T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/336 Esas
KARAR NO: 2019/244
ASIL DAVA: Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi Ve Maddi Tazminat
KARŞI DAVA : Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi Ve Maddi Ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 16/12/2013 ( Asıl Dava ) 17/01/2014 ( Karşı Dava )
KARAR TARİHİ: 20/03/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin özellikle yer altı çöp konteynır tasarım ve üretimi alanı başta olmak üzere atık yönetimi alanında faaliyet gösteren Avrupa ülkeleri dahil uluslararası alanda tanınan, uzman ve saygın bir tüzel kişiliğin Türkiye deki iştiraki olduğunu, müvekkili şirketin dahil olduğu şirketler topluluğu; on iki (12) ülkede 20.000.-den fazla çöp konteynırının kurulumunu gerçekleştirdiğini, farklı pazarlara açılma isteği ile 2008 yılından itibaren uluslararası alanda genişleme faaliyetine girişerek Türkiye ile ilgilenmeye başladığını, bu çerçevede Türkiye pazarında ilk temas; 2010 yılında davacı ... ile kurulduğunu, davalı yandan bu yeni pazara giriş yapılması hususunda destek talebinde bulunulduğunu, taraflar arasında varılan mutabakat doğrultusunda, davacı ...'nın halihazırda % 50 oranında ortaklığı bulunan ... Ltd. Sti.' nin "ünvan ve iştigal konusunu; 05.08,2010 tarih ve 7622 sayılı sicil gazetesinde ilan edildiği üzere: ... Ltd. Sti şeklinde tadili yoluna gittiğini, ünvan tadili yapılan şirketin ana sözleşmesine; "Yurt içinde ve dışında tüm özel ve resmi kuruluşların iç mekan ve dış çevre temizliği ile çöp toplama hizmetlerini yapmak, çöp arıtma ve imha tesisi kurmak, ilgili ihalelere katılmak" şeklinde yeni şirket amacı eklendiğini, taraflar arasındaki ticari iletişimin pekişmesinin ardından davalıya duyulan güven ilişkisi çerçevesinde; ilgili yer altı çöp konteyrlarının üretimi için gereken, uzun yılların emeği ve yatırımı ile geliştirilen "kalıplar", ... Ltd. Şti.ne gönderildiğini, bu çerçevede davalı yan yurtdışından gönderilen kalıpları kullanarak "yer altı çöp konteynırların" üretimini gerçekleştirdiğini ve Türkiye' de piyasaya giriş yaptığını, akabinde gelişen ve pekişen ticari ilişkiler neticesinde 31.10.2011 tarih ve 7932 sayılı sicil gazetesinde tescil ve ilan edildiği üzere davalı yanın %17 oranında hissesinin bulunduğu müvekkili şirketin kuruluşunun gerçekleştirildiğini ve Türkiye piyasasında faaliyete geçildiğini, müvekkili şirketin özellikle İstanbul gibi kalabalık ve atık ürünlerin fazla olduğu bir şehirde acil ihtiyaç haline gelen atık yönetimi hususunda sahip olduğu uzun yılların deneyim ve emeğini kullanarak yeraltı çöp konteyner üretimi yapmakta ve Belediyeler tarafından kamu hizmeti kapsamında açılmış bulunan çöp hizmeti ile ilgili ihalelere katıldığını, davalı yan, müvekkili şirketin ortağı ve hissedarı olarak ilgili ihaleleri bildiğini ve şirketin faaliyetlerinden kazanç elde ettiğini, hal böyle iken davalı yanın müvekkili şirkette bulunan ortaklığı vasıtasıyla vakıf olduğu üretim ve imalata ilişkin nitelikli bilgi ve ticari sırlardan haksız yere faydalanarak, müvekkili şirkete karşı ihalelere katıldığı ve ekonomik anlamda haksız rekabete sebebiyet verdiğini, müvekkili şirket tarafından katılımı gerçekleştirilen ... Belediyesi tarafından açılan 05.06.2013 tarihli Yeraltı Çöp Konteynırı Alım İşi İhalesinde ihale sonuçlan açıklandığında; işin davalı yanın kendi şirketi olan" ... End. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Sti tarafından alındığının tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından ihale kararına karşı yapılan itirazın ise reddedildiğini, davalının bir yanda müvekkili şirketin ortağı iken diğer yanda %50 oranında hissesine sahip olduğu ... Ltd. Şti ile aynı faaliyet alanında haksız ve hukuka aykırı şekilde rekabet içine girdiğini, işbu haksız rekabet eylemlerini ise; müvekkili şirket ile halen devam etmekte olan ortaklığı başta olmak üzere geçmiş yıllar içinde karşılıklı güven ve iyi niyet kaideleri çerçevesinde kendisine iletilen üretim ve imalata ilişkin ürünlerin kalıpları ile edinmiş olduğu ticaret sırlarını kullanarak gerçekleştirdiğini, ihaleyi kazanan davalı yanın ortağı olduğu ... ve End. İth. İhr. San ve Tic Ltd. Sti'nin, 21.10,2011 tarih ve 7926 sayılı sicil gazetesinde tescil ve ilan edildiği üzere ünvan tadiline giderek eski unvanı olan "... Ltd. Sti." unvanını değiştirdiğini, bu suretle davalı yanın, müvekkili şirket ile vaki işbirliği ve ortaklığı sırasında edinmiş olduğu, uzun yılların emeği ve yatırımı ile geliştirilmiş olan "Yer Altı Çöp Kontaynır kalıpları" başta olmak üzere imalat İle ilgili nitelikli bilgi ve sırları haksız ve hukuka aykırı şekilde kullanarak ihalelere girip haksız rekabete sebebiyet verdiğini, Yargıtay ... HD 16.01.2006 Tarih ve ... E, ... K, Yargıtay ... HD 18.10,1993 T. ... E, ... K. sayılı kararlarından bahsetmiş, somut olayda haksız rekabet şartlarının gerçekleştiğini, davalının, müvekkili şirket tarafından yurtdışında geliştirilerek bizzat davalı yanın yardım ve desteği ile Türkiye piyasasına sokulmuş olan ürün ile farklı bir tüzel kişi bünyesinde aynı ihaleye iştirak ettiği ve ilgili ihaleyi kazandığını, bu çerçevede rekabet teşkil eden fiilin iktisadi alana yönelik olduğu, iyi niyet kavramının kötüye kullanıldığı ve ekonomik çıkarların zarar gördüğünın açık olduğunu, davalı ihaleyi kazanarak müvekkili şirketin hem pazarını daralttığı, hem de ihale bünyesindeki kazancını engellediğini belirterek, sonuç olarak, haksız rekabete sebebiyet veren davalı yan uhdesinde bulunan çöp konteynerlerinin mahkeme tarafından verilecek tedbir karar ile toplatılmasına, haksız rekabet nedeniyle müvekkili şirketin kâr kaybı yolu ilie uğramış olduğu zararlardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1,000,00- TL tutarındaki maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davanın, haksız ve mesnetsiz olduğunu ve de dürüstlük kurallarına aykırı olduğunun açık olduğunu, saygınlığından bahsedilen şirketin hangi şirket olduğunu saygınlığın lafla değil, icraatla olduğunu, üniversite Mezunu Genç bir bayanı 4 yıl boyunca bila ücret pazar oluşturma çalışmalarında kullandıklarını, Türk Pazarına bu genç bayanın gayretleriyle girerek ticaretini gerçekleştirdiğini, kendisini paravan yahut tabela şirketi konumunda olan ... A.Ş.'nde ekonomik değeri olmayacak şekilde ortak yapmak suretiyle elini kolunu bağladığını, mevcut mali ve İçtimai durumuna uygun bir şekilde hayaını idame ettirmek istediğinde de, onun ticari hayatını ve teşebbüslerini engellemeye, itibarsızlaştırmaya ve kendisini yeni girdiği ticari hayattan soyutlamaya çalışıldığını, müvekkiline ödenmiş bir para yada sağlanmış bir maddi gelir/çıkara ilişkin davacı tarafın elinde bir makbuz, havale veya EFT emri varsa ibraz etmelerini, davacı tarafın, müvekkilnin ortak olduğu ...nden bahsettiğini, ancak faaliyetlerinden hiç bahsetmediğini, sözü edilen şirketin herhangi bir ihaleye katılıp ihale alıp almadığı, bugüne kadar Türkiye'de ne kadar vergi ödediğini, müvekkilinin utanılacak, yasalara veya ticari teamüllere aykırı bir davranışı olmadığa gibi davacı firmanın davranışları ile de büyük oranda mağdur olduğunu, ayrıca davacının kendisinden gizli olarak ... Sis. San. Tic. A.Ş.' yi kurarak ticari itibarını zedelediğini, aynı iş çevresindeki kişi ve kurumlar nezdinde davacı müvekkilinin kişiliğini de hedef alan davranışlarına devam ettiğini belirterek, sonuç olarak haksız ve mesnetsiz açılan dava ile öncelikle talep edilen tedbirin ve asıl davanın reddine, fazlaya ait hakları saklı kalmak ve ileride arttırılmak kaydıyla HMK, madde 107/1, maddesinin uygulanması suretiyle TTK.'nun 54-55-56, maddeleri ve B.K.'nun 57. maddesi gereğince 1,000-TL maddi tazminatın, TTK/nun 56/e ve B.K.'nun 58, maddeleri gereğince 20.000-TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren yasal faizi, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte, ayrıca TTK/nun 59. maddesi gereğince yapılacak ilanın da masraflarının davacı şirketten tahsiline karar verilmesini savunmuştur.
Uyuşmazlık, TTK.nun 54 ve devamı maddelerine dayalı haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve maddi- manevi tazminat istemine ilişkindir.
TTK.m.54’da haksız rekabet “aldatıcı hareket ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir” şeklinde bir tanıma yer verilmektedir. Bu hüküm haksız rekabetin bir tanımı mahiyetinde olup iktisadi rekabet hakkının dürüstlük kurallarına aykırı surette her türlü kötüye kullanımının haksız rekabet teşkil edeceğini belirtmektedir. Bu tanımdan TTK.m.54 hükmünün unsurları; İktisadi rekabet, objektif dürüstlük kuralına aykırılık, suiistimal yani kötüye kullanma şeklinde belirlenir. MK. m.2/I’de “Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır” hükmü mevcuttur. TTK. m.54’da öngörülen bir diğer unsur olan suiistimal ise, serbest rekabet hakkının dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde kullanılmasının neticesini ifade etmektedir. Hakkın dürüstlük kurallarına aykırı kullanılması neticesinde bu hak suistimal edilmiş, kötüye kullanılmış olmaktadır. TTK.m.55/1’de “Hüsnüniyet kurallarına aykırı hareketler hususiyle şunlardır” ifadesine yer verilerek, “hususiyle” ibaresinden bu maddede sayılan hallerin tahdidi olmadığı ifade olunmuş, dolayısıyla TTK.55’de tahdidi olarak sayılan hallere girmeyen fakat TTK. m.54’da belirtilen genel haksız rekabet tanımına uyan bir halin de haksız rekabet teşkil edeceği öngörülmüştür.
TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabet yüzünden müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari işletmesi veya diğer iktisadi menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse maddede belirtilen davaları açabilecektir.
Taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaları kanıtlar bütün belge ve bilgiler taraflarca dosyaya ibraz edilmiştir.
Türk Patent Enstitü'süne müzekkere yazılarak, davacı şirket adına kayıtlı olan geçerli bir patent ya da faydalı model başvurusu olup olmadığı sorulmuş, verilen müzekkere cevabında; davacı adına kayıtlı her hangi bir marka, patent ve tasarım kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.
Davacı şirket ile davalının ortağı olduğu şirketin ve dava dışı ... Sis.A.Ş.'nin ticari kayıtları dosyaya ibraz edilmiştir.
Davaya konu haksız rekabetin konusu oluşturan yer altı çöp konteynırların ihalesine ilişkin ihale dosyaları ilgili belediyelerden celp edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda haksız rekabet şartları oluşup oluşmadığı noktasında bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra, taraf vekilleri karşılıklı olarak husumet itirazında bulunmuş olup, bu hususta taraf vekillerine beyanda bulunmaları ve talep sonuçlarını ve maddi vakıaları açıklanmaları talep edilmiş, taraf vekillerince bu hususta beyanda bulunulmuştur.
Asıl dava yönünden; davalı tarafın, davacı şirkette bulunan ortaklığı vasıtası ile vakıf olduğu üretim ve imalata ilişkin nitelikli bilgi ve ticari sırlardan haksız yere faydalanarak ortağı olduğu şirketi aracılığı ile davacı şirkete karşı ihalelere katılarak ekonomik anlamda haksız rekabete sebebiyet verdiği, ayrıca davacı şirketin ortağı iken diğer yandan % 50 oranında hissesine sahip olduğu dava dışı şirket ile aynı faaliyet alanında haksız ve hukuka aykırı şekilde rekabet içine girmek suretiyle haksız eylemlerde bulunduğu iddia edilerek haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve uğranılan maddi zararın tazmini talep edilmiş ise de; husumetin doğrudan ...'na yöneltildiği, halbûki, haksız rekabeti oluşturan ve aynı faaliyet konusundaki ihalelere katılan şirketin davalının ortağı olduğu ... Ve End. Mak. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, husumetin bu şirkete yöneltilmesi gerektiği, ayrıca TTK' nun 396. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyelerinin haksız rekabet yasağına tabî olduğu, davalının davacı şirkette yalnızca ortak olması nedeni ile her hangi bir rekabet yasağına tabî olmadığından, asıl dava yönünden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Karşı dava yönünden ise; davaya konu ... Portekiz firmasının ürettiği malları satmak ve montajını yapmak, bu mallar için piyasa araştırması yapmak ve pazar oluşturmak için davalı-karşı davacının ortağı olduğu ... Şti.' nin kurulduğunu, ... Portekiz yöneticileri tarafından davalının kurmuş olduğu şirketin satın alınması gerekirken, davalıya da hisse verilmek suretiyle davacı şirketin kurulduğunu, daha sonra müvekkiline kâr payı verilmemesi için dava dışı ... Sis. San. Ve Tic. A.Ş.'nin kurulduğunu, ... A.Ş. nin kurulması ve aynı faaliyet konusundaki ihalelere katılması nedeni ile haksız rekabetin gerçekleştiği iddia edilerek, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve uğranılan maddi zararın tazmini talep edilmiş ise de; asıl davada olduğu gibi haksız rekabeti oluşturan ve aynı faaliyet konusundaki ihalelere katılan şirketin dava dışı ... Sis. San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, husumetin bu şirkete yöneltilmesi gerekirken davacı şirkete yöneltilmesi nedeni ile, karşı dava yönünden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Asıl ve Birleşen Dosyanın Husumet Yokluğundan REDDİNE,
2-Asıl davada alınması gereken 44,40-TL red harcından peşin alınan 24,20-TL nin düşümü ile eksik kalan 20,20-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Karşı dava yönünden alınması gereken 44,40-TL red harcının peşin alınan 358,65-TL den düşümü ile arta kalan 314,25-TL harcın karar kesinleştiğinde davalı- karşı davacıya iadesine
4-Yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-Asıl dava yönünden davalı-kaşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00- TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine
6-Karşı dava yönünden davacı-kaşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT' uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00- TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya verilmesine
7- Karşı davadaki manevi tazminat yönünden; davacı-kaşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT' uyarınca hesap ve takdir olunan 2.725,00- TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya verilmesine
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır