T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2024/442 Esas
KARAR NO: 2024/396
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 12/03/2024
KARAR TARİHİ: 17/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava dışı - sigorta ettiren ... LTD. tarafından ... 'ye satılan, ... Port, İzmit, Türkiye'den Tanjung Priok, Jakarta Indonesia'ya seferi yapılacak olan 11.000,00 çuval ( 275.000,00 kg ) sodyum bikarbonat cinsi emtianın ... numaralı 24.03.2022- 23.05.2022 vade tarihli Nakliyat Emtia Blok Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, satıcının ...LTD olduğunu ve 24.03.0222 tarih ve 2022/091 numaralı fatura kapsamında, sigorta ettiren satıcı tarafından 275.000,00 kg sodyum bikarbonat cinsi emtia FCA hükümleri çerçevesinde satıcıdan satın alındığını, emtiaların Türkiye'den Endonezya'ya kadar olan denizyolu nakliyesi fiili taşıyıcı/nakliyeciler ... ... ve ... sorumluluğunda ... numaralı konteyner içerisinde "... ... ... ..." isimli gemi ile gerçekleştirildiğini, 24.03.2022 tarihinde emtia "... ... ... isimli ve ... IMO numaralı gemiye İzmit/... Limanında yüklenmiş olduğunu, Endonezya'da yer alan ... limanına sevkine başlandığını, gemi ile sevkiyatın başlamasından yaklaşık 24 gün sonra Malezya açıklarındayken yangın hadisesi meydana geldiğini, yangın esnasında ürünleri içerisinde bulunduran konteynerlerin zarar gördüğünü ve söndürme çalışmaları süresince sıkılan tazyikli su konteynerlerin içerisine nükseterek ürünlerin ıslanmasına ürünlerin ıslanmasına ve kullanılamaz hale gelmesine sebep olduğunu, hasar sonrası müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı " ... " ile arasındaki sigorta poliçesi gereği ortaya çıkan hasarlarını tanzim ettiğini, müvekkili şirketi tarafından davalılar ... ... izafeten ... ... A.Ş., ... ... Ltd izafeten ... ... A.ş. ve ... A.ş. aleyhine ....İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlular tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, 2023/ ... - 2023/... numaralı arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılamaması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açıldığını, müvekkili şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu ve hasarın tespiti için ekspertiz çalışmalarına başlandığını, hasar karşılığının 11.646,25 USD olduğunun tespit edildiğini, dava dışı sigortalı ... 'a 05.01.2023 tarihinde 11.646,25 USD ödenerek zararının tanzim edildiğini, işbu itirazın iptali davasının konusu Uluslararası Deniz Taşımacılığı esnasında emtialarda meydana gelmiş olan hasara ilişkin olduğunu, ilgili konişimentoda Marsilya Mahkemeleri ve Marsilya İcra Dairelerinin yetkili olduğu hususunun bulunmakta olduğunu, borçlu ... ... vekili tarafından icra dosyasında yetki itirazında bulunulmuş ise de MÖHUK 46.md Sigorta Sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için düzenlenmiş olduğunu bu hususta Türk Mahkemeleri'nin yetkisinin bertaraf edilemeyeceğini ve dolayısıyla aksine yapılmış olan düzenlemelerin kabul edilemeyeceğinin hüküm altına alındığını, 5718 sayılı MÖHUK'ün 47/2 maddesinde ve HMK'da sigorta sözleşmesine ilişkin davalarda yetkinin, yetki sözleşmesi ile belirlenemeyeceğinin düzenlendiğini, davaya konu olayda taşıma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi adına ... no'lu konişimento düzenlenerek davalı taraf ile söz konusu emtianın ... ... gemisinde 10 adet konteyner şeklinde taşınacağı hususunda anlaşma sağlandığını, davalı ... ... ve ...'in taşıyan sıfatına haiz olduğunu, uyuşmazlığa konu emtia hasarının taşıma süreci esnasında meydana geldiğini, 6102 TTK 875.madde kapsamında taşıyanların sorumlu olduğunun sabit olduğunu, davalı ... ve Dış Ticaret A.Ş. akdi taşıyan, ... ... ve ... ise fiili taşıyan olduğunu, ... ... numaralı konteyner ... ...'ye ... .../3 ve ... .../8 numaralı konteynerler ise ...'e ait olduğunu, navlun faturasına istinaden ana/akdi nakliyeci firmanın davalı ... Dış Ticaret A.ş olduğunun açık olduğunu, gemi ile sevkiyatın başlamasından tam 24 gün sonra yolda, yani gemi Malezya açıklarındayken, ... ... " ..." gemisinin ambarlarından birinde yangının meydana gelmesi sonrası donatanı davalılardan ... ... ( izafeten ... ... Acenteliği A.Ş.) olan geminin kaptanı hiçbir şekilde hasarın/zararın yük ilgilisi ve sigorta firmaları ile paylaşılması olan " Müşterek Avarya" müessesini ilan etmeksizin, Eksper Raporu'nda yangını, tedbirsiz ve dikkatsiz bir taşıyan gibi hareket ettiğini, basiretsiz bir tacir gibi kendi imkanları ile söndürmüş olduğunu, dava dışı sigortalıya ait ... nolu konteyner içerisinde yer alan emtiaların içerisinde sıkılan tazyikli su sebebiyle de ürünlerin ıslanarak kullanılamaz hale gelmesine kusuru ile sebep olduğunu, müvekkili şirketin halefiyet ilkesi gereği rücu hakkı bulunduğunu, beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haklı ve hukuka uygun davalarının kabulünü, borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptalini, ... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamını, davalı borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava konusu emtianın hasarlandığı için davalı müvekkili şirket aleyhine ....İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, taraflarınca kötü niyetli icra takibine süresi içinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, arabuluculuk sürecinin de anlaşamama olarak sonuçlanması üzerine davacı tarafından görülen itirazın iptali davasının ikame edildiğini, sayın mahkemenin işbu uyuşmazlığın çözümünde görevli ve yetkili olmadığı gibi uyuşmazlığa uygulanacak hukukun Türk Hukuku olmadığını,sözkonusu ... numaralı konişimentonun arka yüzünde yer alan genel hükümlerin "30.Hukuk" ve "31.Yargı Yeri" maddeleri uyarınca taşıyana yöneltilecek tüm taleplerin münhasıran Marsilya Ticaret Mahkemeleri yetkilendirildiğini ve muhtemel uyuşmazlıklara Fransız Hukukunun uygulanacağını, davacı tarafından huzurda ikame edilen iş bu dava yetki bakımından doğru yerde açılmadığını,......3 ve ......8 konteynerler ise söz konusu konişimento tahtında taşınmadığını ve iş bu davanın konusu icra takibine konulan borcun kaynağı ile bir ilgisi bulunmadığını, işbu davanın esasına dahi girilmeden usulden reddini talep ettiklerini,söz konusu hasarın 16.04.2022 tarihinde meydana geldiğini ancak takip talebinin 17.04.2023 tarihinde yapıldığının görüldüğünü, TTK'nun ilgili maddeleri uyarınca hem zamanaşımı hem de hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığını, hasara konu konteynerin taşındığı konişimento ve navlun faturası incelendiğinde müvekkilin taşıyan sıfatı bulunmadığının açıkça ortada olduğunu, iş bu nedenle müvekkilin pasif husumet ehliyeti bulunmadığından taraf teşkilinin sağlanamadığını, davacının beyanlarının aksine müvekkili şirketin acentesi olduğu şirketin taşıyan olduğuna dair hiçbir ifade bulunmadığını,sözkonusu konişimento ... ... tarafından düzenlenmekle birlikte imza altına alındığını, davacının hasarın ispatı maksadıyla sunmuş olduğu eksper raporunda da ... numaralı konişimento tahtında taşıması gerçekleştirilen 10 konteynerden sadece 1 adeti, diğer bir ifade ile ... numaralı konteynerin hasarlandığının rapor edildiğini,davacı tarafından hasara uğradığı iddia edilen ..... ve ..... numaralı konteynerlere ilişkin ise herhangi bir hasarın raporlanmadığını, eksper raporunda da sadece .../0 numaralı konteynerlerde hasar olduğu ve hasar tutarının 11.646,25 USD olduğu raporlandığını ve davacı tarafından ....İcra Müdürlüğü 2023/... Esas numaralı dosyası tahtında bu miktar tutarında icra takibi başlatıldığını, davadaki taşımaya konu satış sözleşmesine göre taşımadaki satış teslim şekli CIF teslim şekline göre yapıldığının görüldüğünü, bu kapsamda olayda meydana gelen hasara katlanmakla yükümlü olan kişinin mal faturasında ismi geçen ... isimli alıcı olduğunu, yükteki hasara alıcı katlanmak zorunda olduğundan hasara ilişkin tazminat talep etme hakkı da alıcıya ait olduğunu, TTK 1180.maddesi uyarınca yangın sonucu oluşan zarardan ancak taşıyanın kusuru bulunması halinde sorumluluğuna gidilebileceğini, somut olayda TTK 1185.madddesi uyarınca yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, konişimento da yer alan kayıtlar uyarınca yükün taşıyana hasarsız teslim edildiğinin anlaşıldığını, meydana gelen hasarın taşıyanın sorumluluğunda gerçekleştiğinin ise davacı tarafından ispatlanamadığını, TTK.1182 maddesi incelendiğinde eşyanın göndereninden kaynaklı sebeplerden ötürü hasarlanmasında taşıyan sorumlu tutulamayacağını, beyanla müvekkili şirkete karşı açılmış olan bu haksız davanın öncelikle usulden reddini, sayın mahkemece esasa girilmesi durumunda ise esastan reddini talep ettiklerini, müvekkili aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak takibe girişen davacı aleyhine %20 oranından az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, yetki ve uygulanacak hukuk itirazlarının kabulü ile işbu davanın usulden reddini, müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığından taraf teşkili sağlanamadığından müvekkili şirkete yöneltilen iddiaların esastan reddini, zamanaşımı hak düşürücü süre ve davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı itirazlarının kabulü ile dava konusu alacak taleplerinin esastan reddini, usul, zamanaşımı ve husumet itirazlarının haklı görülmediği takdirde, usulünce hasar ihbarı yapılmadığının dikkate alınarak, hasarın kimin sorumluluğunda gerçekleştiği ve sigorta priminin alınarak taşımanın teminat altında olduğuna dair somut bir delil ortaya konulamadığından, davacı tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olarak kabul edilerek iş bu davanın esastan reddini, mahkeme aksi kanaatte olması halinde TTK 1180. ve resen dikkate alınacak ilgili sair mevzuat kapsamında davanın esastan reddini, ... ... adlı geminin denize yola ve yüke elverişliliğine dair sertifika ve belgelerin dosyaya sunulması için diğer davalı ... ...'ya izafeten ... ... A.Ş'ne yazı yazılarak celp edilmesini, müvekkili aleyhine haksız ve kötüniyetli olarak takibe girişen davacı aleyhine %20 oranından az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz 2024/... Esas sayılı dosyasından, 01/10/2024 tarihli duruşma ara kararı ile tefrik edilerek açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tüm davalı vekillerinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davalı ... vekilinin Fransız hukukunun uygulanması yönündeki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, davalı ... vekilinin zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, geminin denize elverişle olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, yangın hadisesini söndürülmesinde davalı taşıyanlara izafe edilebilecek kusurun bulunup bulunmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından her ne kadar hasara konu .../0 numaralı konteynerin taşımasına ilişkin ... ... tarafından düzenlenen ... numaralı konşimentoda bulunan yetki kaydı gereğince milletlerarası yetki itirazında bulunulmuşsa da, ilgili konşimentoya davalının taraf olmadığı anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekili tarafından davaya konu taşımada müvekkilinin yer almadığı, taşıma ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, taşımaya konu konşimento ve navlun faturayarı incelendiğinde müvekkilinin taşıma ile bir bağlantısının bulunmadığı belirtilerek pasif husumet itirazında bulunulmuş olup, mahkemece bu kapsamda HMK 31 maddesi gereğince davacı vekiline bu itiraz bakımından beyanda bulunması hususunda 04/06/2024 tarihli celse 8 numaralı arar kararı ile 2 haftalık süre verilmiş olup, davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen 11/06/2024 tarihli beyan dilekçesi ile müvekkil nezdinde ait 2 ayrı hasar dosyası açıldığı ... firmasının diğer hasar dosyası ile ilişkili olduğu belirtilerek davalı ... ... LTD'ye izafeten ... ... Denizcilik şirketine sehven husumet yöneltildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalının davaya konu taşıma ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığı davacı vekili tarafından da belirtilmiş olup, dosyadaki bilgi ve belgeleri kapsamında da davalının taşıma ile bir ilişkisi bulunmadığı anlaşılmakla neticede davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır