T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/355 Esas
KARAR NO : 2025/73
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/06/2024
KARAR TARİHİ : 03/02/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili işletmenin, Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı'nın 04.09.2008 tarihli yazısıyla bildirildiği üzere 30.07.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (mülga) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 4/ş maddesine istinaden, atık motor yağlarının toplanması konusunda "Yetkilendirilmiş Kuruluş" olarak tayin edilmiş olduğunu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 21.06.2016 tarihli yazısı ile ... Derneği İktisadi İşletmesi'nin atık yağların toplanması konusunda 10 yıl süreyle yetkilendirilmiş kuruluş olduğunu, davalının, madeni yağ üreticisi olan bir şirket olduğunu, taraflar arasında 07.03.2023 tarihinde Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolü akdedildiğini, Katılım Protokolü'nün 6.2.1 ve 6.2.2. maddelerinde tüm katılımcıların yetkilendirilmiş kuruluş müvekkili ...'e organizasyon kapsamındaki faaliyeti sebebiyle maktuen ve eşit olarak ödeyecekleri tutarlar belirlenmiş olup, protokolün 6.2.3’üncü maddesinde ise Yetkilendirilmiş Kuruluşun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda, aşan miktarın, bir önceki yılda piyasaya 1.500 tonun üzerinde madeni yağ arz eden katılımcı şirketlere bir önceki yılki madeni yağ arzları oranında paylaştırarak yansıtılacağı kararlaştırıldığını, bu kapsamda ... Yönetim Kurulu’nun 15.06.2023 tarihli kararıyla; atık yağ toplama operasyonu sebebiyle yıl içinde oluşan İktisadi İşletme zararının (gelir - gider farkının), ...'in atık yağları toplama organizasyonu kapsamında yer alan ve bir önceki yıl satışa arz ettiği yağ miktarı 1.500 tonun üzerinde olan katılımcılara, protokolün 6.2.3’üncü maddesinde belirtilen yöntemle paylaştırılması suretiyle fatura edilerek tahsiline karar verildiğini, bu husus, ... tarafından tüm katılımcı şirketlere ve bu arada davalıya 28.07.2023 tarihinde e-posta yoluyla bildirildiğini, bunu takiben ... İktisadi İşletmesi tarafından, davalı şirkete düşen giderlere katılım payı karşılığı olmak üzere, bugüne kadar; 01.08.2023 tarihli, ... numaralı, 192.130,26 TL bedelli, 08.12.2023 tarihli, ... numaralı, 128.629,22 TL bedelli ve 05.02.2024 tarihli, ... numaralı, 8.229,55 TL bedelli faturalar tanzim olunduğunu, davalı şirketin, anılan faturalara konu borcunu katılım protokolünün 6.2.3. maddesine göre fatura tarihlerinden itibaren 30 günlük süre içerisinde ödemediğini, açıklanan nedenlerle, ... tarafından düzenlenen 01.08.2023 tarihli, ... numaralı, 192.130,26 TL bedelli, 08.12.2023 tarihli, ... numaralı, 128.629,22 TL bedelli ve 05.02.2024 tarihli, ... numaralı, 8.229,55 TL bedelli faturalar toplamı 328.989,03 TL'nin, taraflar arasındaki Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolünün 6.2.3. maddesine göre, fatura tarihlerinin 30 gün sonrasından itibaren TCMB'nin kısa vadeli avanslara uyguladığı değişen oranlı faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, müvekkilimizin 01.08.2023 tarihli, ... numaralı, 192.130,26 TL bedelli, 08.12.2023 tarihli, ... numaralı, 128.629,22 TL bedelli ve 05.02.2024 tarihli, ... numaralı, 8.229,55 TL bedelli faturaları mukabili toplam 328.989,03 TL'nin, taraflar arasındaki Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolünün 6.2.3. maddesine göre, fatura tarihlerinin 30 gün sonrasından itibaren TCMB'nin kısa vadeli avanslara uyguladığı değişen oranlı faiziyle birlikte davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ... Ticaret Limited Şirketi'ne yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... Derneği tarafından, uzun yıllar Müvekkil ... Ltd. Şti.'ne atık yağların yönetimi hizmeti verildiğini, 07.03.2023 - 31.12.2023 tarihleri arasında, davacı tarafından Yetkilendirilmiş Kuruluş sıfatıyla, yağ üreticisi müvekkili şirket için atık yağların yönetimi faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla taraflar arasında huzurdaki dava konusu 07.03.2023 tarihli Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolü akdedildiğini, davacı Yetkilendirilmiş Kuruluş tarafından, Protokolün 6.2.3. maddesi dayanak gösterilerek, "Giderlere Katılım Paylarının" tahsili talebiyle müvekkili şirket adına 01.08.2023 tarihli, ... Nolu 192.130,26-TL bedelli, 08.12.2023 tarihli, ... Nolu 128.629,22-TL bedelli ve 05.02.2024 tarihli, ... Nolu 8.229,55-TL bedelli faturalar düzenlendiğini ve işbu fatura bedellerinin müvekkili şirket tarafından ödenmesinin talep edildiğini, nitekim müvekkili şirket tarafından, işbu usul ve hukuka aykırı fatura ve muhteviyatlarına, süresi içerisinde KEP sistemi üzerinden itiraz edildiğini ve iade faturaları düzenlendiğini, ayrıca müvekkili şirket tarafından keşide edilen ... Noterliğinin 09.08.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... Noterliğinin 13.02.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de mezkûr fatura ve muhteviyatlarına ilişkin itirazların davacı Yetkilendirilmiş Kuruluşa bilahare bildirildiğini, davacı Yetkilendirilmiş Kuruluşun, herhangi bir somut tesvik edici belge dahi sunmaksızın, salt soyut bir iddia ile atık yağların yönetiminden doğan zararlarını müvekkili şirkete fatura ettiğini, işbu düzenleme yasal mevzuata ve dürüstlük kuralına aykırı olduğundan kesin olarak hükümsüz olduğunu,
atık yağların yönetimi kapsamında ortaya çıkan her türlü masraf ve zararın Yetkilendirilmiş Kuruluşun sorumluluğunda olduğunu, bu doğrultuda; Protokol m. 6.2.3. incelendiğinde, Davacı Yetkilendirilmiş Kuruluşun "şirketin bir önceki yıl satışa arz edilen yağ miktarının yetkilendirilmiş kuruluşla protokol imzalamış şirketlerin bir önceki yıl toplam yağ satışına olan oranda kısmını, şirkete aylık olarak fatura edeceği düzenlendiğini, davacı tarafından protokol m. 6.2.3. hükmüne istinaden zarar talebinde bulunulabilmesi için işbu zararların aylık olarak faturalandırılması gerektiğini ne var ki, taraflar arasında gerçekleşen görüşmelerde, iddia edilen zararların 5-6 aylık toplu faturalara konu edildiğini, ezcümle faturalandırma esasına uyulmadığı davacı tarafından açık bir şekilde beyan edildiğini, Yargıtayın Yerleşik İçtihatları uyarınca, protokol m. 6.2.3. kapsamında önce ifa yükümlüsü davacı yetkilendirilmiş kuruluş tarafından, kendi edimi yerine getirilmeden, karşı edimin ifası için müvekkili şirkete başvurulmuş olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu,
Davacı Yetkilendirilmiş Kuruluş tarafından, Protokolün 6.2.3. maddesi kapsamında uğranılan zararların tahsili talebiyle düzenlenen faturalar, işbu maddede düzenlenen faturalandırma usulüne aykırı bir şekilde düzenlendiğini, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; Davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddine, davacı Yetkilendirilmiş Kuruluş tarafından, atık yönetimi kapsamında yürütülen faaliyetlerin ilgili yasal mevzuat ve taraflar arasında akdedilen Protokolde belirlenen yükümlülüklere uygun bir şekilde yürütülüp yürütülmediğinin incelenmesi için dosyanın alanında uzman bir bilirkişiye tevdine, davacı Yetkilendirilmiş Kuruluşun defter ve kayıtlarının incelenmesi için dosyanın alanında uzman mali müşavir bilirkişiye tevdine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Cevap dilekçesi, müzekkere cevapları ve bilirkişi raporu.
Mahkememizin 04/11/2024 tarihli ön inceleme duruşma tutanağı ara kararı gereği; Davacının ticari defter, kayıt ve belgelerinin bilirkişi tarafından yerinde incelenmesi gerektiğinden 1 ve 2 nolu ara kararlar gereği verilen süre dolduğunda dosyanın Mali Müşavir ve Borçlar Hukuku Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan 2 kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile; HMK 222 ve 278 maddeleri gereği davacı şirketin bildirilecek adresinde ticari defter ve kayıtları üzerinde HMK 222 ve 278 maddeleri gereği yerinde inceleme yapmak sureti ile ( incelemeden önce inceleme tarihi ve saati bilirkişilerce mahkememize ve mahkememizce de davalı vekiline en az 2 gün önceden haber verilmek ve inceleme sırasında inceleme tutanağı düzenlenmek suretiyle ) tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık noktaları, taraflar arasında imzalanan 07/03/2023 tarihli protokolün 6.2.3 maddesinin haksız şart niteliğinde olup olmadığı, protokol kapsamında davacının edimlerini yerine getirip getirmediği, dava konusu fatura bedellerini, davacının davalıdan talep edip edemeyeceği, edebilecek ise tutarı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 08/12/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;"Mahkemeniz tarafından “Tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık noktaları, taraflar arasında imzalanan 07/03/2023 tarihli protokolün 6.2.3 maddesinin haksız şart niteliğinde olup olmadığı, protokol kapsamında davacının edimlerini yerine getirip getirmediği, dava konusu fatura bedellerini, davacının davalıdan talep edip edemeyeceği, edebilecek ise tutarlarının ne kadar olduğu” yönünde verilen görevlendirme çerçevesi neticesinde;
A- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 21.06.2016 tarihli yazısı ile ... Derneği İktisadi İşletmesi'nin atık yağların toplanması konusunda 10 yıl süreyle yetkilendirilmiş kuruluş olduğu ve taraflar arasında akdedilen Katılım Protokolü'nün 6.1.2 maddelerinde Gelir Kalemlerinin;
*Organizasyona katılan şirketlerin ödedikleri katılım bedelleri
*Atık yağ nakliye ve teslimlerinden elde edilen gelirler
*Atık yağ nakliye gelirleri
*Proje Danışmanlık Gelirlerinden ibaret olduğu,
Katılım Protokolü'nün 6.2.2. maddesinde 2023 yılında her bir katılımcı şirketin 20.000,00.TL artı KDV ödeyeceği, söz konusu bedelin 2023 Yılı için 28.02.2023 tarihine kadar fatura mukabili ödeneceği,
Katılım Protokolü'nün 6.2.3'üncü maddesinde ise yetkilendirilmiş kuruluşun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda, aşan miktarın, bir önceki yılda piyasaya 1.500 tonun üzerinde madeni yağ arz eden katılımcı şirketlere bir önceki yıl ki madeni yağ arzları oranında paylaştırarak yansıtılacağı bunun için Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından fatura düzenleneceği ve katılımcının fatura tarihinden itibaren 30 gün içerisinde bu bedeli ödeyeceği, hükmü olduğu,
Bu hükümden yola çıkılarak davacı dernek tarafından davalı şirkete;
* Katılım Protokolü'nün 6.2.3'üncü maddesinde ise yetkilendirilmiş kuruluşun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda, aşan miktarın, bir önceki yılda piyasaya 1.500 tonun üzerinde madeni yağ arz eden katılımcı şirketlere bir önceki yıl ki madeni yağ arzları oranında paylaştırarak yansıtılacağı bunun için Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından fatura düzenleneceği ve katılımcının fatura tarihinden itibaren 30 gün içerisinde bu bedeli ödeyeceği, hükmü olduğu,
* Bu hükümden yola çıkılarak davacı dernek tarafından davalı şirkete;
* 01.08.2023 Tarih, 01.01.2023-31.05.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 192.130,26.-TL E-Temel Fatura,
* 08.12.2023 Tarih, 01.06.2023-30.11.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 128.629,22.-TL E-Temel Fatura,
*05.02.2024 Tarih, 01.12.2023-31.12.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 8.229,55 .-TL E-Temel Fatura, düzenlendiği,
B- Davacı Dernek iktisadi işletmesi, 2023 ve 2024 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davacı dernek iktisadi işletmesine ait; 2023 ve 2024 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
C- Davacı Dernek iktisadi işletmesi ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; taraflar arasından akdedilen protokolün 6.2.3 hükümleri doğrultusunda 05.02.2024 tarihinden itibaren davacının davalıdan 328.989,03.-TL gider yansıtma bedeli alacağının olduğu,
D- Davalı şirket tarafından;
- Davalı Dernek İktisadi işletmesinin düzenlemiş olduğu 01.08.2023 tarih ... numaralı 192.130,26.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından, ... Noterliği, 09.08.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği,
- Davalı Dernek İktisadi işletmesinin düzenlemiş olduğu 08.12.2024 tarih ... numaralı 128.629,22.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından GİB E- fatura portalı üzerinden 15.12.2023 tarihinde itiraz kaydı oluşturulduğu ve davacı dernek iktisadi işletmesine 15.12.2023 tarih, ... numaralı e - temel İade faturası düzenlendiği, yine davalı şirket tarafından ... Noterliği, 13.02.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği,
- Davalı Dernek İktisadi işletmesinin" düzenlemiş olduğu 05.02.2024 tarih ... numaralı 8.229,55.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından GİB E- fatura portalı üzerinden 07.02.2024 tarihinde itiraz kaydı oluşturulduğu ve davacı dernek iktisadi işletmesine 07.02.2024 tarih, ... numaralı e- temel İade faturası düzenlendiği, yine davalı şirket tarafından ... Noterliği, 13.02.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği,
- Davacı vekili tarafından davalı şirkete KEP adresi üzerinden 18.08.2023 tarihinde verilen yanıtta: ... İktisadi İşletmesi'nin 01.08.2023 tarih ve ... sayılı, 192.130,26 TL tutarındaki faturası bedelini katılım protokolünün 6.2.3. maddesine göre fatura tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde ödemenizi, aksi halde alacağın tahsili bakımından hakkınızda yasal yollara başvurulacağını bilvekâle bildiririm. Yönünde yanıt verildiği,
- İade ve taleplerin TTK 21/2 hükümlerine uygun bir şekilde 8 gün içerisinde gerçekleştiği,
E- Davalı şirketin, 2023 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davalı şirkete ait; 2023 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
F- Davalı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davacı tarafından düzenlenen dava konusu faturalara karşılık davalı şirket tarafından iade faturası düzenlendiği bu nedenle davalı şirketin davacı şirkete dava konusu herhangi bir borcunun bulunmadığı,
G- Uyuşmazlığın; davacı dernek tarafından, taraflar arasında akdedilen protokolün 6.2.3 maddesi gereği davalı şirkete düzenlemiş olduğu gider yansıtma faturalarının yerinde olup olmadığı, davacının bu tutarlara ilişkin davalı şirketten alacaklı olup olmadığı, alacak tutarının ne kadar olduğu ve fatura tarihlerinden 30 gün içerisinde bu bedellerin ödenip ödenmeyeceği, ilgili protokolün 6.2.3 maddesinin haksız şart hükmünde olup olmadığı hususlarında toplandığı,
H- Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin 5/d maddesi hükmüne göre "Atık yağlar, yetkilendirilmiş kuruluşlarca toplanır ve taşınır. Yetkilendirilmiş kuruluş, kendisine ait lisanslı atık taşıma araçları bulunan atık üreticileri ve/veya rafinasyon tesisleriyle atık yağların taşınması amacıyla iş birliği yapabilir." hükmünde olduğu ve bu maddede bulunan yetkilendirilmiş kuruluşlar ibaresi tekel olmadığını ve Bakanlıkça uygun bulunan kurumlara yetki verilebileceğini göstermekte olduğu,
İ- Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin 9/1.f maddesi hükmüne göre madeni yağ üreticileri; "Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmak suretiyle kullanım sonrası ortaya çıkan atık yağların bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ülke genelinde toplanmasını, rafinasyonunu ve/veya bertaraf edilmesini sağlamakla ve bununla ilgili olarak Bakanlığa bildirimde bulunmakla, rafinasyon tesisleri ile toplamaya ilişkin iş birliği yapmakla, bu Yönetmeliğe uygun olarak yönetimlerini sağlamak amacıyla gerekli harcamaları karşılamakla yükümlüdürler." hükmünde olduğu ve madeni yağ üreticilerini bağladığı,
j- Davacı Derneğin Çevre ve Şehircilik Bakanlığından almış olduğu 21.06.2016 tarihli yazı ile atık yağların toplanması konusunda 10 yıl süreyle yetkilendirilmiş kuruluş olduğu,
K- Bu itibarla yağ üreticisi davalı ... Limited Şirketi ile Türkiye'de Yetkilendirilmiş Kuruluş olan ... arasında 07.03.2023 tarihinde Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolünün akdedildiği,
L- Davalı şirketin Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği kapsamında davacı dernek ile atık yağların "yönetimi ve protokolün 6.2.3 maddesinden sorumlu olduğı
M- Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 26. maddesinde “Sözleşme özgürlüğü” başlığı adı altında, bir sözleşmenin içeriğinin, bu sözleşmenin taraflarınca kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirlenebileceği şeklinde düzenlendiği,
N- Protokolün 6.2.3 maddesinin derneğin iş ve işlemlerini yerine getirebilmek adına genel giderlerini karşılamasına yönelik olduğu,
P- Ayrıca 2022 Yılında 1500 ton ve üzeri yağ arzı eden ve gider yansıtmaları bedelini ödeyen dava dışı şirketlerin de yükünü artıracağı belirlenen olayda davacı derneğin dönemlere ilişkin kesin mizanlarına göre;
01.01.2023 - 31.05.2023 döneminde 5.973.787,81 TL,
01.06.2023 - 30.11.2023 döneminde 5.524.944,43 TL,
01.12.2023 - 31.12.2023 döneminde 347.336,42 TL olmak üzere toplam 11.846.068,66.-TL
gider açığının oluştuğu, (bkz: 4.3 Davacı Dernek 2023 Yılı Gider Yansıtma Tutarları ve ek mizanlar)
R- 2022 Yılı 1500 ton ve üzeri yağ arzı olan Davacı Dernek Üyelerinin verileri üzerinden yapılan hesaplamalara göre; geri toplamaya dahil olan yağ toplamının 496.086,71 ton, davalı şirketin ise geri toplamaya dahil olan yağ toplamının 11.647 ton olduğu ve yansıtma oranının (11.647/496.086,71) % 2,347775 olduğu (bkz: 4.5 Gider Yansıtma oran ve bedelleri)
S- Davacı derneğin yansıtma giderleri, yansıtma oranları üzerinden dönem bazında düzenlenmesi gereken faturaların aşağıdaki listedeki gibi olduğu,
¸¸
T- Bu hesaplamalar neticesinde; davacı tarafından düzenlenmesi gereken gider yansıtma faturaları ile son ödeme tarihlerinin yukarıdaki tablolarda gibi olduğu " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasında akdedilen 07/03/2023 tarihli Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolü kapsamında yıl içinde oluşan işletme zararının bir önceki yıl satışa arz ettiği yağ miktarı 1.506 tonun üzerinde olan katılımcı firmalara paylaştırılmasına ilişkin protokolün 6.2.3 maddesine göre düzenlendiği belirtilen 01/08/2023 tarihli 192.130,26 TL, 08/12/2023 tarihli 128.629,22 TL ve 05/02/2024 tarihli 8.229,55 TL bedeli faturaların, fatura tarihlerinin 30 gün sonrasından itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin dava olduğu, davalının; protokül 6.2.3 maddesinin haksız şart niteliğinde olduğu, davacının mevzuat ve ilgili protokolden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği, faturaların usulüne uygun olarak düzenlenmediği, haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiası ile davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
Dava dosyasındaki bilgi belgeler ve dosyaya ibraz edilen rapor birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 07.03.2023 tarihinde Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolü akdedildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 21.06.2016 tarihli yazısı ile ... Derneği İktisadi İşletmesi'nin atık yağların toplanması konusunda 10 yıl süreyle yetkilendirilmiş kuruluş olduğu ve taraflar arasında akdedilen Katılım Protokolü'nün 6.1.2 maddelerinde Gelir Kalemlerinin; Organizasyona katılan şirketlerin ödedikleri katılım bedelleri, Atık yağ nakliye ve teslimlerinden elde edilen gelirler, Atık yağ nakliye gelirleri, Proje Danışmanlık Gelirlerinden ibaret olduğu, Katılım Protokolü'nün 6.2.2. maddesinde 2023 yılında her bir katılımcı şirketin 20.000,00.TL artı KDV ödeyeceği, söz konusu bedelin 2023 Yılı için 28.02.2023 tarihine kadar fatura mukabili ödeneceği, Katılım Protokolü'nün 6.2.3'üncü maddesinde ise yetkilendirilmiş kuruluşun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda, aşan miktarın, bir önceki yılda piyasaya 1.500 tonun üzerinde madeni yağ arz eden katılımcı şirketlere bir önceki yıl ki madeni yağ arzları oranında paylaştırarak yansıtılacağı bunun için Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından fatura düzenleneceği ve katılımcının fatura tarihinden itibaren 30 gün içerisinde bu bedeli ödeyeceği, hükmü olduğu, bu hükümden yola çıkılarak davacı dernek tarafından davalı şirkete; Katılım Protokolü'nün 6.2.3'üncü maddesinde ise yetkilendirilmiş kuruluşun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda, aşan miktarın, bir önceki yılda piyasaya 1.500 tonun üzerinde madeni yağ arz eden katılımcı şirketlere bir önceki yıl ki madeni yağ arzları oranında paylaştırarak yansıtılacağı bunun için Yetkilendirilmiş kuruluş tarafından fatura düzenleneceği ve katılımcının fatura tarihinden itibaren 30 gün içerisinde bu bedeli ödeyeceği, hükmü olduğu, bu hükümden yola çıkılarak davacı dernek tarafından davalı şirkete; 01.08.2023 Tarih, 01.01.2023-31.05.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 192.130,26.-TL E-Temel Fatura, 08.12.2023 Tarih, 01.06.2023-30.11.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 128.629,22.-TL E-Temel Fatura, 05.02.2024 Tarih, 01.12.2023-31.12.2023 Tarihleri arasını kapsar bir şekilde Gider Yansıtma içerikli ... numaralı 8.229,55 .-TL E-Temel Fatura, düzenlendiği, davacı Dernek iktisadi işletmesi, 2023 ve 2024 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davacı dernek iktisadi işletmesine ait; 2023 ve 2024 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği, davacı Dernek iktisadi işletmesi ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; taraflar arasından akdedilen protokolün 6.2.3 hükümleri doğrultusunda 05.02.2024 tarihinden itibaren davacının davalıdan 328.989,03 TL gider yansıtma bedeli alacağının olduğu, davalı şirket tarafından; davalı Dernek İktisadi işletmesinin düzenlemiş olduğu 01.08.2023 tarih ... numaralı 192.130,26.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından, ... Noterliği, 09.08.2023 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği, davalı Dernek İktisadi işletmesinin düzenlemiş olduğu 08.12.2024 tarih ... numaralı 128.629,22.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından GİB E- fatura portalı üzerinden 15.12.2023 tarihinde itiraz kaydı oluşturulduğu ve davacı dernek iktisadi işletmesine 15.12.2023 tarih, ... numaralı e - temel İade faturası düzenlendiği, yine davalı şirket tarafından ... Noterliği, 13.02.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği, davalı Dernek İktisadi işletmesinin düzenlemiş olduğu 05.02.2024 tarih ... numaralı 8.229,55.-TL bedelli E-Temel Faturaya Davalı şirket tarafından GİB E- fatura portalı üzerinden 07.02.2024 tarihinde itiraz kaydı oluşturulduğu ve davacı dernek iktisadi işletmesine 07.02.2024 tarih, ... numaralı e- temel İade faturası düzenlendiği, yine davalı şirket tarafından ... Noterliği, 13.02.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve faturanın kayıtlara alınmayarak ihtarname eşliğinde iade edildiği, iade ve taleplerin TTK 21/2 hükümlerine uygun bir şekilde 8 gün içerisinde gerçekleştiği, davalı şirketin, 2023 Yılı Ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem beratlarının alındığı, envanter defteri onaylarının zamanında yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davalı şirkete ait; 2023 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği, davalı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davacı tarafından düzenlenen dava konusu faturalara karşılık davalı şirket tarafından iade faturası düzenlendiği bu nedenle davalı şirketin davacı şirkete dava konusu herhangi bir borcunun bulunmadığı, Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin 5/d maddesi hükmüne göre "Atık yağlar, yetkilendirilmiş kuruluşlarca toplanır ve taşınır. Yetkilendirilmiş kuruluş, kendisine ait lisanslı atık taşıma araçları bulunan atık üreticileri ve/veya rafinasyon tesisleriyle atık yağların taşınması amacıyla iş birliği yapabilir." hükmünde olduğu ve bu maddede bulunan yetkilendirilmiş kuruluşlar ibaresi tekel olmadığını ve Bakanlıkça uygun bulunan kurumlara yetki verilebileceğini göstermekte olduğu, Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği'nin 9/1.f maddesi hükmüne göre madeni yağ üreticileri; "Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmak suretiyle kullanım sonrası ortaya çıkan atık yağların bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ülke genelinde toplanmasını, rafinasyonunu ve/veya bertaraf edilmesini sağlamakla ve bununla ilgili olarak Bakanlığa bildirimde bulunmakla, rafinasyon tesisleri ile toplamaya ilişkin iş birliği yapmakla, bu Yönetmeliğe uygun olarak yönetimlerini sağlamak amacıyla gerekli harcamaları karşılamakla yükümlüdürler." hükmünde olduğu ve madeni yağ üreticilerini bağladığı, davacı Derneğin Çevre ve Şehircilik Bakanlığından almış olduğu 21.06.2016 tarihli yazı ile atık yağların toplanması konusunda 10 yıl süreyle yetkilendirilmiş kuruluş olduğu, bu itibarla yağ üreticisi davalı Ticaret Limited Şirketi ile Türkiye'de Yetkilendirilmiş Kuruluş olan ... arasında 07.03.2023 tarihinde Atık Yağların Yönetimi Katılım Protokolünün akdedildiği, davalı şirketin Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği kapsamında davacı dernek ile atık yağların "yönetimi ve protokolün 6.2.3 maddesinden sorumlu olduğu, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 26. maddesinde “Sözleşme özgürlüğü” başlığı adı altında, bir sözleşmenin içeriğinin, bu sözleşmenin taraflarınca kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirlenebileceği şeklinde düzenlendiği, Protokolün 6.2.3 maddesinin derneğin iş ve işlemlerini yerine getirebilmek adına genel giderlerini karşılamasına yönelik olduğu, ayrıca 2022 Yılında 1500 ton ve üzeri yağ arzı eden ve gider yansıtmaları bedelini ödeyen dava dışı şirketlerin de yükünü artıracağı belirlenen olayda davacı derneğin dönemlere ilişkin kesin mizanlarına göre; 01.01.2023 - 31.05.2023 döneminde 5.973.787,81 TL, 01.06.2023 - 30.11.2023 döneminde 5.524.944,43 TL, 01.12.2023 - 31.12.2023 döneminde 347.336,42 TL olmak üzere toplam 11.846.068,66.-TL gider açığının oluştuğu, 2022 Yılı 1500 ton ve üzeri yağ arzı olan Davacı Dernek Üyelerinin verileri üzerinden yapılan hesaplamalara göre; geri toplamaya dahil olan yağ toplamının 496.086,71 ton, davalı şirketin ise geri toplamaya dahil olan yağ toplamının 11.647 ton olduğu ve yansıtma oranının (11.647/496.086,71) %2,347775 olduğu tespit edilmekle bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın davacının dernek olarak iyi yönetilmediği üyelerinin hak ve menfaatlerini koruyamadığı, sorumluluklarının yerine getirmediği kapsamında kalan itirazlarının dernekler hukuku gereği idare ve idari yargı alanı kapsamında kaldığı, davacının kayıtları esas alınarak talep edilen alacağın ve hesaplanma ve paylaştırmanın yerinde olduğu göz önüne alınarak, davanın kabulü ile, 328.989,03 TL'nin dava tarihi olan 12/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davanın Kabulü ile, 328.989,03 TL'nin dava tarihi olan 12/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 22.473,24 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.618,32 TL'nin düşümü ile eksik kalan 16.854,92 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 52.638,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan (5.618,32 TL peşin harç + ilk masraf 488,40 TL + bilirkişi ücreti 14.000,00 TL + 90,00 TL posta masrafı ) toplam 20.196,72 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır