T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO:2025/505 Esas
KARAR NO:2026/182
DAVA:İtirazın İptali (Gemi İpoteğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/09/2025
KARAR TARİHİ:22/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına konu alacağın, davalının 06/06/2022 tarihli Balıkçılık Sözleşmesi'nden doğan edim ve borçlarını ifa edilmemiş olmasından kaynaklandığını,ticari ilişkiden ve Sözleşme'den doğmuş ve doğacak borçların teminat altına alınması adına taraflar arasında .... Noterliği vasıta kılınarak usulüne uygun şekilde 27/06/2022 tarih ve ... yevmiye numarasıyla Gemi İpotek Sözleşmesi akdedildiğini, davalı ...'un, ...'ye olan nakdi borcunu tahsil amacı ile .... Noterliği vasıta kılınarak tanzim edilen 15/01/2025 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile bakiye borcun ödenmesinin ihtar edildiğini ilgili ihtarın tebliğ edilmiş olmasına karşın herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... tarafından, 15/01/2025 tarihli ihtarnameye cevaben .... Noterliği vasıta kılınarak keşide edilmiş 24/01/2025 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle, 15/01/2025 tarihli ihtar keşidecisi ...'ın, ... olmadığını ve bu bağlamda husumet itirazlarının bulunduğu ile ...'nin Sözleşme'den kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, taraflarına ödeme yapılmadığını, Sözleşme'den doğan edimlerin ifasının imkansız hale geldiği, ticari zararlarının ortaya çıktığı gibi ticari hayatın olağan akışı ile uyuşmayan, fiktif ve gayri hukuki beyanlarda bulunduklarını, bu bağlamda tasdiknamelerden de anlaşılacağı üzere ... ile ...'nin aynı ticari statüde olduğu tartışmadan varestedir. Société à Responsabilité Limitée’nin kısaltması olan (...) Fransızca karşılığı olarak Sınırlı Sorumluluk Ortaklığı anlamına gelmekle ...'un husumet yönünden itirazının, hukuki garabetten öteye gitmeyeceğini, müvekkilinin 27/06/2022 tarihli Sözleşme kapsamında üzerine düşen edimleri ifadan imtina etmediğini, bu kapsamda ... nezdinde güven tesis etmek ve ... tarafından kendilerine verilen avans ödemelerine teminat göstermek adına İpotek Sözleşmesi'nde belirtilen ve takip çıkış miktarı olan 1.600.000,00 USD tutarında gemi ipoteği tesis ettiğini, ancak ilerleyen zamanlarda ..., Sözleşme'den doğan edimlerini gereği gibi veya hiç ifa etmemeye başladığını, bu durumun ...'nin açık maddi zararına ve neredeyse ticari mahvına sebebiyet verecek bir sonuç doğurduğunu, ...'nin alacağına kavuşabilmesi adına ... İcra Müdürlüğü vasıta kılınarak alacak teminatı ipoteğin paraya çevrilmesi adına icra takibine geçildiğini, 2025/... esas numaralı dosya kapsamında yürütülen takibe davalı tarafından haksız ve hakkaniyete aykırı şekilde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalı ...'nin ... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas numaralı dosyasında gerçekleştirdiği haksız ve kötü niyetli itirazın iptaliyle birlikte takibe devam edilmesini, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında, kötüniyetli davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında .... Noterliği'nin 27.06.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen ipotek sözleşmesinin 2. maddesinde ipoteğin 2 yıllık olduğu belirtilmiş olmakla bu sürenin bitimi ile birlikte TTK m. 1051 gereğince sona ereceğini, davacı tarafından ipoteğin sona erme tarihi olan 27.06.2024 tarihi itibariyle başlatılan bir icra takibi ve/veya dava bulunmadığından açılan bu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından ... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediğini, davacı vekili tarafından icra dairesi tarafından bu eksiklik nedeniyle ödeme emri tebliğ edilmemesi nedeniyle yeni bir takip talebi hazırlandığını ve bu takip talebine istinaden müvekkili şirkete ödeme emri tebliğ edildiğini, davacı sözleşmeler uyarınca yapması gereken ödemeleri tam ve zamanında yapmadığını, davacı tarafından dava dilekçesi ekine konulan swiftlerden 03.12.2022 tarihli 100.000,00-USD ise müvekkilim şirket hesaplarına ulaşmadığını, dosya sunulan swift sahte/hatalı olduğunu, müvekkili tarafından .... Noterliği 07.07.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile müvekkili şirketin sözleşmeler gereğince talep edilen tadilat ve büyütme işlemlerinin yapıldığı ancak davacı tarafından ödemelerin yapılmaması nedeniyle geminin tamamlanamadığı, yapım maliyetlerinin arttığı, geminin ruhsata aykırı hale geldiği, bu nedenle orkinos avcılığı kotasına katılamamış olması nedeniyle de zarara uğradığı belirtilerek zararlarının ödenmesi talep edildiği, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiğini, müvekkili tarafından davacının göndermiş olduğu 22.08.2023 tarihli ihtarnameye cevaben ... 7. Noterliği'nin 06.09.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamede de müvekkilinin zararlarının tazmini hususu tekrar ihtar edildiğini, müvekkili şirket tarafından 24.01.2025 tarihinde .... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile de zararların tazmini ve haksız olarak devam eden ipoteğin kaldırılması talep edildiğini, davacı şirket tarafından ödemelerin zamanında yapılmamasına rağmen müvekkili şirket kendi imkanları ile geminin tadilat işlemlerine devam ettiğini, gemide yapılan işlere ilişkin olarak müvekkili şirketin talebi üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve düzenlenen rapor ile gemide 1.217.500,00-USD tutarında iş yapıldığının belirlendiğini, ayrıca müvekkili tarafından okyanus şartlarına uygun balık ağlarının temini için de yaklaşık 300.000,00-USD harcama yapıldığını, balık ağları ile ilgili olarak müvekkili şirket tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit talep edilmiş olup halen bilirkişi incelemesi aşamasında olduğunu, ödemelerin yapılmaması nedeniyle yapım maliyetleri arttığı gibi, müvekkili orkinos balıkçılığı kotasından da mahrum kaldığını, davacı tarafından tüm ipotek tutarında talepte bulunulması da mümkün bulunmadığını, ipoteğin süre nedeniyle hükümsüz kaldığına dair itirazımız saklı kalmak kaydı ile ipoteğin limit ipoteği olması nedeniyle davacının talep edebileceği en yüksek tutarın ipotek limiti olan 1.600.000,00-USD olduğunu, ipotek sözleşmesinin 2. maddesi uyarınca ipotek faizsiz olarak düzenlendiğini beyanla fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmak kaydı ile davanın reddine, icra takibinde alacağın Türk lirası karşılığının gösterilmemiş olması nedeniyle davanın reddine, hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyetli şekilde ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın herhalükarda külliyen reddine, davacının takibinin kötü niyetli olması nedeniyle %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; gemi ipoteğinin para çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine itirazın iptali davası olup, dava konusu olan ... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı/ takip alacaklısı Sınırlı Sorumlu Anonim ... Mauritano şirketi tarafından, davalı/ takip borçlusu ... ... Ltd. Şti. hakkında, .... Noterliğinde tanzim edilen 27.06.2022 tarihli ... Yeymiye nolu, Gemi İpotek Sözleşmesine konu "..." isimli balıkçı gemisiyle ilgili ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının icra dairesinin yetkisi ve borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğu görülmüştür.
İpotekle icra takibi ve takibin dayandırıldığı Gemi İpoteği Sözleşmesine konu olan ... isimli geminin dosyaya celb edilen gemi sicil kaydından, geminin ... Liman Başkanlığı Milli Gemi Sicilinin 1480 sırasında kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Gemi ipoteğinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibinin hangi icra dairesinde başlatılacağı İİK'nın 153/a f/2 c. 3'de düzenlenmiştir. Buna göre, İİK m.148'de sayılan icra dairelerinden farklı olarak, gemi ipoteklerinin paraya çevrilmesine ilişkin takiplerde yetkili icra daireleri belirlenmiştir. (Bkz. Kerim Atamer Deniz Ticareti Hukuku, Cilt VI, s.308) Anılan hüküm gereğince Türk Bayraklı gemiler ile ilgili ipotekli takipler bakımından yetkili icra daireleri, geminin sicile kayıtlı olduğu yer icra dairesi ile TTK m. 1364'e göre ihtiyati haciz uygulayan icra dairesidir. Bu iki yetki kuralı seçimlik nitelikte olup münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş olduğundan, gemi ipoteğine ilişkin itirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığı mahkemece resen gözetilmelidir.
Eldeki dosyada ipotekli takibe konu "..." gemisi hakkında verilmiş bir ihtiyati haciz kararı bulunmamaktadır. Öyleyse İİK'nın 153/a f/2 c. 3 hükmüne gereği söz konu gemi ile ilgili, "ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibi" bakımından yetkili icra dairesi, geminin sicile kayıtlı olduğu ... icra daireleridir. Davacı ise icra takibini İstanbul'da başlatılmıştır. Bu durumda takibin yapıldığı İstanbul icra dairesi yetkisiz olduğundan, davanın icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-İcra dairesinin yetkisizliği nedeni ile davanın usulden REDDİNE,
2- Peşin alınan 710.857,83 TL harçtan, karar harcı olan 732,00 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 710.125,83 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2026
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır