T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/219 Esas
KARAR NO : 2025/73
DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/12/2023
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.10.2023 tarihinde dava dışı sigortalı tarafından ... Arabuluculuk Bürosu'na başvurulmuş olup yapılan arabuluculuk görüşmesi sonucunda herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, müvekkili ... A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkili sigortalısı ... A.Ş.'ye ait emtianın taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısının alıcısı olduğu "..." cinsi emtianın ... tarihli ve... numaralı deniz taşıma senedi tahtında ...'dan Türkiye'ye taşınmak üzere "..." gemisine ahşap kasalar ile hasarsız bir şekilde yüklendiğini, ...'nda gerçekleştirilen tahliye operasyonu sırasında, gemiden limana sahasına ...(...) vinçleri ile tahliye edilmekte iken vinç halatlarından kayan ... numaralı ahşap kasanın gemi ambar zeminine düştüğünü ve düşmesi sırasında ... numaralı başka bir ahşap kasaya çarparak ağır olarak hasarlandığını, meydana gelen hasarın akabinde, ... Mektubu gemi kaptanına iletildiğini, aynı gün eksper incelemesi gerçekleştirildiğini, ... donanatı/taşıyanı ...'ya izafeten ...A.Ş. ve...A.Ş.'nin konşimentoyu düzenlemek, taşıma anlaşması akdetmek ve taşıma işlemini akden ve fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK. madde 1191 gereğince "akdi ve fiili taşıyan" sıfatını haiz olduğunu, ...A.Ş.'nin limanın işletmecisi olup hasarsız olarak gemiye yüklenen emtianın tahliye sırasında hakimiyetinde iken hasarlanmasından sorumlu olduğunu, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın hasarlanması sebebiyle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 Sayılı TTK. 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını, taşıyan sıfatını haiz davalı ve hasarın meydana geldiği Liman İşletmesi hem kendilerinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetlerinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK. madde 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu ve liman işletmesinin sorumluluğu söz konusu olduğunu beyanla davanın kabulü ile 32.382,44 USD alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek, bankaların USD cinsi dövize uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen ve bu mümkün değil ise aynı tutarda yabancı para alacağını faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C.M.B. Efektif satış kurundan TL karşılığının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içinde açılmadığını, davaya konu uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin yetki alanına girmediğini, uyuşmazlığı görmeye yetkili mahkemenin Almanya Haren Mahkemeleri olması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili ... şirketinin akdi veya fiili taşıyan olmadığını, konşimentonun "Taşıyanın adı ve adresi" başlıklı kısmında taşıyanın dava dışı "..." adlı şirket olduğunu, konşimentonun sol alt köşesinde yer alan kaşe ve imzanın konşimentonun bu şirketin (taşıyanın) acentesi tarafından düzenlendiğini, taşımaya konu konşimentonun sağ üst köşesinde yer alan logonun marka reklamı amaçlı olduğunu, müvekkilinin taşıma taahhüdü verdiği ya da taşımayı gerçekleştirdiği anlamına gelmediğini, müvekkili ...'nın hiçbir şekilde gönderene taşıma taahhüdünde bulunmadığını ve bir sözleşme imzalamadığını, konşimentonun 2. sayfasındaki 3(a) maddesinde sevkıyatın gerçekleştirildiği ülkede yürürlükte olması halinde konşimentodan kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin olarak ... Kurallarının uygulanacağının düzenlendiğini, sevkıyatın gerçekleştirildiği ülkenin ... olduğunu, ... Kuralları'nın ...'da yürürlükte olduğunu, uyuşmazlığa ... Kurallarının uygulanması gerektiğini, somut olayda taşıyanın bir ihmali ya da kusuru bulunmadığını, yükte meydana geldiği iddia edilen hasarın boşaltma operasyonu esnasında ve boşaltma limanı işçilerinin (stevedor) kusuru nedeniyle meydana geldiğini, konşimento kayıtları uyarınca boşaltma limanı işçilerinin sebep olduğu hasarlardan gönderilenin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin taşıyan olduğu düşünüldüğünde dahi gözetim ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığının söylenemeyeceğini, dosyada hasara ilişkin yeterli delil bulunmadığını belirterek davanın öncelikle usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin milletler arası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmelerinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememizin 2023/568 esas sayılı dosyasında 07/05/2024 tarihli ara karar uyarınca; davalı ... hakkında açılan davanın tefrikine karar verilmiş olmakla, ara karar gereğince davanın tefrik edilerek Mahkememizin 2024/219 esasına kaydı yapılmıştır.
Davalı vekili tarafından uyuşmazlığa konu konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeni ile milletler arası yetki itirazında bulunulmuş olup bu hususun öncelikle incelenmesi gerekmiştir.
Dava konusu taşıma davalı ... tarafından "taşıyan" sıfatıyla düzenlenen ... numaralı konşimento tahtında ...'ndan ...'na gerçekleşmiştir. Dava dışı davacı sigortalısı ...firması, ilgili konşimentoda "gönderilen" olarak yer almakta olup, yükün dava dışı nihai alıcı sigortalı tarafından teslim alındığı sabittir. Taşıyanın yabancı bir şirket olması ve taşımanınAntwrep Limanından ... Limanı'na yapılması nedeniyle uyuşmazlık yabancılık unsuru taşımaktadır. Konişmentoların arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 4. maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların münhasıran sayfa 1 de belirtilen taşıyanın esas iş yerinin bulunduğu yer mahkemeleri tarafından bu yer yasalarına uygun olarak karara bağlanacağının kararlaştırıldığı görülmüştür. İlgili konşimentonun ilk sayfasında ise, taşıyan adresi kısmında ... da bir adresin bildirildiği, taşımaya konu ... isimli geminin equasis kaydında görünen adres ile konşimento üzerinde bulunan adresin birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanıp Türk mahkemelerinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, konişmentoda taşıyan sıfatıyla davalı .... adının bulunduğu, konşimentonun taşıyan adına acente sıfatı ile dava dışı ... tarafından ... 'te imzalandığı, taşıyanın Türkiye acentesinin konişmentonun düzenlenmesine aracılık ettiğine dair dosyada her hangi bir delil bulunmadığından ve dava dışı sigortalı adına Türk bir firma tarfından düzenlenmiş bir navlun faturası da dosyaya ibraz edilmediğinden TTK m.105/f.2 düzenlemesine göre dava konusu olayda Türk mahkemelerinin münhasır yetkili olduğundan söz edilemeyeceği, mahkememizce benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda verilen hükümlere dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesinin ... Esas ...Karar sayılı ilamlarının bu doğrultuda olduğu, TTK'nun 1237. maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, sigortalının yükü teslim aldığı anlaşıldığından, konişmentonun ön ve arka yüzündeki yetki şartının sigortalı gönderilen ve buna göre davacı açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Almanya Mahkemelerinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, bu doğrultuda davalı vekili tarafından ileri sürülen milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Arabuluculuk ücreti ana dosya ... Esas sayılı dosyada yazılacağından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır