T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO :2024/475 Esas
KARAR NO :2024/399
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :01/02/2024
KARAR TARİHİ :18/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş., sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden olduğunu, dava dışı müvekkili sigortalısı Sanayi ... Anonim Şirketi'ne ait pvc resin emtiası, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalıya ait pvc resin emtiası, 15.01.2022 tarihli, ... numaralı konşimento ile Çin'den Türkiye'ye taşınmak üzere " ..." isimli gemiye hasarsız ve eksiksiz bir şekilde yüklendiğini, dava konusu emtianın tahliye işlemleri sırasında emtianın taşıma sırasında ve limanda açık alanda bekletilmesi sırasında hasarlandığının tespit edildiğini, söz konusu emtialarda meydana gelen hasar ekspertiz raporu ile de tespit edildiğini, hasarın fark edilmesinin ardından, konu hasar derhal hem 2 no'lu davalıya hem de 1 ve 3 numaralı davalıların acentesine ihbar edildiğini, 1 nolu davalı, ... numaralı konşimentoyu düzenlemesi sebebiyle taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m. 1191 gereğince "fiili taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumlu olduğunu, konteyner muhteviyatı emtia 2 numaralı davalının gözetimindeki limandan gemiden tahliye edildiğini, ayrıca, 2 nolu davalı ardiye hizmeti için fatura düzenlemiş olup, emtiaya gelen hasardan sorumlu olduğunu, 3 no'lu davalı tarafından navlun faturası düzenlenerek navlun ücreti bizzat tahsil edildiğini, bu sebeple, davalı TTK md. 1138 ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğu söz konusu olduğundan, davalıların, emtianın hasarlanması sebebiyle meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472. Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olmuş ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını, ibraname ile de TBK m.132 gereğince de "akdi halef" sıfatına haiz olduğunu, taşıyan hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasar, eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu olduğunu, borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyası ile başlattıkları takibe davalı tarafından yapılmış olan itiraz haksız olup, tamamen kötü niyetli olarak alacaklarının sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını beyanla .... İcra Müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... gemisini kiralayan ... Hk. Ltd. isimli bir şirket olduğunu ve müvekkili ... ve Ticaret Ltd. Şti. bu şirkete geminin ... ... Limanına yanaşması ve boşaltma operasyonlarının yapılabilmesi için ilgili birimlerden gerekli izinlerin alınmasını sağlamaktan ibaret sınırlı bir hizmet verdiğini, müvekkili şirketçe verilen bu hizmetin kapsamının ... Ltd. adına liman ödemelerinin yapılması ve boşaltma işlemlerinin tamamlanmasını müteakip geminin limandan ayrılmasını sağlamak üzere yine aynı idarelerden gerekli izinlerin alınmasından ibaret olduğunu, müvekkili şirketin, bu hizmet dışında dışında, gemide hasarlandığı iddia edilen yükün taşınması sözleşmesine taraf olmadığı gibi, navlun ödemesi, yükün gemiden boşaltılması ve depolanması konularında da herhangi bir hizmet vermediğini, müvekkili şirketin ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalılar ... ... ... Ltd. ve ... ... Ltd. isimli şirketler arasında, bu şirketleri temsil yetkisini haiz herhangi bir acentelik sözleşmesi veya sair herhangi bir başka hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkili şirket ile davalılar arasında acentelik ilişkisi olmadığından, davalıları temsil yetkisi de bulunmadığını, dosya borçlusu ... ... ... Ltd. ve ... ... Ltd. isimli şirketlerin ticari merkezleri yurt dışında olduğunu, Yargıtay’ın istikrar kazanan kararlarında acentenin aracılık ettiği ihtilaflar hakkında müvekkiline izafeten kendisine karşı dava açılabileceği kabul edilmiş ise de Dava sonucu kurulacak hükmün acente aleyhine değil asıl davalılar aleyhine kurulabileceği ve acentenin sorumluluğunun aynen bir vekilin sorumluluğu gibi olduğundan, borçtan şahsi sorumluluğunun doğmayacağı kabul edildiğini, davalılar ... ... ... Ltd. ve ... ... Ltd. isimli şirketlerle arasında acentelik ilişkisi türünden bir bağ bulunmayan müvekkili şirket ... ve Ticaret Ltd. Şti.nin takip dosyası borçluları arasına dahil edilerek aleyhine ödeme emri düzenlemediğini ve itirazın iptali davası ile davalı konumuna getirilmiş olmasının yasal dayanağı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacı ... nezdinde sigortalı bulunan Sanayi ... Anonim Şirketi’ne ait olup ... sayılı konşimento tahtında " ..." gemisiyle taşınan pvc resin emtiasının taşıma ve tahliye sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK 'nın 1472. maddesi gereğince davalılara rücuan tahsili isteğine ilişkindir.
Mahkememizin 2024/54 esas sayılı dosyasının yine mahkememizin 2024/... esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince birleştirilmesine, bundan sonraki yargılama işlemlerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalılar ... ... Ltd'e İzafeten ... Tic Ltd Şti, ... Ticaret Anonim Şirketi, ... E İzafeten ... Tic Ltd Şti, aleyhine 18.816,51 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin ... E İzafeten ... Tic Ltd Şti'ye tebliğ edildiği, eldeki davanın da davalı ... E İzafeten ... Tic Ltd Şti'ye açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı ... Tic Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde davalı ile acentelik ya da temsil ilişkisinin bulunmadığını savunmuştur.
TTK 105.maddesine göre acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebilecektir. Dosyaya sunulan konişmentonun kaptan tarafından imzalandığı, navlun faturasının ... İzafeten düzenlendiği, buna göre donatanın fiili taşıyan, ... nin akdi taşıyan olduğu anlaşılmaktadır. Takip talebi ve dava dilekçesinde her iki davalı bakımından ... Tic Ltd Şti acente olarak gösterilmiştir. ... Gümrük Müdürlüğünden gelen yazı cevabından ... c Ltd Şti tarafından yük teslim belgesi düzenlendiği anlaşılmaktadır. ... ndan gelen yazı cevabında gemi acentesinin ... Tic Ltd Şti olduğu bildirilmiştir. Buna göre ... Tic Ltd Şti nin fiili taşıyanın acentesi olarak hareket ettiği, davalının acentesi olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda ilgili takip dosyasında davalı adına usulüne uygun bir ödeme emri tebliği ve davalı tarafından asaleten ya da yetkili acentesi aracılığıyla yapılmış bir borca itiraz bulunmamaktadır. İtirazın iptali davalarında, dava şartlarından birisi de geçerli bir ödeme emri tebliği ve ödeme emrine itirazın bulunması hali olup, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/4441 E. 2014/7309 K., Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2018/2363 E. 2019/4867 K. sayılı ilamları) ödeme emrinin tebliği ve borçlunun itirazında TTK 105/1. Maddesinin emredici hükümlerine uyulmadığı, anılan husus kamu düzenine ilişkin olduğundan resen gözetilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle taşıyana izafeten açılan eldeki davada HMK'nın 114/2. maddesi anlamında özel dava şartı eksikliği bulunduğu, benzer nitelikteki olaya ilişkin olarak Mahkememizin 2022/... Esas 2022/... Karar Sayılı dosyasında verilen kararın ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamıyla onandığı anlaşıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar harcı olan 427,60 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
KISMEN KABUL
2-Karar harcı olan ... TL'den peşin alınan ... TL'nin mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı ...... TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan ...... TL'nin ( ...... TL başvurma harcı, ...... TL posta gideri ve ...... TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan ...... TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gider toplamı olan ...... TL'nin ( ...... TL posta gideri ve ...... TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan ...... TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen ...... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen ...... TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan ...-TL sinin davalıdan, ....-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
TAM KABUL
2-Karar harcı olan .....TL'den peşin alınan ...... TL'nin mahsubu ile bakiye ...... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (...... TL ilk harç ...... TL posta ücreti ve ...... TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam)......TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen ...... TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
DAVANIN REDDİ
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan ...... TL den karar harcı olan ...... TL nin mahsubu ile fazla alınan ...... TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı yargı gider toplamı olan ...... TL'nin ( ...... TL posta gideri ve ...... TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili için takdir edilen ...... TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,