T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/63 Esas
KARAR NO :2025/711
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/08/2023
KARAR TARİHİ:14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, müvekkili aleyhine, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile, 1.680,00GBP tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, Ancak, söz konusu icra takibinde çıkarılan ödeme emri, müvekkilinin gayri faal olması nedeniyle adreste bulunmadığından, Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebliğ edilerek takip kesinleştirildiğini, Bunun üzerine, müvekkilinin bir kısım menkulleri ve banka hesaplarına haciz/bloke konulması ile takipten haberdar olunduğunu ve takip kesinleşmiş olduğundan haciz baskısı altında söz konusu takip tutarı, fiili ödeme günündeki kur üzerinden ferileri ile birlikte 48.611,00TL olarak ödendiğini, Esasen takibe konu edilen tutar, müvekkilin borcu olmayıp dayanak cari hesaba konu faturalara ve taleplere, .... Noterliğinin 10.06.2023 tarih ve ... yevmiyeli ve .... Noterliğinin 29.06.2023 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnameleri ile süresinde usulüne uygun olarak itiraz edildiğini, Davalıya haksız ve sebepsiz yere cebri icra tehdidi altında ödenen söz konusu 1.155,00GBP ile buna bağlı olarak icra dosyasına ödenen ferilerinin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurtiçi ve yurtdışı ağırlık olarak deniz yolu taşımacılığında faaliyet gösterdiğini, davacının aldığı hizmeti kabul etmediğini, süresinde ihracata konu malın limandan çekilmediğini, TTK 1171/4.maddesinde de belirtildiği gibi boşaltma limanında doğan demuraj bedeli açıkça taşıtan tarafından ödeneceği kanunda yer aldığını, müvekkilinin sadece aracılık faaliyeti yürüttüğünü ve malın çıkış limanından varış limanına kadar ki sevkiyatını sağlıklı biçimde tamamladığını, icra takip dosyasından ise tebligat aşaması dahil bütün işlemler icra-iflas ve Tebligat Kanununa uygun şekilde ilerlediğini, ödeme emrinin bila tebliğ sonrası, ticaret sicilde kayıtlı adresine Teb.Kn.35'e maddeye göre işlem tesisi sonrası itiraz edilmemesi sebebi ile menkul ve gayrimenkul haciz işlemi yapıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan ve icra takibi nedeni ile ödendiği belirtilen bedellerin istirdadı talepli alacak davası olup, Uyuşmazlığın; İstirdada konu alacağa ilişkin taşımanın davacı yanca sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, davaya konu bedel bakımındın davacı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve neticede varsa davacıya iadesi gereken miktarın tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/11/2023 tarih ve ... sayılı kararı ile geldiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 25/11/2022 tarihinde 1.680,00.GBP'nin tahsili için takibe geçildiği ve 17/01/2023 tarihinde 48.611,00.TL tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 15/09/2025 tarihli raporda; Davacı ... sunmuş olduğu ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre 17.01.2023 icra takip tarihinde Monax'tan 149.857,90 TL alacaklı gözüktüğü, Davalı ...'ın sunmuş olduğu ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre 17.01.2023 icra takip tarihinde ...'den 1.680 GBP alacaklı gözüktüğü, USD, TL ve Euro hesapların bakiyesinin "0" gözüktüğü, 1.155 GBP kısmının dava konusu edilen fatura bedelinden, 525 GBP kısmının ise taraflar arasında öteden beri devam eden ticari ilişki kapsamından kalan cari hesap bakiyesinden oluştuğu, Tarafların hesap bakiyelerinin birbirini teyit etmediği, farklılıkların, Monax tarafindan ... adına USD, GBP ve Euro olarak tanzim edilen fatura tutarları ile TL olarak yapılan ödemeler ve vadeler için ... tarafindan kur farkı hesaplanmandığı ve ... nezdindeki cari hesap bakiyesinin doğruyu yansıtmadığı, davaya konu 1.155 GBP tutarlı faturanın ve takip sonrası yapılan ödemenin ...'nin kayıtlarında yer almadığı, Davacı şirketin taşıtan konumunda olduğu, teslim şekline uygun taşımayı Davalı şirketten talep ettiği, Teslim limanındaki ithalat gümrük işlemleri ve teslim alma formalitelerinin Davadışı gönderilen şirket sorumluğunda olduğu, bu sebeple aksi ayrıca kararlaştırılmadıkça, teslim limanındaki demuraj ve ardiye ücretlerinden Davadışı gönderilen şirketin sorumlu olduğu, Davalı yanca bu bedeli dava dışı firmaya ödenip ödenmediği, Davalı şirketin dava konusu bedeli cari hesap kapsamında Davadışı fiili taşıyan ... şirketine ödediğini beyan ettiği, Taşımanın Davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak organize edildiği, Davalı şirketin akdi taşıyan konumunda olduğu, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile, 1.680,00 GBP tutarlı ilamsız icra takibinin, 525 GBP tutarın taraflar arasında öteden beri devam eden ticari ilişki kapsamından kalan cari hesap bakiyesinden oluştuğu, bu tutar kapsamında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, Dava konusu 1.155 GBP tutarın dava konusu edilen teslim limanı ardiye ve demuraj ücretleri faturasından kaynaklandığı, bu tutarın sorumlusunun Davadışı gönderilen şirket olduğuna ilişkin tespit ve görüşlerini bildirmişlerdir.
Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; davacının göndereni olduğu emtiaların ... isimli gemi ile ... Limanı'ndan Fransa ... Limanı'na taşınmasının dava dışı ... firması tarafından yerine getirildiği, navlunun peşin ödendiği kaydının bulunduğu, "Free in / Door" Free in kaydı nedeni ile; yükleme limanındaki yükleme masraflarının navlunun dışında hesap edileceği ve yükleten tarafından karşılanacağı, Door ibaresi tahliye limanında konşimentoda yazılan teslim adresine yükün ücretsiz şekilde teslim edileceği ve masraflarının yükleten tarafından karşılanacağı; davalı şirket tarafından davacı adına düzenlenen 22/10/2021 tarihli 3.550,00 Euro bedelli fatura uyarınca davalının bu taşımada akdi taşıyan olarak görev aldığı anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından dava dışı alıcı adına düzenlenen 20/10/2021 tarihli satım faturasında bulunan DAP kaydı uyarınca; boşaltma limanındaki gümrük işlemleri, masrafları, gümrükte doğan vergi, resim ve harçların alıcıya ait olacağı bilirkişiler tarafından açıklanmıştır. Dosyaya celp edilen ... Gümrük Müdürlüğü tarafından 22/10/2021 tarihli ... sayılı tanzim edilen beyannameye göre de; dava konusu emtea için Davacı Satıcı tarafından Alıcı ... grup adına emtea ihracat beyannamesi düzenlendiği, taşıma ve emtea detaylarının yer aldığı, teslim şeklinin DAP Fransa olduğu görülmüştür.
Dava Konusu uyuşmazlığın kaynağı olan 03/06/2022 tarihli 1.155 GBP bedelli faturanın "Yurtdışı Lokal Masraf" olarak belirtildiği, Konşimento ve Taşıma detaylarının yer aldığı, davalı vekili beyanına göre ise bu faturanın Davadışı Fiili Taşıyan ... tarafından kendilerine tanzim edilen yurtdışı konteyner demuraj faturasından kaynaklandığı; Dava dışı Fiili Taşıyan ... çalışanları tarafından 14/06/2022 tarihli e-posta ile Davalı şirket çalışanlarına; Ardiye 451,77 eur ve Demuraj 900 eur toplam 1.351,77 eur olarak belirtildiği, bu kapsamda Davalı şirket adına "Navlun - Deniz İhracat Navlunu" açıklamalı olarak 1.351,77 EURO bedelli faturanın 24.05.2022 tarihinde ardiye ve demuraj bedelleri için tanzim edildiği ve ve ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde ise bu bedelin davalı tarafından cari hesaba mahsuben yapılan 26/06/2022 tarihli ödeme ile dava dışı ... firmasına ödendiği anlaşılmıştır.
Davadışı Fiili Taşıyan ... çalışanları tarafından 14/06/2022 tarihli e-posta ile Davalı şirket çalışanlarına ... limanındaki tarifenin gönderildiği, bu tarifeye göre; 40 TEU konteyner için 4 gün serbest süre, 5. Gün 54,42 Euro 6. Gün 74,43 Euro olarak tarifenin bildirildiği, dava dışı Fiili Taşıyan ... tarafından düzenlenen belgeye göre; uyuşmazlığa konu oyan ... numaralı konteynedin 09/11/2021 tarihinde ... teslim limanına vardığı, 24/11/2021 tarihinde dava dışı 25/11/2021 dolu olarak teslim edildiği, 30/11/2021 tarihinde boş olarak konteynerin teslim alındığı görülmüştür. Dava konusu uyuşmazlık ise yukarıda da açıklandığı hali ile 03/06/2022 tarihli 1.155 GBP bedelli esasen ardiye ve demuraj bedellerinin rücuen davacıdan tahsil edilmesinden kaynaklanmaktadır.
Davalı şirket tarafından taşıma işlerinin Davacı adına organize edildiği, Davacı şirket adına taşıma ücreti faturası tanzim ettiği, bu faturada konşimento numarası ve taşıma detaylarının yer aldığı, Davalı şirketin akdi taşıyan konumunda olduğu,Davacı şirketin navlun faturasının muhatabı olduğu, taşıma işlerini talep ettiği, bu durumda taşıtan konumunda olduğu, Konşimento ve Gümrük Beyannamesine göre yükleten konumunda olduğu dosya kapsamında sabittir.
Davacı şirketin dava konusu taşımayı Kapı teslim olarak talep ettiği bu durumda kapı teslimine kadar tüm masraflardan sorumlu olduğu, her ne kadar taşıma kapı teslimi olarak organize edilse de, DDP şeklindeki satım sözleşmesi uyarınca, teslim limanına varışta ithalat gümrük işlemlerinin yapılmasının gönderilen şirketin sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla bu kapsamda bir gecikme olursa teslim limanında oluşabilecek demuraj ve ardiye masraflarından da davadışı gönderilen şirketin sorumlu olduğu mahkemece değerlendirilmiştir.
TTK 1203 ve 1205 maddeleri uyarınca; aksi taraflarca kararlaştırılmamış ve taşıma sözleşmesinde açıkça yazılmamışsa, gönderilen, eşyanın teslimini talep ederse, navlunu ve teferruati kapsamında oluşabilecek masrafları ödemekle yükümlü hale gelecektir. Dosyada bu bedellerdin davacının sorumlu olacağının taraf.larca kararlaştırıldığına dair bir delil bulunmadığı gibi, boşaltma limanında dava konusu edilen bedellerin oluşmasında davacının bir dahilinin ve sorumluluğunun bulunduğuna ilişkin de dosyada bir bilgi bulunmamaktadır. Bu kapsamda dava konusu taşımada oluşan demuraj ve ardiye masraflarının aksi bir anlaşma olmadığı da göz önüne alındığından dava dışı Gönderilen şirketin sorumluluğunda olduğu, mahkemece kabul edilmiş olup, davacının icra dosyasına yapmış olduğu ödemenin istirdatı talebinin kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki tespitler de mahkemece esas alınarak, her ne kadar dava dilekçesinde icra takibine konu edilen 1.155,00 GBP nin davalıdan tahsili talep edilmişse de; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası içerisinde bulunan 17/01/2023 tarihli tahsilat makbuzu uyarınca, davacı tarafından 48.611,00.TL ödeme yapıldığı görülmekle, davacı tarafından ancak yapılan ödemenin istirdatının talep edilebileceği kanaati ile neticede davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile 48.611,00.TL nin 17/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar harcı olan 3.320,61.TL'den peşin alınan 679,09.TL'nin mahsubu ile bakiye 2.641,09.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 987,77.TL ilk harç 324,25.TL posta ücreti ve 12.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 13.312,00TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır