T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2024/152 Esas
KARAR NO: 2024/306
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 10/12/2002
BEYOĞLU ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 16/04/2004 TARİH, ...
BİRLEŞEN DAVA:
DAVA: Menfi Tespit -İstirdat
DAVA TARİHİ: 11/11/2003
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin acenteliğini yaptığı gemilere davalının 2001 yılı içinde verdiği yolcu ve liman hizmetleri için tarifede belirtilen miktarların donatan adına ödendiği halde davalının gecikme iddiasıyla müvekkilinden nasıl hesaplandığı belirlenemeyen ödeme talep ettiğini, müvekkilinin bir kısmını ödemesinden sonra davalının 344.348,90 TL bakiye borç kaldığını, ödenmezse hizmet verilmeyeceğini ve gemilerin tutuklanacağını söylediğini, müvekkilinin gemilerin hizmet almasını temin, telafisi imkansız zararlardan kurtarma maksadıyla hesaplama yöntemine, borç bakiyesine, faiz oranına itiraz hakkı saklı kalmak kaydıyla istenen tutarda 5 adet çeki davalıya verdiğini, tarifedeki cezaların uygulanması için gerekli olan temerrüdün oluşmadığını ileri sürerek 344.348,90 TL tutarındaki 5 adet çek için tedbiren ödeme yasağı konulmasını, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacı vekili, davanın devamı sırasında çek bedellerinin ödendiğini ileri sürerek 344.348,90 TL’nin ödeme gününden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte istirdadını istemiştir.
Asıl davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin acenteliğini yaptığı gemilerin hizmet aldıklarını, acentenin donatanla birlikte borçlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacının dava konusu yaptığı çekleri kuruluşlarına olan borçlarının ödenmesine ilişkin yapılan sulh görüşmeleri sonucu hangi geminin ne kadar borcunu ne zaman ödeyeceği hususunda varılan mutabakat üzerine acenteliğini yaptığı gemilerin borçlarına mahsuben verdiğini, 94.798.802.500.-TL.lik çekin muhatap bankaya ibraz edilerk karşılığının bulunmadığından arkasının yazıldığını, hukuki yollara başvurulduğunu, davacının bütün ihtarlara rağmen borcunu ödemediğini, çekleri keşide edip verdiğini, davacının bu durumu kabul ettiğini, borcun bulunmadığına ilişkin ispat yükünün davacıya düştüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çeşitli yolcu gemilerine davalı tarafından yolcu ve liman hizmeti verildiğini, bunlardan dolayı tahakkuk eden miktarların acente ...Turizm A.Ş. tarafından ödenmesine rağmen davalının gecikme bedeli adı altında fahiş alacak iddiasında bulunup ödenmezse hizmet vermeyeceğini tehdidinde bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin gemilerinin seferden menine dair ihtiyati tedbir kararı aldığını, acentenin itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla 344.348,90 TL tutarındaki muhtelif çekleri davalıya teslim ettiğini, ardından davalının 12.03.2003 tarih ve 1078 sayılı yazı ile acenteye gönderdiği yazıda toplam 979.183,71 TL borcun bulunduğunu, ödenmezse hizmet vermeyeceğini, gemilerin limana uğraması halinde tutuklanacağını bildirdiğini, müvekkilinin de muhtemel bir seferden men kararınını turizme olumsuz etkisini ve telafisi imkansız zararların ortaya çıkmasını engellemek ayrıca donatanı olduğu gemilerin limandan hizmet almasını temin için diğer acentesi ... A.Ş.’yi yetkili kılıp ödeme planı hususunda mutabakat yapıldığını, bu kapsamda toplam 1.020.993,00 TL ödenmesi hususunda anlaşıldığını, henüz tarihi gelmeyen 119.116,00 TL tutarında çek dışında tüm ödemelerin yapıldığını, böylece yolcu gemileri için telafisi imkansız zararların önlendiğini, ancak tahakkuk eden bu bedellerin gecikme faizi niteliği taşıdığını, oysa tarifede gecikme cezasının uygulanması için gerekli tebligatın yapılmadığını, temerrüdün gerçekleşmediğini, hesaplama yöntem ve kaynağının açıklanmadığını, döviz bazında faize faiz işletildiğini ileri sürerek şimdilik 500.000,00 USD’nin istirdadını talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde; Zamanaşımı itirazları olduğunu, davacının yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacının taraf ehliyetinin bulunmadığını, davacı donatanın ve davacının acenteliğini yapan şirketin Liman Hizmetleri Tarifesi'ni bilmesi gerektiğini, açılan davaların derdest olduğunu, kuruluşlarının zarara uğraması sebebiyle personelin iş akdinin feshedilerek haklarında kamu davası açıldığını, ödeme yaptıktan sonra davanın açılmasının kötü niyetli olduğunu, ...Turizm firması tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıktığını, bu çeklerin tahsili için yapılan icra takiplerine borçlu tarafından itiraz edilerek dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 08.02.2011 tarih, 2007/232 E. ve 2011/36 K. sayılı kararı ile hüküm fıkrasında asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 02.05.2014 tarih, 2013/499 Esas ve 2014/8224 Karar sayılı ilamıyla, kararın gerekçe kısmı ile hüküm kısmı arasında çelişki oluşturulduğu gerekçesiyle karar bozulmuş, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin sair temyiz itirazları incelenmemiştir.
Mahkemenin 18.02.2015 tarihli, 2014/1352 E. Ve 2015/90 K. Sayılı kararı ile asıl davaya konu çeklere ilişkin alacağın dava dışı firmalar tarafından davalıya ödendiği, davalının da bu hususu kabul ettiği, alacağın bu ödemelerle sona erdiği, çeklerin bedelsiz kaldığı, davacıya iadesinin gerektiği, birleşen dava yönünden ödemelerin taraflar arasındaki sulh protokolüne istinaden gerçekleştirildiği, ihtirazi kayıt konulmadığı, işbu ödemelerin davalının verdiği hizmet ve hizmet bedelinin geç ödemesinden kaynaklandığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, dava konusu 5 adet çek nedeniyle davacının 344.348,90 TL davalı yana borçlu olmadığının tespitine, çeklerin bedelsiz olarak davacıya iadesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İş bu karara karşı asıl davanın davalısı vekili ile birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz taleplerinin incelendiği Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 05.04.2023 tarihli, 2021/7866 Esas ve 2023/2112 Karar sayılı ilamı ile, birleşen davada davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddine, birleşen davada verilen kararın Onanmasına, Asıl davada menfi tespit istemine konu edilen çek bedellerinin asıl davanın açılmasından sonra asıl dava yönünden dava dışı olan donatan adına donatanın yeni acentesi tarafından ödendiği taraflar arasında uyuşmazlık dışı olduğundan, asıl davanın açılmasından sonra konusuz kaldığı gözetilerek bu yönde karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de buna göre belirlenmesi gerekirken asıl davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı nedeniyle, Asıl dava yönünden verilen kararın Bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz tarafından Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.04.2023 tarihli Bozma ilamına uyma kararı verildikten sonra yapılan yargılama sonucunda; Asıl dava konusuz kaldığından bu dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı vekilinin 28.06.2024 tarihli dilekçesindeki beyanlardan asıl dava konusu çeklerin davacıya iade edilmediği anlaşıldığından çek asıllarının davacıya iadesine, Birleşen davada verilen 18.02.2015 tarihli karar kesinleştiğinden bu dava yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Asıl dava konusuz kaldığından bu dava yönünden karar verilmesine YER OLMADIĞINA
Dava konusu ... İstanbul Şubesi’ne ait, keşidecisi...Ltd. Şti lehdarı ...Turizm…A.Ş. olan 15.03.2003 tarihli 64.000.000.000-TL bedelli (Eski Para İle) çekin, yine aynı şubeye ait 15.04.2003 tarihli 64.550.107.391 bedelli (Eski Para İle) çekin, ...Bankası Ortaköy Şubesine ait keşidecisi ...A.Ş. lehdarı ... Turizm…A.Ş. olan 17.02.2003 keşide tarihli 21.000.000.000-TL bedelli (Eski para ile )çekin, ...Bebek şubesine ait keşidecisi Tura Turizm…A.Ş. lehdarı ...A.Ş. olan 15.01.2003 keşide tarihli 100.000.000.000 –TL bedelli (Eski para ile) çek ile...Bebek şubesine ait keşidecisi ...Turizm…A.Ş. lehdarı ...A.Ş. olan 15.12.2002 keşide tarihli 94.798.802.500-TL bedelli (Eski para ile) çek asıllarının istem halinde davacıya iadesine
2-Birleşen dava kesinleştiğinden bu dava yönünden yeniden karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
3-Asıl davada; karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 427,60 TL karar harcının 4.648,71 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.221,11 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Asıl davada; davacı dava açmakta haklı görülmediğinden davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına, 17.900,00 TL Maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Asıl davada; davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına
6-Asıl davada; davalı tarafından yapılan 303,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/07/2024
Başkan ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Üye ... ✍e-imzalıdır.
Katip ... ✍e-imzalıdır.