T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/161 Esas
KARAR NO :2025/119
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/10/2021
KARAR TARİHİ:04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalı ... A.s.'ne ait muhtelif emtiası, müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile nakliyat muhataralarına karşı sigortalı olduğunu, Suudi Arabistan’da bulunan ... ... firması adına sigortalı ... Dış Tic. Ve Dan.. A.Ş. Firması 141.020,00 brüt kg ağırlığındaki 54 kap tenoka granit malzemesi Çin’de bulunan .... Ltd. firmasından satın aldığını, sigortalı ... Dış Tic. Ve Danışm. A.Ş. firması Mersin’e gelen emtiaları transit olarak Türkmenistan’da bulunan ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş. / ... firmasına sattığını, söz konusu emtialar nakliyeci ... A.Ş. firması sorumluluğunda Çin’den Mersin’e ... isimli gemi ile Mersin’den transit olarak Türkmenistan’a Balkan isimli gemiye yüklendiğini, söz konusu emtiaların tahliyesi esnasında bir miktarının kırıldığı tespit edildiğini, yaptırılan eksper incelemesi neticesinde işbu haksız fiil nedeniyle meydana gelen 27.967,63-TL tutarındaki hasar tazminatı, müvekkil şirket tarafından sigortalısına 17.08.2020 tarihinde ödendiğini, böylece, müvekkili şirket Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olunduğu belirterek davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının 3.şahıslara devir ve temlikini önlemek için adlarına kayıtlı bulunan menkul, gayrimenkul ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir (haciz) şerhi konulması taleplerinin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesini, davalının .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davada 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, Çin'den Mersin'e gelen 54 kap granitin Mersin'de tahliye edilerek farklı konteynere yüklendiğini, Türkmenistan'a transit olarak gönderilen yükün istiflenmesinin kendileri tarafından yapılmadığını, salt belge üzerinden düzenlenmiş olan ekspertiz raporunun dayanak olamayacağını, alıcı ...'ın düzenlediği 01.07.2020 tarihli tutanakta eşyanın teslim tarihinin 24.06.2020 olduğunu, konteynerin açılma tarihinin ise 30.06.2020 olduğu, ekspertiz raporunda ise hasar tarihinin 03.05.2020 olarak ve ihbar tarihi ise 12.06.2020 olarak belirtildiğini, hasar tespitinin ancak 30.06.2020 tarihinden sonra yapılabileceğini, rapor sonuç kısmında hasarın ambalaj ve istifleme hatasından kaynaklandığının ifade edildiğini, taşıyan konumunda iseler de ambalaj ve istiflemeden sorumlu olmadıklarını, inşaat sahasında 24.06.2020 tarihinde teslim edilen konteyner için 02.07.2020 tarihinde hasar bildirimi yapıldığını, ihbarda yasal süreye uyulmadığı şeklinde savunma ile davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının rücu talebine dayanak taşınan eşyada zararın, davalı ... tarafından organize edilen taşıma sırasında meydana geldiği, hasarın TTK 1178'inci maddesi tahtında davalının zilyedinde meydana gelmiş olması nedeniyle, zarardan sorumlu olacağı, davalıya hasar ihbarının TTK 1185'inci maddesi 1.fıkrası hükmüne uygun şekilde - 11 - ve süresinde yapılmış olduğu, taşınan eşyada meydana gelen ve taşımacının sorumlu olacağı gerçek zarar tutarının 34.182,76TL olduğu ve bu tutarın TTK 1186'ncı maddesine göre hesaplanan 396.614,32TL sorumluluk sınırının altında kaldığı, meydana gelen zararın davacı tarafından, sefere ait poliçenin abonman sözleşme şartlarına aykırı şekilde, ihbar süresinden ve rizikonun meydana gelmesinden sonra düzenlenmiş olması nedeniyle sigorta teminatı altında olamayacağı, davacının geçerli olmayan bir poliçeye dayanarak yapmış olduğu ödemenin hatır ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde olması nedeniyle TTK 1472'nci maddesi hükmünce halefiyetten söz edilemeyeceği, davacının olmayan yasal halefiyete dayanarak zarar sorumlusu davalıdan rücu talebinde bulunamayacağı, davacının zarar gören emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi olmayan sigortalısından almış olduğu temlik belgesinin, temlik verenin maliki olmadığı bir hakka temellük edemeyeceğinden, TBK 183.vd maddelerine göre geçerli olmayan temlik nedeniyle akdi halefiyetinin olduğunun ileri sürülemeyeceği, olmayan akdi halefiyete dayanılarak davalıdan rücu talebinde bulunulamayacağı belirtilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2024 tarih ve 2023/2353 Esas, 2024/572 Karar sayılı ilamıyla yargı yeri olarak belirlenmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; nakliyat sigortası kapsamında taşınan emtianın hasarlanması nedeniyle oluşan zararın taşıyandan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamında sunulan tüm belgeler incelendiğinde; davacının sigortalılarından ... ...AŞ'nin Çin ülkesindeki ... LTD firmasından satın aldığı anlaşılan toplam 54 kap, brüt 141.020,0kg ağırlığında, granit emtiasını, davadışı ... firmasına satmış olduğu, ... firmasının da 151,2Mt kısmını davacının sigortalılarından ... İnş. San. ve Tic. AŞ'ne satılmış olduğu, 6 konteyner muhtevası emtia Çin'den Mersin Limanına taşındığı, Mersin limanında sağlam olarak konteynerlerden tahliye edildiği, Mersin-... taşımasının yapılacağı konteynerlere yüklendiği ve konteynerlerin mühürlendiği ... Gözetim şirketince tayin edilen müfettişler gözetiminde tespit edilerek rapor düzenlendiği yükün nihai olarak Türkmenistan limanına denizyoluyla, Türkmenbaşı limanından ...'taki alıcıya karayolu ile taşındığı, varma yerinde hasarlandığının tespit edildiği, hasar bedelinin davacı şirket nezdinde açılan hasar dosyasında dava dışı sigortalıya ödendiği, davacının zararın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu iddiası ile taşıyan sıfatı ile davalıya karşı bu davayı yönlendirdiği anlaşılmaktadır.
Davacı ... Sigorta AŞ tarafından, 25.10.2029 tarihinde düzenlenmiş, 27.102.019¬27.102.2020 tarihleri arasında geçerli çerçeve niteliğindeki ... nolu Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile asıl sigortalı ... Dış Tic. AŞ ve (diğer sigortalılar arasında yer verilen) emtianın alıcısı .... AŞ'nin, her bir sefere ait bilgileri yükleme başlamadan önce bildirmek, veya azami teminat limitine kadar olan taşımalarda en geç 30 gün içerisinde bildirmek şartı ile, sefer araç başı azami 5.000.000,00USD peşin kuvertür limiti ile, sigortalıların sevkiyata konu inşaat malzemeleri, iş makineleri, mobil ve kula vinçler, seramik, çimento boru, sıcak su, peyzaj cinsi emtianın, denizyolu, havayolu, karayolu ve demiryolu ile taşınması sırasında meydana gelecek rizikolara karşı Emtia Nakliyat Sigortaları Genel Şartları mucibince (Institute Cargo Clause (A)1.1.82 CL.252 klozu da belirtilerek) sigorta teminatı verileceğinin kararlaştırıldığı, Emtiayı Çin'deki .... LTD. Firmasından satın alan ... ...AŞ ile nihai alıcı .... AŞ firmasının aynı sözleşme altında müşterek sigortalı olduğu görülmüştür.
Davacı ... Sigorta AŞ tarafından, ... nolu Nakliyat Abonman Sözleşmesi tahtında, sigortalı ... ...AŞ'nin, transit olarak Çin ülkesinden Türkmenistan Ülkesine sevk edeceği toplam 141020,0kg ağırlığında, 54 kap (palet), 27.760,32USD tutarında emtianın, nakliye esnasında meydana gelebilecek rizikolar için, %10 ilave bedelle 1 USD=6,8555 poliçe kurundan 209.341,96TL sigorta teminatı verilen, 12.03.2020 yükleme ve sevk tarihli, ... nolu Nakliyat Sigorta Poliçesinin, 02.07.2020 tarih (16.20.54 saatinde) düzenlendiği görülmüştür. Poliçenin Açıklamalar kısmında; fatura no ve referans bilgisinden sonra, transit güzergahının Çin-Mersin-Gürcistan-Azerbaycan- .../Türkmenistan, mal tanımının Granit, 141020kg 54 kap ...-4 şeklinde yer aldığı görülmüştür. Nakliyat Sigorta Poliçesinin 02.07.2020 tarih (16.20.54 saatinde) düzenlendiği anlaşılmaktadır. Ekspertiz raporunda hasar tarihinin 30/05/2020 olarak belirtildiği, alıcı tarafından düzenlenen hasar tutanağında varış tarihinin 24/06/2020, açma tarihinin 30/06/2020 olarak belirtildiği, bildirilen bu tarihlere göre poliçenin riziko gerçekleştikten sonra düzenlenmiş olduğu ve davacıya TTK 1472. Maddesine göre halefiyet sağlamayacağı anlaşılmaktadır. Davadışı ... ...AŞ tarafından, 17.08.2020 tarihinde davacı ... Sigorta AŞ'ne, "... sayılı poliçe ile teminat verilmiş olan emtianın sevki sırasında 03.05.2020 tarihinde ziya ve hasarı nedeniyle tespit edilen tüm masraflar dahil zarar ve ziyan tutarı olan toplam 27.967,63TL tutarında alacağı" için temlik verdiği dosya içerisinde yer alan belgeden tespit edilmiş ise de ... ...AŞ'nin, 12.03.2020 tarihinde ... nolu fatura ile fatura muhtevası emtiayı davadışı ... firmasına satarak, emtia üzerindeki tüm hak ve menfaatleri satış faturası ile devrettiği ve menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından TBK’nun 183. Maddesinin koşullarının da oluşmadığı görülmektedir. Bu açıklamalara göre davanın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 287,16 TL'nin mahsubu ile bakiye 328,24 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 25.170,87 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır