T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/158 Esas
KARAR NO:2024/255
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:30/03/2000
KARAR TARİHİ:06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/12/1999 tarihinde davalı gemi saat 6'da ... önlerinde kötü hava şartlarından dolayı kırıldığını, kısmen karaya oturduğunu ve bir kısmının da içindeki petrol ile battığını, olaydan sonra davacı işletmenin gemiye müdahale ettiğini ve gemi personelini kurtardığını, gemiden petrol yayılmasını önlemek amacı ile hava şartlarının el verdiği ölçüde tüm tedbirlerin alındığını, petrol tahliyesini sağlamak içn teknik incelemelerin ve hesapların ... nezdinde yapıldığı, gerekli tahliye planlarının oluşturulduğunu, gemi enkazının kaldırılması işinin geminin klüp sigortası ... tarafından 4/1/2000 tarihi itibari ile ... Ltd şirketine verildiğini ve enkazın bir kısmının davacı kuruluş nezaretinde gerçekleştirildiğini, enkazın bir kısmının ise ...nca ... Ltd şirketine yaptırıldığını, operasyona katılan ve nezaret görevini üstlenen davacı kuruluş tarafından yapılan masrafların 75.649.559.746 TL olduğunu belirterek 29/12/1999 tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte 139.514 USD doları karşılığı 75.649.559.764 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile tüm dava masrafları ile vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
1, 2 ve 4 nolu davalılara dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye usulü uygun tebliğ olunmuş, davalılar vekili tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... ...'nin ... gemisinin sigorta klubü olmadığını, bu yüzden davanın sigorta klubü sıfatıyla ... ... yöneltilemeyeceğini, davacı ile müvekkili arasında akdi ve/veya akit dışı hiçbir ilişki bulunmadığını, davacının taleplerinin ispatsız olduğunu belirterek öncelikle aktif husumet bakımından reddine, ... ... bakımından pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine, esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3 nolu davalıya dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye usulü uygun tebliğ olunmuş, davalı vekili tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin boğaz acentesi olduğunu, Kıyı acentesi başka bir acentalık şirketi tarafından yürütüldüğünü, müvekkili şirket açısından husumet yönünden reddine, davanın dayanağı olan belge ve iddiaların mesnetsiz olması ve fahiş talepler içerdiğinden esas yönünden de reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/... esasına kaydedilen davada, 14/12/2000 tarih 2000/... esas 2000/ ... sayılı kararı ile davacının dava ehliyeti bulunmadığından aktif husumet yönünden davanın reddine kararı verilmiş, karar davacı vekilince temyiz olunmuş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 04/10/2001 tarih 2001/... esas 2001/... karar sayılı "Dava "Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı ...i ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü" tarafından açılmıştır. Bundan amaç Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına bağlı bulunan Genel Müdürlüğün davayı açmış olduğudur. Bu nedenle davacının Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına bağlı "...i ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü" olduğunun ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmelidir. Ne var ki dava dilekçesi davacının yazılı isteği üzerine Hazine Avukatı tarafından verilmiştir. 4353 sayılı yasa hükümleri uyarınca Hazine Avukatlarına ayrı bir bütçesi ve tüzel kişiliği bulunan kamu kuruluşları adına dava açma yetki ve görevi verilmemiştir. Bu nedenle Hazine vekilinin davacı adına dava açamayacağı düşünülse dahi, verilen dilekçenin yok sayılmasını gerektirmez. Davacının yetkili bir temsilci veya vekil tarafından davasını takip edebilmesi için süre tanınmak suretiyle davaya devam edilmesi gerekir. Mahkemece bu yön üzerinde durulmadan yazılı şekilde aktif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın reddedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir." gerekçeli ilamı ile karar bozulmuş, 1, 2 ve 4 nolu davalılar vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 14/03/2002 tarih 2002/... esas 2002/... karar sayılı kararı ile 1, 2 ve 4 nolu davalılar vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş, dava ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/ ... esasına kaydedilmiş ve 07/12/2004 tarih 2002/... esas 2004/... sayılı kararı ile 20/04/2004 tarihli 5136 sayılı TTK nun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkındaki kanunun 1.maddesi ile değiştirilen 29/06/1956 tarihli ve 9762 sayılı TTK nun 4.maddesi uyarınca İstanbul da kurulan Denizcilik İhtisas Mahkemesinin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 20/07/... gün ve ... sayılı kararına istinaden görevsizlik kararı verilmiş, karar 1, 2 ve 4 nolu davalılar vekilince temyiz olunmuş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 26/09/2005 tarih 2005/... esas 2005/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı onanmış ve dava ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek 2006/... esasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/... E.-2014/... K. Sayılı ilamı ile, ".... davacı kuruluşun kamu otoritesinin emri ile hareket ettiği, davalıların davacı kuruluştan nezaret ve refakat talebinde bulunmadığı, davalıların borcun kaynaklarından olan sözleşme, haksız fiil yada sebepsiz zenginleşmeden doğan bir sorumluluklarının bulunmadığı ve davaya konu olayda vekaletsiz iş görme hükümlerinin uygulanma olanağının da bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... Limited Şirketi yönünden feragat nedeniyle, diğer davalılar yönünden ise istemin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine "karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 21/12/2016 tarih ve 2016/ ... E.-2016/ ... K. Sayılı ilamı ile bozularak Mahkememiz 2017/ ... esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin 18/12/2020 tarih, 2017/... Esas, 2020/... karar sayılı kararı ile Davanın kısmen kabulü ile, davanın 1 nolu davalı ... Gemi Donatanı ve 2 nolu davalı ... Gemi Kaptanı yönünden kısmen kabulü ile, 98.898,005USD alacağın kaza tarihi olan 29/12/1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile 1 ve 2 nolu davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3 nolu davalı ... Gemisi Acentesi ... Ltd. Şti. hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/... Esas, 2014/... Karar sayılı ilamı ile verilen karar kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 4 Nolu davalı ... ... Hiz. Müm. Müş. Ltd. Şti. Yönünden davanın reddine karar verilmiş, hakkında bozma öncesi verilen hüküm kesinleştiğinden davalılardan ... Gemisi Acentesi ... Ltd. Şti. yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Hüküm, davacı vekili ve davalılar ... Gemi Donatanı ... ve ... Gemi Kaptanı ... tarafından temyiz edilmiş olup Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 05/07/2022 tarih ve 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamıyla; Dava dilekçesinde davacı vekili tarafından, 139.514,00 USD karşılığı 75.649.559.764 TL'nın (eski TL) 29/12/1999 tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edildiği halde mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 98.898,005 USD alacağın davalılar ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanı'ndan tahsiline karar verildiği, bu haliyle yabancı para biriminin Türk Lirası karşılığı talep edilmesine rağmen 98.898,005 USD alacağın tahsiline karar verilerek talepten başkasına hükmedildiği anlaşılmakla karar bozularak mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Davacı vekili 29/12/1999 tarihinde davalı geminin Küçükçekmece ilçesi ... semti önlerinde kötü hava şartlarından dolayı kırıldığını, kısmen karaya oturduğunu ve bir kısmının da içindeki petrol ile birlikte sulara battığını, olaydan sonra davacı işletmenin gemiye müdahale ettiğini, gemiden petrol yayılmasını önlemek amacı ile hava şartlarının el verdiği ölçüde tüm tedbirlerin alındığını, petrol tahliyesini sağlamak için teknik incelemelerin ve hesapların ... Üniversitesi nezdinde yapıldığını, gerekli tahliye planlarının oluşturulduğunu, gemi enkazının kaldırılması işinin, geminin klüp sigortası ... tarafından 04/01/2000 tarihi itibariyle ... Ltd. Şti.'ne verildiğini, ancak enkazın bir kısmının davacı kuruluş nezaretinde kaldırıldığını belirterek, operasyona katılan ve nezaret görevini üstlenen davacı kuruluş tarafından yapılan masrafların davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizin 18/12/2020 tarih, 2017/... Esas, 2020/... karar sayılı kararı ile Davanın kısmen kabulü ile, davanın 1 nolu davalı ... Gemi Donatanı ve 2 nolu davalı ... Gemi Kaptanı yönünden kısmen kabulü ile, 98.898,005USD alacağın kaza tarihi olan 29/12/1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile 1 ve 2 nolu davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Hükmün temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 05/07/2022 tarih ve 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamıyla; dava dilekçesinde davacı vekili tarafından yabancı para biriminin Türk Lirası karşılığı talep edilmesine rağmen 98.898,005 USD alacağın tahsiline karar verilerek talepten başkasına hükmedildiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılamada; dava konusu gemi kazası nedeniyle davacı kurum tarafından petrolün yayılmasının önlenmesi ve gemi enkazının kaldırılması ile çevre emniyetinin alınması için masraf ve harcama yapıldığı, davacı ... Ana Statüsü'nün Kuruluşun Amaç ve Faaliyet Konuları başlıklı 4. maddesi çerçevesinde, ... gemisinin deniz tehlikesine maruz kalarak kırılması nedeniyle olaya müdahale ederek almış olduğu tedbir ve çalışmalar nedeniyle bu hizmetine karşılık olarak ücret talebinde haklı olduğu, dosyada mevcut jurnal kayıtları dikkate alındığında römorkörlerin operasyon yaptıkları sürece devamlı olarak seyir halinde olmadıkları, demirde kaldıkları, limana yanaştıkları, dolayısıyla yapılan operasyon sırasında Aram Süresi olarak tabir edilen "gemilerin demirde beklediği ve hareketsiz kaldığı süre" lerin bulunduğu, geminin seyir halinde veya bekleme durumunda (aram süresi) yakacağı yakıt ve kira ücretleri bakımından farklılık olduğu, davacının 29/12/1999 ve 07/01/2000 tarihleri arasında çalışma ve faaliyetlerinin devam ettiği, 07/01/2000 tarihinden önce yaptığı davaya konu geminin tahliyesi ve kurtarılması için şart olan statik hesaplama ile kazazede gemide kalarak donan ve tekrar akışkan hale getirilmesi için ısıtılması gereken yük için yaptırdığı ısıtıcı kangal imalatı ile ilgili masraflarını kazanın meydana gelmesinde asli sorumlu olan davalılardan ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanı'ndan talep edebileceği kabul edilmiştir. Dava dilekçesinde davacı vekili tarafından, 139.514,00 USD karşılığı 75.649.559.764 TL'nın (eski TL) 29/12/1999 tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep edilmekle, taleple bağlı kalınarak, Gemi Kurtaran Gemisi için 39.914,8 USD, söndüren 5 romörkörü için 44.201,205 USD, liman kontrol botları için 2.337,00 USD, geminin tahliye ve kurtarılması için 5.000,00 USD, donan ve tekrar akışkan hale getirilmesi için ısıtılması gereken yük için yaptırdığı ısıtıcı masrafı 7.445,00 USD toplamı 98.898,005 USD nin dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 58.349,82 TL yönünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın 1 nolu davalı ... Gemi Donatanı ve 2 nolu davalı ... Gemi Kaptanı yönünden KISMEN KABULÜ ile, 58.349,82 TL alacağın kaza tarihi olan 29/12/1999 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
-Davalılar ... Gemisi Acentesi ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti hakkında verilen hükümler kesinleştiğinde bu yönde yeniden karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
2-Karar harcı olan 3.985,87 TL 'den peşin alınan 1.027,14 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.958,73 TL'nin harcın davalılar ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanından müştereken ve mütelsilen tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 1.027,14.TL harcın 1 ve 2 nolu davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 9.441,20 TL'nin (25,20.TL başvurma harcı, 516,00TL posta gideri ve 8.900,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 7.269,72 TL'sinin davalılar ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanından müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalılar 1 nolu davalı ... Gemi Donatanı ve 2 nolu davalı ... Gemi Kaptanı tarafından sarf edilen yargı gider toplamı olan 193,70 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 63,92 TL'sinin davacıdan alınıp işbu davalılara ödenmesine, bakiye giderin davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanından müştereken ve mütelsilen tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
7- Davalılar ... Gemi Donatanı ve ... Gemi Kaptanı vekili için takdir edilen 17.299,74 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalılara VERİLMESİNE,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili dairesinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır