayolu taşınmasını gerçekleştirmek üzere sigortalının temsilcisi nezdinde teslim alınarak kara taşımasını gerçekleştirecek diğer davalı taşıyıcı tarafından ... plakalı araca yüklenmiş olduğunu, alıcı tarafından ibraz edilen ordino ve müvekkili tarafından düzenlenen çıkış kontrol teslim fişinin de iddia ve savunmalarını destekler nitelikte olduğunu, müvekkili şirketin hasarla ilgili bir sorumluluğunun bulunmadığını, Dava konusu yargılamayı gerektirmediğinden, bu nedenle Davacının icra inkar tazminatına ilişkin talebinin kabul edilemeyeceği, işbu davanın konusu halefiyet hükümleri çerçevesinde hasar nedeniyle doğan zararın tazmini olup, zararın nasıl meydana geldiğinin, tutarı ve hangi taraf sorumluluğunda gerçekleştiği vb. hususlar yargılamayı gerektirdiğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerekeceğini, müvekkili şirketin sorumluluğu olmadığından aleyhine ikame edilen davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. Borçlularının ... E ... ... Ulus Taş Ve Tic A.Ş., ... ... Ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi ve ... ... Deniz İşletmeciliği Anonim Şirketi olduğu, 28/10/2022 tarihinde 38.063,44.TL'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara yukarıda yazıldığı sırası ile 28/12/2022, 25/12/2022, 25/12/20222 ve 23/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekillerinin yukarıda yazıldığı sırası ile 22/12/2022, 22/12/2022, 27/12/2022 ve 28/12/2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 14/12/2023 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 06/01/2025 tarihli raporda; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, geçerli bir sözleşme uyarınca ödeme yapıldığı, Hasarın davalılardan sorumlu olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği, 06.01.2022 tarihli tutanakta "Gümrük Ambar Memuru, Forwarder ... ve Özet Beyan Uzmanı" imzalarının olduğu, tutanak üzerinde acente sıfatıyla hareket eden davalılardan ...'nin imzası ve kaşesi bulunmakla ayrıca bir ihbara gerek bulunmadığı, Hasar bedelinin; 2.041,00 Usd olarak kadri marufunda ve satış faturası ile uyumlu olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davalılardan ... vekilince İcra takip dosyasına ibraz edilen borca itiraz dilekçesi ile, müvekkilinin yerleşim adresi itibarı ile Büyükçekmece İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğundan bahisle icra dairesi yetkisine itiraz edilmişse de; diğer davalıların mukim oldukları adresler dikkate alınarak HMK 6 ve 7 maddeleri uyarınca icra dairesi yetkisine yönelik itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından CFR teslim şekli ile ithal ettiği fasulye emtiasının ... ... Limanı'ndan İstanbul ... Limanı'na ... ... isimli gemi ile taşımasının sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının konşimentoda gönderilen firma olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan YapıKredi Bankasına ait 23/03/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 2.041,00 USD hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti 'ye ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli CFR olmakla, bu satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmekle, dava dışı alıcı olan sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentonun davalılardan ... ... tarafından düzenlendiği görülmekle bu davalının TTK 1238 maddesi uyarınca taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Bu davalıya izafeten ve asaleten husumet yöneltilen davalı ... firmasının ise konşimentoda döküman teslimi için adres gösterilmekle, bu davalının boşaltma limanında teslimden görevli acente olduğu bu hali ile TTK 105 maddesi uyarınca taşıyana izafeten husumet yöneltilebileceği kabul edilmiştir. Ancak dosyada bulunan ve ... firması tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlendiği görülen 05/01/2022 tarihli Terminal ve Tahliye açıklamalı iki ayrı fatura dışında taşımaya ilişkin sigortalı adına düzenlenen başkaca bin navlun faturasının bulunmadığı anlaşılmakla, bu davalının yalnızca boşaltma limanındaki tahliye ve yük teslimi ile görevlendirilmiş acente olduğu kanaatine varılmıştır. TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin, acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır. Buna göre davalılardan ... ... Ve Tic. A.Ş' nin taşıyan acentesi sıfatı ile hareket etmesi nedeniyle TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, pasif husumet ehliyetini haiz olmadığı kabul edilmiştir. Davalılardan ... ... Deniz İşletmeciliği A.Ş'nin ise davaya konu emtiaların taşındığı geminin yanaştığı terminel işletmesi olduğu, konteynerin gemiden tahliyesi ve depolama/ardiye hizmetlerinin dava dışı sigortalıya verildiği anlaşılmakla bu davalının da uyuşmazlık bakımından pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez gümrük kayıtları ve ekspertiz raporlarına göre eşyanın06/01/2022 tarihinde gemiden tahliye edilerek 07/01/2022 tarihinde dava dışı alıcı sigortalıya teslim edildiği görülmekle, davaya konu icra takibini başlandığı açıldığı 28/10/2022 tarihinde TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık sürenin dolmamış olduğu değerlendirilerek davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ve ... Sigorta Ekspertiz firması tarafından 21/02/2022 tarihinde düzenlenen ekspertiz raporu incelendiğinde; dava dışı sigortalı ... Mak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 1 adet" ..." marka/model CNC Torna Tezgahı cinsi makinenin .... adlı firmadan Brüt 5.888 KG olan makinenin 1 kap (palet) olarak ambalajlandığı, 11.10.2021 tarih ve ... nolu fatura ile satın alınmış olduğu, bu 1 kap emtianın kamyon ile üretici firma olan ...'nın Oxnard/Kaliforniya'da bulunan adresinden ... Limanına nakledildiği, ... Limanı Konteyner Sahasında (CY/Container Yard) bu 1 kap emtianın ... ... 40 HC konteyner içine parsiyel olarak (LCL - Less Cargo Load) istif edildiği, 08.01.2021 tarihinde bu konteynerin ... ... adlı konteyner gemisine yüklenerek ... / ABD 'den - İstanbul / Türkiye 'ye yapılan deniz nakliyesi ile ilgili konşimento düzenlendiği, 29.12.2021 tarihinde ... nolu konteynerin ... / İstanbul'da bulunan ... Limanına tahliye edildiği, 06.01.2021 tarihinde, konu makinenin konteynerden ... Limanına alınması esnasında paletin hasarlı olduğunun tespit edildiği, bu konuda "... ... TAŞ. VE TİC. A.Ş. FİRMASI ADINA KAYITLI ... GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜNCE TESCİLLİ 29.12.2021 TARİHLİ ... SAYILI ÖZETE BEYANIN ... NOLU TAŞIMA SENEDİNDE ... MAK. GIDA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. FİRMASI ADINA KAYITLI 1 KAP EŞYANIN AMBARA ALINMASI AŞAMASINDA TAŞIMA SENEDİ MUHTEVİYATI EŞYALARIN BULUNDUĞU ... TANITICI NOLU KONTEYNERİN ÜZERİNDE BULUNAN ... NOLU ORJİNAL MÜHÜR SAĞLAM GÖRÜLEREK AÇILMIŞ KONU EŞYANIN TAŞIYICI PALETİNİN KISMEN HASARLI OLDUĞU GÖRÜLMÜŞTÜR" şeklinde 06/01/2022 tarihli Tutanak düzenlenmiş olduğu, 07.01.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanan emtianın aynı tarihte ... Limanından ... A.Ş. tarafından temin edilen ... idaresindeki ... plakalı tıra yüklendiği, araç sürücüsü ... tarafından yükleme öncesi makinenin hasarlı olduğunun görülerek bu konuda fotoğrafların çekildiği, 10.01.2021 tarihinde, ... makine tarafından makinede tespit edilen hasarlarla ilgili olarak acente aracılığıyla hasar ihbarında bulunulduğu, Makinenin yetkili servisi olan ... Ve Tic. A.Ş. tarafından hazırlanan servis raporunda; makinenin müşteri isteği üzerine palet üzerinde iken enerji verilip çalışan aksamları kontrol edildiğinde çalışan aksamlarında sorun olmadığı, ... (El Çarkı) müşteri beyanına göre gümrük sahasındaki yükleme sırasında makine ile palet arasında sıkışmış olduğunun gözlemlendiği, yapılan kontrollerde ... 'ın kırık olduğu ve yenisi ile değişmesi gerektiğinin belirtildiği, yapılan ekspertiz çalışmasında; CNC Torna Tezgahı olan konu makinenin ahşap palet üzerinde bulunduğu, paletin muhtelif yerlerinde kırılma ve ayrılmaların mevcut olduğu, makinenin aksamı ve aksesuarlarının bir kısmının demonte olarak, karton kutular içerisinde gelmiş olduğu, El Çarkı (Handle) olarak adlandırılan aksamın kutusunun ezilmiş, kutu içerisindeki El Çarkı'nın da ağır şekilde kırılmış ve ezilmiş olduğu tespit edilerek; sigorta ettiren konumunda olan ... Ve Tic. A.Ş.'nin konu makinenin yetkili servisi olduğu, ... Ve Tic. A.Ş. tarafından hasarlı El Çarkının yenisinin tedariki için 1.858,00 USD tutarında teklif verildiği, ayrıca sigortalı firma tarafından Vinç Hizmet Tutarı (Hasara bağlı olarak alınmış olan 2. Vinç hizmeti bedeli) 2.500,00 TL + KDV ve makinenin çalıştırılamadığı günler için maliyet tutarı 28.000,00 TL + KDV talep edildiği, buna göre neticede mevcut zararın, hasara bağlı olsa da iş kaybı ve gecikme gibi dolaylı masrafların poliçe kapsamında olmaması nedeniyle hesaba katılmadığı belirtilerek 2.041,00 USD olarak hesap edildiği anlaşılmıştır.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Bu kapsamda dosya kapsamında dava konusu emtia hasarının yukarıda ayrıntısıyla bahsedildği üzere 06/01/2022 tarihinde düzenlenen Gümrük Ambar Memuru, davalılardan ... yetkilisi ve özet beyan uzmanının imzaladığı tutanak ile tespit edildiği, davalıya ise hasar ihbarının ise12/01/2022 tarihinde dosyada bulunan ihtarname ile bildirildiği anlaşılmaktadır. Buna göre hasar tutanağında davalı taşıyan acentesi ... firması yetkilisinin imzasının bulunması nedeniyle ayrı bir hasar ihbarına gerek bulunmadığı ve ihbarın TTK 1185 maddesi uyarınca usule uygun olarak yapıldığı mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan 06/01/2022 tarihli hasar tespit tutanağına göre davaya konu emtia henüz liman sahasında konteynerden tahliyesi esnasında gümrük memuru nezaretindeyken hasarın tespit edildiği dosya kapsamında sabit olmakla davalılardan ... tarafından hasara sebebiyet verilmediği bilirkişiler tarafından açıklanmış olup, bu tespit esas alınarak hasar bakımından davalılardan ... firmasının sorumluluğu bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Bununla birlikte dosyada bulunan ekspertiz raporunda; makineye ait el çarkının (handle) makine ile palet arasına sıkışarak ağır şekilde hasarlandığı belirtilmektedir. Raporun sonuç kısmında ise bulgulara ve belgelere istinaden, hasarın aşağıdaki şekilde oluştuğu düşüncesindeyiz denilmek suretiyle;
-Yükleme limanında konteyner içine forklift ile yapılan istifleme esnasında palet tahtalarının kırıldığı,
-Kırılan palet tahtası ile makine arasına sıkışa handle (el çarkı) adlı aksamın da ezilerek ve kırılarak hasarlandığına dair kanaat belirtilmiştir. Bu kapsamda hasarın yükleme limanında, dava dışı gönderen/taşıtan tarafından konteyner içerisine yüklenmesi sırasında meydana gelmiş olduğu Konşimentoda "shippers load and count; taşıtan tarafından yüklenmiş ve sayılmıştır notunun bulunduğu, bir diğer olasılığın ise paletin deniz taşımacılığına uygun olmaması nedeniyle deniz taşıması esnasında kırılmış olabileceği, bu durumun da ambalaj yetersizliğine işaret edeceği, her iki olasılıkta da meydana gelen hasardan davalıların sorumlu olmadığı, bilirkişiler tarafından açıklanmıştır. Bilirkişiler tarafından varılan kanaat ile dosyada bulunan ekspertiz raporundaki tespitlerin birbiri ile ve dosyadaki deliller ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, bilirkişi raporundaki tespitler de esas alınarak neticede davalılardan ... Uluslararası Taş. Tic. A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddine; hasarın emtiaların heniz taşımaya konu konteynerden tahliyesi esnasında tespit edilmesi nedeni ile yükleme limanında, dava dışı gönderen/taşıtan tarafından konteyner içerisine yüklenmesi sırasında yahut paletin deniz taşıması esnasında kırılması nedeniyle meydana geldiği kabul edilerek her iki ihtimalde de davalılardan ... ile taşıyan ... atfedilebilecek bir kusur bulunmaması zira konşimentoda bulunan kayda göre yüklemenin dava dışı satıcı tarafından yapılmış olması ve paletin deniz taşımacılığına uygun olmaması nedeniyle davalıların hasar bakımından sorumlu olmadıkları kanaati ile neticede bu davalılar hakkındaki davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalılardan ... ... Taş. Tic. A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Diğer davalılar ... ... ..., ...'ye İzafeten ... ... Ve Tic. A.Ş. Hakkındaki davanın REDDİNE,
3-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 824,02TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 208,80.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı ... ... Ve Ticaret Anonim Şirketi yargı gider toplamı olan 165,00TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı ... ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya VERİLMESİNE,
7-Davalılar ... ... ..., ...'ye İzafeten ... ... Ve Tic. A.Ş. vekilleri için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalılara VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır