T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2023/497 Esas
KARAR NO :2025/712
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/11/2023
KARAR TARİHİ:15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya ait 40 adet 20 lik konteyner muhteviyeti yükün ... numaralı konşimento ile ... Limanından Mersin Limanına taşındığını, yüklerin 09.09.2021 tarihinde Mersin Limanına ulaşacağının davalıya ihbar edildiği, yüklerin 09.09.2021 tarihinde tahliye edildiğini, davalıya, yüklerin konteynerden boşaltılması için serbest sürenin 14 gün olduğunun aksi halde değişen oranlarda demuraj oluşacağının bildirildiğini, 20 adet konteynerin müvekkiline 25.10.2021 tarihinde, 15 adet konteynerin müvekkiline 26.10.2021 tarihinde 1 adet konteynerin müvekkiline 27.10.2021 tarihinde boş olarak teslim edildiğini, müvekkili tarafından davalı adına konteynerlerin serbest sürenin bitim tarihi olan 23.09.2021 tarihinden konteynerlerin iade edildiği tarihlere göre demuraj işletildiğini ve müvekkili tarafından davalı adına; 48.300 USD tutarlı, 29.880 USD tutarlı, 10.035 USD tutarlı faturaların tanzim edildiğini, davalı tarafından müvekkiline bir kısım ödemeler yapıldığını ve 3 adet demuraj faturasına istinaden toplamda 68.275 USD'nin müvekkiline ödenmediği, müvekkiline ait konteynerde oluşan hasar için davalı adına 487,39 USD tutarlı konteyner onarım ve servis dışı kalma süresi bedelli fatura tanzim edildiğini ve müvekkilinin davalıdan olan toplam alacağının 68.762,39 USD olduğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan itiraz sonrası takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde sonuç alınamadığını belirterek, sayın mahkemeden, açıklanan nedenler ile davalarının kabulünü, davalının haksız olarak .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini, davalının, iş bu takibe haksız olarak yapmış olduğu itiraz nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, asıl alacaklarına 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesini, yargılamam giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi tebligatının yapıldığı davaya cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da davalı yandan gelen olmamıştır.
Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) ve konteyner hasar onarım ve servis dışı kalma bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, denizyolu taşımasına konu 40 adet 20” konteynerin tahliye limanında gönderilen tarafından teslim alınması sonrası, 36 adet konteynerin taşıyana boş olarak iadesinin serbest süreden sonra gerçekleşmesi nedeniyle ortaya çıkan konteyner demurajı ve 1 adet konteyner hasarına ilişkindir.
Dava konusu olan .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; davacı ...'nin davalı ... Tic Ltd Şti aleyhine 28.360,00 USD + 29.880,00 USD + 10.035,00 USD= 68,275,00 USD demuraj ücreti alacağı ile 487,39 USD "konteyner hasar onarım ve servis dışı bedeli" alacağından oluşan toplam 68.762,39 USD 'nin takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili için 09.02.2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, davalının borca itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK'nın 67. Maddesine göre süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Deniz yoluyla eşya taşınmasında kullanılan konteyner taşıyan tarafından sağlanmışsa, taşıtan veya gönderilenin konteyneri kararlaştırılan serbest süre sonunda taşıyana iade etmesi kendilerine düşen bir yükümlülüktür. Kararlaştırılmış bir süre olmasa dahi, makul süre sonunda konteynerin iadesinin gerektiği Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir. Kararlaştırılan sürede yahut makul sürede konteyner iade edilmediği takdirde taşıyanın bu gecikme sebebiyle gecikme bedeli talep hakkı doğacaktır.
Konteyner demurajı TTK'da düzenlenmemiştir. Bununla birlikte uygulamada demuraj ücretinin talep edilebilmesi için öncelikle taraflar arasında bir anlaşma olması gerektiği; taşıma sözleşmesinde veya konişmentoda bu yolda bir hüküm olmadığı takdirde ise genel hükümlere dayanarak ve ispat edilmesi koşuluyla gecikmeden kaynaklanan zararın istenebileceği kabul edilmektedir. Buna göre konteyner demurajı hakkında da kıyasen uygulanacak olan TTK m. 1171/4 uyarınca boşaltma limanında doğan sürastarya ücretinin borçlusu taşıtandır. Ancak TTK m. 1203’e göre eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur. Gönderilenin ödeme yükümlülüğü eşyayı teslim almasına değil, eşyanın teslimini istemesine bağlanmıştır. Şu halde gönderilenin eşyanın teslimini istemesi ile birlikte konteyner demurajını da ödeme yükümlülüğü doğmuş olacaktır.
Dava konusu taşımaya ilişkin olarak davacı fiili taşıyan ... tarafından düzenlenen ...-... numaralı deniz yük senedinde, davalı ..., gönderilen olarak gösterilmiştir. Deniz yük senedinin ön yüzünde taşıyan ...’in web sitesindeki taşıma şartlarına atıf yapılmıştır. Taşıma şartları deniz yük senedinin arka yüzünde de yer almakta olup burada konteyner demurajına ilişkin olarak taşıyanın tarifesine atıf yapılmıştır. Gönderilene varış ihbarında bulunulduğu; varış tarihinin 9.9.2021 olarak belirtildiği; varış ihbarında demuraj tarifesine yer verildiği görülmektedir. .... Noterliği’nin 1.2.2021 tarihli ve ... numaralı vekaletnamesi ile davalı gönderilen tarafından vekalet verilen ... Gümrükleme tarafından düzenlenmiş olan 9.10.2021 tarihli yazı ile yük teslim talimatının taşıyanın acentesinden talep edildiği;acente tarafından da yük teslim talimatının davalı gönderilen adına düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede konteynerlerin geç teslim edilmesinden kaynaklanan demuraj üretinin sorumlusu davalı gönderilen olduğu değerlendirilmiştir.
Dava dışı satıcı ... (...) tarafından davalı alıcı ...’ ye 23/08/2021 tarihli 11/08/2021/EX nolu fatura karşılığı 100.905,00$ değerinde emtia satışının gerçekleştirildiği, emtianın taşınması için satıcı tarafından davacı taşıyan ...’ ın görevlendirildiği, emtianın 40 adet 20” konteyner içerisine istif edilmesi sonrası ...gemisini ... seferinde ... limanından ... limanına, aktarma sonrası ... limanı ile Mersin limanları arası ... gemisiyle taşındığı, taşımanın davacı taşıyan ... tarafından düzenlenen ... nolu konşimento tahtında gerçekleştirildiği, emtiaların yurda girişlerinde ... tarafından Gümrük Beyannamesi düzenlendiği, deniz yolu taşıması sonrası oluşan demuraj alacağı için 48.300 USD, 29.880 USD, 10.035 USD, 9.060 USD tutarlı 4 adet demuraj faturası ile konteyner hasarına ilişkin olarak davacı tarafın davalı adına faturalar tanzim edildiği, dolayısıyla dava ve takibe konu ayacağın bu faturalara ilişkin bakiye demuraj alacağı ile bir konteynerdeki hasarla ilgili olarak düzenlenen 28/10/2021 tarihli ... numaralı 487,39 USD fatura alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında konuya ilişkin olarak yapılan örneği aşağıda sunulan 06.10.2021 tarihli e-posta yazışmalarinda, davacı tarandan davalıya 06.10.2021 tarihine kadar oluşan demuraj bedelleri için 29.000 USD, 06.10.2021 tarihine kadar oluşan lokal masraflar için 12.000 USD ödenmesinin talep edildiği, Talep edilen davalı ... tarandan 06.10.2021 tarihinde davacı ... S/A’nın banka hesabına 41.000 USD ödendiği dosyaya sunulan banka dekontundan anlaşılmıştır.
Davacının davalı ile ilgili düzenlediği hesap ekstresi ve davalı ... ...'in ticari defter kayıtları üzerinde üzerinde muhasip bilirkişi marifetiyle yapılan mali inceleme ile; davacının hesap eksresinde fatura bedeli olarak yer alan 48.300 USD, 29.880 USD, 10.035 USD, 9.060 USD tutarlı 4 adet faturanın, davaya konu taşımalar nedeniyle oluşan demuraj bedelleri için tanzim edildiği, 487,39 USD tutarlı faturanın, konteyner onarım ve servis dışı ücret bedeli içerikli olduğu, Davaya konu taşımalar nedeniyle davacı tarandan davalı adına tanzim edilen 5 adet faturanın toplam tutarının 97.762,39USD olduğu, davalı tarandan davacıya yapılan 41.000 USD ödemenin 29.000 USD kısmının davacı tarandan davalıya ait hesaptan düşüldüğü, 12.000 USD'nin hesaptan düşülmediği, buna göre davacının 5 adet toplam 97.762,39 USD tutarlı faturasından bakiye 68.762,39 USD alacak tutarının icra takibine konu edildiği tespit edilmiş olup buna karşın davaya konu taşımalar nedeniyle oluşan ve yukarıda açıklanan masraf ve giderler için tanzim edilen 5 adet fatura tutarları ile davalı Kaspinin davacıya ödediği 41.000 USD'nin kendi ticari defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
09/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın konteyner hasarı ve servis dışı kalmaya ilişkin taleplerinin somut olarak ispatı gerektiğinden mevcut deliller ışığında kabulünün mümkün olmadığı belirtilmiş ise de; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan hasar inceleme raporunun konteynerin davalı tarafından davacıya iade edilmesinden bir gün sonra yapılan inceleme sonucunda düzenlendiği, rapor içeriğinde göre konteynerin hasarlı ve kirli şekilde iade edildiği belirtilerek hasarın fotoğraflanmış olduğu görülmüştür. Konteynerin tesliminden bir gün sonra düzenlenen sözkonusu hasar inceleme raporuna göre hasarın konteyner davalı elindeyken gerçekleştiği kanaatine varıldığından 28.10.2021 tarihli 487,39 USD fatura bedelinden davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Dava konusu konteynerler için davalı tarafa gönderilen Varış ihbarı ve davalı adına düzenlenen Yük teslim talimatı dosyaya sunulmuş olup bilirkişi raporunda, konteyner hareketleri/...Varış İhbarında yer alan demuraj tarifeleri esas alınarak yapılan hesaplamada davacının isteyebileceği demuraj alacağı 116.475,00 USD olarak saptanmıştır. Davacının davalı adına düzenlediği 48.300 USD, 29.880 USD, 10.035 USD, 9.060 USD tutarlı 4 adet faturanın toplam tutarı Davacı yanın sunduğu hesap ekstresi ve dosyaya ibraz edilen ödeme belgesine göre dava konusu taşıma için davalı tarafından davacıya 41.000 USD ödeme yapıldığı sabittir, davacı taraf bu tutarın 12.000,00 USD'sinin lokal masraflarının sayıldığını beyan etmiş ise de bu konuda davalı adına düzenlenen bir fatura ve lokal masrafların bir dayanağı olan belge, sunulmamış olduğundan bu tutarında demuraj alacağından mahsup edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır, davacının 4 adet demuraj faturası ve bir adet konteyner hasar faturası için düzenlemiş olduğu 5 adet faturanın toplam bedeli 97.762,39 USD'dir. Davalının 41.000 USD ödemesi bu tutardan mahsup edildiğinde geriye kalan (97.762,39 - 41.000) 56.762,39 USD bakiye alacaktan sorumlu olduğu ve bu tutara ilişkin takibe itirazın haksız olduğu kanaatine varılmakla, bu kanaat ışığında davanın kısmen kabulü ile 56.762,39 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, tahsili gereken toplam alacak miktarı yargılama neticesinde tespit edilmiş olduğundan, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibine itirazının KISMEN İPTALİNE, 56.762,39 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2- Karar harcı olan 110.118,87 TL'den peşin alınan 28.886,56 TL'nin mahsubu ile bakiye 81.232,31 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacının peşin olarak yatırdığı 28.886,56 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 237.325,08 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 38,40 TL başvurma harcı, 243,25 TL posta gideri, 30.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 30.281,65 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 24.997,07 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.641,55-TL sinin davalıdan, 558,44.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2025
Başkan ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Üye ...
✍e-imzalıdır.
Katip ...
✍e-imzalıdır.