T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/159 Esas
KARAR NO: 2024/283
DAVA: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/03/2024
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...A.Ş.’nin ilgili bulunduğu emtiaların davalının taşıma sorumluluğunda tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, emtianın Çin'den Türkiye'ye sevki esnasında davalıların sorumluluğunu gerektirecek şekilde hasara uğradığını, davalıların kendilerinden beklenen gerekli dikkat ve ağırlaştırılmış özeni göstermediklerinden hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini, hasarın nevi ve miktarı kesin olarak belirlendiğini, müvekkili şirket tarafından ilgilisine bu kapsamda sigorta tazminatı ödendiğini, müvekkilinin, TTK. 1472. maddesi ve devamı ile Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları 26. maddesi uyarınca yapmış olduğu ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalıların kusur veya kusursuz sorumluluğunu karşılayan alacak için rücu hakkı doğduğunu, davalılar aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından işbu takibe itiraz edildiğini, ticari dava şartının yerine getirilmesi amacıyla İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2023/14012 numaralı dosyası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, taraflar arasında anlaşma sağlanamaması nedeniyle Arabuluculuk Son Tutanağı'nın anlaşamama olarak düzenlendiğini belirterek fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.132.572,06 TL asıl alacağın hasar bedelinin ödeme tarihi olan 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve ücret-i vekalet ile birlikte, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu icra takibinin TTK'nın amir hükümleri uyarınca belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, dosya konusu hasarın hangi tarihte tespit edildiğinin davacı tarafça açıklanmadığını, yapılan rücu ödemesine ilişkin yapılan icra takibinin süresinde açılmadığını, sigortalı ...A.Ş. tarafından emtiaların hasarlandığının davalı müvekkili şirket yetkililerine sadece Whatsapp uygulaması üzerinden 20/02/2023 tarihinde yapıldığını, davacı tarafça hasarlanan emtialara ilişkin olarak alınan eksper raporunda hasar tespit tarihinin 14/04/2023 olarak belirlendiğini, hasara ilişkin düzenlenmiş olan survey raporunun ise 26/04/2024 tarihinde düzenlendiğini, hasarın hangi tarihte tespit edildiğinin belli olmadığını, ... A.Ş. tarafından alınan emtialardan Shangaı - Aliağa arasında yapılan taşımaların 13/02/2022 tarihinde, Dalıon - İzmir arasında yapılan taşımanın ise 28/01/2022 tarihinde limanlardan ayrıldığını, eksper raporunda hasar tespit tarihi ile taşıma tarihleri arasında çelişki bulunduğunu, davacı tarafından 03/04/2023 tarihinde başlatılan icra takibinin hasar tespit tarihinden sonra ve hak düşürücü süreden sonra açıldığını, davalı müvekkili şirkete süresi içerisinde bildirim yapılmadığını, sigortalanabilir menfaat sahibinin kim olduğu ve hasara ilişkin talep hakkının yapılmış olan sözleşme gereği kimde olduğunun incelenmesi gerektiğini, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, tazminat talebinde davacının zararı net ve tartışmasız bir şekilde ispatlamak zorunda olduğunu belirterek davanın öncelikle usulen reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, haksız icra takibinden dolayı %20 kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Limited Şirketi'ne usulüne uygun olarak 16/04/2024 tarihinde tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davaya konu alacağa ilişkin olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra takip dosyası ile 03/04/2023 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlu... Taşımacılık Limited Şirketi'ne 13/04/2023 tarihinde tebliğ edildiği üzerine davalı borçlu ...Limited Şirketi'nin 22/06/2023 tarihli borca itiraz dilekçesinin İİK 62. maddesi uyarınca süresinde olmadığı anlaşıldığından reddedildiği, davalı borçlu ...Anonim Şirketi'ne ödeme emrinin e-tebliğ marifeti ile 11/04/2023 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlu ...Anonim Şirketi'nin 07/04/2023 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin işbu borçlu yönünde durduğu, eldeki davanın ise alacak davası olarak açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472. maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan101014324 poliçe numaralı Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ve 07/02/2022 tarihli satım faturasına göre dava dışı sigortalı ...AŞ firması tarafından ... teslim şekli ile ithal edilen rulo sac emtiasının, Çin Shangai Limanı'ndan Türkiye Manisa'ya taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... A.Ş. firmasının konşimentoda gönderilen olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ...Bankasına ait 22/11/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 1.132.572,06 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... ve Tic. AŞ firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472. maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan davalı... ile ... firmaları tarafından dava dışı sigortalı adına düzenlenen navlun faturaları uyarınca davalıların TTK 921. maddesi gereğince taşıyan sıfatı ve pasif husumet ehliyetini haiz oldukları mahkemece kabul edilmiştir. Kaldı ki davalıların da aksi yönde bir savunması bulunmamaktadır.
Deniz taşımalarında tazminat istemlerinin tabi olduğu hak düşürücü süreyi düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nun 1188/1 fıkrası uyarınca; eşyanın ziya ve hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat isteme hakkı bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşecektir. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, hak düşürücü nitelikteki bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Dosyada bulunan ekspertiz raporu ile dosyaya celp edilen gümrük beyannamelerine göre emtianın 14/04/2022 ile 18/04/2022 tarihleri arasında boşaltma limanına ulaşarak dava dışı sigortalıya teslim edildiği görülmekle emtiaların teslim tarihi olarak 18/04/2022 tarihinin esas alınması gerektiği, sigortalısının haklarına halef olduğu iddiası ile eldeki davayı ikame eden davacı bakımından da bir yıllık hak düşürücü sürenin 18/04/2022 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı, bir yıllık hak düşürücü sürenin 18/04/2023 tarihi itibariyle dolacağı, davacı tarafça hak düşürücü sürenin dolmasına 15 gün kala 03/04/2023 tarihinde icra takibine başlandığı, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği hali ile borca itiraz dilekçeleri nedeni ile takibin durması akabinde 31/08/2023 tarihinde ticari davalarda dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulduğu, başvuru tarihi itibariyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-15 fıkrası uyarınca hak düşürücüsü sürenin durduğu, arabuluculuk sürecinin 16/10/2023 tarihinde sonra erdiği, hak düşürücü sürenin bu tarihten itibaren tekrar işlemeye başladığı anlaşılmıştır. Ancak eldeki dava icra takibine yönelik itirazın iptali davası değil alacak davası olarak ikame edilmiş olup, davanın 27/03/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, hak düşürücü sürenin son günü olan 18/04/2023 tarihinden yaklaşık olarak 4 ay sonra arabuluculuk sürecinin başlatılması ve 11 ay sonra eldeki davanın ikame edilmiş olması nedeni ile, TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davanın usulden reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın hak düşürücü süre nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 19.341,50 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 18.913,90 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı ...Anonim Şirketi vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekillerinin yüzlerine karşı davalı ... yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024
Katip .
¸e-imzalıdır
Hakim .
¸e-imzalıdır