T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/635 Esas
KARAR NO: 2019/365
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2015
KARAR TARİHİ: 22/04/2019
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-borçlu ile müvekkili şirket arasında 07.10.2006 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalının faaliyette bulunduğu Kastamonu, ... ilçesi. ... Mahallesi, ... mahallesine kain 1617,03 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde müvekkili şirket lehine 15 yıl süre ile intifa hakkı tesis edildiği, Müvekkili şirketin lehine tesis edilmiş olan intifa hakkı nedeniyle istasyonun 15 yıllık intifa süresi boyunca kendi uhdesinde kalacağına güvenerek, davalının faaliyet gösterdiği akaryakıt istasyonunun altyapı ve işlevsel olarak her türlü masrafım kendisi karşılayarak bir kısım sabit yatırımlar yaptığını, Müvekkilince yapılan sabit yatırımların, nitelikleri itibariyle taşınmazla bütünleşen yada bulundukları yerden ayrıştırılması halinde ekonomik değer ifade etmeyecek türden olduktarı, Müvekkilinin sabit yatırımları yapmadan evvel, davalının faaliyette bulunduğu istasyonun intifa süresini dikkate alarak, kaç yıl boyunca kendi kullanımında kalacağını tespit edip, yapılan Yatırımları buna göre tespit ettiğini, Taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin 29.05.2012 sona erdiği ve taşınmaz üzerindeki intifanın müvekkilince 05.07.2012 'de terkin edildiği, müvekkilinin intifa süresi sonuna kadar şirkette kalacağı düşüncesiyle sabit yatırım yaptığından, sabit yatırım yapılma tarihinden, intifa süresi sonuna kadar kıstelym hesabı yapılıp, intifa süresi sonuna kadar ''işlememiş süreye isabet eden kısmı" tespit edilerek ve bulunacak tutara avans faizi ve faizin KDV' si eklenerek taraflarına ödenmesi gerektiği, Yargıtay 19. HD. 2013/16450 E, 2013/19131 Karar sayılı kararında "...mahallinde yapılacak keşif ile iddia edilen kalıcı yatırımların yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise halen davalı tarafça ticari işlerin devamı için kullanılıp kullanılmadığı, tespit olunarak, eğer kullanılıyor ise, bunun davacı tarafça talep edilebileceğinin gözetilmemesinin isabetsiz olduğu..." gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozduğunu, Benzer Yargıtay kararları ile önceki hatalı içtihatlardan dönüldüğü ve mahallinde bilirkişi incelemesi yapılarak, davacı tarafından yapılan sabit yatırımların akdin feshinden sonra da davalı yanın bu kalıcı yatırımları kullanıp kullanmadığı hakkında tespitini talep ederek, İtirazın iptaline, kötü niyetli itiraz nedeniyle davalının %20 icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekilinin 28.07.2015 tarihli dilekçesi İle; Davanın zamanaşımı yönünden reddini talep etmiştir. Davalı vekili esasa ilişkin açıklamalarında sözleşmenin müvekkilinin kusuru ile sona ermediğini, ayrıca sözleşme sona erdikten sonra davacıdan bu malzemelerin geri alınmasının istendiği ve bu konuda ... Noterliğinin 28.05.2012 tarih, ... sayılı ihtarnamesi ile davacıya bildirildiğini, ihtarname ile ariyetlerin muhataba teslimi için hazır bulundurulacağı, teslimi hususunda yer belirtilmesi gerekeceği, aksi halde bağımsız bir depoya teslim edileceğinin ihtar edildiğini, İhtara rağmen teslim alınmamış olan malzemelerin ise; Akaryakıt otomasyon sistemi, LPG Otamasyon sitemi, Market Rafları, Dalgıçlar olarak beyan etmiş ve bunların mütemmim cüz olduğunu kabul etmedikleri ve davaya konu malzemelerden yukarıda sayılanlar harici dışı bir malzeme iddiasını kabul etmediklerini, söz konusu kalıcı teknik yatırımların işletme sözleşmesi gereği olarak süresine bakılmaksızın yapılması gereken yatırımlar olduğundan davacının bunların tazminin talep etme hakkına haiz olmadığını, Davacının iddia ettiği gibi Yargıtay'ın görüşünden dönmediği ve "... davacı tarafça yapıldığı bildirilen kalıcı teknik yatırımların işletme sözleşmesinin gereği olarak sözleşme süresine bakılmaksızın yapılması gereken yatırımlar olduğu gerekçeleriyle yerinde olmayan davanın reddine 19.HD 2011/11791 E, 2012/5717 K, Sayısıyla karar verilmiş olduğunu ve İddia edilen borcun likit olmadığından icra inkar tazminat taleplerinin yersiz olduğunu ifade ederek, davanın reddine, davalının %20 tazminata hükmedilmesine yargılama giderleri İle avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasında akdedildiği ifade edilen bayilik sözleşmesi nedeniyle ... İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davasıdır.
Deliller; Dosya münderecatı, ... İcra Müdürlüğü 'nün ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi.
Mahkememiz tarafından talimat yolu ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinden 07/11/2016 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava konusu taşınmaz; Kastamonu İli ... İlçesi Merkez Mah, 57 ada 5 parselde yer alan akaryakıt istasyonudur. Davacı ... A.Ş. ile Davalı ... San, Ve Tic. A.Ş. 01.07.2006 tarihinde imzalanan protokole göre tarafların yapacakları işler belirlenmiştir.
... tarafından yapılacağı belirlilen işlerin dışındaki tüm işler BAYİ ADAYI tarafından yapılacaktır, 19.09.2016 Tarihinde ... ilçesi merkez mahallesinde bulunan ... Petrole ait akaryakıt istasyonunda yapılan keşif neticesinde; Akaryakıt istasyonunda beton zemin altına gömülü vaziyette 3 adet 20 m3 2 adet 10 m3 toplam 5 adet akaryakıt tankı olduğu, bu tankların gerek ... Petrol yetkilisi beyanı gerekse iki firma arasında imzalanan protokole göre ... petrole ait olduğu anlaşılmıştır.
Kastamonu İli ... İlçesi Merkez Mah, 57 ada 5 parselde yer alan akaryakıt istasyonunda ... ile ... Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında yapılmış olan sözleşme ve keşif günü akaryakıt istasyonu İncelendiğinde;
Bina inşaatının ve saha betonunun kullanılabilir durumda olduğu vc ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ye ait olduğu, Akaryakıt istasyonu binasının dış cephe kaplamalarının ... tarafından geri alındığı ve yeni (total) firmanın cephe kaplamalarının bulunduğu, Yakıt tanklarının mevcut durumlarını koruduğu, kullanıldığı ve ... Sanayi vc Ticaret A.Ş ye ait olduğu, Yakıt tanklarının ağzında bulunan dalgıçların ... Anonim Şirketine ait olduğu ve halen ... Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından kullanıldığı, Akaryakıt dispcnscrlerinin yeni firma malzemeleri İle kaplatılıp dizayn edildiği ve ... Sanayi vc Ticaret A.Ş tarafından kullanıldığı, ...ne ait olduğu söylenilen seviye tespit problarının ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ye ait bir depoda muhafaza edildiği ve kullanılmadığı, ...ne ait olduğu söylenilen market raflarının ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ye ait bir depoda muhafaza edildiği ve kullanılmadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.
Mahkememiz tarafından 20/03/2017 tarihli ara karar ile bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, 25/05/2017 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava konusu ariyetlerin T.C. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2013/11708 K, 2014/8885 T. 8.5.2014 tarihli kararında davacının İddia ettiği sabit yatırımların davalıya ait taşınmazın değerinde bir artırım ve fayda sağlaması, bu sabit yatırımları kullanarak davalı yanın ticari faaliyetinin devam ettiğinin sabit olmasına bağlı olduğu, menkul malların sabit yatırım olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı (Örneğin; hizmetin görülebilmesi için gerekli olan ve sözleşmenin sona ermesi ile davacı tarafından alınabilecek ariyet şeklindeki pompa, bayrak, pano, vb.), ancak, toprak altına gömülüp, sözleşme İlişkisi sona erdikten sonra halen kullanıldığı saptanan (Örneğin; akaryakıt tankı, istasyon inşaatı yapımı vb.) sabit yatırım bedelleri davacı yanca talep edilebileceğinin hüküm altına alındığından, talep edilen 45 adet ariyetten 6 adetinin talep edilebilir olarak değerlendirildiği ve bunların takip tarihi itibariyle; 3.925.03 TL ariyet asıl alacak, 1.049.03 TL takip tarihine kadar İşlemiş faiz, 188.82 TL Faizin KDV 'si Toplam 5.162,88 TL hesap edildiği, davacının asıl alacağı olan 3.925,03 TL ye takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık 9411.75 oranından başlayacak değişen oranlardan avans faiz uygulanması gerekeceğini, Davacının takip konusu alacağının talep edilebilir bir alacak olduğu hakkında itiraz halinde ise 11.959,82 TL asıl alacak, 3,190,06 TL işlemiş faiz, 574,21 TL faizin %18 KDV si olmak üzere toplam 15.724,09 TL hesap edildiği anlaşılmıştır.
Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları ve talepleri doğrultusunda tekrar rapor alınmasına karar verilmiş olup, 14/05/2018 havale tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacıya ait 2012 yılına ait ticari defterleri incelemeye tabi tutulmuştur. İncelenen davacı şirkete ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun tasdik edilmiş olduğu görülmüştür.
Davacıya ait ticari defterlerinde davalı ile olan hesapları ve işlemlerini, davalı adına düzenlenen faturalar hesabın borcuna, davalı tarafından yapılan ödemeler hesabın alacağına kayıt edildiği görülmüştür.
Dava ve İcra dosyası, tarafların delilleri, ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Tal Sayılı raporu, ve davacıya ait 2012yılı defter kayırlarının incelenmesi sonucu: Davacının defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve kendi lehine delil vasfını taşıdığı, dava ve takip tarihi itibariyle 2 adet fatura tutan 11.959,80 TL alacaklı olduğu, Ancak raporumuzda detaylı açıklandığı üzere davacının davalıdan talep edebileceği demirbaş ve ariyetler bedeli olarak 2.602,40 TL +% 18 KDV468,43 TL= 3.070,83 TL olduğu, Davacının icra takibinde 3.744,59 TL işlemiş faiz talep ettiği, raporda detaylı hesaplandığı üzere haklı çıkması halinde 867,94 TL işlemiş faiz 156,23 TL KDV 'si talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna beyan ve itirazları doğrultusunda 27/11/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava dosyası ve ekleri kök rapora yapılan itirazlar ve sunulan belgelere göre yeniden incelenerek değerlendirilmiş ve sonuç olarak, Davacının davalıdan 3.070,83 TL alacağına ilave olarak 1.314,43 TL betonlama ilave edilerek 4.385,26 TL alacaklı olduğu, Davacının işlemiş faiz olarak 1.325,75 TL hesaplandığı, davacının 4.385,26 TL asıl alacak ve 1.325,75 TL işlemiş faiz talep edebileceği tespit edilmiş olduğundan davanın kısmen kabulü ile ... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasından davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 4.385,26 TL asıl alacak, 1.325,75 TL faiz üzerinden aynen devamına, %20 icra inkar tazminatı talebinin icra dosyasındaki asıl alacak likit olmadığından, yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulü ile ... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasından davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 4.385,26 TL asıl alacak, 1.325,75 TL faiz üzerinden aynen devamına,
2-%20 icra inkar tazminatı talebinin icra dosyasındaki asıl alacak likit olmadığından, yargılamayı gerektirdiğinden reddine,
3-Alınması gerekli 390,12 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 279,71 TL'nin düşümü ile eksik kalan 110,41 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan (31,80 TL ilk masrafı + 1.979,60 TL posta masrafı+ 3.100,00 TL bilirkişi ücreti =) 5.111,40 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %34,86 kabul ) nazaran 1.781,83 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan 279,71 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/04/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır