T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1284 Esas
KARAR NO: 2022/769
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 30/12/2016
KARAR TARİHİ: 14/11/2022
ESAS DOSYA YÖNÜNDEN
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Kredi ödemelerini düzenli yapan müvekkili tarafından Haziran 2016 döneminde 260.000 TL krediden 98.286,-TL 2.000.000 USD krediden işse 1.250.000 USD borcunu tamamen kapatma talebi üzerine müvekkiline 4.327.652 TL ödeme yapılması bildirildiği, ancak açılımı hususunda bilgi verilmediği, yapılan yazışmalarda da görüleceği üzere daha önce % 2 olarak bildirilen kapatma cezası, 9.000 USD işkolu maliyeti, 225.000 USD DBS, 14.000 USD taahhüt kapatma cezası gibi yüksek maliyetler çıkarıldığı, talep edilen bedellerin sözleşmeye ve bankacılık mevzuatına aykırı olduğundan şimdilik 10.000 TL alacağın 25.08.2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsile” talep edilmiştir
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkil bankadan 27.09.2013 tarihli GKS kapsamında ihracat taahhütlü kredi kullandığı, taahhüt kapsamında ibraz edilmesi gereken gümrük beyannamelerin ibraz edilmediğinden yansıtılmayan faiz ve müeyyidelerin müşteriden tahsil edildiği, doğabilecek vergisel ödemelere ilişkin olarak 29.000 TL blokeye alındığı, bu tutarın 11.886,61 TL’lik kısmının müeyyide düzeltmesi açıklaması ile döviz kredisi için tahsil edildiği, kalanı 17.184 TL’nin talimatı kapsamında ödendiği, belgesiz kredilerde yasal mevzuat gereği taahhüt vadesinden itibaren 30 gün içinde ihracat taahhüdünün kapatılması gerektiği, firmanın 1.700.000 USD taahhüt açığı olup kapatmaması halinde müeyyide uygulanacağı defaten bilgilendirilmiş olmasına rağmen geri dönüş alınamadığı, davanın reddine, aksi taksirde dosyanın İstanbul 8 ATM’nin 2017/15 E. Sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesi” talep edilmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
İDDİA: Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca davalının döviz kredisi kullandığını, ancak bu kredi için ibraz etmesi gereken gümrük beyannamelerini süresinde ibraz etmemesi nedeniyle yansıtılmayan faizin müeyyide adı altında davalıdan tahsiline karar verildiğini, davalının kredi kapaması esnasında vergisel ödemelerle ilgili tahsilat için hesapta 29.000,00 TL’nin blokeye alındığını, bu tutarın 11.886,61 TL’sinin müeyyide düzeltme açıklamasıyla taahhüt kapaması yapamadığı döviz kredisi için tahsil edildiğini, kalan tutarın ise davalı talimatına istinaden 3.şahsa ödendiğini, yapılan işlemler sözleşmeye uygun olmasına rağmen davalının müvekkili hakkında haksız blokaj iddiası ile icra takibi başlattığını ileri sürerek müvekkilinin söz konusu icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili, davaya cevap vermemiş, 22/02/2018 tarihli duruşmada ise taraflar arasındaki ticari ilişkinde yapılan haksız kesintilere ilişkin olarak İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/1284 E. sayılı dosyasında görülen bir dava olduğunu belirterek her iki dosyanın birleştirilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacının davalıdan ipotek karşılığı kredi kullanması sonucu yapılan kesintilerin tahsili davası olduğu anlaşıldı.
Deliller: Dosya içeriği, Bilirkişi incelemesi,
Mahkememiz dosyasından 25/02/2019 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
Davalı Bankanın Altunuziade Şubesi ile davacı kredi asıl borçlusu... A.Ş'nin müşteri ve dava dışı ...Ltd.Şti. - Recep DÖNMEZ - ...VE ...'in ise müteselsil kefiller sıfat ile;
28.11.2012 tarihinde İmzalamış oldukları 1.700.000.-TL tutarındaki ... SÖZLEŞMESİ mukabilinde;
27.09.2013 tarihinde imzalamış oldukları 10 000.000.-TL tutarındaki... SÖZLEŞMESİ mukabilinde; TL ve USD döviz kredileri kullandırılmıştır.
Kullanılan 260.000.- TL ANAPARA TUTARLI , Işleteme Sermayesi nitelikli ... ref. Nolu taksitli ticari kredinin geri ödemesi İse, taraflarca kararlaştırılan ve davacı dilekçesi ekinde sunulan belgeye İstinaden;
36 ay vadeli kredinin 31.07.2014 tarihinde ilk taksit ödeme tarihli ve 8.789,26TL toplam aylık taksit ödemeleri ve 27/06/2017 en son ödeme tarihli, 53.726,99TL faiz, 2.686,37TL vergi tutan olmak üzere toplam kredinin 316.413,36TL'sine baliğ olduğu "TİCARİ KREDİ ÖDEME PLANI" ile gerçekleştirildiği,
Kullanılan 2.000.000.-USD ANAPARA TUTARLI, " İhracatın Sevk Öncesi Finansmanı Amacı ile EFİL Kaynaklı Döviz Kullandırılan TL Kredisi" nitelikli taksitli USD DÖVİZ kredinin geri ödemesi ise, taraflarca kararlaştırılan, ve davacı dilekçesi ekinde sunulan belgeye istinaden, 8 ay vadeli kredinin, 6 ayda bir libor değişken faizden, % 4,30 faiz oranından 15.06.2015 tarihinde ilk taksit ödeme tarihli ır İhracatın Sevk Öncesi Finansmanı Amacı İle EFİL Kaynaklı Döviz Kullandırılan TL Kredisi kullandırıldığı,
Taraflar arasında akdedilen... SÖZLEŞMESİNİN , DAVA KONUSU OLAN TAKSİTLİ TİCARİ KREDİYE KONU Jaksitli Ticari Kredi olarak madde başlıklı 43,md. nin 9. bendi hükmü doğrultusunda davalı bankaca;
Kullanılan 260.000.TL ANAPARA TUTARLI, Işleteme Sermayesi nitelikli... ref. Nolu taksitli ticari kredinin 01.07.2016 işlem tarihinde bakiye 98.286,14TL anapara riskinin davacı şirketin Çekmeköy Şubesinde bulunan 9026784 nolu ticari mevduat hesabına borç kayıt edilerek tenzil olunduğu , söz konusu işlemin yapıldığı gün itibariyle de; 3.245,13TL KREDİ KAPANIŞ-Faiz Vergi Fon Kur Farkı açıklaması İle toplam 3.245,13TL davacı hesabına borç kayıt edilerek tahsilat yapılmıştır.
Söz konusu 3.245,13TL masrafın ;
2.953,00TL sının Komisyon ve 147,65TL sının da söz konusu komisyonun vergisi olduğu dava dilekçesi ekinde sunulan TİCARİ KREDİ KAPAMA -DEKONT fotokopisinden tespit edildiği,
Tespit olunan 2.953,00TL komisyonun , 9B.286,14TL anapara riskine bölünmesi sonucu; 2.953,00/98.236,14= %3 komisyon oranının uygulandığı,
Diğer emsal banka uygulamalarına yönelik bir verinin bulunmaması nedeni ile bu aşamada bir karşılaştırma yapılamamış olup , bankacılık sektöründe genelde uygulanan ve Yargıtay içtihatlarında da kabul gören % 2 erken kapama oranının dikkate alınması sonucu yapılan hesaplama ile ; 98.286,14TL X % 2 = 1.965,72TL Erken kapama ücretinin alınabileceği tespit edildiği,
Dava konusu işlem için davalı bankaca tahsil edilen 2.953,00TL erken kapama ücretinin , tespitimiz olan 1.965,72TL den tenzili sonucu , 2,953.00 -1.965.72 = 987.28TL davalı bankanın fazla tahsil ettiği tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 04/09/2019 tarihinde yeni bir bilirkişiden rapor alınmıştır.
Raporda:
Davalı ... Bank A.Ş. - Çekmeköy Şubesi ile davacı...A.Ş. arasında imzalanmış herhangi bir Genel Kredi Sözleşmesinin görülemediği, dosya içeriğine sunulan sözleşmelerin davalı ... Bank A.Ş. - Altunizade Şubesi ile ... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmeler olduğu, isim benzerliği olan bu iki şirketin vergi numaralarının aynı olmaması sebebiyle farklı şirketler olduğu kanaatine ulaşıldığı, dolayısıyla davacıya kullandırılan kredilerin ve davaya konu masraf kesintilerinin yasal dayanağından bahsedilemeyeceği, Öncelikle bu husustaki tereddütün giderilmesi gerektiği,
... Anadolu.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen ve daha sonra huzurdaki dava ile birleştirilmesine karar verilen ... E. Sayılı dosya ile ilgili olarak davaya bakan Mahkeme’nin 12.01.2017 tarihli ara kararında davacının icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki tedbir talebi kabul edildiği, blokeye alınan 29.000,00 TL tutarındaki paranın 11.886,61 TL’sımn müeyyide düzeltme olarak taahhüt kapaması yapılamadığı gerekçesiyle davalı banka tarafından döviz kredisine aktarıldığı, kalan tutarın müşteri talimatıyla ...isimli şahsa ödendiği,
Davacıdan tahsil edilen %3 oranındaki komisyon tutarının, bankalarca alınan komisyon tavanı olan %2 oranının üzerinde kaldığı, davalı bankanın tahsil etmiş olduğu komisyon oranının %2’nin üzerinde kalan kısmının (975,80 TL) iade edilmesinin yerinde olacağı, ancak raporumuzun sonuç bölümü (yukarıdaki) 1. Maddemizde değindiğimiz tereddütün giderilmesi kaydıyla bu iadenin yapılabileceği,
Davalı bankanın cevap dilekçesinde beyan etmiş olduğu; “Davacının döviz kredisi taahhüt kapamasını zamanında yapmaması sebebiyle müeyyide uygulandığı” yönündeki iddiasına ilişkin dava dosyasında herhangi bir delil sunmamış olduğu, bu bağlamda davalı ... A.Ş.’nin müeyyideye yol açan “Döviz Kredisinin zamanında kapatılamadiği” ve “gümrük beyannamesi sunulamadığı” gerekçesiyle davacıya uygulamış olduğu 11.886,61 TL tutarındaki müeyyidenin ispata muhtaç kaldığı,
Ayrıca, davalı banka tarafından yapılan 01.07.2016 tarihli 98.860,16 TL tutarındaki erken kapama masrafı, 01.07.2016 tarihli 5.151,81 TL tutarındaki kredi kapama masrafı ve 11.228,40 TL tutarındaki DBS Kapama masraflarının da ispat edici belgelerle ortaya konması gerektiği,
Davacı ... A.Ş. vekilinin dilekçesinde celbini talep ettiği e-mail yazışmalarının dosyada görülemediği, taraflar arasında erken kapama sebebiyle ne kadar komisyon veya masraf alınacağı hususunda nasıl bir mutabakata varıldığının tespit edilmediği belirtilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 15/04/2022 tarihinde ek rapor alınmıştır.
Raporda: Davacı adına kullandırılan kredilerin "Ticari Kredi” olduğu, Ticari Kredilerde Erken Kapama maliyetininyansıtılması mevcut yasal düzenlemelere uygun olduğu B.K.80.maddesinde erken ödemeyle ilgili tarafların düzenleme yapabileceklerinin öngörüldüğü ve buna uygun olarak taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin 43.8 maddesinde ise Bankanın erken ödemeyi kabul etmesi halinde erken Ödeme nedeniyle doğabilecek mali yükümlülüklerle mahrum kalınan faiz ve erken Ödeme ücretini kredi kullanan müşterinin ödeyeceğinin kararlaştırıldığı,
Davacı adına kullandırılan 2.000.000,OOUSD.lık Döviz kredisinin erken kapatılması ile ilgili olarak davalı banka tarafından %2,84 Erken kapama komisyonu uygulandığı bu oran emsal bankaların %3 oran uygulamalarını geçmediği, Davalı banka tarafından Döviz kredisinin kapatılması esnasındadavacıdan 01.07.2016 tarihinde98.860,16TL+5.151,81TLolmak üzere toplam 104.011,97 TL Erken Kapama Komisyonu/Faiz adı altında tahsil edilen tutarların taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olduğu,
Davacı adına kullandırılan 260.000,00TL Taksitli kredinin Erken Kapatılması ile ilgili olarak davalı banka tarafından fazladan tahsii edilen 987,28TL Erketı; Kapama ücretinin davacıya iadesi gerekmekte olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 31/08/2022 tarihinde yeni bir bilirkişiden rapor alınmıştır.
Raporda:
Davacı ile davalı banka arasında akdedilen 28.11.2012 tarihli 1.700.000 TL ve 27.09.2013 tarihli 10.000.000 TL tutarlı genel kredi sözleşmeleri kapsamında davacı firmaya 09.10.2013 tarihinde yıllık % 4,30 faizli 5 yıl vadeli 2.000.000 USD tutarında Sevk Öncesi İhracat Kredisi kullandırılmıştır.
Davacı firmaya 30.06.2014 tarihinde aylık % 1,05’den (Yıllık & 12,60 faizli) 36 ay vadeli 260.000 TL tutarında ticari taksitli kredi kullandırılmıştır.
Davalı banka nezdinde tutulan davacı firma vadesiz mevduat hesabındaki kayıtlarına göre söz konusu kredilerin kapatılma işlemleri ve yapılan kesintiler aşağıdaki gibi tespit edilmiştir.(Ek.5)
¸
Sayın Mahkemece dava dışı bankalarla yapılan yazışmalar sonucuna göre TL kredilerden % 2, döviz kredilerinden ise % 3 erken kapama ücreti alındığı görülmüştür.
Davalı bankanın 01.07.2017 kredi kapama tarihi itibarıyla davalı hesabından her iki krediden tahsil edebileceği tutarların hesaplanması;
a)260.000 TL tutarlı ticari taksitli krediden;
Kredinin 27.06.2016 vadeli tahsil edilmiş olduğu anlaşılan 24. Taksit tutarından sonra kalan anapara tutarı 98.286,14 TL olup, aylık % 1,05’den yıllık % 12,6 akdi faiz oranı ve % 2 erken kapama ücreti dikkate alınarak;
b)2.000.000 USD ticari taksitli döviz kredisinden;
Krediden ödenmemiş durumda 5 adet 250.000 USD taksit olup, 1.7.2016 itibarıyla vadesi geçen 250.000 USD taksite kapama tarihine kadar yıllık % 4,3 akdi faiz oranı dikkate alınarak;
¸
Bakiye 1.250.000 USD taksitin 1.7.2016 itibarıyla 1 USD = 2,92 TL’den karşılığı 3.650.000 TL olup, davalı bankaca uygulanan % 2,708 erken kapama komisyon oranına göre tahsil edilen tutar 98.860,16 TL olarak tespit edilmiştir.
Davacının 260.000 TL tutarlı kredisi 27.06.2016 tarihi itibarıyla kalan anaparası 98.286,14 TL’nin 01:07.2016 itibarıyla 3.245,13 TL ilave tahsilatla kapatıldığı tespit edilmiştir.
Davacının 2.000.000 USD krediden bakiye 1.250.000 USD tutarındaki 15.06.2016 ve devamı olan 5 adet 250.000 USD taksitin de 1 USD 2,92 TL kurdan 3.650.000 TL karşılığına ilaveten 01.07.2016 itibarıyla (98.860,16/3.650.000=) % 2,708 erken kapama komisyonu da dahil 3.765.240,37 TL ile kapatıldığı tespit edilmiştir.
¸
2-... Anadolu 8 ATM’nin birleşen ... E. Sayılı Dosyasına ilişkin tespitler:
Davacı firmaca, birleşen davacın davacısı banka aleyhine 28.11.2016 tarihinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün...E. Sayılı dosyasından girişilen icra takibi ile 29.000,-TL’lik kısmı asıl olmak üzere toplam 29.629,26 TL’nin yıllık % 9 yasal faizi ile tahsil talebine karşılık, davacı bankaca birleşen davanın davalısı firmaya borçlu olmadığının tespiti talep edilmiştir.
Birleşen davanın davalısı firmaya kullandırılan 2.000.000 USD döviz kredisinin yasal mevzuat gereği olan ihracat taahhüt vadesi içinde ibraz edilmesi gereken gümrük çıkış beyannameleri ibraz edilerek, ihracat taahhüdünün kapatılması şartı olup, davalı firmaca dava ve birleşen dava dosyasına taahhüt kapatmaya esas GÜMRÜK ÇIKIŞ BEYANNAMELERİ sunulmadığı görülmüştür.
Davacı firma hesabında 22.07.2016 tarihinde mevcut 29.090,90 ( 29.000 TL blokeli) tutardan 11.07.2016 tarihinde müeyyide düzeltme açıklaması ile tahsil edilen 11.886,61 TL ve bilahare bakiye 17.184,09 TL’nin de davacı firma talimatına istinaden Özkan Kara’ya ödendiği görülmüş olup, davacının birleşen davanın dava tarihi olan 05.01.2017 itibarıyla davacıya borcu olmadığı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamı ile gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak, asıl dava yönünden davacı firmanın davalı banka nezdindeki kredilerini 01.07.2016 tarihinde erken kapatması dolayısıyla hesabından yapılan kesintilerin olması bilirkişice tespit edilen tutardan 4.723,58 TL fazla olduğu tespit edildiğinden davanın kısmın kabulü ile, bu tutarın 25.08.2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsil ile davacıya ödenmesine, birleşen dava yönünden birleşen davanın davacısı banka tarafından davalı firma hesabında 22.07.2016 tarihinde mevcut 29.090,90 ( 29.000 TL blokeli) tutardan 11.07.2016 tarihinde müeyyide düzeltme açıklaması ile tahsil edilen 11.886,61 TL’nin karşılığında birleşen davanın davalısı firmanın ihracat taahhüdünün kapatıldığının gösterir gümrük çıkış beyannameleri ibraz edilmediğinden ve bakiye 17.184,09 TL’nin de davalı firma talimatına istinaden ...’ya ödendiği dikkate alınarak, birleşen davanın davacısı bankanın davalıya dava tarihi olan 05.01.2017 itibarıyla davacıya borcunun olmadığı tespit edildiğinden, birleşen davanın ise kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Esas dava yönünden davanın kısmen kabulüne 4.723,58 TL'nin 25/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Birleşen İst. Anadolu 8. ATM 2017/15 Esas, 2018/324 Karar sayılı dosyası yönünden; davanın kabulüne İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasının takip konusu yapılan 29.629,26 TL borç yönünden davacı takip borçlunun davalı takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine,
Koşulları sabit görülmediğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
ESAS DAVA YÖNÜNDEN
3-Alınması gerekli 322,67 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL'nin düşümü ile eksik kalan 151,89 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.723,58 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5276,42 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan (33,50 TL ilk masrafı+ 216,20 TL posta masrafı+ 2.700,00 TL bilirkişi ücreti =)2.949,70 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %47,23 kabul ) nazaran 1.393,14 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yatırılan artan delil avansının iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 170,78 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
10-Alınması gerekli 1.980,99 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 495,25 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1485,74 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
11-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
12-Davacı tarafça yapılan ( 495,25 TL peşin harç + ilk masraf 36,00 TL + + 200,00 TL posta masrafı ) toplam 731,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya
verilmesine,
13-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
14-Davalı tarafından yatırılan delil avansının karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/11/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır