T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/42 Esas
KARAR NO:2024/28
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:26/12/2023
KARAR TARİHİ:29/01/2024
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşıma işlerine aracılık etmekte olduğunu, davalının yükün ... Limanları arasında taşıtılması amacıyla müvekkili ile anlaşma sağladığını, yüke ilişkin olarak müvekkilinin üstüne düşen yükümlülüklerin tamamını eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, yükün ... Limanına teslim edildiğini, tam vaktinde ulaşmış olmasına rağmen ne gönderilen ..., ne taşıtan sıfatını haiz davalı ... tarafından teslim alınmadığını, Bu süreçte kanuna ve ticari teamüle uygun olarak davalı ile iletişime geçilmeye çalışılmışsa da davalı tarafça herhangi bir açıklama yapılmadığını, yükün hiç teslim alınmadığını, müvekkili şirketinin ticari ilişkilerinin zedelenmemesi adına davalının ödeme yapmasını beklediğini, ihtarname yolu ile tekrar yükün ivedilikle limandan alınması ve masrafların karşılanması talep edilmişse de yine hiçbir yanıt alınamadığını, 14.09.2023 tarihinde .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, bu nedenlerden dolayı; davalı tarafça yapılan itirazın iptaline ve .... İcra Dairesi ... esas numaralı icra takibinin devamına, %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davacı vekili davasını İstanbul Ticaret Mahkemesine açmış olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2023 tarih ve ... sayılı,"Davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi)'ne gönderilmesine" şeklindeki kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizin 28.12.2023 tarihli kararı ile de; TTK'nun 5/3 maddesi ile 6335 sayılı yasa ile değişik 3. maddesine göre, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi ile Mahkememiz arasında görev ilişkisi bulunduğundan, görevsizlik kararı verilip, kesinleştirildikten sonra dosyanın mahkememize gönderilmesi gerektiğinden bahisle dosya ....Asliye Ticaret Mahkemesine iade edilmiştir.
Bu aşamadan sonra ....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 11.01.2024 tarihli "Red/ Gönderme kararı kesin olarak verilmiş olduğundan, hükmün 26.12.2023 tarihinde (karar tarihinde) kesinleştiği" açıklaması ile önceki gönderme kararına keşinleşme şerhi verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.
Açıklanan yargısal işlemler karşısında dosyadaki usul sorunu, 20.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen "Gönderme Kararının" yerinde olup olmadığı, anılan mahkemece somut uyuşmazlık bakımından Deniz İhtisas Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirildiğinden dosyanın Gönderme Kararı ile mi, yoksa Görevsizlik Kararı ile mi mahkememize gönderilmesi gerektiği, buna göre 20.Asliye Ticaret Mahkemesi kararının keşinleşmeye tabi olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Bu sorunun çözümü için öncelikle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında görev ilişkisi mi yoksa iş bölümü ilişkisi mi olduğu tespit edilmelidir. Zira iş bölümü ilişkisi olduğu durumlarda "Gönderme Kararı", görev ilişkisi olduğu takdirde de "Görevsizlik Kararı" verilmektedir. Gönderme Kararları kesin karar niteliğinde iken, Görevsizlik Kararları ise dava değeri İstinaf sınırının üzerinde ise kanun yoluna tabidir.
28.04.2004 tarih 25446 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 20.04.2004 tarihli 5136 sayılı Türk Ticaret Kanunun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında kanunun l.maddesi ile değiştirilen 29.06.l956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi uyarınca İstanbul’da kurulan Denizcilik İhtisas Mahkemesi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 20.07.2004 gün 370 Sayılı kararı ile faaliyete geçirilmiş olup, yargı alanı İstanbul ili mülki hudutları olarak belirlenmiş olup bu hususlar aynı Kurul'un 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı, 06.10.2021 tarih ve 730 sayılı kararları ile de bir kez daha vurgulanmıştır.
Mahkememiz faaliyete geçtiği tarihten itibaren, diğer İstanbul Ticaret Mahkemeleri ile arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak kabul edilmiş ve bugüne kadar da bu yönde kararlar verilmiştir. Yargıtay'ın uygulaması da benzer şekildedir. (Yargıtay 11. HD 2015/... E. 2015/... K., 2016/... E. 2016/.. K., Yargıtay 11. HD 2015/... E. 2015/... K., 2017/... E. 2017/... K.,)
Medeni Yargılamada ilk derece mahkemeler, genel mahkemeler ve özel mahkemeler olarak ayrılmışlardır. Genel mahkeme ile özel mahkeme arasındaki ilişki bir görev ilişkisi olup, görev ile ilgili kurallar dava şartlarındandır( HGK 2015/10-... Esas, 2018/... K.) Bu noktada genel mahkeme ile özel mahkeme arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti üzerinde durulmalıdır.
Genel Mahkemelerin bakacakları davalar belirli kişi ve iş gruplarına göre sınırlandırılmamış olup, aksi belirtilmedikçe, Medeni Yargılama Hukukuna giren her türlü işe bakmakla görevlidirler. Açık kanun hükmü ile özel mahkemelerde görüleceği belirtilmemiş olan bütün davalar genel mahkemelerin görevine girer. Buna karşın özel mahkemeler, belirli kişiler arasında çıkan veya belirli uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir. Eş deyişle özel mahkemeler özel yasalarla kurulmuş olup özel yasalarda belirtilen davaları yürütür. Genel mahkemelerin kuruluşunda olduğu gibi özel mahkemelerin (veya ihtisas mahkemelerinin) kuruluşu da mutlaka ayrı (özel) bir kanun hükmü ile düzenlenir. Özel mahkemelerin kuruluşunun tabii hakim ilkesine aykırı düşmeyeceği Anayasanın 37. maddesinde belirtilmiştir.
Türk Medeni Yargılama Hukukunda özel yasalarla kurulmuş özel mahkemeler; Kadastro Mahkemeleri (3402 sayılı Kanun), İcra Mahkemeleri (İİK.) Tüketici Mahkemeleri (4077 sayılı Kanun), Aile Mahkemeleri (4787 sayılı Kanun), Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemeleri (551 sayılı KHK m.146, 554 sayılı KHK m.58, 555 sayılı KHK m.30, 556 sayılı KHK m.71, 5846 sayılı Kanunun 21.02.2001 gün ve 4630 sayılı Kanunla değişik 76 maddesi), Denizcilik İhtisas Mahkemesi (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ) ile İş Mahkemeleridir. (5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu)
Yapılan tüm açıklamalar nedeniyle, mahkememiz ile İstanbul Ticaret Mahkemeleri arasında görev ilişkisi bulunduğundan, eldeki dosyada 20.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen Gönderme kararı, Görevsizlik kararı niteliğinde bir karar olarak kabul edilmiştir. Dava değeri itibarıyla söz konusu karar istinaf kanun yoluna tabidir. Bu nedenle, iş bu karar kesinleşip, taraflarca HMK'nın 20. maddesinde öngörülen süre içinde gönderme talebinde bulunulmasından sonra dosyanın mahkememize gönderilmesi gerektiğinden, dosyanın yeniden 20.Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Dosyanın ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iadesine, esasın bu nedenle kapatılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle karar verildi. 29/01/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır