T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2024/91 Esas
KARAR NO:2025/378
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/02/2024
KARAR TARİHİ:15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin konteyner temini ve tedariki sağlama hizmetleri veren bir şirket olduğunu, müvekkilinin ...(Taşıma İşleri Organizatörü) olduğunu, karayolu, havayolu ve denizyolu sevkiyatı ile gümrükleme ve sigorta hizmetlerinin operasyonunu gerçekleştiren, aktif bir acente ağına sahip olan "anahtar teslim nakliye" hizmeti verdiğini, davalının müvekkilinin vermiş olduğu hizmetten dolayı düzenlemiş olduğu cari hesapta yer alan faturalardan dolayı müvekkiline borçlu olduğunu, faturalardan kaynaklı borç borçlu tarafından muhtelif zamanlarda yapılan kısmi ödemelerle kısmen ödendiğini, ancak faturalardan kaynaklanan cari hesaptaki bakiye 1.496,54 USD tutarındaki devam eden bedelin ödenmemesi üzerine dava konusu icra takibi yapıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, dava şartı olan arabuluculuk çözüm yoluna müracaat edildiğini, davalı taraf ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşmaya varılamadığını, davalı tarafın 1.496,54 USD kadar taraflarına borçlu olduğunu belirterek davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına yapılmış olan itirazın iptali ve takibin devamına, davalı borçlu hakkında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 02/01/2025 havale tarihli raporda özetle; davacının bir adet faturadan kaynaklı gördüğü uluslararası denizyolu ile eşya taşıma işi için 1.409,54 USD alacaklandığı, davalının bu fatura için ödeme veya sair şekilde borcunu sona erdirdiğinin sabit olmadığı, davacının alacak mesnedi fatura konusu taşıma işinin görüldüğünün teyit edilmesine karşın, davalı yanın ticari ilişkiyi inkar ederek, borcu bulunmadığını ileri sürdüğü, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada girişilen takipte işlemiş faiz yer almadığı, takip tarihine kadar faiz hesabına yer olmadığı, takip tarihinden itibaren faiz talebi ve oranının somut olaya uygun olduğu, fatura alacağı karşısında itiraz gözetilerek inkar tazminatı ve sair taleplerin mahkemece değerlendirmesinin gerektirdiği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nden talimat yolu ile resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 06/01/2025 havale tarihli raporda özetle; davalı taraf ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 2020-2021 yıllarında E-defter mükellefi olduğu, 2020 yılı ve 2021 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye defteri ve Defteri Kebir defterlerinin 6102 sayılı TTK 64/3. maddesine ve V.U.K 220-221-222 maddelerine göre aylık alınması gereken defter beratlarının süresinde yapılmış olduğu, ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 2020-2021 yıllarına ait ticari defter bilgilerine göre davacının davalı tarafa düzenlediği, 21.04.2021 tarihli ... nolu 1.409,54 USD değerindeki faturanın 11.418,82 TL tutarla davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu faturanın düzenlendiği tarihte davalı tarafın ticari defter bilgilerine göre davalı tarafın davacı taraftan 59.819,58 TL alacaklı olması nedeniyle ilgili faturanın bu alacaktan mahsup edilmesinden sonra da davalı taraf ... San. ve Tic. Şti’nin davacı taraf ... A.Ş.’den 48.400,76 TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 13/03/2025 havale tarihli ek raporda özetle; davacı tarafın 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterleri tekrardan incelendiği, davacı ile davalı arasında süregelen cari hesap ilişkisi tespit edildiği, davacının 1.409,54 USD alacak bakiyesi belirlendiği, davalının ileri tarihli çekle yaptığı ödemelerin vadelerinde TL cinsinden gerçekleştiği ve USD karşılığı kadar cari hesaptan düşüldüğü belirlendiği, ayrıca taraflar arasında davalının ödemelerini USD olarak yapması şeklinde bir teamül veya sözleşme sabit olmadığı, davacı gördüğü işin uluslararası karakterine binaen USD cinsinden faturalar tanzim edildiği, davalının da bu faturaları kayıtlarına aldığını, TL ile hesap takibi yapıldığı için faturalarda düzenleme tarihi TL karşılığı yer almakta ise de faturanın USD bedelli olduğu tarafların bilgisi dahilinde olduğu, bu minvalde davalının TL ödemelerini TBK madde 99 hükmüne uygun bir şekilde ödeme tarihleri kurlarından hesaplaşma ile cari hesaptan düşüldüğü, davacı yanın bakiyeyi USD takip etmeye devam ettiği, davacının davalıdan alacağının bir adet faturaya dayandığı, fatura tutarının 1.409,54 USD kıymetinde olduğu, bu miktarın davacı yanca takibe konu edildiği, şüpheli alacaklarda USD bakiye alacak olarak kayıtlarda tespit edildiği, bu tespit ve değerlendirmelere göre kök raporda varılmış olan “Davacının bir adet faturadan kaynaklı gördüğü uluslararası denizyolu ile eşya taşıma işi için 1.409,54 USD alacaklandığı, davalının bu fatura için ödeme veya sair şekilde borcunu sona erdirdiğinin sabit olmadığı, davacının alacak mesnedi fatura konusu taşıma işinin görüldüğünün teyit edilmesine karşın, davalı yanın ticari ilişkiyi inkar ederek, borcu bulunmadığını ileri sürdüğü, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada girişilen takipte, işlemiş faiz yer almadığı, takip tarihine kadar faiz hesabına yer olmadığı, takip tarihinden itibaren faiz talebi ve oranının somut olaya uygun olduğu, fatura alacağı karşısında itiraz gözetilerek inkar tazminatı ve sair taleplerin mahkemece değerlendirmesinin gerektirdiği” şeklindeki kanaatlerinde bir değişme olmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından davalıya verilen deniz yoluyla taşıma hizmeti nedeniyle oluşan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Davacı, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine 1.409,54 USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatmıştır. Ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde icra dairesinin yetkisine borç ve ferilerine itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu, dava ve itirazın süresinde olduğu anlaşılmaktadır. Takip talebinde ve ödeme emrinde döviz cinsinde başlatılan takibin Türk Lirası karşılığı ve harca esas değeri TL olarak gösterilmiş ve İİK'nın 58.maddesindeki döviz alacaklarının talep edildiği kura ilişkin şart yerine getirilmiştir.
Davalı vekili, icra dairesinin yetkisine itiraz ederek Bursa icra daireleri yetkili olduğunu savunmaktadır. Taraflar arasındaki alacak, navlun sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Para alacakları bakımından İİK'nın 50.maddesi yollamasıyla HMK'nın 10 ve TBK'nın 89. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri icra dairesi ve mahkemesi yetkilidir. Dosyada bulunan fatura ve kayıtlardan davalı şirketin muamele merkezinin Şişli ilçesi olduğu, para alacakları yönünden alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ve icra dairesinin yetkili olması nedeniyle takibin doğru icra dairesinde başlatıldığı anlaşıldığından, icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz yerinde değildir.
Taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesine rastlanmamıştır. Taraflar arasında cari hesap benzeri ticari bir münasebet bulunmakta olup bu ticari münasebet açık hesap ilişkisidir. Açık hesap ilişkisi önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıkları bir ticari münasebet türüdür.Hesabı işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet satımlarından kaynaklanan senetsiz alacakların izlendiği hesaptır. Davacı ile davalı arasında cari hesap sözleşmesi ibraz edilmediği anlaşılmakla taraflar arasında ticari defterlerinin incelenmesi sonucu açık hesap ilişkisi olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça takipte fatura ve açık hesap ilişkisine dayanılmış olması nedeniyle tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ara kararı kurulmuş ve tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmış, davacı ve davalının ticari defterlerinin TTK 69 ve 213 sayılı Kanunun 216. md gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, usulüne uygun şekilde tutulduklarından TTK 85. ve HMK 222. maddesi gereğince sahibi lehine delil olmaya haiz olduğu , davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı tespit edilmiştir.
TTK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222/3 hükmünde, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği düzenlenmiştir.
Dosyadaki belgeler ve bilirkişi raporundaki tespitlere göre, davacı akdi taşıyandır. Davacı, davalıya taşıma hizmeti vermiş ve verilen hizmet karşılığında döviz cinsinden fatura düzenleyerek davalıya tebliğ etmiştir. Davalı bu faturaları ticari defterlerine kayıt etmiştir. Akdi taşıyıcının navlun faturası düzenledikten sonra, fiili taşımayı üçüncü bir kişiye yaptırması halinde, taşıma ücretine hak kazandığı kabul edilmelidir. Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin döviz cinsinden kurulmuş olup, davacının taşıma hizmetini vermesi karşısında, taşıma alacağına hak kazandığı açıktır. Davalı tarafından yapılan ödemelerin ödeme tarihindeki kurlar dikkate alınarak muhasebeleştirilmesinden sonra eksik kalan bedelin tahsilini talep etmekte davacının hukuki yararı bulunmaktadır. Dosyadaki belgelere göre uyuşmazlığın konusu davalı tarafından daha öncesinde ödenen açık hesaptaki USD cinsi diğer faturaların TL cinsinden ödenmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Tarafların ticari defterlerdeki farkın davalının ödemeleri TL cinsinden hesap ederek ticari defterlerine kayıt etmiş olmasından kaynaklanmış olup Faturanın kabul edilmesinden sonra borcunun döviz üzerinden ödenmesi gerektiğinden davalının ticari defterlerine itibar edilmesi mümkün görülmemiştir. Davalı tarafça takibe konu edilen 1409,54 USD cinsinden olan faturanın ödendiği yönünden bir delilde sunulmamıştır. Böylece davacının davalıdan takibe konu ettiği miktar kadar davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmış ve davasının kabulüne karar verilmiştir. Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının likit ve hesaplanabilir olduğu anlaşıldığından, İİK'nın 67/2. maddesine göre icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hükümde yazım aşamasında kısa kararın maddi hata nedeniyle 1409,54 USD yazılması gerekirken 1496,54 USD olarak yazıldığı anlaşılmışsa da bu yazım hatası tarafların hak ve yükümlülüklerini etkilemekte olup istinaf incelemesine tabi olduğundan herhangi bir düzeltme yapılmamıştır .
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin 1.496,54 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-İcra inkar tazminatı talebinin kabulü ile 1.496,54 USD asıl alacağın takip tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesap edilen 20.649,40 TL karşılığı üzerinden %20 oranı üzerinden hesaplanan 4.129,88 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 3.147,51 TL'den peşin alınan 690,47 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.457,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.178,87 TL ilk harç, 974,00 TL posta ücreti ve 17.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 19.152,87 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır