T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1106 Esas
KARAR NO: 2018/144
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/10/2014
KARAR TARİHİ: 19/02/2018
BİRLEŞEN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2014/1440 E. SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2014
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili Şirket 'in, 5230 sayılı Yasa uyarınca davalı Banka ile birleşen ...bank T.A.Ş. Ana Sözleşmesinin 66. maddesi uyarınca çıkarılan 1.700 adet Kurucu İntifa Senedinden 337 adedinin sahibi bulunduğu; ...bank T,A,Ş. Ana Sözleşmesi ’nin 66. maddesi uyarınca hesap yılında elde edilen kârdan Kurumlar ve Stopaj Gelir Vergisinin tenzilinden sonra kalan kârın; %5 'inin kanuni yedek akçeye, %5’nin ileride vukuu muhtemel zarar karşılıklarına, %5’İnin birinci tertip yedek akçeye ayrılmasından sonra, Bankanın ödenmiş sermayesinin %5 7 oranında ortaklara birinci kâr payı olarak dağıtılmak üzere ayrılmasının, böylece kârdan belirtilen kalemler düşüldükten sonra geri kalan kârın %10’unun Kurucu İntifa Senedi sahiplerine kâr payı olarak ayrılmasının gerekmekte olduğu; ...bank T.A.Ş. ’nin Kumcu İntifa Senetleri sahiplerinden ... tarafından İstanbul .., ATM’nde ... E. sayılı dosyası ile açılan davada davalı Banka tarafından ibraz edilen Denetim Serbest Mali Müşavirlik AS tarafından düzenlenen 05.J0.2004 tarihli, "31.07.2004 tarihi itibariyle ...bank T..A.Ş. ’nin Net Aktif Değerleme Raporu"na göre, ...bank TA,Ş. ’nin aktif değerinin (-) 2.216.274 milyar TL olarak tespit edilmesi nedeniyle, Kurucu İntifa Senetleri hakkında herhangi bir karar ve yapılan bir işlem olmadığının anlaşılmakta olduğu; ...bank T.A.Ş, ’nin temettü hariç ortaklık haklarıyla yönetim ve denetiminin ...’na geçmesinin, davacı müvekkili şirketin sahip olduğu kurucu intifa senetleri üzerinde hiçbir etkisinin bulunmadığı; türü ne olursa olsun intifa senetlerinin "hisse senedi" olmaması nedeniyle, Bankalar Kanunu’nun “hisse senetlerinin" Fon'a İntikaline ilişkin hükümlerini kıyas yoluyla intifa senetlerine uygulamaya da İmkân bulunmadığı; ...bank T.A.Ş. 'nin davalı Banka 'ya devri ile ilgili 5230 sayılı yasanın 3/1 ve devir işlemlerinde 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 18/1 maddesinin uygulatmasını gerektiren 3/2 maddesiyle davacı müvekkili Şirket 'in Kurucu İntifa Senetlerinden doğan sözleşme sel hak ve alacaklarından davalı Banka 'nm sorumlu olduğu; Kurucu İntifa Senetleri sahiplerinin haklarının ortadan kaldırılmasına ilişkin Ana Sözleşme değişikliği yapılmasının da mümkün olmadığı; Kurucu İniifa Senedi sahibi sıfatıyla davalı Banka'ya devrolunan ...bank’a karşı sözleşmese! ilişkiye dayalı 3. kişi konumunda bulunan davacı müvekkili şirketin sahip olduğu haklarının, sözleşmenin diğer tarafı veya hedefi tarafından tek tarqflı olarak ortadan kaldırılmasının veya değstirilmesinin mümkün olmadığı,
Bu nedenlerle tahkikat sonunda tam ve kesin olarak belirlenecek müvekkili şirket alacağına ilişkin dava harcının tamamlanmasına kadar davanın, HMK 107’nci maddesi hükmüne bağlı olarak belirsiz alacak davası olarak dinlenmesine, geçici talep sonucu ile birlikte tespit edilecek müvekkil Şirket alacağının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; BDDK 'nun 19.06.2002 tarih, 24790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 18.06.2002 tarih, 742 sayılı kararı ile, 4389 sayılı mülga Bankalar Kanununun 14'üncü maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkraları uyarınca, temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ...'na devredilen ...bank A.Ş. 'nin, 4389 sayılı Kanunun 14,5,md hükmü kapsamında hisselerinin tamamının mülkiyetinin ... Başkanlığına intikal ettirilerek, 5230 sayılı Yasa hükümleri kapsamında müvekkil Banka ya devir olunan Mülga ...bank ’m tek hissedarının ... olmasının sağlandığı; o 16.07.2004 tarih, 5230 sayılı ...bank T. A.Ş. 'nin ... Bankası A.Ş. 'ne devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun 'un 3, maddesindeki "...bank’m bilançosundaki tüm aktif ve pasifleri ile bilanço dışı yükümlülükleri ...bank, ... ve ...bank arasında düzenlenecek bir protokol ile başka bir işleme gerek kalmaksam ...bank'a devredilir" hükmü gereğince, ...bank T,A.Ş. ’hin T. ... Bankası A.Ş. 'ne sıfir değer üzerinden devrinin gerçekleştiği; MSF, ...bank ve ... Bankası arasında Devir Protokolü akdedildikten sonra, ... anılan Kanunun 3. maddesi hükümlerini yerine getirmek amacıyla, Mülga 4389 saydı Bankalar Kanunu ’mm 14/6-B maddesine istinaden öikaynak açığına neden olan zarar ve buna karşılık gelen sermaye ve ihtiyat akçelerini kendi bünyesine çekerek, 12.11.2004 fitli devir tarihi itibariyle öikaynak açığından arındırılmış bir şekilde, yani özkaynak açığı tamamıyla kapatılmış olarak sıfır defter üzerinden, tüm aktif ve pasifleri ve bilanço dışı yükümlülükleri ile davalı Banka ’ya devredildiği; o 5230 sayılı Kanun hükümleri gereğince akdedilen Devir Protokolü 'nün 6. maddesinin "... Denetim Serbest Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından hazırlanan hisse değer tespil raporlarına göre ...bank 'm net aktff değeri eksi 2.216.274 Milvar TL: ...bank’ın net aktif değeri İse, 2.836.071 Milyar Tl olarak tespit edilmiş ve taraflar ...bank 'ın sıfır değer üzerinden ...bank'a devri konusunda mutabık kalmışlardır. Devir sonucunda, ...bank ’ın ödenmiş sermayesinde bir artış olmayacağı İçin ...bank ve ...bank hissedarına hisse verilmeyecektir. hükmünün haiz olduğunu, Diğer yandan, kurucu intifa senetleri, hisse senedine bağlı olarak verilmiş olduğundan, mülga ...bank T^İ.Ş. hisselerini 4389 saydı Kanun hükümleri gereğince devralan ve tek sahibi olan ...’nun, hisselerinin yanı sıra bu hisselere müsteniden verilmiş kurucu intifa senetlerinin de mülkiyetine sahip olduğunun tartışmasız olduğunu, kurucu intifa senetlerinin, kurucuların kuruluş sırasındaki hizmetlerine karşılık onlara menfaat sağlamak amacı ile verildiğinden, ... tarafından mer'i mevzuat kapsamında el konulan mülfa bankanın daha sonra 5230 sayılı yasa hükümleri gereğince sıfır değerle davalı müvekkili bankaya devrolması nedeniyle, devir öncesi ve sonrası değişmeyen davalı müvekkili bankanın sermayesine isabet eden kardan, kurucu intifa senetlerine pay ayrılmasının hukuken olanaksız olduğunu dava konusu edilen söz konusu kurucu intifa senetlerinin hakkaniyet gereği tamamen sona ermiş sayılması gerektiğini, bu nedenlerle, öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine, belirsiz alacak davası açılamayacağından davanın reddine, davanın ... Başkanlığı’na ihbarına ve tüm dosya münderecatı kapsamında davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank T.A.Ş ile Türk ... Bankası A.Ş. 'nin birleşmesi neticesinde müvekkilinin kaç adet kurucu intifa senedine sahip olduğu belirlenmemiş olmakla, davalı bankanın 2005, 2006, 2007 , 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında dağıtılan kârından müvekkili şirketin sahip olduğu kurucu intifa senetlerine isabet eden kâr payı alacağının tesbiti mümkün olmadığından , geçici talep sonucu tutarı 10.000.TL 'sı alacağının kâr payı dağıtım tarihlerinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki T.C Merkez Bankası kısa vadeli kredilere uygulanan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili banka aleyhine tarafları konusu, miktarı ve talebi aynı olan dava açılmış bulunduğunu ve davanın derdest olduğunu, davanın derdestlik yönünden reddine, derdestlik itirazının kabul görmemesi halinde davaların birleştirilmesini, belirsiz alacak davası açılamayacağından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacı Şirket 'in, 5230 sayılı Yasa uyarınca davalı Banka ile birleşen ...bank T.A.Ş. Ana Sözleşmesinin 66. maddesi uyarınca çıkarılan 1.700 adet Kurucu İntifa Senedinden 337 adedinin sahibi olması; ...bank T,A,Ş. Ana Sözleşmesi ’nin 66. maddesi uyarınca hesap yılında elde edilen kârdan Kurumlar ve Stopaj Gelir Vergisinin tenzilinden sonra kalan kârın; %5 'inin kanuni yedek akçeye, %5’nin ileride vukuu muhtemel zarar karşılıklarına, %5’İnin birinci tertip yedek akçeye ayrılmasından sonra, Bankanın ödenmiş sermayesinin %5 oranında ortaklara birinci kâr payı olarak dağıtılmak üzere ayrılmasının, böylece kârdan belirtilen kalemler düşüldükten sonra geri kalan kârın %10’unun Kurucu İntifa Senedi sahiplerine isabet eden 2005, 2006, 2007 , 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında dağıtılan kârından kâr payının tahsili davası ile İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesini ... esas, 2015/373 karar sayılı birleşen dosyasında ...bank T.A.Ş ile Türk ... Bankası A.Ş. 'nin birleşmesi neticesinde davacının kaç adet kurucu intifa senedine sahip olduğu belirlenmemiş olmakla, davalı bankanın 2005, 2006, 2007 , 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında dağıtılan kârından davacı şirketin sahip olduğu kurucu intifa senetlerine isabet eden kâr payı alacağının dağıtım tarihlerinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki T.C Merkez Bankası kısa vadeli kredilere uygulanan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili davasıdır.
Mahkememiz dosyası arasına alınan bilgi, belgeler, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesini ... esas, ... karar sayılı birleşen dosyası üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış,18.09.2017 günlü bilirkişi raporunda; Asıl dava kapsamında:
Dava dışı ...bank’m tüm aktif ve pasifleri ile birlikte ...bank’a devri nedeniyle, kurucu intifa senedi haklarının ortadan kalkıp kalkmayacağı hususunun, uyuşmazlığın özü itibarıyla ve hukuki yönden tartışmalı görünen temel noktalarından biri olduğu;
5230 sayılı Kanun ve Devir Protokolü uyarınca yapılan devrin, kurucu intifa senedi haklarının kalkmasına sebep olmayacağı yönündeki değerlendirmenin Sayın Mahkemece de benimsenmesi halinde, asıl davada davacı şirketin ...bank’taki kurucu intifa senetleri sahipliğinin dayanağı Sözleşmesel ilişkinin, devir sonrasında da devam edeceğinin kabulü gerekeceği;
Öte yandan, davacı şirkete kurucu intifa senetlerinden kaynaklanan haklarının verilmesinin kabulü halinde dahi, ...bank nezdinde iken sahibi olunan 337 adet senedin, Bankanın davalı Bankaya devri sonrasındaki miktarının, mevcut veriler çerçevesinde tespitinin olanaklı bulunmadığı; çünkü dava konusu Kurucu İntifa Senetlerinin devir tarihi itibarıyla belirlenmiş birleşme oranına göre kaç adet olarak kabul edileceği ile ilgili anlamlı bir finansal baz bulunmadığı gibi, ...bank kurucu intifa senetleri ile ilgili olarak “Devir Protokolünde” özel bir düzenlemeye yer verilmediği ve yine bu bağlamda davalı Banka tarafından, ...bank’taki kurucu intifa senetleri ile ilgili olarak esas sözleşme değişikliği yapıldığına ilişkin bir veriye de rastlanmadığı;
Sayın Mahkemece davalı taraf savunma ve iddialarının benimsenmesi halinde ise, davacı tarafın ilk talebi çerçevesinde davalı Banka tarafından davacı şirkete verilmesi talep edilen kurucu intifa senedinin varlığından söz edilemeyeceği;
Yine, Sayın Mahkemece 5230 sayılı Kanun ve Devir Protokolü uyarınca yapılan devrin kurucu intifa senedi haklarının kalkmasına sebep olmayacağı yönündeki hukuki değerlendirmenin benimsenmesi halinde, ...bank tarafından raporlanan ve dağıtılmasına karar verilen net dönem kârları üzerinden davacı şirketçe kâr payı alacağı talebinde bulunulabileceğinden de söz edilebileceği; fakat bu durumda da davacı şirketin sahibi olduğu kabul edilecek “kurucu intifa senedi” miktarı hesaplanamadığmdan ve ...bank ana sözleşmesinin 66. maddesinde kâr dağıtımına ilişkin düzenlemenin davalı şirket ana sözleşmesinde uyarlanmasına ilişkin düzenlemeye rastlanmamakla, kâr payı hesabının yapılabilmesine olanak bulunmadığı;
Davalı taraf savunma ve iddialarının Sayın Mahkemece benimsenmesi halinde ise, dava konusu ikinci talep çerçevesinde de davacı şirketin sahibi olduğu iddia edilen kurucu intifa senetleri dolayısıyla devir sonrasındaki yıllara ilişkin kâr payı alacağının varlığından da söz edilemeyeceği;
Birlesen dava kapsamında ise;
Asıl davadan farklı olarak sadece davacı şirketin değiştiği, birleşen davada davacı olan ...A.Ş.’nin ...bank’ta sahip olduğu kurucu intifa senetlerinin 364 adet olduğu ve şirketin birleşen dava kapsamındaki taleplerinin, asıl dava kapsamında davacı şirket olan ... İthalat ve İhracat A.Ş.’nin talepleriyle aynı olduğu;
Dolayısıyla da dava konusu talepler itibarıyla yukarıda sunulan tespit ve değerlendirmelerinde öz itibarıyla bir farklılığın söz konusu olmadığı bildirilmiştir.
19.06.2002 tarihli ve 24790 (mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 742 sayılı BDDK karar ile 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14. maddesinin 3 ve 4 sayılı fıkraları uyarınca, dava dışı ...bank’m temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetiminin 18.06.2002 tarihi itibarıyla ...’ye devrolduğu; ve “5230 Sayılı Kanuna Göre ...bank T.A.Ş.’nin ... Bankası Anonim Şirketine Devrine İlişkin Protokol” çerçevesinde de dava dışı Bankanın davalı Bankaya tüm aktif ve pasifiyle devredilmiş olduğu hususları tartışmasız görüldüğü. 13.10.2004 tarihli Protokolün 4. Maddesinde 5230 sayılı Kanun gereğince ...bank’ın tüm aktif ve pasifleri ile bilanço dışı yükümlülükleri, fiili devir tarihi itibarıyla özkaynak açığı tamamıyla kapatılmış olarak ...bank’a devir edileceği düzenlenmiştir.
Asıl dava konusu talep çerçevesinde, dava konusu Kurucu İntifa Senetlerinin devir tarihi itibarıyla belirlenmiş birleşme oranına göre kaç adet olarak kabul edileceği ile ilgili anlamlı bir finansal baz bulunmadığından davacı şirkete kurucu intifa senetlerinin miktarının, mevcut veriler çerçevesinde tespiti olanaklı bulunmadığı, ...bank kurucu intifa senetleri ile ilgili olarak “Devir Protokolünde” özel bir düzenlemeye ver verilmediği, davalı Banka tarafından ...bank’taki kurucu intifa senetleri ile ilgili olarak esas sözleşme değişikliği yapıldığına ilişkin bir veriye de rastlanmadığı, bu durumda davalı Banka tarafından davacı şirkete verilmesi talep edilen kurucu intifa senedinin varlığından söz edilemeyeceği, 13.10.2004 tarihli Protokolün dava konusu uyuşmazlık kapsamındaki 4. Maddesinde 5230 sayılı Kanun gereğince ...bank’ın tüm aktif ve pasifleri ile bilanço dışı yükümlülükleri, fiili devir tarihi itibarıyla özkaynak açığı tamamıyla kapatılmış olarak ...bank’a devir edileceğinin belirtildiği, asıl dava konusu ikinci taleple ilgili olarak davacının“kaç adet kurucu intifa senedine sahip oldukları belirlenmemiş olmakla, davalı bankanın 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında dağıtılan kârından sahip oldukları Kurucu İntifa Senetlerine isabet eden kâr payı alacağının tespiti ve kâr payı dağıtım tarihlerinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki T.C. Merkez Bankası kısa vadeli kredilere uygulanan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmekte ise de ilk talep çerçevesinde yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde kurucu intifa senedinin varlığından söz edilemeyeceğinden kurucu intifa senetleri dolayısıyla devir sonrasındaki yıllara ilişkin kâr payı alacağının varlığından da söz edilemeyecektir.
Birleşen davada davacı... A.Ş. olup, birleşen dava kapsamındaki taleplerinin, asıl dava kapsamında davacı şirket olan... İthalat ve İhracat A.Ş.’nin talepleriyle aynı olduğu anlaşıldığı, davacı şirkete verilmesi talep edilen kurucu intifa senedinin varlığından söz edilemeyeceğinden “kurucu intifa senedi” miktarı hesaplanamadığından ve ...bank ana sözleşmesinin 66. maddesinde kâr dağıtımına ilişkin düzenlemenin davalı şirket ana sözleşmesinde uyarlanmasına ilişkin düzenlemeye rastlanmamakla, kâr payı hesabının yapılabilmesine olanak bulunmadığından, mahkememizce alınan 18.09.2017 günlü bilirkişi raporu ayrıntılı ve hüküm kurmaya elverişli kabul edildiğinden asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Asıl ve birleşen davanın reddine,
2-Asıl davada harçlar kanununa göre alınması gereken 35,90 TL karar ve ilam harcınının, peşin alınan 170,80 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 134,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Asıl davada davalı vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Birleşen davada harçlar kanununa göre alınması gereken 35,90 TL karar ve ilam harcınının, peşin alınan 170,80 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 134,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Birleşen davada davalı vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 27,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/02/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır