T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/8 Esas
KARAR NO :2025/644
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:07/10/2022
KARAR TARİHİ:09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... Taşımacılık ve Ticaret Limited Şirketi arasında ... ve ... parçalarının bir limandan diğer bir limana taşınması amacıyla 25.09.2021, 30.09.2021, 21.10.2021 ve 21.11.2021 Tarihli taşımacılık (navlun) sözleşmeleri akdedildiğini, bu kapsamda tarafların söz konusu taşıma sözleşmeleri ile malların konteynerlerle taşınmasını ve 55-65 gün içerisinde varış limanına ulaştırılmasının kararlaştırıldığını ayrıca ilgili sözleşme ile konteyner fiyatı ve sayısının belirtilmesine rağmen müvekkiline ekstra iki konteyner için de fatura kesildiğini, müvekkili şirket tarafından hasarsız ve kusursuz bir şekilde ürünlerin davalıya teslim edildiğini, ilk olarak "..." ( 1. Gemi ) isimli gemi ile sözleşmeye konu malların taşınmaya başladığını ancak ürünlerin konteynerler ile taşınmadığını, taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi nedeniyle kargoların bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunu, ... 111" ( 2. Gemi ) isimli ikinci gemi ile taşınan ürünler de konteyner ile taşınmadığını ve buna bağlı olarak söz konusu kargo da hasarlı ürün ve ambalajların birlikte boşaltıldığını, ürünlerin bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında taşınmaya devam eden ürünlerin bir kısmının da "..." ( 3. Gemi ) isimli gemi ile taşındığını, bu gemi ile de gönderilen ürünlerin de konteynerler ile taşınmadığını ve taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi nedenleriyle kargoların bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, "..." ( 4. Gemi ) isimli gemi ile yeniden taşıma yapıldığını, işbu gemi ile de gönderilen ürünlerin de konteynerler ile taşınmadığını, taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi ve sair gerekliliklere uyulmaması nedenleriyle işbu kargoların da bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, taşıma sorumluluğunun davalı ... Taşımacılık'ın sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkili şirket tarafından hasarsız ve kusursuz bir şekilde ürünlerin davalıya teslim edildiğini, teslimat ambalajlarının usulüne ve olağan uygulamaya uygun olmasına ve sözleşmede konteyner ile ürünlerin taşınacağının kararlaştırılmasına rağmen sözleşmeye aykırı bir şekilde konteyner kullanmaksızın ürünlerin taşındığını, ambalajların üzerinde kutuların nasıl yerleştirileceğine dair yönergeler olmasına rağmen işbu yönergelere uyulmaksızın kutuların istiflenmesi/yerleştirilmesinin yapıldığını, ürünlerin hasarlı ve geç teslim edildiğini, hasarlı ürünlerin kullanılamayacak vaziyette olduğundan birçok ürünün ise bütünüyle kaybolmasından dolayı müvekkilinin haksız yere demuraj ve konteyner bedelleri ödediğini, işin gecikmesi ve sair nedenlerle müvekkilinin çok büyük maddi zarara uğradığını, müvekkilinin uğramış olduğu tüm bu zararın tazmini için taşımacılık sözleşmelerinin sigortalandığı davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne 01.08.2022 tarihinde "...-... Lojistik Dosyası Başvuru ve Temerrüt İhtarnamesi" konu ileti ile sigorta başvurusunda bulunulduğunu ancak davalı ... Sigorta tarafından ihtarnamede öngörülen süre içerisinde ödeme yapılmadığını, davalıların taşıma sözleşmesinin açıkça ihmal edilmesi ve müvekkillinin ağır zarara uğraması nedeniyle mevcut mal kaçırma ihtimali olduğundan davalı ... Lojistik firmasının taşınmaz ve araçları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Taşımacılık Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın, Türk Ticaret Kanunu’nun Deniz Ticareti’ne ilişkin Dördüncü Kitabı kapsamındaki deniz yolu ile taşımaya ilişkin yasal düzenlemelerden kaynaklandığını, davaya bakmaya, delilleri takdir ve tayin ile hüküm vermeye görevli mahkemenin, davada istenen miktara bakılmaksızın anılan uyuşmazlıkları görmekle görevli Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğundan görev itirazının bulunduğunu, görev itirazının kabul görmemesi ihtimaline binaen de, davacı yanın tazminat talebini ileri sürdüğü yüklere ilişkin dava ve talep hakkının kendisine ait olup olmadığı ispatlanmadan, huzurdaki davayı açma hakkının bulunmadığını, davacı yan ile müvekkili arasında imzalanan taşıma sözleşmeleri kapsamında, müvekkilinin ürünleri bir noktadan diğer noktaya taşınmasına aracılık etme faaliyeti yürütmek suretiyle Freight Forwarder (Taşıma İşleri Komisyoncusu) sıfatıyla hareket ettiğini, müvekkilinin üzerine düşen vazifeyi yerine getirmek suretiyle taşımayı gerçekleştirdiğini ve malların teslimine ilişkin gerekli taşıma işlerine aracılık ettiğini, davacı ile yapılan sözleşme hükmünde gerçekleştirilen taşımaların, FFL (Freight Forwarder Liability) sigortası kapsamında olduğunu, nakliye süreçlerinde meydana geldiği iddia olunan her türlü zararla ilgili poliçe kapsamında diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğunu, dava değeri dikkate alındığında söz konusu yargılamanın basit yargılama usulü sınırını geçtiğini, davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı ikame ettiği davanın esastan reddine ve vekalet ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın deniz taşıması olup Deniz Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, bu nedenle öncelikle görev itirazımızın kabulü ile dosyanın Deniz Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davacı tarafın belirsiz alacak davasında talep ettiği tüm alacakların belirlenebilir alacaklar olduğundan, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, Davacı taraf, dava dilekçesinde müddeabbihi 200,00.-$ (kısmi dava ), 200.-$ ( belirsiz alacak) belirleyerek hasar tazminatı davası açmış ise de müvekkili sigorta şirketine 08.08.2022 yani hasardan 1 yıl sonra hasarın ödenmesi için başvuru yaptığını ve toplam 2.000.000.-USD hasar bedeli talep ettiğini dava konusu taşımada emtialar 25.09.2021,30.09.2021, 21.10.2021 ve 21.11.2021 tarihli taşımalar nedeniyle 31.10.2022 tarihinde belirsiz alacak ve kısmi dava açtığını, Taşıma CMR Konvansiyonu gereğince yapılmış olup bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiğini, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu, Davacının dava dilekçesi ile herhangi bir eksper raporu dosyaya sunmadığını, bu nedenle öncelikle hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini, sigortalının diğer davalı ... ... Taş.ve Tic.Ltd.Şti, FFL poliçesi genel şartlarına uymadığını, hasarı derhal müuvekkili sigorta şirketine bildirmediğini, hasar evraklarını temin edip iletmediğini, sigortacıdan gerekli talimatları almadığını, hasarı hafifletme yükümlülüğüne uymadığını, sigortacılara danışarak ekspertiz vs. atanmasını sağlamadığını, müvekkili şirketin hasarı araştırma, delil toplama, ekspertiz tayin etme imkanlarını ortadan kaldırdığını, hasarın oluştuktan yaklaşık 1 yıl sonra hiçbir belge ve bilgi temin etmeden böyle bir hasar olduğunu ilettiğinden müvekkili şirkettin hasarı bu nedenlerle reddettiğini, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilimizin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih ve ... sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında emtiaların kaybolması, hasarlanması, gecikme nedeni ile demuraj bedeli ödenmesi ile fazladan ödendiği belirtilen konteyner bedellerinden kaynaklı kısmi alacak davası olup uyuşmazlığın; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerine haiz olup olmadıkları, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, taşımada gecikmenin ve emtia hasarının gerçekleşip gerçekleşmediği, emtiaların konteyner ile taşınmaması-açık yük olarak taşınma talimatının gönderici tarafından verilip verilmediği, demuraj oluşması bakımından kusur ve sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu ile neticede tüm bunlara göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 13/06/2024 tarihli raporda; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacının ... ... ... Firmasından satın aldığı ... ve ... parçaları emtiasının, Çin'deki üretici firmadan teslim alarak Türkmenistan'daki alıcının adresinde teslimini üstlendiği; söz konusu emtiaların geç teslim edilmesi; taşıma sürecinde kaybolması nedeniyle eksik teslim edilmesi, bir kısım emtianın da hasarlı teslim edilmesi ve davacının ödediği haksız demuraj ve konteynır bedellerinden (haksız olup olmadığı irdelenerek) dolayı uğradığını ileri sürdüğü zararları davalı taşıyıcı ... ... ve bu şirketin .... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den tazmin ettirip ettirmesinin yerinde olup olmadığı ve miktarı hususlarında toplandığı, Davacı ... Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin incelenen 2021 ve 2022 yıllarına ait yasal ticari defterlerin; TTK'nun 64 ve 65 maddelerinde yer alan defter tutma yükümlülüğü ve defterlerin tutulması hükümlerini ve VUK'nun 220-226 maddelerinde yer alan defterlerin tasdiki hükümlerini ihtiva ettiği görülmüş olup, incelenen yasal ticari defterlerin, HMK 222. maddesine göre delil olarak kabul edilmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı, Davacı ...'in yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, ... ... tarafından davacı ...'e, meydana geldiği iddia edilen zararlar için yansıtılmış bir bedelin olmadığı gibi, davacı ... tarafından da nadir ... firmasına, oluştuğu iddia edilen zarara ilişkin bir ödemenin yapılmadığı veya nezdindeki ... ... hesabına bir alacak kaydı oluşturulmadığı, mahsuplaşma yapılmadığının görüldüğü ve bu nedenle Davacı tarafından davaya konu edilen zararın, mevcut deliller ile ispat edilemediği kanaatine varıldığı, Dava konusu hasarın Azerbaycan'daki aktarma limanında emtianın aktarılması, elleçlenmesi ve konteynırları yüklenmesi ile varma yeri limanı olan Türkmenbaşı limanı arasındaki taşıma sürecinde meydana gelmesi ve tarafların denizyolu ile taşıma konişmentosu tahtında taşıma sözleşmesi yapması karşısında davanın esasının TTK'nın "Deniz Ticareti" başlıklı Beşinci Kitabı hükümlerine tabi olduğu, Davacı şirketin, alıcının tedarikçisi olarak mal (satış faturası) ve lojistik hizmet tedarikini kendi adına ve alıcı n-... firması hesabına yaptığından dolayı taşıma sözleşmesinin tarafı olduğu ve bu nedenle taşıma sürecinde ortaya çıkan zarardan dolayı huzurdaki davayı açabileceğinin değerlendirildiği; davacı ile davalı arasında taşıma sözleşmelerinin bulunması, emtianın bu sözleşmeler kapsamında taşınması sürecinde hasarlandığı iddia edilmesine göre davalı ... ... Şirketi ve ... ...'in .... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.nin huzurdaki dava bakımından pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğunun değerlendirildiği, Dava dosyasında idari makamların, taşıyıcının ve alıcı firma yetkililerinin katılımı ile hazırlanan tutanaklarla eksik ve hasarlı teslimin Türkmenbaşı Limanındaki tahliye sırasında tespit edilmesine göre zıya ve hasar yönünden davalı taşıyan ihbarın yapılmış olduğunun değerlendirildiği (TTK m.1185/1-2); buna karşılı emtianın tesliminden itibaren 60 gün içinde geç teslimin davalı taşıyan ihbar edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir veri olmamasından dolayı davacının gecikmeden dolayı uğradığı zararlar bakımından dava ve talep haklarının düştüğünün değerlendirildiği (TTK m.1185/5), Hasar kaynaklı zararlar konusunda eşya ilgilisinin verdiği talimatın etkisi olabilirse de (müterafik kusur değerlendirmesi yapılabilirse de) kaybolmak suretiyle zıya nedeniyle oluşan zararlar bakımından, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre, davalı taşıyanın makul bir izah getirememesi nedeniyle pervasızca davranış kusuru bulunduğu ve sorumluluğu sınırlama hakkının bulunmadığının, ancak hasar kaynaklı zarar bakımından sorumluluğu sınırlandırma hakkından yararlanabileceğinin değerlendirildiği, Davacının geç teslimden doğan tazminat haklarının düştüğü, fazla konteynır ücreti bakımından ise konteynırların sıkıştırılması talimatını eşya ilgilisinin vermesi nedeniyle ve haksız ödediğini ileri sürdüğü demuraj bedeli bakımından ise davacı şirketin navlunun bakiye kısmını ödemede gecikmesi nedeniyle davalı taşıyan tarafından mail yazışmalarıyla ikaz edildiği ve demuraj bedellerinin yükseldiği bilgisinin verilmesi nedeniyle davacının davalıdan talepte bulunmasının yerinde olmayacağının değerlendirildiği; davacının zıya kaynaklı hasar yönünden tam tazminat (sınırlı sorumluk hükümleri ile bağlı olmaksızın) istemeye, hasar kaynaklı zararlar bakımından ise hem davalıların sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanabileceği, hem de müterafik kusur nedeniyle zararın yarısının eşya ilgileri üzerinde kalmasının yerinde olacağı; ne var ki dava dosyasında dava konusu hasar ve ziyadan doğan zarara davacının katlandığına ilişkin hiçbir veri olmamasından dolayı davacının zararı ve miktarını ispat külfetini yerine getirmediği ve tazminat talebinin yerinde olmadığı değerlendirildiği, Sayın Mahkemenin aksi yönde takdirleri ile davacı lehine herhangi bir tazminat miktarına karar verilmesi haline dava tarihinden itibaren avans faizi oranında faiz işletilmesinin 3095 sayılı Kanun uyarınca yerinde olacağının değerlendirildiği, Zararın ispatı konusunda yukarıda yapılan tespitler saklı kalmak üzere davacı lehine herhangi bir tazminat miktarına karar verilmesi halinde söz konusu zarardan, poliçe teminat sınırı olan 1.000.000-Euroyu aşmamak üzere davalı ... Sigorta A.Ş.nin de davalı ... ... şirketinin de müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğunun değerlendirildiğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi kuruluna ...'ın da dahli ile dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 27/04/2025 tarihli ek raporda; davaya konu taşımlar nedeniyle davalı ... tarafından davacı ... Dış Tic. Ltd. Şti. adına tanzim edilen fatura bedellerinin nezdindeki ... hesabına alacak, ...'a yapılan ödemelerin ise bu hesaba borç kaydedildiği ve ilgili hesabın 1.491,44 USD borç bakiyesi verdiğini, Davalı ... tarafından davacı ... adına tanzime dilen fatura belgelerinin ... tarafından teslim alındığı, fatura içeriğine hiçbir itirazda bulunulmadan nezdindeki davalı ... hesabına alacak kaydedildiği, ... tarafından ... adına herhangi bir iade faturası tanzim edilmediği, ... tarafından tanzim edilen tüm fatura bedellerinin ödendiği kendi yasal ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, Davacı vekilinin alınan ve kullanılmayan konteyner bedelleri ile, haksız yere demuraj bedellerinin ödenmesi nedeniyle nezdinde oluştuğu belirtilen zarar taleplerinin izaha muhtaç olduğu, kök rapor sonrasında davacı tarafından dosya kapsamına bu yönde sunulmuş belge ve bilgi olmadığı, Davalı ... Sigorta A. Ş. tarafından düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında bu davalının sorumluluğu bakımından değerlendirilmesi yönünden; Davacı'nın Davalı'dan talepleri: Ürünlerin hasarlı ve geç teslimi, kullanılmayacak vaziyette olması, birçok ürünün bütünüyle kaybolması nedeniyle yeniden ürün temininden doğan zarara karşılık 100 USD maddi tazminatı belirsiz alacak olarak, İşin gecikmesinden kaynaklı olarak uğranılan her türlü menfi ve müspet zararın karşılığı olarak 100 USD maddi tazminatın belirsiz alacak olarak, Fazladan ödenen iki konteyner ücretinin karşılığı olarak şimdilik 100 USD maddi tazminatın kısmi dava olarak, Ödenmek zorunda kalınan demuraj bedelinin karşılığı olarak 100 USD maddi tazminat -kismi dava olarak, Davacı'nın yukarıdaki taleplerinin dayanağı, Davacı ... şirketi ile Davalı ... ... arasında kök raporda ayrıntıları açıklanan toplam beş adet taşıma sözleşmesi kurulduğunu, Davacı ... bu sözleşmeler, kök raporda da tespit edildiği üzere Nedirgaka- alıcının tedarikçisi sıfatı ile mal (satış faturası) ve hizmet tedarikinin kendi adına ve alıcı hesabına yapması dolayısıyla, taşıma sözleşmesinde taşıtan sıfatına haizdir ve taşımayı üstlenen ... ... emtianın zileydliği sırasında uğradığı, ziya, hasar ve gecikmeden dolayı Davacı'ya karşı sorumludur. Tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyeti bulumaktadır. 2. nolu Davalı ... sigorta ise, davalı ... ... şirketinin .... sorumluluk sigortacısı olması nedeni dava da pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu, nolu Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından Sigortalı ve sigorta ettirenin ... ... şirketi olduğu,, 17.06.2021-17.06.2022 vade tarihli poliçe ile nakliye aracılığı sorumluluk (....) sigorta poliçesi düzenlendiği, poliçenin tazminat sınırının eşya hasarları bakımından 1.000.000-Euro ile sınırlı olduğu (m.6); diğer madde gerçek zararlar için 2.00.000-Euro olduğu (m.6); anlaşıldığını, Dava konusu hasarın poliçe kapsamında olmasından dolayı, davacının zararını ispat konusunda yukarıda yapılan tespitler saklı kalmak üzere davacı lehine herhangi bir tazminat miktarına karar verilmesi halinde söz konusu zarardan, poliçe teminat sınırı olan 1.000.000-Euroyu aşmamak üzere davalı ... Sigorta A.Ş.nin de davalı ... ... şirketinin de müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davacı vekili tararfından, dava dilekçesinde talep sonucu HMK 119 maddesine uygun belirtilmemiş olmakla, mahkememizce; 23/03/2023 tarihli ve 23/05/2023 tarihli celse arar kararları uyarınca, talep sonucunu açıklamak ve ilgili delillerini HMK 119 maddesine uygun hali ile ibraz etmek üzere süre verilmiş olup, davacı vekili tarafından 30/05/2023 tarihli beyan dilekçesi ile, yükün bir kısmanın kaybolması-eksik teslim edilmesi-hasarlı olmasından kaynaklı 500,00 USD kısmi alacak, ödenmek durumunda kalındığı belirtilen demuraj bedelleri içir 250,00 USD kısmi alacak, temin edilen ancak kullanılmadığı belirtilen konteyner bedelleri için 200,00 USD kısmi alacak talebi olmak üzere toplam 950,00 USD kısmi alacak talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı vekili tarafından, 500,00 USD alacak talebi kaybolan-hasarlanan ve eksik teslim edilen emtialar bakımından mahkeme ara kararına uygun hali ile ayrıştırılmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, davacının ... ... ... Firmasında satın alarak Çin'deki üretici firmadan teslim alarak Türkmenistan'daki alıcının adresinde teslimini üstlendiği ... ve ... parçaları emtiasının geç teslim edilmesi; taşıma sürecinde kaybolması nedeniyle eksik teslim edilmesi, bir kısım emtianın da hasarlı teslim edilmesi ve davacının ödediği haksız demuraj ve konteynır bedellerinden (haksız olup olmadığı irdelenerek) dolayı uğradığını ileri sürdüğü zararları davalı taşıyıcı ... ... ve bu şirketin .... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den tazmin ettirip ettirmesinin yerinde olup olmadığı ve miktarı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan ... Türkmenistan resmi distribütörü olduğu anlaşılan dava dışı ... ... ile Davacı ... DIŞ Tic. LTD.ŞTİ. arasında 18/11/2020 tarihli sözleşme uyarınca; Davacı ... şirketi tarafından ... Asansörlerinin Türkmenistan'daki resmi distribütörü ... şirketi adına Türkiye'den ... alımı yapılmasını taahhüt edildiği, ilgili emtianın lojistik hizmetlerinin davacı ... Şirketi tarafından yürütüleceği ve Türkmenistan'da CIP teslim koşuluyla ifasından sorumlu olduğu; yine davacı ... şirketinin lojistik hizmetlerin ifası nedeniyle ortaya çıkabilecek doğrudan veya dolaylı bir zarar, masraf veya giderleri ... garanti ettiği ve bunları nakden ödeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda; dava dışı ... ... ... San A.Ş.nin ... Dış Ticaret Şirketi adına 28.09.2021-... numaralı 22.172,35 USD bedelli fatura ile; ... numaralı 544.702,56 USD bedelli fatura düzenlendiği görülmüştür.
Davacı ile davalı arasında 5 ayrı taşıma sözleşmesi bulunduğu görülmüş olup;
-25/09/2021 Tarihli sözleşmenin, yükleme yerinin ..., boşltma yerinin Türkmenbaşı Limanı olduğu, taşıma süresinin 55-65 gün AGW WP olarak belirlendiği, yükün ... ve parçaları olduğu, navlunun 15-16 ton için 12.850,00 USD'den 9 adet için toplam 115.650-USD olduğu; taşıma koşullarına göre navlunun %50'i yükleme limanından çıkışta, %50'si de konteynırların aktarma limanına geldikten sonra banka hesabına transfer edileceğinin kararlaştırıldığı, taşımaların CMR, TTK ve COTIF/CIM sorumluluklarının 1.000.000-Euroya kadar teminat altına aldığı ifade edildiği anlaşılmıştır.
-30/09/2021 tarihli sözleşmenin içerik olarak bir önceki sözleşme ile aynı olduğu, sadece 12.850-USD üzerinden 16 konteynır için yapılmış ve toplam navlun miktarı 205.600-USD olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
-21/10/2021 tarihli sözleşmenin içerik olarak bir önceki sözleşme ile aynı olduğu, sadece 12.750-USD üzerinden 12 konteynır için yapılmış ve toplam navlun miktarı 153.000-USD olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
-21/10/2021 tarihli sözleşmenin içerik olarak bir önceki sözleşme ile aynı olduğu, sadece 12.750-USD üzerinden 16 konteynır için yapılmış ve toplam navlun miktarı 204.000-USD olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
-21.11.2021 tarihli sözleşmenin içerik olarak bir önceki sözleşme ile aynı olduğu, sadece13.500-USD üzerinden 15 konteynır için yapılmış ve toplan navlun miktarı 202.750-USD olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Dava dışı alıcı ... ile davacı arasındaki sözleşme dikkate alındığında ise; davacının, ... ... şirketinden alıcı hesabına, kendi adına, alıcının taleplerine uygun ... ve ... parçaları emtialarını satın alacak ve bunlar CIF teslim koşullarına uygun olarak alıcının Türkmenistan'daki adresinde teslim etmeyi üstlendiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda davacı, alıcı ... şirketine karşı hem emtiaların tedarik edilmesini, hem de üretim yerinden alıcının Türkmenistan'daki adresinde teslimi için gerekli lojistik hizmeti tedarik etmeyi üstlenmiştir. Başka bir ifadeyle somut olayda davacı mal ve hizmet tedarik etmeyi üstlenen şirket olarak davalı ... ... şirketi ile taşıma sözleşmelerinin kendi adına fakat alıcı hesabına yaptığı anlaşılmıştır. Bu hali ile, Davacı şirket, dava dışı alıcının tedarikçisi olarak mal (satış faturası) ve hizmet tedarikinin kendi adına ve alıcı hesabına yaptığından dolayı taşıma sözleşmesinin tarafı ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Davacı ile Davalı ... ... Şirketi arasındaki, taşıma sözleşmeleri uyarınca, davalının taşıma işini ve eşyanı aktarma edilmesi ile taşımanın organize edilmesini üstlendiği, bu bağlamda taşımayı bir bütün olarak üstlendiği için TTK 850, 921 ve 927 Maddeleri uyarınca taşıyıcı sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Sonuç olarak davacı ile davalı arasında taşıma sözleşmelerinin bulunması, taşımanın bu sözleşmeler kapsamında taşınması sürecinde hasarlandığı iddia edilmesine göre davalı ... ... şirketinin sorumluluk sigortacısı olduğu anlaşılan davalı ... Sigorta A.Ş.nin de huzurdaki dava bakımından pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... Sigorta vekili tarafından, dava konusu emtiaların 25/09/2021,30/09/2021, 21/10/2021 ve 21/11/2021 tarihli taşıma sözleşmelir kapsamında yapıldığı belirtilerek CMR 32 maddesi uyarınca zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da, CMR 32 maddesi teslimde kısmi kayıp,hasar yahut gecikmelerde emtia teslim tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi öngörmekte olup; dosyaya sunulan bildirim tutanaklarına göre emtiaların 14/03/2022-17/03/2022 tarihlerinde boşaltma limanında boşaltıldığı anlaşılmış bu hali ile davaya ilişkin arabuluculuk sürecinin başladığı, 14/05/2022 tarihinde ve davanın açıldığı 07/10/2022 tarihlerinde 1 yıllık sürenin henüz dolmadığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasında idari makamların, taşıyıcının ve alıcı firma yetkililerinin katılımı ile hazırlanan tutanaklarla eksik ve hasarlı teslimin Türkmenbaşı Limanındaki tahliye sırasında tespit edilmesine göre zıya ve hasar yönünden davalı taşıyan ihbarın yapılmış olduğunun değerlendirildiği (TTK 1185/1-2); buna karşılı emtianın tesliminden itibaren 60 gün içinde geç teslimin davalı taşıyan ihbar edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir veri olmamasından dolayı davacının gecikmeden dolayı uğradığı zararlar bakımından dava ve talep haklarının düştüğü anlaşılmıştır. (TTK 1185/5) Hasar kaynaklı zararlar konusunda eşya ilgilisinin verdiği talimatın etkisi olabilirse de kaybolmak suretiyle zıya nedeniyle oluşan zararlar bakımından, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre, davalı taşıyanın makul bir izah getirememesi nedeniyle pervasızca davranış kusuru bulunduğu ve sorumluluğu sınırlama hakkının bulunmadığının, ancak hasar kaynaklı zarar bakımından sorumluluğu sınırlandırma hakkından yararlanabileceği bilirkişilerce açıklanmış olup mahkemece de bu tespitler esas alınmıştır. Davacı ... Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin incelenen 2021 ve 2022 yıllarına ait yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede, ... ... tarafından davacı ...’e, meydana geldiği iddia edilen zararlar için yansıtılmış bir bedelin olmadığı gibi, davacı ... tarafından da ... ... firmasına, oluştuğu iddia edilen zarara ilişkin bir ödemenin yapılmadığı veya nezdindeki ... ... hesabına bir alacak kaydı oluşturulmadığı, mahsuplaşma yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu hali ile davacı tarafından dava konusu zarar taleplerinin dosya kapsamında ispat edilemediği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, fazla konteynır ücreti bakımından ise konteynırların sıkıştırılması talimatını eşya ilgilisinin vermesi nedeniyle ve haksız ödediğini ileri sürdüğü demuraj bedeli bakımından ise davacı şirketin navlunun bakiye kısmını ödemede gecikmesi nedeniyle davalı taşıyan tarafından mail yazışmalarıyla ikaz edildiği ve demuraj bedellerinin yükseldiği bilgisinin verilmesi nedeniyle davacının davalıdan talepte bulunmasının yerinde olmayacağı değerlendirilmiştir. Açıklanan nedenlerle; davacının zıya kaynaklı hasar yönünden tam tazminat (sınırlı sorumluk hükümleri ile bağlı olmaksızın) istemeye, hasar kaynaklı zararlar bakımından ise hem davalıların sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanabileceği, hem de müterafik kusur nedeniyle zararın yarısının eşya ilgileri üzerinde kalmasının yerinde olacağı anlaşılmakla birlikte, yukarıda da açıklandığı üzere, dava konusu hasar ve ziyadan doğan zarara davacının katlandığına ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi, davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde de davacının zarara uğradığına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmamış olması nedeni ile davacı tarafından talebe konu zarar kalemlerinin ispat edilememesi nedeni ile neticede davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2--Karar harcı olan 615,40.TL'den peşin alınan 127,01.TL'nin mahsubu ile bakiye 488,39.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan yargı gider toplamı olan 150,00.TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalılar vekilleri için takdir edilen 7.437,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır