T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1090 Esas
KARAR NO: 2021/660
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2016
KARAR TARİHİ: 06/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı/borçlu şirket arasında 06/04/2015 tarihinden taşıt sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden davalı borçlu firma adına taşıma yapan ve firma adına kayıtlı ... ve ...plakalı araçlar ile yapılan nakliye işi ile ilgili olarak 4.494,08 USD cari nakliye ücreti fatura alacaklarının bulunduğunu, Davalı firmanın eksik ve hatalı düzenlediği taşımacılık belgesi nedeniyle davacıdan nakliyesi talep edilen yükün Moskova'ya kadar götürüldüğü, davalı firmanın kusuru nedeniyle teslim edilemeden 16 gün bekletilerek Türkiye'ye dönüş yaptığını, Borçlu şirkete Beyoğlu ...Noterliği'nin 27/07/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek davacı şirkete 16 günlük tırın yüklü bir şekilde bekletilme bedeli fazlaya ilişkin hakları ile diğer hakları saklı kalmak kaydı ile KDV dahil 1.600 USD olmak üzere dönüş nakliyesi 1800USD, cari nakliye ücreti fatura bedeli 4.494,08USD olmak üzere toplam 7.894,08USD ücret alacağının ödenmesinin talep edildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığından işbu takibin başlatıldığını, davanın kabulü ile itirazın iptaline. alacak miktarı belli olduğundan davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı ile davalı arasında Karayolları Taşıma Yönetmeliği kapsamında taşıma sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmenin 5.maddesinde tarafların sorumlulukve yükümlülüklerinin belirlendiğini, davacının dava dilekçesinde davalı şirketin eksik ve hatalı evrak düzenlemesi nedeniyle yükün Moskova'ya kadar götürüldüğü ancak teslim edilmeden Türkiye'ye dönüş yaptığını belirttiklerini, ancak davalının tek yükümlüğünün ... evrağı düzenlemek olduğunu, bunun dışında yüke ve bahsi geçen taşıta ait tüm evrakların(Tır karnesi, geçiş belgesi)kanunlar ile yetkilendirilmiş resmi makamlarca düzenlenip, tasdik ettirildiği, davacı tarafın hatalı ve eksik olarak düzenlediğini iddia ettiği taşıma belgelerinin tamamının ... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen gümrük beyannamesine istinaden hazırlandığını, mahkememizce gerekli görüldüğü takdirde ilgili müdürlükten ... nolu Tır Karnesine bağlı olan ihracat beyannamesinin istenerek bu durumun tespit edilmesinin talep ettiklerini, davacının iddia ettiği şekilde eksik ve hatalı evrağın olması halinde taşımayı yapan aracın (... nolu Tır Karnesinin) iki farklı Türk Gümrüğü, iki farklı Ukrayna Gümrüğünü geçemeyeceğini, geçiş belgesi işlem ofisi tarafından işleme alınmayacağını ve bahse konu evraka mühür tatbiki yapılmayacağını, ayrıca Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş geçiş belgesi dağıtım ofisinde iki geçiş belgesi için başvuru ve teslim alınması ile bütün işlemlerin davacının kendi personeli tarafından yapıldığını, davacı firmanın hatası ve yetkilendirdiği personelin hatası yüzünden bahsi geçen taşıtın yükü teslim edemediğini, Rusya’nın davacı tarafından teslim alınan bu belgeleri kabul etmediğini, tırın sınır kapısında kalmış/beklemiş olduğunu, girişi yapamayarak Türkiye’ye döndüğünü, bundan sonraki sürecin 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 07.10.2009 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliğinde belirtilen geri gelen eşyaya ve taşıta idarece uygulanacak resmi işlemlerin süreci olduğunu, davalı şirketin iddiaların aksine süreçte herhangi bir hatasının, ihmalinin ve kusurunun söz konusu olmadığını, davaya konu taşımanın ... taşıma olduğunu, nakliye ücretinin alıcıya ait olduğunu, davacının hatası yüzünden yükünü teslim edemeyen davalının nakliye ücretinden de mahrum kaldığını, alıcının yükünü teslim edemeyen davalının 01.12.2015 tarih, ... nolu faturaya istinaden herhangi bir ödeme de alamadığını, bu taşımadan sonra davalı ile davacının yaklaşık 5 ay daha çalışmaya devam ettiğini, ancak davacının hiçbir geçerli sebep yokken haksız yere, herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadan sözleşmeyi feshettiğini, davalıya da18.07.2016 tarihli, 3400 USD bedelli faturayı gönderdiğini, bu faturanın da davalı tarafından kabul edilmeyerek Kadıköy ... Noterliği’nin ihtarnamesi ile davacıya iade edildiğini, davalının hiçbir şekilde davacıya borcunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davalı aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER
06.04.2015 tarihli Taşıt Sözleşmesi, Gümrük Çıkış Beyannamesi, faturalar, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu.
GEREKÇE:
Dava taraflar arasındaki taşıma sözlemesinden kaynaklanan davalı tarafından evrakların eksik oluşturulması nedeniyle davacıya ait aracın bekletilme bedeli, dönüş nakliye ücreti alacağı ve nakliye ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu dosyasının incelenmesinde 18/07/2016 tarihli 3.400 Usd. Bedelli ve 23/06/2016 tarihli 4.498,08 usd. Bedelli faturalardan kaynaklanan 7.894,08 usd asıl alacak ve 50,22 usd işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.944,30 usd (23.674,01 TL) alacağın tahsili için davacı tarafından davalı aleyhine ilamsız takip başlatılmış olduğu davalı-borçlunun borca ve faize itiraz etmiş olduğu görülmüştür.
Davanın İİK'nın 67. Maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların yasal ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; defterlerde gözüken alacak ve borç kayıtları ile hesap bakiyeleri tespit edilip, iddia , savunma ve itirazlar ile dosyaya sunulan belgeler değerlendirilerek belirlenen uyuşmazlık konularında varsa taşıma alacağı bulunup bulunmadığının belirlenmesi noktasında taşıma uzmanı ve mali müşavir bilirkişilerden oluşan heyetten rapor alınmasına karar verilmiş olup düzenlenen 27/09/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;taraflarca incelemeye sunulan 2016 yılına ait ticari defter dökümlerinin 6102 sayılı TTK.'nın ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacının ticari defter ve belgelerine göre davalıdan 23.674,01 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defter ve belgelerine göre davalıya 14.759,81 TL borçlu bulunduğu, davacı ( Taşit Sahibi ) ile Davalı ( Taşımacı ) arasında Taşıt Sözleşmesi olduğu, düzenlenmiş olan Tır Karnesi, Taşıt Kartları ve Beynelminel Hamule Senetlerinin davalı için düzenlendiği, ilgili taşımanın, davalı sorumluluğunda davacı taşıtı ile yapıldığı, CMR mevzuatı 3. Maddesi gereğince taşıma süresince taşıt sahibi olan davacı tarafından yapılan hareket ve ihmali olsa dahi taşımacının yani davalının sorumlu olacağı, davacı yanın, davalı yandan 18/07/2016 tarih ve ... nolu fatura ve takip nolu olan 23/06/2016 tarihli fatura bedelleri toplamı olan 23.674,01 TL alacaklı olduğu, fakat alacak talebinde bulunabilmesi için; bu faturalarda yazılı olan hizmetin, davalı yana teslim edildiğinin ve hizmet bedelini içeren faturaların davalı yana tebliğ edildiğinin ispatı hususu ile tarafların, inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin takdirinin mahkemeye ait olduğu rapor edilmiştir.
Davalının itirazları noktasında ve ayrıca 3.400,00 USD faturanın (Tır'ın 16 günlük bekletilme bedeli ile dönüş nakliyesi) piyasa rayicine uygun olup olmadığı , yükün teslim edilmemesinde davacının mı davalının mı kusurundan kaynaklandığı noktasında bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup sunulan 18/11/2019 havale tarihli ek raporda özetle; düzenlenmiş olan Tır Karnesi, Taşıt Kartları ve Beynelminel Hamule Senetlerinin davalı için düzenlendiği, ilgili taşımanın davalı sorumluluğunda davacı taşıtı ile yapıldığı, CMR mevzuatı 3. Maddesi gereğince taşıma süresince taşıt sahibi olan davacı tarafından yapılan hareket ve ihmali olsa dahi; taşımacının yani davalının sorumlu olacağı, davacı yanın, davalı yandan 23.674,01 TL alacaklı olduğu, fakat alacak talebinde bulunabilmesi için; bu faturalarda yazılı olan hizmetin, davalı yana teslim edildiğinin ve hizmet bedelini içeren faturaların davalı yana tebliğ edildiğinin ispatı hususu ile tarafların, inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu, davacı tarafından tırın dönüş nakliyesi ve bekleme süresine ilişkin talep ettiği 3.400 Usd'nin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, yapılan incelemede Tır Karnesi ve CMR'nin 6 Unit için düzenlendiği ancak ... Gümrük Müdürlüğü tarafından hazırlanmış olan İhracat belgesinde 7 Unit olarak belirtildiği tespit edilmiş olup, yüklerin teslim edilememesinde davalı kusurunun olduğu rapor edilmiştir.
Tarafların itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle , sözleşmenin tam olarak ifa edilememesine neden olan belgelerdeki eksiklerin neler olduğu ve kimin sorumluluğunda olduğunun tespiti için ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, sunulan 13/01/2021 havale tarihli ek raporda özetle; CMR mevzuatı 3. Maddesi gereğince taşıma süresince taşıt sahibi olan davacı tarafından yapılan hareket ve ihmali olsa dahi; konu taşımanın taşımacı olarak davalı sorumluluğunda gerçekleştiği, ancak oluşacak hasar-zarar-ziyan açısından taşıt sahibi ve taşımacının birlikte müteselsilen sorumlu olacakları, davacı yanın, davalı yandan 11.837,01 TL alacaklı olduğu, fakat alacak talebinde bulunabilmesi için; bu faturalarda yazılı olan hizmetin, davalı yana teslim edildiğinin ve hizmet bedelini içeren faturaların davalı yana tebliğ edildiğinin ispatı hususu ile tarafların, inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu rapor edilmiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporunun mahkeme ara kararı dikkate alınmaksızın oluşturulduğu görülmekle; dosyanın taşımacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia, savunma ve bilirkişi raporuna karşı itirazları değerledirilmek suretiyle davacının taşıma alacağının bulunup bulunmadığı değerlendirilmesi noktasında rapor alınmasına karar verilmiş olup, 02/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki ilişkinin taşıma ilişkisinden kaynaklandığı, davacı tarafın taşıt sahibi olup, davalı tarafın ise yetki belgesi sahibi ve fiilen taşımayı yapan taraf yani taşımacı olduğu,
Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 8. Maddesi doğrultusunda taşıma senedinin düzenlenmesinin yetki belgesi sahibinin sorumluluğu altında olduğu, dosyaya konu olan davada davalı tarafın hem yetki belgesi sahibi olması hem de taşımacı sıfatını üstlenmesi sebebiyle CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri de incelenmiş ise de taşıma belgelerinin hazırlanmasının taşımacının sorumluluğunda olması sebebiyle CMR Madde 3 ve Madde 17/3’ün kullanılmasına gerek kalmadığını, sektörde Türkiye- Rusya arası Kara Taşımacılığı yapan firmalar aranarak piyasa araştırması yapılmış olduğunu, bekleme ücreti olarak Günlük 100 USD Moskova-İstanbul dönüş nakliye bedelinin 1700 USD-3000 USD arasında sezona göre değiştiğinin öğrenildiği, davalıdan talep edilen 1600 USD bekleme ücreti ve olan 1800 USD dönüş nakliye bedelinin piyasa rayiç bedellerine uygun olduğunun tespit edildiği, davalı taşımacının taşıma belgeleri olan CMR ve Tır Karnesi’ni yanlış düzenlediği kanaatine varıldığı, bu belgelerin düzenlenmesinin tamamen taşımacının sorumluluğunda olduğu, davalı taşımacının taşımanın sonlandırılmamış olmasında sorumlu olduğu, davacı tarafın davalı taraftan 3.400 USD taşıma alacağının bulunduğu, davaya konu olan fatura ve defter kayıtları incelemesinin uzmanlık dışı olduğu, taşıma ücreti dışındaki alacak konusunda daha önce verilen bilirkişi raporunun geçerli olduğunun kabul edildiği hususları rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; davacı taşıtı ile davalı sorumluluğunda taşıma yapılmış olup, davalı tarafından Moskova'ya götürülen yükün taşıma belgelerindeki eksiklik ve hata nedeniyle teslim edilemeden geri getirilmesi nedeniyle nakliye ücreti, tırın 16 gün bekletilme bedeli ve dönüş nakliye alacağı için davacı tarafından takip ve dava açılmıştır. Yükün Moskova'ya kadar götürüldüğü ve taşıma belgelerindeki hata ve eksiklik nedeniyle teslim edilemeden geri getirildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, nakliye bedeli alacağından davalının sorumlu olup olmadığı, belgelerdeki eksiklikten hangi tarafın sorumlu olduğu noktasındadır. Dosyaya sunulan 27/09/2018 tarihli kök rapor ve ek raporlarında yükün teslim edilememesine neden olan belgelerdeki eksiklikler tespit edilmeksizin ve belgelerin düzenlenmesinde tarafların sorumluluğuna ilişkin denetime elverişli olmayan rapor düzenlendiğinden bu raporlar hükme esas alınmamıştır. 02/07/2021 tarihli bilirkişi raporu ile hatalı olarak düzenlenen taşıma evraklarının tır karnesi ve CMR belgesi olduğu tespit edilmiş olmakla; taşıma belgelerinin hazırlanmasından, taraflar arasındaki 06/04/2015 tarihli taşıt sözleşmesinden yetki belgesi sahibi olduğu tespit edilen davalı taşımacının Karayolları Taşıma Yönetmeliği 8. Maddesi kapsamında sorumlu olduğu, o nedenle davalının, bilirkişi tarafından piyasa rayicine uygun olduğu belirlenen taşıtın 16 gün bekletilmesi nedeniyle 1600 USD ve dönüş nakliye bedeli 1800 USD olmak üzere, 3400 USD'den sorumlu olduğu değerlendirilmiş olup davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ... İcra müd. nün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 3.400-USD asıl alacak tutarı üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca Kamu bankalarınca USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanacak olan en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmiştir.
Davaya konu alacağın piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi noktasında bilirkişi raporu alınmış olup alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL ile, davalının İstanbul ... İcra müd. Nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 3.400-USD asıl alacak tutarı üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca Kamu bankalarınca USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanacak olan en yüksek faiz oranının uygulanmasına,
İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 734,78-TL Harçtan peşin alınan 305,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 429,65-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 305,13-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 29,20-TL ilk gider, 908,5-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 1.200-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.137,70-TL yargılama giderinden kabul oranı (%0.43) göz önünde bulundurularak 937,31-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan posta masrafının red kabul durumu (%0.33) göz önünde bulundurularak 28,47-TL nin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Kabul edilen miktar göz önünde tutularak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Red edilen miktar göz önünde tutularak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası resen davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/10/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)