T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO : 2024/239
KARAR NO : 2026/329
DAVA : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/05/2024
KARAR TARİHİ : 09/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numara, 27/04/2023 - 2024 vade tarihli Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ve ....A.T. tarafından alınan tek fazlı ac fan motoru emtiasının Çin'den Türkiye'ye taşınması işinin karşı taraflardan ... Limited'in navlun faturası ve ... (...) .... Ltd. konşimento taşıyıcısı sıfatıyla gerçekleştirildiğini, ... Lojistik A.Ş.'nin hem konşimento hem de navlun faturasında acente olarak yer aldığını, emtiaların 16/05/2023 tarihinde ... Antrepo'ya tahliyesi sırasında yapılan incelemelerde bazı yüklerde hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini ve tutanak altına alındığını, ... tarafından 17/05/2023 tarihinde hasar tutanağı düzenlendiğini, nihai teslim anında 23/05/2023 tarihinde tutanak altına alındığını, ekspertiz raporu kapsamında müvekkili şirket tarafından ... numaralı hasar dosyası kapsamında sigortalıya 14/12/2023 tarihinde 42.771,00 TL sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatın karşı taraftan tazmini amacıyla İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na başvuruda bulunulduğunu, 2024/... Büro, 2024/... Başvuru numaralı dosyada uzlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 22.089,00 TL sigorta tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 24/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... (...) ... LTD tarafından düzenlenen ... numaralı konşimentonun Shangai'de düzenlendiğini, konşimentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartları 20. maddede uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme belli olduğunu, açıkça meydana gelebilecek tüm ihtilaflarda Singapur Mahkemelerinin yetkili olacağının yazıldığını, yetkili mahkemenin Singapur Şehir Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, konşimentodaki yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk klozunun özel kanun niteliğinde olan MÖHUK'un taşıma sözleşmelerine ilişkin özel hükümlerini dikkate alarak değerlendirmesini talep ettiklerini, müvekkili şirkete dava konusu yükün hasarlandığına ilişkin bir ihbar veya ihtar gönderilmediğini, müvekkili şirket yetkilisi ... tarafından dava dışı sigortalıya yapılan bildirimin açıkça yazıldığı üzere ilgili yükün ambalajının hasarlı teslim alındığına ilişkin olduğunu, davaya konu yükün ambalajının müvekkili şirket tarafından açılmadığından ambalaj içindeki yükün hasarlanıp hasarlanmadığı hususunun müvekkili şirket tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, hasarı kabul anlamında olmamak üzere yükte iddia edilen şekilde bir hasar var ise bu hasarın TTK ilgili madde uyarınca 3 gün içerisinde müvekkili şirkete ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete dava dışı sigortalı tarafından ambalaj haricinde dava konusu yükün de hasarlandığına ilişkin bir hasar ihbarı yapılmadığını, ispat yükünün yer değiştirdiğini, taşıyanın sorumlu olduğu ispat yükünün davacıda olduğunu, konteyner içi yüklemenin gönderen ... ... Ltd tarafından yapıldığını, buna rağmen davacının yükün parsiyel yükleme olması sebebiyle iddia edilen hasardan müvekkili şirketi sorumlu tuttuğunu, gönderenin konteyner içi yüklemeyi yaparken söz konusu yükü taşımanın her türlü riskine karşı ambalajlaması gerektiğini, gönderen tarafından konteyner içerisine yerleştirilen yükün müvekkili şirket tarafından yerinin değiştirilmediğini, her türlü riske karşı ambalajlamalı ve paletlenmesi gerektiğini, meydana geldiği iddia edilen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, hasarı kabul anlamında olmamak üzere taşımaya konu ürünün taşımaya uygun şekilde ambalajlanarak gönderilmesi gerektiğini ve yükleteni tarafından usulüne uygun şekilde ambalajlanmış olsaydı davaya konu hasarın meydana gelmeyeceğini, ambalaj yetersizliğinden doğan hasarlardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağını, davacı tarafından dosyaya sunulan Emtia Sigorta Poliçesinin düzenlenme tarihinin 16.05.2023 saat 17.51 olduğunu, yine davacı tarafından dosyaya sunulan ve ... Depo'da tutulan tutanak tarihinin 16.05.2023 olduğunu, sigorta poliçesine ilişkin sigorta priminin ne zaman ödendiğine ilişkin bir belgenin dosyada bulunmadığını, poliçede yer alan açık hüküm uyarınca ücretin poliçenin teslimine rağmen ödenmemişse sigortacının sorumluluğunun başlamayacağını, hasarın öğrenilmesinden ve riskin sona ermesinden sonra yapılan ödeme ile başlayan sorumluluk uyarınca ödenen hasar bedeline ilişkin ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, rücu hakkı vermeyeceğini, 16.05.2023 tarihli emtia sigorta poliçesinden görüleceği üzere poliçenin hasar öğrenildikten, taşıma bittikten sonra yani taşıma riski sona erdikten sonra yapıldığının anlaşıldığını, bu poliçe uyarınca yapılan ödeme lütuf ödemesi olduğunu, rücu hakkı vermeyeceğini, Abonman Sigorta Poliçesinin de sunulması gerektiğini ancak sunulmadığını, davacının dava dilekçesinin konu kısmındaki talebi 42.771 TL iken sonuç ve talep kısmındaki talebinin 22.089,00 TL olduğunu, bu hususun davacı tarafından netleştirilmesi gerektiğini, davaya konu yüklerin dava dışı sigortalıya 23.05.2023 tarihinde teslim edildiğini, dava dışı sigortalının 01.06.2023 tarihinde sigorta şirketine hasar bildirimi yaptığını, ekspertiz tarihinin 23.06.2023 olduğunu, aradan geçen 1 haftalık ve yaklaşık 1 aylık süreler içinde yüklerin alıcı tarafından nerede, hangi koşullarda saklandığı hususu belli olmadığını, meydana geldiği iddia edilen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, eksper incelemesinin tek taraflı olarak müvekkili şirketin katılımı olmadan 1 ay sonra yapıldığını, davacı tarafından dosyaya sunulan eksper raporunda sovtaj değerinin olmadığı belirtildiğini ancak nedeninin belirtilmediğini, sovtaj değerinin belirtilmemiş olmasından malların imha edilmiş olma ihtimali bulunduğunu, raporda malların imha edildiğine dair bir bilgi ve belge bulunmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 06/05/2025 havale tarihli raporda özetle; dava dışı sigortalı şirketin, malın satıcısı .... .... Ltd. şirketine davaya konu 24.03.2023 tarih, ... seri nolu, 19.139 USD bedelli emtia alım bedelinin 04.04.2023 tarihinde banka yoluyla yapılan 19.139 USD ödeme ile gerçekleştirilmiş olduğu, davaya konu hasarlı mala karşılık herhangi bir mahsup kaydının yer almadığı, davacının 14.12.2023 ödeme tarihinden 23.05.2024 tarihine değin 8.900,82 TL işlemiş avans faizini talep edebileceği hesap edilmiş olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 29/05/2025 havale tarihli raporda özetle; hasarın deniz taşıması esnasında olabileceği gibi konteynere yüklenmesi esnasında da olmuş olabileceği, fakat her iki durumda da nakliyeci sıfatıyla konteyner içi yüklemesini gerçekleştirmiş olan davalının sorumluluğu bulunduğu, davacının sigorta tazminatı ödemesi 42.771,00 TL 14.12.2023 tarihli olmakla beraber davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 40.632,72 TL hesaplandığı, davanın rücuen tazminat davası şeklinde süresinde ikame edildiği gözetilerek sair hususlarda her türlü takdir ve değerledirmenin Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 26/03/2026 havale tarihli ek raporda özetle; hasarda bir ambalajlama değil bir istifleme (konteyner içine yerleştirme ve sabitleme) kusuru bulunduğu, bu sebeple nakliyeci sıfatıyla konteyner içi yüklemesini gerçekleştirmiş olan davalının sorumluluğu bulunduğu konusunda kanaatlerinin devam ettiği, dosya kapsamı, davacı ödemesi, sigorta ekspertiz raporu, sigorta poliçesi ve davada talep konusu bakımından davacının 42.771,00 TL sigorta tazminatı ödemesi bakımından sigortalısına halef olduğu, davalıya rücu edilebilir tazminatın 40.632,72 TL hesaplandığı, davacının dava dilekçesinde sonuç ve istem kısmında ise talebin dosya kapsamı ile uyumlu olmadığı, gerek ödeme tarihi gerek miktar bakımından dilekçe içeriği ve sunulan delillerle uyumlu olmadığı, bu kısmın başka bir dosyadan maddi hata olarak kaldığının gözlendiği, dava dilekçesi konu kısmı ile sonuç kısmının uyumsuzluğu bakımından hukuki niteleme, takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, ek görevde belirtilen şekilde davacı yanın kök rapora itirazı olmadığı, esasen kök rapor değerlendirme sonuçlarını değiştirecek yeni değerlendirme sonucu hasıl olmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı dilekçesinde, davacının ... numara, 27.04.2023–2024 vade tarihli nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ve .... tarafından alınan “tek fazlı AC fan motoru” emtiasının Çin’den Türkiye’ye taşınması işinin Davalı ...’in navlun faturası ve ... (...) .... Ltd. konşimento taşıyıcısı sıfatıyla gerçekleştirildiği, ... Lojistik A.Ş. ise hem konşimento hem de navlun faturasında acente olarak yer aldığı, emtiaların 16.05.2023 tarihinde tahliyesi sırasında yapılan incelemelerde bazı yüklerde hasar meydana geldiğinin tespit edildiği ve tutanak altına alındığını, ... tarafından 17.05.2023 tarihinde hasar tutanağı düzenlendiği ve nihai teslim anında 23.05.2023 tarihinde tutanak düzenlendiğini belirtmiştir. İlk olarak düzenlenen ekspertiz raporunda "söz konusu hasarın, konteyner içerisindeki yükün özenli bir şekilde yüklenmemesi, öne-arkaya, sağa-sola hareketlerini önleyici yeterli sabitleme ekipmanlarının kullanılmaması (spanzet, hava yastığı gibi.) nedeniyle nakliye sırasında meydana gelen olağan sarsıntılarda paletlerin konteyner içerisinde hareket ederek kayması ve altta bulunan paletin ezilmesi sonucu meydana gelmiş olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı" şeklinde belirtilmiştir.
Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazında bulunduğu görülmekle öncelikle bu usuli itiraz değerlendirilmiş, dosyaya sunulu konişmento tahtında taşımanın yapıldığı, konişmentonun İstanbul"da düzenlediği, acente olarak ise davalıların acentesinin aracılık ettiği görülmekle, taşımaya Türk acentenin aracılık etmesi sebebiyle TTK'nın 105/2 maddesi ile Yargıtay 11.hukuk dairesinin 2019/3799 Esas ve 2020/3051 karar sayılı ilamı gereğince davalı vekilinin bu yöndeki yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Öncelikle dava dışı sigortalı ... tarafından dava dışı malın satıcısı Çin’de yerleşik .... ....Ltd. şirketinden 24.03.2023 tarih, ... seri nolu, 19.139 USD bedelli emtia alımı gerçekleştirilmiştir. Dava dışı sigortalı şirket tarafından satın alınan emtiaların davacı şirket nezdinde 16.05.2023 tarihli, ... numaralı, 27.04.2023-27.04.2024 vadeli, 16.05.2023 ödeme vadeli, 100 TL. prim tutarlı, “Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta poliçesi” ile teminat kapsamına alınmıştır. Sigorta kapsamındaki emtianın ise, Çin’den Türkiye-Ambarlı Limanı’na denizyolu nakliyesinin davalı ... Loj. A.Ş tarafından 13.04.2023 tarihli, ... numaralı konşimento kapsamında taşınmış, davalı tarafından dava dışı sigortalı adına 12.05.2023 tarih, ... seri nolu, 270 USD karşılığı 5.275,50 bedelli “NAVLUN” açıklamalı fatura tanzim edilmiştir.
Bilirkişi incelemesine göre, dava dışı şirketin, malın satıcısı .... ....Ltd. muavin kayıtlarını ... nolu Satıcılar ana hesabında takip ettiği, davaya konu 24.03.2023 tarih, ... seri nolu, 19.139 USD bedelli emtia alım bedelinin 17.05.2023 tarih 37658 yevmiye madde numarası ile dava dışı şirketin hesabına 377.333,04 TL.’nin alacak kaydedildiği, 04.04.2023 tarihinde banka yoluyla yapılan 19.139 USD karşılığı 319.173,64 TL.’nin borç kaydı ile davaya konu emtia bedeli ödemesinin gerçekleştirilmiş olduğu, dava dışı şirketten 05.07.2023 tarih, ,,,seri nolu fatura ile 8.976 USD’lik tekrar mal alımının gerçekleştirilmiş olduğu ve bu mal bedelinin de ödenmiş gözüktüğü dolaysıyla davaya konu hasarlı mala karşılık herhangi bir mahsup kaydının yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sigortalı şirket defter kayıtlarında, davacı şirketten tahsil edilen 42.771 TL.’nin ise 14.12.2023 tarih, ... yevmiye madde numarası ile Diğer Gelirler hesabına gelir kaydedilmiştir.
Dosya arasında bulunan evraklara göre, taşıması yapılan ve hasarlanan emtialarla ilgili olarak, çizilme ve kablo bağlantı hortum kısımlarında ezilme, açılma+kopma olduğu tespit edilmiştir. Yükleme fotoğrafları incelendiğinde; tek fazlı AC fan motoru emtiasının; Ahşap palet üzerinde, karton koli içerisinde üzeri PE ve Plastik Şerit (yeterli bir ön gerilmenin de sağlanmadığı) ile sarılı olduğu; Konteyner içerisine parsiyel yük olarak yüklendiği; Paletlerin iki sıra yan yana ve iki sıra üst üste, ayrıca üst kısımlarına 3. Sıraya koli yüklendiği; Paletler arasında boşlukların olduğu ve herhangi bir lashing (spanzet, hava yastığı vb.) yapılmadığı anlaşılmaktadır, şeklinde tespitler olduğu görülmüştür. Dolayısıyla parsiyel olarak emtianın konteynere yerleştirilirken yeterli, bağlama/sabitleme ekipmanı (spanzet-hava yastığı gibi) kullanılmadığı böylece ambalajlama/hareketsizleştirme/sabitleme yapılmadığı/yapılamadığı anlaşılmaktadır.
Söz konusu hasarın, konteyner içerisindeki yükün özenli bir şekilde yüklenmemesi, öne - arkaya, sağa - sola hareketlerini önleyici yeterli sabitleme ekipmanlarının kullanılmaması (spanzet, hava yastığı gibi.) nedeniyle nakliye sırasında meydana gelen olağan sarsıntılarda paletlerin konteyner içerisinde hareket ederek kayması ve altta bulunan paletin ezilmesi sonucu meydana geldiği, Sevkiyata ait yüklemenin gönderici tarafından yapıldığı, ancak sevkiyatın parsiyel olması sebebiyle konteyner içi son yüklemenin nakliyeci firma tarafından yapıldığı sigortalı tarafından beyan edilmiştir. Sigorta poliçesinin Enstitü Emtia Klozları (A) 1/1/2009 kapsamında tanzim edildiği görülmüş, yükleme istiflemenin sigortalı ve adamları tarafından değil de nakliyeçi tarafından yapıldığı sigortalı tarafından beyan edilmiş olup hasar sebebi poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davalı tarafından dosyaya sunulan ödeme bilgilerine göre de, poliçe ödemesinin 24.05.2023 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla da davacının aktif husumet ehliyetinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Dosya içeriğinde hasarlanan emtiaların imha edileceğinden bahis edilmiş olsa da imha edilmesi ile ilgili herhangi bir bilgi içeren belge olmaması sebebiyle bu mamuller için sovtaj ücretinin, mamullerin yaklaşık % 5’i olabileceği kabulü ile (metalik bölümler açısından) bu miktarın da 42.771,28 TL x % 5 = 2.138,56 TL sovtaj bedeli olabilecektir. Bu durumda zarar (sovtaj çıkarılırsa): 42.771,28 TL – 2.138,56 TL = 40.632,72 TL olacaktır. Bu sebeple de davacının bu miktarda zararı karışılığında davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 40.632,72 TL’nin avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar harcı olan 2.775,62 TL'den peşin alınan 730,43 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.045,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 730,43 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 29.734,60 TL'nin (427,60 TL başvurma harcı, 1.307,00 TL posta gideri ve 28.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 28.247,87 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 40.632,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 2.138,28 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.420,00-TL sinin davalıdan, 180,00-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır