T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
ESAS NO: 2025/555 Esas
KARAR NO: 2025/772
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/11/2012
KARAR TARİHİ:04/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı arasında 03.04.2007 tarihli ... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi ve eki niteliğinde 04.07.2008 tarihli, 14.07.2008 tarihli protokol ile ... yevmiye nolu Ek Sözleşme (1) ve bu sözleşmelere dayanılarak yapılan bütün elleçleme prosedürüne dair ek protokoller imzalandığını, sözleşme ve eki niteliğindeki protokollerin 08.06.2012 tarihinde müvekkilince feshedildiğini, ancak feshe rağmen ticari ilişkinin devam ettiğini, Gübre Elleçleme Prosedürünün işin tanımı başlıklı maddesinde yapılacak işin tanımlandığını, 5. sayfasında faturaların tanzimi ve ödenmesi, 6. sayfasında da “.... talebi halinde işleticinin, ... ... deposundan da yapılacak gübre elleçleme (gemiden tahliye, ara nakliye istifleme, torbalama ve araçlara yükleme) hizmetlerini 4.5 USD/ton karşılığında yukarıda belirtilen şartlarda yapmayı kabul ve taahhüt eder. Elleçleme bedeli sözleşmenin 8.1.9. maddesinde yer alan şekilde yapılacaktır....” hükmünün düzenlendiğini, davalının ara nakliye ve stoklama yapmadığı halde yapmış gibi ücret talep ettiğini, müvekkilinin davalıya gemi tahliye işlemi yaptırdığını, davalının müvekkiline keşide edip takibe koyduğu faturalarda gemi tahliye ve yapılmayan ara nakliye ve stoklama ücreti bulunduğunu, icra takibine süresinde itiraz edilmeyerek takibin kesinleştiğini, takip konusu faturalardan ... ve ... nolu faturaların gemi tahliyesine ilişkin kısımlarını icra dosyasına ödediklerini, aşan kısımların ve davalının keşide ettiği ... nolu fatura konusu tarihlerde navlun hizmeti verilmediği için bu faturaya konu meblağın ödenmediğini ileri sürerek, ... nolu faturanın 29.232,96 TL’lik, ... nolu faturanın 29.150,55 TL’lik kısmı ve ... nolu faturanın tamamından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözleşmeyi feshinin haksız olduğunu, müvekkilinin davacıdan 2.25 USD/ton tahliye ücreti talep etmekte haklı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede elleçleme hizmetleri için paket halinde 4.50 USD/ton tek fiyat verildiğini, 10.05.2007 tarihli “ek protokol 1” başlıklı protokolde 4.50 USD/ton fiyatın ... tesislerini de kapsamasının kabul edildiğini, davacının 17.10.2010 tarihinde fesih beyanı ile müvekkilinin ... tesisleri ile ilgisinin kesildiğini, tesislerin kullanımının müvekkilinden alınarak başka firmaya verildiğini, ek protokolün ortadan kalkmasıyla anasözleşmeye dönüldüğünü, davacının faturaları ödememesinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/12/2014 tarih ve ... sayılı karar uyarınca davanın KISMEN KABULÜ ile davacının davalıya ... icra müdürlüğünün ... sayılı takibi ve dayanak 10/09/2012 tarih ... nolu 131.548,33 tl faturadan dolayı 29.232,96 tl sinden 15/09/2012 tarih ... nolu 131.177,51 tl faturadan 29.150,55 tl si 24/09/2012 tarih ... nolu 107.873,31 tl olmak üzere 166.256,81 tl den dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Taraf vekillerinin kararı temyizi üzerine dosya Yargıtay 11. Hukuk Daire'sinin 23/05/2016 tarih, 2016/5610 Esas, 2016/5502 karar sayılı kararı ile davacının kabul ettiği işlemiş faiz kesimi de gözetilerek faiz miktarı yönünden de borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı belirtilerek karar bozulmuştur. Karar düzeltme talebi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Daire'sinin18/10/2018 tarih, 2016/11240 Esas, 2018/6451 Karar sayılı kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokollerin içerikleri, tarafların sözleşme ve ek protokollerin feshine dair iddiaları ile feshe rağmen karşılıklı iş yapılmaya devam edildiğine dair beyanları, faturaların içerikleri, navlun fark faturası olarak düzenlenen faturada yazılı dönemler itibariyle taraflar arasındaki sözleşmede navlun farkı alınıp alınamayacağına dair hüküm bulunup bulunmadığı, sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre içinde fatura ödemelerinin ne şekilde yapıldığı hususları saptandıktan sonra, davalı tarafça davacıya keşide edilen dava konusu faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olup faturalara itiraz edilmediği olgusu da nazara alınarak gerektiğinde yeni bir heyetten rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile 23.05.2016 tarih, ...Karar sayılı bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında bozma sonrası yeniden yapılan yargılamada görevsizlik kararı verilerek dosya Mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ek protokoller uyarınca düzenlenen faturalara dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 03.04.2007 tarihli ... ... Tesisleri İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi ve eki niteliğinde 04.07.2008 tarihli, 14.07.2008 tarihli protokol ile ... yevmiye nolu Ek Sözleşme (1) ve bu sözleşmelere dayanılarak yapılan bütün elleçleme prosedürüne dair ek protokoller imzalandığını, sözleşme ve eki niteliğindeki protokollerin 08.06.2012 tarihinde müvekkilince feshedildiğini, ancak feshe rağmen ticari ilişkinin devam ettiğini, davalının ara nakliye ve stoklama yapmadığı halde yapmış gibi ücret talep ettiğini, müvekkilinin davalıya gemi tahliye işlemi yaptırdığını, davalının müvekkiline keşide edip takibe koyduğu faturalarda gemi tahliye ve yapılmayan ara nakliye ve stoklama ücreti bulunduğunu belirterek anılan faturalar bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmenin ihtarname ile feshedildiği ancak ticari ilişkinin devam ettiği ve elleçleme işlemlerinin davalıya yaptırılmaya devam edildiği, davacı yanın sadece gemi tahliye hizmeti aldığını, davalı tarafından düzenlenen fatura açıklamalarında belirtilen diğer hizmetlerin alınmadığını, ara nakliye yapılmadığını, bu nedenle borçlu olmadığını ileri sürdüğü anlaşılmaktadır. Davaya konu uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokoller kapsamında yapılan elleçleme işlemlerinden kaynaklanmaktır. Dosyaya sunulan Gübre Elleçleme Prosedürü başlıklı belgenin incelenmesinde iş tanımı olarak ... ... Tesislerine partiler halinde getirilecek kimyevi gübrelerin gemiden geçici depolama veya fiktif antrepo rejime göre tahliye edilmesi, depolanması, gümrüklemesi, torbalanması, torbalı olarak kamyon/gemi üzerinde teslim olarak belirtilmiştir. Davaya konu faturalar gemi tahliye ve navlun fark faturası açıklamalarını içermekte olup navlun faturasının deniz taşımasına ilişkin olmadığı da dosya kapsamı ile belirlidir. Buna göre davacı ile davalı arasındaki ilişki iş görme sözleşmesi niteliğinde olup uyuşmazlığa TBK' nın 502/2 maddesi uyarınca niteliğine uygun düştüğü ölçüde vekalete ilişkin hükümler uygulanacaktır.
Mahkememiz 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.
Bu açıklamalara göre, uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında düzenlenen Deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı, deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirecek iddia ya da savunmanın da bulunmadığı, davanın genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, kaldı ki karar düzeltme aşamasında Yargıtay 11. Hukuk Daire'sinin 18/10/2018 tarih, 201611240 Esas, 2018/6451 Karar sayılı bozma ilamında eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairenin 23.05.2016 tarih, ...Karar sayılı bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararının değişik gerekçe ile esastan bozulmasına karar verildiği ve bozma ilamında göreve ilişkin bir eleştiri yapılmadığı
anlaşılmış olup, açıklanan nedenlerle Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin karşı GÖREVSİZLİĞİNE, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun tespiti ile görevsizlik kararının yasa yoluna başvurmaksızın kesinleşmesi halinde merci tayini bakımından dosyanın Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2-Yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik taleplerin 6100 sayılı HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkeme tarafından DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır