T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO : 2023/541 Esas
KARAR NO : 2025/15
DAVA : İtirazın İptali (Çatmadan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/12/2023
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... A.Ş.'nin taşıyan, forwarder sıfatları ile gerçekleştireceği taşıma işlerinde emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyan ve taşıma işinden kaynaklanan sorumluluklarına karşı sigortalı olduğunu, İtalya'da mukim olan ... unvanlı satıcı firma tarafından Türkiye'de yerleşik dava dışı alıcı ... San. ve Paz. A.Ş. unvanlı firmaya satılan kompozit cam bazlı kuartz porselen levha cinsi emtianın ... plakalı dorse içerisinde Türkiye'ye taşınması işinin davalı tarafından üslenildiğini, taşıma işinden sonra Alıcı'nın deposunda yapılan kontrollerde emtianın hasara uğradığının tespit edildiğini, tanzim edilen ekspertiz raporu doğrultusunda 11.131,73EURO zarar bedeli bulunduğunun tespit edildiğini, Alıcı firma sigortacısı ... A.Ş. Tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/ ... Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, takip eden süreçte müvekkilinin sigortalı ve ... Sigorta Şirketinin uzlaşmaya vararak 27/10/2022 tarihinde 140.834,08.TL tutarında ödeme gerçekleştirdiğini, dava konusu hasarın davalı sorumluluğunda meydana geldiğini, ödenen hasar bedelinin tazmini için ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerinde takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğini, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, kırılan porselen ürünlerinin ... firmasının ... 'deki deposunda vardığı tarihin 22/09/2021 olduğunu, davacı şirketin de müvekkili şirkete karşı başlattığı icra takibinde ödeme emri tarihinin 09/12/2022 olduğunu, uğranılan zararının taşımaya konu eşyanın müvekkili şirketin himayesindeyken meydana geldiğinin ispatlanamadığını, zarara dava dışı sigortalının kusurunun yol açtığını beyanla öncelikle aktif husumet ehliyetinin yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle davanın usulden reddine ve her halükarda davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı sigortalısı tarafından organize edilen karma taşıma esnasında taşımaya konu emtianın hasarlanması nedeni ile ödenen sigorta tazminatının davalıdan rücuen tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın tarafların husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı, davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığı, hasarın davalı sorumluluğu altında meydana gelip gelmediği, usule uygun bir hasar ihbarının bulunmadığı ile var ise neticede davacının talep edebileceği hasar miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Anonim Şirketi borçlusunun ... Anonim Şirketi Olduğu, 09/12/2022 tarihinde 143.447,23TL nun tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 14/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 15/12/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 05/12/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 15/10/2024 tarihli raporda; Toplam hasar tutarının 11.131,73 EUR Euro olduğu, Dosyada mevcut sulh protokolü ile 147.094,08 TL hasar bedeli üzerinde alıcı sigortacısı ile davacı arasında mutabakatın bulunduğu ve hasarın bu bedel üzerinden tazmin edildiği, Tarafların aktif ve pasif husumetlerinin bulunduğu, Geçerli bir sigorta sözleşmesine göre ödeme yapıldığı, Hasara ilişkin TTK m.1184 f.1 3 (üç) gün içerisinde hasarın ihbar edilmekle geçerli ve süresinde ihbarın bulunduğu, Hasarın davalının kusuruyla meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğu, hasarın kara ve/veya deniz taşımasına uygun olmayan istifleme nedeniyle meydana geldiği, römork içine istifleme ve/veya tahliyesinin de davalı tarafından yapılmadığı dikkate alındığında meydana gelen hasardan davalının sorumlu olmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Aracısı Yasal Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... AŞ tarafından İtalya'da yerleşik dava dışı ... unvanlı satıcı firma tarafından Türkiye'de yerleşik dava dışı alıcı ... A.Ş. unvanlı firmaya satılan kompozit cam bazlı kuartz porselen levha cinsi emtianın ...plakalı dorse içerisinde ... Limanı'ndan Türkiye Pendik Limanı'na ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... AŞ 'nin dosyada bulunan CMR belgesine göre taşıyan olarak kayıtlı olduğu, yükün teslimi sonrasında mermer emtiasının hasarlı olduğunun tespit edilmesi akabinde, yük sigortacısı olan dava dışı ... AŞ tarafından dava dışı sigortalı ... firması aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/ ... Esas sayılı dosyasında rücu davası açıldığı, yargılama aşamasında dava dışı sigortalı ile dava dışı ... Sigorta arasında imzalanan sulh protokolü uyarınca eldeki dosya davacısı tarafından dosyada bulunan ... Bankası'na ait 27/10/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 140.834,08 TL nin hasar bedeli olarak dava dışı yük sigontacısına ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince v halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan, davalı tarafından davacı sigortalısı adına düzenlenen Liman Hizmeti, Navlun açıklamalı 19/09/2021 tarihli 1.209,00 EURO bedelli fatura incelendiğinde davalının TTK 921 maddesi gereğince taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Kaldı ki davalı vekilinin de aksi yönde bir itirazı bulunmamaktadır.
Davalı vekilince hak düşürücü süre itirazı ileri sürülmüş olup, bu hususun esasa geçmeden evvel incelenmesi gerekmiştir. Davaya konu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken TTK 1188 maddesinde, "Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez ödeme belgesine göre davacı tarafından hasar bedelinin 27/10/2022 tarihinde ödendiği anlaşılmakla, bu durumda icra takibinin başladığı 09/12/2022 tarihinde TTK 1188/3 maddesinde öngörülen 90 günlük hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin aksi yöndeki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosyada bulunan 03/12/2021 tarihli ... firması tarafından düzenlendiği anlaşılan ekspertiz raporunda; hasar nedeni olarak İtalya’dan Türkiye’ye nakledilmek üzere yüklenen seramik
plakaların ... depodaki tahliyesi sırasında bazılarının devrilip hasarlanmış olduğunun tespit
edildiği, sigortalı tarafından verilen bilgide emtiaların istiflendiği römorkun liman sahasına
hasarsız olarak geldiği mafi ile yapılan yükleme neticesinde seramiklerin istiflendiği
sehpalarda devrilme oluştuğunun belirtildiği açıklanarak, römorkun gemiye yükleme ve çıkış fotoğraflarının iletildiği belirtilrek eksperin kanaatine göre, mafi ile yapılan yükleme esnasında özensiz davranılması sonucu ilgili sehpaların
römork içerisinde devrilmesi suretiyle seramik plakaların kırılarak hasar gördüğü nün açıklandığı anlaşılmıştır. Dosyada bulunan bir diğer ekspertiz raporu olan ... Sigorta A.Ş talebi üzerine hazırlanan 25/10/2021 tarihli Odak Hasar Yönetimi Emtia Ekspertiz raporu;nun sonuç ve kanaat kısmında söz konusu hasarın nakliye esnasında oluşan aşırı sarsıntılar veya ani viraj dönüşü esnasında oluşan merkezkaç kuvvetinin etkisiyle
spanzetlerin kopması veya gevşemesi sonucu emtianın devrilmesi suretiyle meydana geldiği kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bulunan ekspertiz raporları ekinde yer verilen fotoğraflardan, ... plakalı römorkun gemiye yüklendiği ve varış limanında gemiden indiği görülmekle, 03/12/2021 tarihli Aktif
Ekspertiz raporunda hasarın nedeni olarak açıklanan hali ile mafi ile yapılan yükleme esnasında özensiz davranılması sonucu ilgili sehpaların römork içerisinde devrilmesine ilişkin olarak böyle bir yükleme
veya tahliyenin yapıldığına dair fotoğrafların dosyada bulunmadığı; ... plakalı römorkun dava dışı alıcı deposunda tahliye edilmeden önceki fotoğraflarının dosyada bulunduğu ancak bu fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise, davacı vekilinin beyan ettiği hali ile römorkun mafi operasyonu sonrası sol üst kısmınran darbe aldığına ilişkin bir görsele rastlanılmamıştır. Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile davacı vekilini beyanları incelendiğinde, dava konusu emtianın römork içerisine yüklemesinin ve tahliyesinin davalı tarafından yapılmadığı
anlaşılmıştır. Bunlara göre, hasarın davalının kusuru ile ve sorumluluğu altında meydana geldiği hususu dosya kapsamı itibarı ile ispata muhtaç olup, dosyada alınan bilirkişi raporunda ; ...
A.Ş talebi üzerine hazırlanan 25/10/2021 tarihli Odak Hasar Yönetimi Emtia Ekspertiz raporunun sonuç ve kanaat kısmında hasarın nakliye esnasında oluşan aşırı sarsıntılar veya ani viraj dönüşü esnasında oluşan merkezkaç kuvvetinin etkisiyle spanzetlerin kopması veya gevşemesi sonucu emtianın devrilmesi suretiyle meydana geldiği tespiti dikkate alınarak, hasarın kara ve/veya deniz taşımasına
uygun olmayan istifleme nedeniyle meydana geldiği kanaati belirtilmiş olup, bu haliyle römork içine istifleme ve/veya tahliyesinin de davalı tarafından yapılmadığı dikkate alındığında meydana gelen hasardan davalının sorumlu olmadığı mahkemece kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.732,49.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 1.117,09.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2025
Katip ...
Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır