T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/347 Esas
KARAR NO :2025/717
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:09/07/2021
KARAR TARİHİ:16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... Loj. A.Ş.'nin dava dışı taşıtan ... San. ve Tic. A.Ş.'ne ait emtiaların İzmit/... Limanı'ndan Hamburg/Almanya Limanı'na yapılan taşıması işini organize ettiğini, taşıma işinin davalı tarafından yapıldığını ve davalının taşıyan sıfatına haiz olduğunu, cam türü emtianın taşıma sırasında hasarlandığını, müvekkili şirketin sigortalısı olan dava dışı ve taşıma işleri organizatörü sıfatına haiz olan ... firmasının meydana gelen hasarın tespit edilmesine müteakiben 27/05/2022 tarihinde fiili taşıyan davalı firmaya ihtarname ile TTK 1185 kapsamında yasal süresi içinde ihbarda bulunduğunu, ... şirketinin hasarlanan emtia bedelinin kendi sigorta şirketinden tahsil ettiğini ve akabinde müvekkilinden emtia sahibi olan kendi sigortalısına ödediği bedeli tahsil talebinde bulunduğunu, müvekkili şirketin de hasar tazminat bedelini ödediğini, müvekkilinin bu ödeme ile TTK 1472 kapsamında yasal halef sıfatına haiz olduğunu beyanla davanın kabulü ile müvekkili şirketin dava dışı emtia sahibinin sigorta şirketi şirketine ödediği tutarın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde ve sigortalıya ödeme tarihinden itibaren 90 günlük hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın her ne kadar kendisi adına asaleten ... ... Nak. A.Ş.'ye karşı açılmış ise de acenteye karşı doğrudan dava açılamayacağını, bu nedenle husumet yokluğu nedeni ile davanın reddini gerektiğini, davacının müvekkiline karşı aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, konşimento hükümleri gereğince huzurdaki davaya bakmaya görevli mahkemelerin Hamburg Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, konteyner muhteviyatı emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, dava konusu hasar iddiaların ilişkin olarak usulüne uygun bir survey veya usulüne uygun bir hasar ihbarının yapılmadığını beyanla davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddine, husumet yönünden reddine, milletlerarası yetki itirazının kabulü ile yetki yönünden reddine ve nihayetinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 01/06/2022 havale tarihli raporda özetle; eksper raporunda camların paketlendiği sandıkların teker teker çelik çemberle paketlendiği, boşaltılmadığı için içinin gözlenemediği belirtilerek paketleme yetersizliğinin hasara neden olmadığı vurgulandığı, raporda hasar sebebi olarak olağandışı bir nakliye olayından kaynaklandığının belirtildiği, taşıma sırasında, konteyner yan duvarlarında ve her iki yan demirinde ve bir çapraz köşe direğinde ve cam levhalarda ciddi hasara neden olan üst taraftan dikey bir yük uygulandığının varsayıldığı, ahşap sandıkların ön duvarlarının yamulmuş olmasının nedeni üstten uygulanmış dikey yük olduğunu gösterdiğinin vurgulandığını, dolayısıyla aksine bir tespit bulunmamakla meydana gelen hasarın taşıma aşamasında meydana geldiğinin sabit olduğu, ekspertiz raporuna göre; kırık cam içeren sandıktaki camların sovtajınm söz konusu olmadığı değerlendirildiği, kırılan camlar, ancak cam geri dönüşümü olarak değerlendirilebileceği, ancak bunun sağlayacağı ekonomik değer, nakliyeler göz önüne alındığında kayda değer miktarda olmadığı, bu halde kırılan cam levhaların sovtajı mümkün olmadığı değerlendirildiğinden faturanın tamamının hasar olarak belirlenmesinin uygun gözüktüğü, dosya ekindeki eksper raporuna göre hasar olayının taşıma aşamasında meydana geldiği tespit edilmiş olmakla davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ödemiş olduğu, 101.144,84 TL tutardan davalı ... ... izafeten temsilen ...A.Ş. firmasının sorumlu olması gerektiği, davanın TTK madde 1188 ile düzenlenen süreler geçtikten sonra ikame edildiği, hak düşürücü süre değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, davacının sigortacı sıfatı ile ve davalı acentenin acente sıfatı ile işbu davada taraf gösterilmesinin de dosya kapsamına uygun olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 13/02/2025 havale tarihli raporda özetle; dava dışı şirket ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ticari defterlerinden 2020 yılına ait açılış- kapanış tasdiki zorunlu olan Yevmiye ve Defter-i Kebir Defterlerini e-defter olarak tuttuğu ve Envanter Defterlerinin Açılış Noter Tasdiklerini zamanında yapıldığı ve eksiksiz olduğu, tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK. 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, defterlerin dava dışı şirketin defterlerinin davacı lehine delil teşkil etmesi kararının Mahkemeye ait olduğu, dava dışı şirket ... SAN. VE TİC. A.Ş.’in Almanya’da mukim ...ile ilgili olarak ... Müşteri Kodu ile ve olarak ...Hesap adı ile Cari Hesap Kayıtlarını tuttuğu Cari Hesap Muavin Cari Hesap Bakiyesi vermediği görülmektedir. Takdir Sayın Mahkemenin takdirindedir. Dava dışı Sigortalı ... SAN. VE TİC. A.Ş. firması tarafından Almanya’da mukim ...teslim şartı 8/5/2020 tarihli fatura düzenlediği görülmüştür. İlgili satışa ilişkin ...Hesap adı ile Cari Hesap Kayıtlarına 08/05/2020 tarihinde kayıt edildiği ve Bununla birlikte Sigorta Firmasından alınan tazminat tutarı da 26/08/2020 tarihinde Alacak Bakiyesi olarak (Credit Note) Cari Hesap Kayıtlarına kayıt edildiği görülmektedir. dava dışı sigortalı ... SAN. VE TİC. A.Ş. firması Sigorta firmasından tahsil ettiği tutar ile ilgili kayıtların Ticari Defterlerine kayıtlı olduğu görülmüştür, davacının taleplerine ilişkin kararın Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 08/09/2025 havale tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki görüşleri aynen muhafaza etmek suretiyle; davalının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, davalının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, hasarın denizyolu ile taşıma sırasında meydana geldiği ve davalının söz konusu zarardan sorumlu olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 23/06/2022 tarih ve ... kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 24/06/2024 tarih ve 2023/366 Esas, 2024/978 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış olmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava, ... emtea taşıma sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacı sigortacının rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı, dava dışı sigortalısının, ... Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait emtianın ... limanından Hamburg limanına taşınması işini organize ettiğini ve ... numaralı bir ara konşimento tanzim ettiğini, emtianın Almanya'ya götürülmesi aşamasında deniz taşıması sırasında zarar gördüğünü, bu sebeple sigortalısına ödeme yaptığını ve zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüş; davalı ise kusurunun bulunmadığını, sigortalı tarafından süresinde ihbar yapılmadığını savunmuştur.
Dava dışı Sigortalı ... SAN. VE TİC. A.Ş. firması tarafından Almanya'd amukim ...teslim şartı 8/5/2020 tarihli fatura düzenlediği, Sigorta Firmasından alınan tazminat tutarını 26/08/2020 tarihinde Alacak Bakiyesi olarak (...) Cari Hesap Kayıtlarına kayıt ettiği, akdi taşıyan-taşıma işleri organizatörü ... sigortacısı olarak nihai zararı ödeyen davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Dava dilekçesine konu 13.05.2020 tarihli, ... sayılı konşimento tahtında davalı ... ...'nin emtiayı fiili taşıyan olarak taşıma ilişkisinde yer aldığı ve konşimentoyu keşide ettiği anlaşıldığından pasif husumetinin bulunduğuna kanaat getirilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmesi şartıyla sorumludur.
TTK'nın 1185. maddesi gereğince ise ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin üç gün içerisinde yapılması yeterlidir. Aynı maddenin 4. fıkrasında, eşyanın ziya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki bu karinenin aksi ispat olunabilinir.
Somut olayda, davalı taraf süresinde kendisine hasar ihbarında bulunulmadığını beyan etmişse de dosya içerisinde hasar ihbarına ilişkin mail yazışmalarının sunulduğu görülmüştür. Dava konusu eşyanın uğramış olduğu hasara ilişkin ekspertiz raporunda, hasarın olağandışı bir nakliye olayından kaynaklandığı, taşıma sırasında, konteyner yan duvarlarında ve her iki yan demirinde ve bir çapraz köşe direğinde ve cam levhalarda ciddi hasara neden olan üst taraftan dikey bir yük uygulandığı , Ahşap sandıkların ön duvarlarının yamulmuş olmasının nedeni, üstten uygulanmış dikey yük olduğunu gösterdiği belirtilmiştir. Yine alınan bilirkişi raporunda da benzer tespit ile hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu durumda hasarın konteyner içinde meydana geldiği sonucuna varılmış, fiili taşıyan davalının hasardan sorumlu olduğu yönünde mahkememizde kanaat oluşmuştur.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede Davalı ... ...'ye izafeten ... ... ... A.Ş.'ye yönelik açılan davanın kabulü ile 101.144,84 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
... A.Ş. Yönünden: TTK'nın 105. maddesine göre aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye'de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlar acentelere uygulanamaz. Bu hüküm uyarınca acente aleyhine doğrudan dava açılması mümkün olmayıp, izafeten dava açılması gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta, dava dosyasında bulunan konşimentoda taşıyıcının Hapag Lyod Aktiengesellschaft olduğu, konşimentonun acenta sıfatıyla imzalandığı davalının yükleme limanı acentesi olduğu, navlun faturasında tahsil edilen bedelin acente sıfatıyla ve acentesi olduğu şirkete havale edilmek üzere tahsil edildiğin, bu durumda davalının acente olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı ve acenteye doğrudan dava ve icra takibi yöneltilemeyeceğinden pasif husumet nedeniyle bu davalı yönünden açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-... ... ... A.Ş.'ye asaleten açılan davanın pasif husumet nedeniyle usulden reddine,
2-Davalı ... ...'ye izafeten ... ... ... A.Ş.'ye yönelik açılan davanın kabulü ile 101.144,84 TL'nin işbu davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Karar harcı olan 6.909,20 TL'den peşin alınan 1.727,31 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.181,89 TL harcın davalı ... ... ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.795,11 TL ilk harç, TL posta ücreti ve 28.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) TL'nin davalı ... ... ... A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı ... ...'ye izafeten ... ... ... A.Ş.'nin yargı gider toplamı olan 100,00 TL posta giderinin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... ...'ye izafeten ... ... ... A.Ş. vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,
7-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... ... A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalı ... ... ... A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır