T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO :2024/142 Esas
KARAR NO :2025/20
DAVA :Alacak
DAVA TARİHİ :18/03/2024
KARAR TARİHİ :14/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kağıt bardak üreten ve ihraç eden bir şahıs firması olduğunu, davacının 2022 yılının Ocak ayında ... ... ..., Hollanda'da mukim alıcısı ...'ye deniz yolu ile taşıma görevini ifa etmesi için davalıdan navlun teklifi istediğini, 1x40 HC'lık konteyner içinde İstanbul ... Limanından ... Limanına DAP teslim şekline uygun olacak şekilde denizyolu ile taşıması yapılması konusunda davacının davalı ile anlaştığını, davacının bu taşımadaki konumu TTK madde 1200 uyarınca taşıtan niteliğinde olduğunu, davacının müşterine göndereceği malların 2 adet konteyner ile taşınması ile ... Limanı DAP yüklemeli olacak şekilde anlaştığını, davalının akdi taşıyan konumunda olan firma davacıya iki adet farklı navlun faturası düzenlediğini, ... ve ... numaralı iki farklı konşimento tahtında yapılan taşıma sonrası ... ve ... numaralı konteynerler boşaltma limanına vardığını, yükün gerçek alıcısı ... yükü teslim almak istediğini, davalının boşaltma limanında uygulaması gereken prosedürleri eksik uygulaması ve evrak eksikliğinden kaynaklı yükünü zamanında teslim alamadığını, fiili taşıyan konumunda bulunan ... firması alıcı tarafından yükün zamanında çekilememesi nedeniyle oluşan ardiye ve demuraj masraflarını alıcı ... firmasından talep ettiğini, davacının müşterisi konumunda bulunan alıcı ... firması ödemek zorunda kaldığı masrafları davacıya yansıttığını, davacının alıcısının yaşamış olduğu problemlerden haberdar olunca davalıdan bilgi almak istediğini, yükün ne zaman vardığı ve yükün tesliminin ne zaman yapılacağı hususunda kendisine bilgi verilmesini istediğini, davalının bilgi alma talebine ilişkin süreçle ilgilendiklerini ve fiili taşıyan ... ile iletişim halinde olduklarını, problemi çözeceklerini belirttiğini, davalının kusurlu ve eksik ifası sonucu fiili taşıyan ... tarafından davacının müşterisinden ödeme alındığını, davacının davalının eylemleri nedeni ile dava dışı alıcıya ödeme yapmak durumunda kaldığını ve zarara uğradığını, dava dışı alıcı şirket Hollanda ülkesinde kurulmuş bir tacir gibi hukuka uygun davranılıp boşaltma limanında yapılması gereken işlemler süresinde ve eksiksiz yapılmış olsaydı bu gün itibari ile davacının ödemek zorunda kaldığı tutarın uhdesinde kalacağını, 4.708,00 Euro zarar etmemiş olacağını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulünü, talep konusu alacak 4.708,00 Euro'nun dava tarihinden itibaren Euro cinsinden mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte fiili ödeme tarihinde hesaplanacak kur üzerinden davalıdan alınıp davacıya verilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkeme Küçükçekmece Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının davalıdan herhangi bir alacağı bulunmasa da davacının talepleri zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı defini ileri sürdüklerini, davalı tarafından davacıya iletilen teklif formunun genel şartlar bölümünde teklife her iki uçta gümrükleme ve sigorta bedellerinin dahil olmadığı ve ayrıca kapı teslim yüklemeler için varış limanında oluşacak demuraj, ardiye, gümrük vergi ve harçlarının dahil edilmediğinin düzenlendiğini, bu hususun davacının bilgisi dahilinde olduğunu, davacının okuyup onaylamış olduğu teklif formu doğrultusunda taşıma işinin organizasyonu davalı tarafından gerçekleştirildiğini, varış limanında davalının yükümlüsü olmadığı varış yeri gümrük işlemlerinin ilgilisince ifa edilmemiş olması ve yükün serbest sürenin üzerinde tesellüm için beklemesi sonucu demuraj ve ardiye bedelleri olduğunu iddiasının davacıdan öğrenildiğini, davacıya sözlü olarak ve e-posta yoluyla izah edildiği davalının varış yeri gümrük işlemlerini ifa yükümlülüğü bulunmadığını, bu hususun teklif formunda açıkça anlaşıldığını, bu durumun davacı tarafından da kabul edildiğini, yükün varış limanında beklemesi sonrasında varış yeri gümrük işlemleri ilave hizmet bedeli ödenerek davacı tarafından davalıya gördürüldüğünü, taraflar arasındaki anlaşmaya göre her iki uçta gümrükleme ve sigorta bedellerinin davalının yükümlülükleri arasında olmadığını, kapı teslim yüklemeler için varış limanında oluşacak demuraj, ardiye, gümrük vergi ve harçlarının davalıya ait olmayacağının ayrıca ispatı olduğunu belirterek, davacının hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan haksız kazanç elde etme çabasıyla açılmış olan davasının reddini, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Mahkememizin 02/07/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacının davalı ile yük teslim şekli DAP bilgisi ile Uluslararası Taşıma süreci konusunda anlaştığı, ancak deniz Taşıma sürecinin sonunda davacı yanın emir ve talimatı veya yönlendirmesi olmaksızın demuraj-bekleme, konteyner ardiye şeklinde alıcı ... firmasına faturalar Tanzim edildiği, ... firmasının da söz konusu tutarları davacı yana yansıttığı, davalı yanca üstlenilen Taşıma süreci içinde oluşan bekleme ve ardiye sürecinin davalı yanca üstlenilen Taşıma sürecinde olduğu ve bunun sebebinin dava dışı alıcı veya davacı gönderen risk alanında olduğunun sabit olmadığı, davacının yurt dışı alıcısı ... firmasının katlandığı ve davacı yana yansıtıldığı ticari defter kayıtalrı ile anlaşılan 4.708,00 EURO bedelin davacı taşıtan sorumluluğunda olmadığı değerlendirilmekle, davacı yan ile gerekli iletişim ve bilgi akışı sağlanmaması sonucu bu bedellere Taşımayı organize eden davalının katlanması gerektiğinin değerlendirildiği, deniz taşıyanlarının talepleri yerinde olsa bile, sürecin gereği gibi takip edilerek taşıtan veya alıcı tarafından gereği gibi işletilmesinin sağlanması yükümlülüğünün davalı akdi taşıyan - Taşıma işleri organizatörü risk alanında olduğu, bu çerçevede davacının katlandığı 4.708 EURO bedelden davalının sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Dava; Taşıma ilişkisi nedeniyle fiili taşıyanın gönderilenden tahsil ettiği masrafları alıcıya ödeyen davacının bu bedeli kendi taşıyanından tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafların taşıma konusunda anlaştıklarını, davalının boşaltma limanında uygulaması gereken prosedürleri eksik uygulaması ve evrak eksikliğinden kaynaklı yükünü zamanında teslim alamadığını, fiili taşıyan konumunda bulunan ... firması alıcı tarafından yükün zamanında çekilememesi nedeniyle oluşan ardiye ve demuraj masraflarını alıcı ... firmasından talep ettiğini, davacının müşterisi konumunda bulunan alıcı ... firmasının ödemek zorunda kaldığı masrafları davacıya yansıttığını, davalının kusurlu ve eksik ifası sonucu fiili taşıyan ... tarafından davacının müşterisinden ödeme alındığını, davacının davalının eylemleri nedeni ile dava dışı alıcıya ödeme yapmak durumunda kaldığını ve zarara uğradığını ileri sürmüştür.
Davalı vekili ise zamanaşımı defii ile birlikte taraflar arasındaki anlaşmaya göre her iki uçta gümrükleme ve sigorta bedellerinin davalının yükümlülükleri arasında olmadığını, teklif formunda fiili taşıyandan kaynaklı gecikmelerden müvekkilinin sorumlu olmadığının bildirildiğini, kapı teslim yüklemeler için varış limanında oluşacak demuraj, ardiye, gümrük vergi ve harçlarının davalıya ait olmadığını, davacı ile alıcı arasındaki satışın DAP teslim şekli yapıldığını, varma yerindeki masraflardan alıcının sorumlu olduğunu savunmuştur.
Davalı taraf zamaaşımı definde bulunmuştur. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmakta olup esas alacak navlun teferruatı niteliğinde olduğu anlaşıldığından TTK 1246. Maddesinde belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir. Dava konusu masrafların 31/12/2023 tarihinde ödendiği, davanın 18/03/2024 tarihinde açıldığı, buna göre ödeme ile başlayan 1 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle henüz dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacı ... ... - ... Dış Ticaret tarafından düzenlenmiş olan 01.03.2022 tarihli ... no lu ticari faturaya göre; Hollanda'da mukim ... Şirketine teslim edilmek üzere net 8400 kg KARTON BARDAK emtiasını toplam (33.857,85 EUR) 527.627,00 TL bedelle ve NAVLUN BEDELİ 2.500 EURO DAP teslim şartı kaydı ile satılmış olduğu görülmüştür.
Davadışı ... tarafından düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin Türkiye'de mukim ... Ticaret Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Hollanda'da mukim ... firması olduğu, taşıma konusu ... emtiasının içinde bulunduğu dava konusu ... no'lu 1 adet 40'lık konteynerin 22.02.2022 tarihinde satıcı tesislerinden teslim alındığı, 04.03.2022 tarihinde ise ... /TÜRKİYE limanında ... isimli geminin ... no'lu seferinde yüklenerek varış yeri olan ... limanına deniz yolu ile devamında ise ... ta teslim etmek üzere karayolu ile sevk edilmiş olduğu görülmektedir. ... tarafından düzenlenen ... no.lu Konişmentoya göre; Yükletenin Türkiye'de mukim ... Dış Ticaret Şirketi, Alıcının/İhbar olunanın Hollanda'da mukim ... firması olduğu, taşıma konusu KAĞIT BARDAK emtiasının içinde bulunduğu dava konusu ... no'lu 1 adet 40'lık konteynerin 01.03.2022 satıcı tesislerinden teslim alındığı ,14.03.2022 tarihinde ise AMBARLI/TÜRKİYE limanında ... isimli geminin ... no'lu seferinde yüklenerek varış yeri olan ... limanına deniz yolu ile devamında ise ... ta teslim etmek üzere karayolu ile sevk edilmiş olduğu görülmektedir.
Dava dışı fiili taşıyan ... tarafından davadışı alıcı ... adına tanzim edilmiş 10.06.2022 tarihli ... no'lu ticari fatura incelendiğinde ; ... no.lu Konişmento tahtında ... isimli gemi ile ... /TÜRKİYE limanından ... limanına taşınan ve nihai teslim yeri ... olan ... no'lu 1 adet 40'lık konteynere ilişkin olarak ... ÜCRETİ (1.890 EUR) VE DEPOLAMA ÜCRETİ (1.274 EUR) açıklamalı toplam 3.164,00 EURO tutarında fatura kesildiği, ... tarafından davadışı alıcı ... adına tanzim edilmiş 10.06.2022 tarihli ... no'lu ticari fatura incelendiğinde ; ... no.lu Konişmento tahtında ... isimli gemi ile ... /TÜRKİYE limanından ... limanına taşınan ve nihai teslim yeri ... olan ... no'lu 1 adet 40'lık konteynere ilişkin olarak DEMURAJ ÜCRETİ (900 EUR) VE DEPOLAMA ÜCRETİ (644 EUR) açıklamalı toplam 1.544,00 EURO tutarında fatura kesildiği ve fatura dökümünün aşağıdaki şekilde yapıldığı görülmüştür.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda Davacı tarafından dava dışı malın alıcısı ... muavin kayıtlarının incelenmesi ile dava dışı malın alıcısı ... tarafından 31.12.2023 tarihli, 3.164,00 Euro bedelli " ... fatura ... " açıklamalı ve 31.12.2023 tarihli, 1.544 Euro bedelli, "... fatura no ... " açıklamalı alacak dekontlarının 31.12.2023 tarihi itibarıyla cari hesaba alacak kaydedilmek suretiyle borcundan mahsup edildiği tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulan konişmento, navlun faturaları ve mail yazışmaları incelendiğinde, davalı ... A.Ş. nin dava konusu ... ve ... no'lu 2 adet 40'lık konteynerin davacı tesislerinden alınarak ... Limanından ... Limanına denizyolu ile devamında ... da karayolu ile kapıda teslim şeklinde taşınması işini üstlendiği ve organize ettiği dolayısıyla da akdi taşıyan olduğu, fiili deniz taşıma işinin ise ... firmasına ait ... ... ve ... isimli gemiler ile yapıldığı bu nedenle de dava dışı ... firmasının fiili taşıyan olduğu ve aynı zamanda dava dışı ... firmasının ise Alıcı ve İhbar olunan sıfatına haiz olduğu anlaşılmaktadır.
Dava dışı fiili taşıyan tarafından konteynerların geç teslimi nedeniyle oluşan demuraj ve depolama ücretinin alıcıdan talep edildiği, alıcının da bu bedelleri fiili taşıyana ödediğini belirterek taşıtan davacıdan talep ettiği, davacının bu bedelleri alıcı ... cari hesaba alacak kaydedilmek suretiyle borcundan mahsup edildiği, eldeki dava ile de ödenen bu bedelleri, boşaltma limanında uygulanması gereken prosedürlerin eksik yerine getirildiği iddiasıyla davalı akdi taşıyandan talep edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu alacak varma yerindeki demuraj ve ardiye ücretine ilişkin olup varma yerinde meydana gelen masrafların taşıtandan talep edilmesi TTK 1205/1. Maddesinde " Eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyan, TTK. 1203.maddeye göre gönderilenden istenebilecek olan alacakların ödenmesini taşıtandan isteyemez. Ancak taşıtanın zararına olarak sebepsiz zenginleştiği oranda taşıyan taşıtana rücu edebilir." şeklindedir. TTK nun 1207/1 maddesinde ise " Gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa, taşıtan navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamından alıcı tarafından yükün tesliminin istenerek gümrük işlemlerinin yapıldığı anlaşılmakta olup dava dışı gönderilenin yükü teslim almış olduğu anlaşıldığından TTK'nın anılan hükümlerine göre davacı taşıtanın oluşan masraflardan sorumluluğu bulunmamaktadır. Kaldı ki taşımaya konu konişmentoda da varış yeri teslimat ücretlerinin yükün teslimini hukuka uygun bir şekilde talep eden taraftan tahsil edileceği açıkça belirtilmiştir. Davacı ... ... - ... Dış Ticaret tarafından düzenlenmiş olan ticari faturaya göre emtia DAP teslim şartı kaydı ile satılmış olup , bu teslim şekline göre tüm gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim ve harçlar alıcıya aittir. Buna göre dava konusu masraflardan davacı taşıtanın sorumlu olmadığı açıktır. Davacının sorumlu olmadığı bir bedeli alıcı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında ödediği anlaşılmaktadır. Davacının bu tutarı kendi akdi taşıyanından talep edebilmesi için bu masrafların oluşmasında davalının kusurunun bulunduğunu ortaya koyması gerekmektedir.
Dosya kapsamından yükün bir nedenle alıcı tarafından geç teslim alındığı, fiili taşıyanın geç teslim alınmasından kaynaklı masrafları alıcıdan tahsil ettiği belirlidir. Taraflar arasında sözleşme kurulmadan önce ön rezervasyon aşamasında davalı tarafından 24.01.2022 tarihinde gönderilen teklif içerikli e-postadan; ''Teklifimize her iki uçta gümrükleme ve sigorta bedeli dahil edilmemiştir. Teklifimize ön çekim bedeli, deniz navlunu, lokal masraflar ve VGM bedeli dahil edilmiştir. Kapı teslim yüklemeler için varış limanında oluşacak demuraj / ardiye/gümrük vergi ve harçları teklifimize dahil edilmemiştir.'' Sözleşmeye dahil ve hariç olan ücretlerin belirtilmiş olduğu ve bu şartlarla gemilerde taşıma için rezervasyonların yapıldığı anlaşılmaktadır. Devamında ...'e ulaşan konteynerlerin gümrük işlemlerinin teklifte yer almaması sonucu davalının bunu organize etmediği davacının talebi ile daha sonra organize ettiği e-posta yazışmalarından anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde prosedürlerin eksik yerine getirilmesi nedeniyle masraf oluştuğu ileri sürülmüş ise de bu yazışmalardan varış yerinde yapılacak işlemler için daha sonra anlaşmaya varıldığı görülmektedir. Davacı tarafça varma yerinde hangi prosedürlerin işletildiği, alıcının yükün teslimini ne zaman istediği, yükün ne zaman teslim edildiği, geç teslimin neden kaynaklandığını gösteren deliller sunulmamıştır. Bilirkişi raporunda yükün geç tesliminin taşıyanın kusurundan mı alıcı kusurundan mı kaynaklandığı belirlenememekle birlikte deniz taşıyanlarının talepleri yerinde olsa bile, sürecin gereği gibi takip edilerek taşıtan veya alıcı tarafından gereği gibi işletilmesinin sağlanması yükümlülüğünün davalı akdi taşıyan - Taşıma işleri organizatörü risk alanında olduğu, davalının bu bedelden sorumlu olduğu belirtilmiş ise de yukarıda açıklanan nedenlerle ilgili yasa maddeleri, konişmento kayıtları ve DAP teslim şekline göre davacının söz konusu masraflardan sorumlu olmadığı, ticari ilişki çerçevesinde ödediği tutarı davalı akdi taşıyana rücu edebilmesi için davalının kişisel kusurunu ortaya koyması gerektiği, sunulan mail yazışmalarının tarih ve içeriklerin dikkate alındığında davalını şahsi kusurunun da ispatlamadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 2.834,26 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 2.218,86 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır