T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2023/9 Esas
KARAR NO: 2024/130
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/01/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, müvekkili aleyhine ... îcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası kapsamında takip başlattığını, Müvekkilinin davalı yana borcu bulunmadığını, Usule uygun olmayan tebligat ile işbu icra takibinin kesinleştiğini, Akabinde işbu icra dosyası kapsamında müvekkilinın taşınır taşınmaz mallarına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, Kesinleşen icra takibi nedeniyle cebri icra tehdidi altında bulunan, banka hesaplarına bloke konulduğu için ticari itibari zedelenen ve ticari hayatı duran müvekkilinin herhangi bir borcu olmamasına rağmen icra dosyasındaki borcu ödemek zorunda kaldığını, îcra dosyasına 12.100-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, Müvekkili şirket yetkililerinin, söz konusu tebligattan ve takip dosyasından 03.11.2022 tarihinde haberdar olduğunu, Usul ve yasaya aykırı olarak yapılan tebligat neticesinde 03.11.2022 tarihte icra dosyasında borca itiraz edildiğini, Ancak icra dairesi tarafından usule aykırı tebligatın tebliğ tarihinin dikkate alındığını ve haciz işlemleri uygulandığını, ... îcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyası kapsamında dava açıldığını, îşbu davanın halen derdest olduğunu, her ne kadar tedbiren hacizlerin durdurulması ve kaldırılmasının mahkemeden talep edildiğini, hacizlerin durdurulmasına karar verildiğini ancak kaldırılması yönünde karar verilmediğinden müvekkilinin banka hesaplarındaki ve araçların üzerindeki hacizler kaldırılmadığını, Müvekkilinin ticari hayatını devam ettirme, banka hesaplarını kullanma zorunluluğu bulunduğundan cebri icra tehdidi altında icra dosyasına ödeme yaptığını, Konu yüklemeye ait Malzemenin 30/09/2021 tarihinde ...-2 no'lu konteynerle ... gemisi ile ... limanından -İstanbul ... limanına teslim edilmek üzere yola çıktığını, Yüke ait konteynerin ... limanında bulunan ... Geçici Depolama servisine hasarsız olarak teslim edildiğini, Müvekkilinin sorumluluğunun ... Geçici Depolama servisine teslimi ile son erdiğini, Malzemenin konteyner içinde veya depolama alanında beklediği sürede hasar oluşmuş olsa malzemenin depoya indirirken tutanağı olacağı ve malzemenin depodan çıkartılırken gümrük işlemlerini yapan firmanın Hasar tespit tutanağını yazdırmış olması gerektiğini, Fakat kayıtlarda böyle bir tutanak olmadığını, Gümrükçünün malzemeyi hasarsız olarak işleme alıp kendi iç taşıma yaptırdığı firmaya teslim ettiğini, Ekspertiz raporunda ve diğer evraklarda iç taşıma yapan firmanın aracında malzemenin döküldüğü için Müvekkilinin iç taşımaya ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığını, malların gümrüklü antrepodan hasarsız olarak çıktığını ve gümrükçünün imzaladığını gösteren imzalı evrakların bulunduğunu, Malların antrepodan çıktıktan sonra iç taşıma sırasında zarar görmüş olması halinde müvekkilimin sorumluluğu bulunmadığını beyanla Davalıya takip konusu alacaktan dolayı borçlu olmadığının tespiti neticesinde ödenen 12.100,00TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte îcra ve İflas Kanunu'nun 72 maddesine göre istirdadına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı "sigortalı" ... ... Ticaret A.Ş., ... numaralı, 01/01/2021 - 01/01/2022 tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesi (Sefer Bildirim Esaslı) ile müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olduğunu, Sigortalı ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, Hindistan'da yerleşik ... Ltd.'den 32 Mukavva Varil Net.800.000 Kg ağırlığında ... cinsi emtia satın alındığını, Emtianın 30.09.2021 tarihinde ... no.lu konteynere parsiyel taşıma olarak istiflendiğini ve " ... " isimli gemiyle İstanbul, Türkiye'ye sevk edildiğini, 17.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanan emtia, alıcı firma tesislerine 18.11.2021 tarihinde ulaştığını ve yapılan kontrollerde 4 varil emtiada hasar olduğu tespit edildiğini, ... ürünün dört adet silindir kolisi hasarlı ve iç ambalajı patlamış olarak geldiğini, Dava dışı sigortalı tarafından oluşan hasarla ilgili olarak yapılan bildirime istinaden müvekkili şirket bünyesinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, hasarın tespiti için ekspertiz çalışmalarına başlanıldığını, Bunun sonucunda Varillerin mukavva kısmında delinme/yırtılma şeklinde hasarlar mevcut olduğunu, îç naylon ambalajın delinerek hasar gördüğünü, Emtianın hava ile temas halinde ve akarlı durumda olduğu tespit edildiğini, Söz konusu emtialar üzerinde tespit edilen hasarın karşılığı 8.603,37 TL olarak belirlendiğini ve müvekkili şirket tarafından 16/05/2020 Tarihinde ... ... A.Ş'ye 8.603,37 TL ödeme yapıldığını, ... îcraMüdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyası üzerinden haklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibi usulüne uygun olup borçlu tarafından borca yasal süresinde itiraz edilmemesi sebebiyle kesinleştiğini, yasal işlemlere devam edildiğini, Yine borcun kaynağı da kanun gereği olup borçlu olduğu tutar tahsil edildiğini, açıklanan delillerle davacının sorumluluğu ve talep edilen miktarın yerinde olduğunun açık olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacının ... İcra müdürlüğünün 2022/... E.sayılı icra dosyasında davalı tarafından başlatılan takip sebebiyle davacının icra tehdidi altında ödediği bedelin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan alacak davası olup, uyuşmazlığın ,söz konusu deniz taşıması sırasında emtianın hasarlanması sebebiyle davalının davacıya rücu ettiği hukuki ilişkide tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davacının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 27/09/2024 tarihli raporda; Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, Davacı ... şirketinin taşıyan olduğunun ispat edilemediği, bu itibarla zarardan sorumlu olmadığı ve hasar ihbarının zamanında ve geçerli olarak yapılıp yapılmadığının araştırılmasına gerek olmadığı, Hasar miktarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... icra müdürlüğünün 2022/... sayılı icra dosyası, hasar dosyası ,konişmento, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;
Dava dışı sigortalı ... ... A.Ş.nin Hindistan'da yerleşik ... Ltd.'den 07.09.2021 tarih ... nolu fatura kapsamında 32 Mukavva Varil içerisinde toplam 800 Kg. net ağırlığında ... cinsi emtianın CIF İstanbul teslim şartı ile 14.800,00 USD bedel karşılığında satın aldığı, emtianın Hindistan'ın ... limanından Ambarlı limanına davadışı ... Ltd şirketi tarafından düzenlenmiş 30.09.2021 tarihli ... nolu konişmento tahtında ...2 nolu konteyner içinde ... gemisi ile ile taşındığı, konişmentonun altında da davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin unvan ve adresinin yazılmış olduğu, dosyaya sunulu ekspertiz raporunda emtiaların davadışı alıcı ... ... Tic. A.Ş.nin ...'deki tesislerine vardığında varillerin mukavva kısımlarında delinme/yırtılma şeklinde hasarlar olduğu, iç naylon ambalajın delinerek hasar gördüğünün belirtildiği, davalı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. arasında 24.12.2020 tanzim tarihli 01.01.2021 - 01.01.2022 tarihleri arası için ... no.lu Nakliyat Abonman Sözleşmesi imzalandığı , buna göre sigortalının Hindistan'dan ithal ettiği ... nolu konişmento tahtındaki yüklerin sigortalandığı, emtiaların hasarlanması üzerine davalının 16.05.2022 tarihinde sigortalıya 8.603,37 TL ödemede bulunduğu, davalının sigortalısına ödediği bedelin tazmini için davacı hakkında ... icra müdürlüğünün 2022/... sayılı icra dosyası ile takibe giriştiği, icra dosyasının incelenmesi ile davacının icra tehdidi altında 10.11.2022 tarihinde 12.100 TL ödemede bulunduğu görülmekle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, konişmentonun altında davacı ... Tic. Ltd. Şti.nin unvan ve adresi olduğu görülmekle davacının fiili taşıyanın Türkiye acentesi olması sebebiyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
30.09.2021 tarihli ... nolu konişmento üzerinde ... " kaydının bulunduğu, buna göre gönderici tarafından ambalaj içinde bulunduğu beyan edilen mal olduğu, ayrıca ... kaydının da bulunduğu buna göre taşımanın, parsiyel konteyner yükü taşıması olduğu ve söz konusu konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok yükleyici tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın yüklenmiş olduğu anlaşılmıştır. Dosyadaki belgelerden emtiaların 30.09.2021 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, konteynerin 18.10.2021 tarihinde Ambarlı limanına ulaştığı ve yaklaşık 1 ay sonra 17.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlandığı, 18.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanarak nakliyeyi yapan ... Ltd. Şti.'nin aracına yüklenerek alıcının ...'deki deposuna sevkinin bağlandığı, emtianın alıcı firma tesislerine aynı gün ulaştığı, ulaştığında 4 varil emtiada hasar olduğu tespit edilmiş, 4 varil emtiada hasar olduğu görülmesi üzerine ... plakalı araç sürücüsü, Depo Opt. ve Vardiya Sorumlusu tarafından 18.11.2021 tarihli hasar tutanağının düzenlendiği, tutanakta " B Vardiyasında Ambarlı ...'dan (Antrepo) yüklenen ... numaralı ... ürünün 4 adet silindir kolisi hasarlı ve iç ambalajı patlamış olarak gelmiştir." ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen fiziki hasarlar tespit edilip "EIR (Interchange Receipt And Damage Report)" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmektedir. Ancak somut olayımızda böyle bir rapora/tutanağa dosya içeriğinde rastlanmamıştır. Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için TIR şöförü tarafından teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmamıştır. Dosyaya hasara ilişkin tutanak yukarıda da bahsedildiği üzere emtianın alıcının ...'deki tesislerine ulaştığında hasarlı teslime ilişkin tutanaktır. Dosyaya sunulu bilirkişi raporunda ; antrepodan iç nakliyeyi yapan araca yükleme esnasında hasar bulgu/ kaydı/ beyanı mevcut olmadığından emtianın kara taşıması için hasarsız şekilde yükleme yapıldığı ancak emtianın kara taşıması ile alıcının ...'deki limanına ulaşması sırasında hasarlandığı, hasardan iç nakliyeyi yapan firmanın sorumlu olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulu tüm deliler bir bütün olarak değerlendirildiğinde ; konteynerin 18.10.2021 tarihinde ... limanına ulaştığı ve yaklaşık 1 ay sonra 17.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlandığı, konteynerin gemiden tahliyesi sonrası limanda hasara ilişkin tutanağın bulunmaması, emtianın limanda 1 ay beklediği hususu göz önünde bulundurulduğunda hasarın limanda da meydana gelmiş olabileceği, davacının sorumluluğunun sadece deniz taşımasına ilişkin olduğu, kara taşımasının ... Ltd. Şti. Üstlenildiği, emtianın kara taşıması için tıra/kamyona yüklendiğinde emtianın hasarlı olduğuna ilişkin şoför tarafından tutulan tutanağın bulunmaması , hasarın ilk defa alıcının tesislerinde fark edilmesi sebebiyle emtianın deniz yoluyla sevki sırasında hasarlandığı sigorta şirketince ispata muhtaçtır.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TT 1185 maddede düzenlediği, TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4). Somut olayda; emtiaların 30.09.2021 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, konteynerin 18.10.2021 tarihinde Ambarlı limanına ulaştığı ve yaklaşık 1 ay sonra 17.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlandığı, 18.11.2021 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanarak nakliyeyi yapan ... l Ltd. Şti.'nin aracına yüklenerek alıcının ...'deki deposuna sevkinin sağlandığı, emtianın alıcı firma tesislerine aynı gün ulaştığı, taşıyıcıya ihbarın emtianın limanda beklediği süre içinde geçtiği görülmekle süresinde ihbar bildiriminde bulunulmadığı dosya içinde emtianın deniz yoluyla sevki sırasında hasarlandığına ilişkin herhangi bir delil bulunmaması deniz yolu sevkiinden sorumlu olan taşıyıcının hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı kabul edilmiş, davacı taşıyıcının ... icra müdürlüğünün 2022/... sayılı icra dosyası kapsamında icra tehdidi altında 10.11.2022 tarihinde davalıya ödediği 12.100 TL nin ödeme tarihinden itibaren davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 12.100,00TL'nin ödeme tarihi 10/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar harcı olan 826,55TL'den peşin alınan 206,64.TL'nin mahsubu ile bakiye 619,91.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 412,14TL ilk harç 49,25TL posta ücreti ve 6.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 6.461,39.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 12.100,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/03/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır