T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/237 Esas
KARAR NO :2025/699
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/06/2023
KARAR TARİHİ:09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. İthalat ve ihracat birimleri ile Türkiye'den yurtdışına gidecek mallar, yurtdışından Türkiye'ye gelecek mallar ve farklı iki yurtdışı ülkeleri arasındaki uluslararası nakliye işlerini yürüttüğünü, tarafların ticari defterlerine göre 2021 yılından davalı yanın devrettiği borç bakiyesinin 7.437,12 USD olduğunu, 2022 yılından devreden borç bakiyesi de 2.864,75 USD olduğunu, 2023 yıl içerisinde davalıya takip tarihine kadar 3 adet fatura kesildiğini, 29/3/2023 takip tarihinde ekstrede 2.125,10 USD borç için müvekkili şirketten yasal takibe geçilmesi talebi geldiğini, icra takibinin başlandığı aynı gün (29.03.2023) davalı yanca 350,-USD kısmi ödeme yapıldığını, işbu nedenle itirazın iptali davalarında takip tutarı olan 2.125,10 USD üzerinden değil bakiye borç tutarı olan 1.775,10 USD üzerinden açıldığını, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptalini, takibin devamına, takip talebinde belirtildiği şekli ile (USD alacaklara uygulanan) faiz uygulanmasını, davalının haksız ve kötüniyetli itirazından dolayı %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yargıtay kararları gereğince tek başına cari hesap ve fatura düzenlenmesinin fatura içeriğinin kabulü anlamına gelemeyeceğini, davanın davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacının müvekkili şirket ile ticari ilişkisini mevcut sözleşme şartlarının, sözleşme şartlarına uygun ifayı, faturanın verilmesine neden olan işin yapılmış olduğunu, fatura bedeli kadar iş yapıldığının ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2023 tarih, ... sayılı gönderme kararı ile geldiği ve Mahkememiz ... Esas sayılı dosyası haline geldiği, Mahkememiz 19/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile dosya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iade edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2024 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 08/01/2024 havale tarihli raporda özetle; davacı ... A. Ş.’nin incelenen 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait yasal ticari defterlerin; TTK’.nun 64 ve 65 maddelerinde yer alan defter tutma yükümlülüğü ve defterlerin tutulması hükümlerini ve VUK’nun 220-226’ maddelerinde yer alan defterlerin tasdiki hükümlerini ihtiva ettiği, incelenen yasal ticari defterlerin HMK 222. maddesine göre delil olarak kabul edilebileceği, davacı ... A. Ş.’nin yasal ticari defterleri, defter kayıtları ve dayanağı belge ve bilgiler üzerinde yapılan incelemede davalıya verilen hizmetler için tanzim edilen fatura tutarlarının bu hesaba borç, davalı tarafından yapılan ödemelerin ise bu hesaba alacak kaydedildiği ve davacı nezdindeki davalıya ait hesabın 04.04.2023 takip tarihinde 2.125,10 USD borç bakiyesi verdiği ve davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bu tutar kadar alacaklı gözüktüğü, bu tutarın takibe ve yapılan itiraz sonrası da işbu davaya konu edildiği, tüm dosya kapsamının davacının sunmuş olduğu yasal ticari defterler, defter kayıtları ve dayanağı belge ve bilgiler üzerinde yapılan incelemede davacı ... A. Ş.’nin davalı ...’den 04.04.2023 takip tarihi itibariyle 2.125,10 USD alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 12/06/2025 havale tarihli raporda özetle; incelenen faturalar ve ilgili belgeler, davacı tarafından davalı adına yurtdışı nakliye hizmeti karşılığında düzenlenmiş olup, konşimentolar ve gümrük beyannameleri taraflar arasındaki hizmet akdini doğruladığı, davacı şirketin davalı ...'e verdiği uluslararası nakliye hizmeti karşılığında e fatura sistemi kapsamında "temel fatura" statüsündeki faturaları keşide ettiği ve elektronik olarak davalıya tebliğ ettiği, davalının faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığı gibi ayıp/eksik ifa iddiasında da bulunmadığı, dosya içerisinde yer alan ödeme emri 04.04.2023 tarihli olduğu, bu tarih itibarıyla davacı defter ve kayıtlarına göre davalının 1.775,10 USD (B) durumda olduğu, ancak dava dilekçesinde davacı vekili takip tarihinin 29.03.2023 olduğunu ve davalı yanca bu tarihte icra dosyasına 350 USD ödeme yapıldığını beyan ve ifade etmiş olduğu, takip tarihinin 29.03.2023 olduğu kabul edilecek olursa davalı bu tarihte davacı dfeter ve kayıtlarına göre 2.125,10 USD (B) durumda iken aynı tarihte (29.03.2023 tarihinde) 350 USD ödeme yaptığı, davacı bu ödemeyi kayıtlarına alarak mahsup ettiği, mahsup sonrasında davalının borcunun 1.775,10 USD (B) durumda olduğu, her ne kadar takip 2.125,10 USD üzerinden açılmışsa da dava değeri 1775,10 USD olduğu görüldüğü, (takip tarihi 04.04.2023 olduğu kabulü halinde 1 USD: 19,2421=1.775,10*19,2421= 34.156,65.-TL) (Takip Tarihi 29.03.2023 olması halinde 1 USD:19,1469=19,1469*11775,10=33.987,66.-TL) sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık, yabancı para üzerinden başlatılan icra takibinde ödeme emrinin yabancı para alacağının TL üzerinden değerinin gösterilmesinin gerekip gerekmediği, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; taraf vekillerinin tahkim itirazlarının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, ödeme emrinin usule uygun olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davalı Orasın gemi donatanı/işleteni mi yoksa yöneticisi mi olduğu, buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplanmaktadır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) Takip talebi ve muhtevası başlıklı 58. maddesinde; "(Değişik birinci fıkra: 2/7/2012-6352/9 md.) Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır.
Talepte şunlar gösterilir:
1. (Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; alacaklı veya vekili adına ödemenin yapılacağı banka adı ile hesap bilgileri; varsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası; şöhret ve yerleşim yeri; alacaklı yabancı memlekette oturuyorsa Türkiye’de göstereceği yerleşim yeri (Yerleşim yeri gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır.);
2. (Değişik: 2/7/2012-6352/9 md.) Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı, alacaklı tarafından biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yeri;
Bir terekeye karşı yapılan taleplerde kendilerine tebligat yapılacak mirasçıların adı, soyadı, biliniyorsa Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yerleri;
3. (Değişik: 17/7/2003-4949/12 md.) Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi;
4. Senet, senet yoksa borcun sebebi;
5. Takip yollarından hangisinin seçildiği;
Alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdii mecburidir.
Alacaklıya takip talebinde bulunduğuna ve verdiği belgelere, talep ve takip masraflarına dair bedava ve pulsuz bir makbuz verilir." ve İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliğinin İcra tutanağı ve takip talebi başlıklı 20. maddesinde; "İlâmların ve ilâm niteliğindeki belgelerin icrasına ilişkin işlemler, icra tutanağına tarih sırası ile düzenli olarak geçirilir.
Bu tutanağın ilk sayfası takip talebini içerir. Bu sayfaya ilâmın veya belgenin tarih ve numarası; hangi mahkeme veya makamdan verildiği; alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; yerleşim yerindeki adresi, vergi kimlik numarası; (Değişik:RG-16/4/2013-28620) , ödemenin yapılacağı banka adı ve hesap bilgisi borçlu ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı; alacaklı tarafından biliniyorsa vergi kimlik numarası ve yerleşim yerindeki adresi; alacaklı yabancı ülkede oturuyorsa Türkiye'de göstereceği yerleşim yerindeki adresi (yerleşim yeri göstermezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır) ve hükmün veya belgenin özeti; bir terekeye karşı açılan takiplerde kendilerine tebligat yapılacak olan mirasçıların adı ve soyadı; yerleşim yerindeki adresleri; alacağın veya talep olunan teminatın cins ve Türk parası ile tutarı, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün; alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi; alacaklının takip yollarından hangisini seçtiği geçirilir.
İlâmsız takibe ilişkin bütün işlemler, icra tutanağına tarih sırası ile kaydedilir. Bu tutanağın ilk sayfasını teşkil eden takip talebinde birinci fıkrada yazılı hususlara ek olarak, talep senede dayanıyorsa senedin tarih ve özeti ve senet yoksa borcun sebebi de gösterilir." düzenlenmelerine yer verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar sonrasında uyuşmazlık konusu dava dosyasının incelenmesinde; İİK'nın 58/3. maddesinde; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60/1-1. maddesinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı).
Somut olayda, takip dosyasının incelenmesinde; takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediği, bu hususun süresiz şikayete tabi olup ödeme emrinin iptaline sebep olduğu, itirazın iptali davasında resen mahkemece usulüne uygun takip ve ödeme emrinin bulunduğu hususunun mahkemece dikkate alınması gerektiği anlaşılmış, takipteki takip talebi ve ödeme emrinde harca esas değer gösterilmediğinden dava şartından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-HMK. 114/2. ve 115. maddeleri uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 517,48 TL'nin mahsubu ile bakiye 97,92 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2025
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır