T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/39 Esas
KARAR NO :2025/60
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/10/2023
KARAR TARİHİ:11/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından dava dışı ... Paz. Ve Tic. A.Ş.'ye ait emtianın 01/09/2022-01/09/2023 tarihleri arası dönem için ... poliçe numaralı "Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi" ile sigortalandığını, satıcı firma, ...'nin Makao/Çin'de yerleşik tedarikçisi ... (...) Limited tarafından sevkiyata hazırlanan 364 bobin/201,306 kg. (net ) Kağıt Bobin, İstanbul'da yerleşik sigortalı firma ... Paz. ve Tic. A.Ş.'ye gönderilmek üzere, Çin, ... Limanı'nda satıcı firma ... organizasyonunda, nakliyeci firma ...., Ltd. (Yerel acente ...Taşımacılık ve Lojistik A.Ş.) tarafından temin edilen ... tanıtıcı numaralı (8x40'HC) konteynerlere yüklendiğini, konu 8x40" HC konteyner gerekli işlemlerin tamamlanması neticesinde, "..." adlı gemiye yüklenerek, İstanbul, Ambarlı/ ... Limanı'na sevk edildiğini, aktarmalı olarak İstanbul, Ambarlı/... Limanı'na varışına müteakip, konteynerler gemiden tahliye edilerek liman sahasına alındığını, gerekli gümrük işlemlerinin tamamlanması neticesinde, 02.09.2022 tarihinde, ... Lojistik A.Ş. tarafından temin edilen 8 farklı iç nakliye aracına yüklenerek, sigortalı firma ... Pazarlama ve Ticaret A.Ş.'nin Arnavutköy/İstanbul'daki Hadımköy Ana Dağıtım Deposuna sevk edildiğini, sigortalı firma tesisine varış yapan konteynerlerden kağıt bobinlerin tahliyesi esnasında, ...-7 tanıtıcı numaralı konteynerde üst üste istifli bobinlerden, konteyner tabanına temas halinde olan bobinlerin ıslanmış olduğunun görülmesi üzerine, fotoğrafları çekilerek sürücü imzalı tutanak ile hasarın kayıt altına alındığını, emtiaların hasar görmesi sonucu, zararın sigorta poliçesi kapsamında karşılanması talebi ile müvekkili şirkete başvurulduğunu, müvekkili şirket tarafından yürütülen araştırma ve inceleme süreci doğrultusunda; 10 bobinin (6,427 kg/net) dairesel bir yüzeyin ıslanmış olduğu, diğer dairesel yüzeyinin ise iyi durumda olduğu tespit edilmiş; konu 10 rulo/6,427 kg/net kağıt bobinin ebatlanması neticesinde, 3,426 kg'ı kurtarılmış ve 3,001 kg'ı hurda olarak ayrıldığını, yapılan bilimsel ve teknik incelemelerde hasarın yapısı göz önünde bulundurulduğunda, konu 10 bobinin dorse taban panelinden sirayet eden tatlı su kaynaklı ıslanmak suretiyle hasarlanmış olduğu kanaatine varıldığını, mevcut hasarın "teminat dahilinde" gerçekleştiği kanaatine varılarak hasar sebebiyle 84,979.22 TL tazminat ödemesi yapıldığını, böylece müvekkili sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK md. 1472-1481 kapsamında (sigortalısına halefiyet yoluyla) alacaklı konumunu elde ettiğini, davalılar ...Taşımacılık ve Lojistik A.Ş. ile ... Lojistik A.Ş., taşıma işlemi esnasında meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını, ödenen tazminat miktarının davalı borçlulardan rücu edilmesi maksadıyla öncelikle .... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin davalıların haksız itirazları nedeni ile durduğunu, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalıların asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, TTK 1188 maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde yargı yoluna başvurulmadığını, müvekkilinin dava konusu olayda konteynerlerin varma limanından davacının sigortalısının deposuna kara yolu ile taşınması işinin organizasyonunu üstlendiğini, karayolu taşıması sırasında konteynere veya muhteviyatı yüke hasar verecek herhangi bir kaza vs. olay olmadığını ve varma limanında teslim alınan konteynerlerin aynı şekilde davacının sigortalısına eksiksiz ve hasarsız olarak teslim edildiğini, davacının sigortalısı tarafından konteynerde herhangi bir delik, yırtık vs. olmadığı tutanak ile tespit edildiğini, konteyner muhteviyatı emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadığını, bu durumda müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, usulüne uygun olarak yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, konteynerlerin kapalı ve mühürlü bir şeklide taşıyana teslim edildiğini ve taşıyanın konteyner içindeki yüke müdahalesinin mümkün olmadığını beyanla, öncelikle görevsizlik kararı verilerek davanın İstanbul 17 Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, hak düşürücü süre geçmiş olması nedeni ile davanın usulden reddine ve nihayetinde davanın esastan reddine karar verilmesini ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Taşımacılık ve Lojistik A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiğinin aksine müvekkilinin dava konusu konteynerleri temin etmediğini, müvekkilinin taşıma işinin tarafı olmadığını, taşıma sözleşmesinden doğan herhangi bir sorumluluk kabul etmemekle birlikte yükün deniz taşıması sırasında hasarlandığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığını ve tam aksine davacı dava dilekçesinde "tatlı su" hasarı bulunduğunu ikrar ettiğini, hak düşürücü geçtikten sonra davanın ikame edildiğini bu nedenle de davanın usulden reddini gerektiğini, dava konusu yükün taşındığı ... gemisinin donatanı ... Denizcilik A.Ş.'ye ihbarına, davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/12/2023 tarih ve ... sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçluların ... Loj. A.Ş. Ve ...Taş. Ve Loj. A.Ş. olduğu, 14/06/2023 tarihinde 90.978,99.TLnin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara sırası ile 19/06/2023 ve 05/07/2023 tarihlerinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin sırası ile 15/06/2023 ve 06/07/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 26/10/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 15/11/2024 tarihli raporda; Davacının aktif; 1 numaralı davalının da pasif husumet ehliyetini haiz öldugu; buna karşılık 2 numaralı davalının ise pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, Sigorta ettiren alıcı tarafından gönderilen 05.09.2022 tarihli ihtarname ile TTK md.1185 doğrultusunda hasar bildiriminde bulunulduğu, Teknik inceleme sönucunda ıslanma zararının taşıyanın sörumlu olduğu sureçte, dolayısıyla TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın, eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulundugu sırada meydana gelmiş öldugunun ispatlanamadıgı gerekçesi ile davalıların davaya konu zarardan sorumlu tutulamayacağı, Sayın Mahkeme'nin aksi kanaatte olması durumunda, 84.979,22 TL hasar miktarının makul ve kadri maruf olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi'ne göre dava dışı sigortalı ... Paz. ve Tic. AŞ. Tarafından CFR teslim şekli ile yurtdışından ithal ettiği Kağıt emtiasının ... Limanı'ndan Türkiye Ambarlı Limanı'na ... isimli gemi ile taşımasının sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... Paz. ve Tic. AŞ. firmasının konşimentoda bildirimde bulunulacak firma olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 10/11/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 84.979,22 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... Paz. ve Tic. AŞ..'ye ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli CFR olmakla, bu satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmekle, dava dışı sigortalının yük alıcısı olması nedeni ile dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun dava dışı ... LTD tarafından imzalandığı, davalılardan ...firmasının ise konşimetoda Teslimat acentesi olarak kayıtlı bulunduğu görülmüştür. Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile, husumetin davalılardan ...firmasına yöneltilmesi bakımından nakliyeci olarak belirttiği dava dışı ... LTD 'nin yerel acentesi olarak açıklamış olup, bunun dışında bu davalının taşıyan olduğuna ilişkin dosyaya başkaca bir bilgi yahut belge de sunulmamıştır. TTK 105.maddesine göre acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. Bu durumda davacının rücu davasını doğrudan taşıyan firmaya yada bu firmaya izafeten acentesine yöneltmesi gerekmekte olup, davaya konu taşıma için düzenlenen konşimento kayıtlarına göre teslim yeri acentesi olan davalı ...Taş. Ve Loj. A.Ş.'ye TTK 105 maddesi uyarınca doğrudan husumet yöneltilemeyeceği kanaati ile, bu davalı hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir. Davalılardan ... firması tarafından yapılan incelemede ise, davacı tarafından husumetin bu davalıya, liman sahasına indirilmiş ve gümrük işlemleri tamamlanan davaya konu emtiaların iç nakliye-liman sonrası kara taşımasını üstlenmiş olduğundan bahisle yöneltildiği dava dilekçesinden anlaşılmakta olup, esasen davalı ... vekilinin de bu duruma ilişkin bir itirazı bulunmadığı gibi, kara taşıma ayağının üstlenildiği kabul edilmiştir. Bu bakımından davalılardan ... firmasının pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.
TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez gümrük kayıtları ve ekspertiz raporlarına göre emtianın 02/02/2022 tarihinde dava dışı sigortalıya ait depoda sigortalıya teslim edildiği anlaşılmakla, bu durumda icra takibinin başladığı, 14/06/2023 tarihinde TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen 20/11/2023 tarihli ... Sigorta Ekspertiz firması tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda; dava dışı sigortalı tarafından Çin'den ithal edilen 364 bobin / 201,306 kg. (net) kağıt emtiasının, dava dışı batıcı organizasyonu ile yine dava dışı taşıyan ... ., Ltd. tarafından temin edilen ... tanıtıcı numara konteynerlere yüklendiği; tkonteynerlerin Ambarlı ... Limanı'nda tahliyesi akabinde 02/09/2022 tarihinde ... firması tarafından temin edilen 8 farklı nakliye aracı ile sigortalının Hadımköyde bulunan deposuna taşındığı, konteynerlerin tahliyesi esnasında ...-7 numaralı konteynerde tabanda bulunan bobinlerin ıslak olduğunun tespit edildiği, toplamda 364 bobin-201,36 Kg emtiadan 10 bobinin ıslandığının tespit edildiği, eksperin taleplerine rağmen ilgili konteynerin fiziken incelenemediği, yapılan görüşmeler neticesinde konteynerde delik-yırtık görülmediğinin öğrenildiği belirtilerek neticede sovtaj tenzili ile birlikte toplam hasar miktarının tenzilli 84.979,22 TL olarak hesap ve tespit edildiği anlaşılmıştır.
Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Buna göre; davaya konu emtianın sigortalıya 02/09/2022 tarihinde teslimi akabinde hasarın davalılara (taşıyan acentesi ...da dahil) 05/09/2022 tarihinde ihtarname ile bildirildiği ve esasında hasara ilişkin olarak 02/09/2022 tarihinde sigortalı deposunda düzenlendiği anlaşılan hasar tutanağında da sürücü isim ve imzasının bulunduğu görülmekle, davalı ... tarafından temin edilen araç sürücüsünün bizzat hasar tutanağında imzasının da bulunduğu anlaşılmış olup, bu kapsamda hasarın TTK 1185 maddesi kapsamında davalılara ihbar edildiği kabul edilmiştir. Bu bakımından hasarı nedeni ile sorumlulukları bulunmadığı bakımından ispat yükünün yer değiştirdiği ve ispat yükünün davalılar üzerinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu ... numaralı konteynerin gümrük işlemleri tamamlanarak 02/09/2022 tarihinde herhangi bir tutanak bulunmaksızın limandan çıkış yaptığı, sigortalı deposuna ulaştığı, burada yapılan tahliye işlemleri esnasında ıslaklığa bağlı hasarın tespiti üzerine düzenlenen tutanakta konteynerde delik-yırtık bulunmadığının belirtildiği açıklanarak, davalılardan ... firmasının yalnızca liman sonrası iç nakliyeden sorumlu olması ve davalı tarafından konteynerin teslim alınması ile emtianın konteynerden tahliyesi aşamasında konteynerde bir delik-yırtık bulunmadığının dosya kapsamında sabit olması ve konteynerin kapalı-mühürlü bir şekilde davalı ... tarafından teslim alınarak aynı şekilde teslim edilmesi karşısında mevcut bilgi durumuna göre ıslanmanın taşımanın hangi aşamasında olduğunun tespit edilemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda uzun deniz taşıması akabinde yalnızca ... Limanı- Hadımköy adası kara taşımasını üstlenen davalı ... sorumluluğu altında taşınan konteynerlerden yalnızca birinde ıslaklık hasarının bulunması, ıslaklığın bulunduğu konteynerin delik-yırtık olmadığının bizzat depo sorumlusu tarafından tutanak ile tespit edilmiş olması, diğer konteynerlerde herhangi bir sorun olmaması ile bilirkişi raporundaki tespitler bir arada değerlendirildiğinde, hasarın davalı ... sorumluluğu altında meydana geldiğine ilişkin mahkemede yeterli kanaat oluşmamıştır.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki teknik tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak açıklanan nedenlerle neticede; davalılardan ...Taş. Ve Loj. A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile usulden reddine ve diğer davalı ... hakkındaki davanın ise reddine ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalılardan ... Loj. A.Ş. Hakkındaki davanın REDDİNE,
2-Davalılardan ...Taş. Ve Loj. A.Ş. Hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
3-Şartları oluşmadığından kötü niyeti tazminatı taleplerinin REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.098,81.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 483,41.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı ... Loj. A.Ş. vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
6-Davalı ...Taş. Ve Loj. A.Ş. vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır